Cộng đồng chung tay bảo vệ môi trường để bảo vệ nguồn tài nguyên nước

Môi trường bao gồm các yếu tố tự nhiên và vật chất nhân tạo bao quanh con người, có ảnh hưởng đến đời sống, sản xuất, sự tồn tại, phát triển của con người và sinh vật. Thành phần môi trường là yếu tố vật chất tạo thành môi trường như đất, nước, không khí, sinh vật, hệ sinh thái, và các hình thái vật chất khác.

CỘNG ĐỒNG CHUNG TAY BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG ĐỂ BẢO VỆ

NGUỒN TÀI NGUYÊN NƯỚC

KS Lê Đức Gia

Phó Trưởng Khoa Đào tạo Nghề, Trường Đại học Xây dựng Miền Trung

Tóm tắt: Môi trường bao gồm các yếu tố tự nhiên và vật chất nhân tạo bao quanh

con người, có ảnh hưởng đến đời sống, sản xuất, sự tồn tại, phát triển của con người và sinh vật Thành phần môi trường là yếu tố vật chất tạo thành môi trường như đất, nước, không khí, sinh vật, hệ sinh thái, và các hình thái vật chất khác Hoạt động bảo vệ môi trường là hoạt động giữ cho môi trường trong lành, sạch đẹp, phòng ngừa, hạn chế tác động xấu đối với môi trường, ứng phó sự cố môi trường, khắc phục ô nhiễm, suy thoái, phục hồi và cải thiện môi trường, khai thác, sử dụng hợp lý và tiết kiệm tài nguyên thiên nhiên, bảo vệ đa dạng sinh học

Từ khóa: Cộng đồng chung tay, bảo vệ môi trường, bảo vệ tài nguyên nước, sự

sống, thiếu nước, nước mặt, nước sông, nước ngầm, ô nhiễm, cạn kiệt, đốt rừng, thủy điện, khai thác quá mức, quy hoạch, học tập

Nước là sự sống là nguồn tài

nguyên quý giá, có khả năng tái tạo

nhưng không phải là vô tận.Việt Nam

không phải là quốc gia giàu nước và đang

cận kề một tương lai thiếu nước Đó là

thông điệp được Bộ Tài nguyên và Môi

trường (TN&MT) đưa ra nhân ngày

Nước thế giới 22/3 Khai thác và sử

dụng hợp lý nguồn tài nguyên nước đem

lại cho đất nước ta những lợi ích kinh tế

- xã hội không nhỏ, phục vụ cho đời

sống của người dân, cộng đồng và sự

phát triển đất nước Tài nguyên nước

bao gồm nước mưa, nước mặt, nước

dưới đất, nước biển… Tài nguyên nước

mặt là nguồn vận động và tàng trữ trong

sông, suối, ao hồ, đầm phá, riêng nước

sông là rất quan trọng

1 Các nguồn nước ngọt

Vòng tuần hoàn nước (The water

cycle): Vòng tuần hoàn nước là sự tồn tại

và vận động của nước trên mặt đất, trong

lòng đất và trong bầu khí quyển của trái

đất Nước trái đất luôn vận động và chuyển từ trạng thái này sang trạng thái khác, từ thể lỏng sang thể hơi rồi thể rắn

và ngược lại Vòng tuần hoàn nước đã và đang diễn ra từ hàng tỉ năm và tất cả cuộc sống trên trái đất đều phụ thuộc vào nó, trái đất chắc chắn sẽ là một nơi không thể

sống được nếu không có nước

Nước mặt: Nước ngọt trên mặt

đất, một thành phần của chu trình nước, yếu tố cần thiết cho mọi sự sống trên trái đất Nước mặt bao gồm nước trong các dòng suối, sông, ao, hồ, hồ nhân tạo, hoặc nước ngọt trong vùng đất ngập nước Nước mặt được bổ sung một cách

tự nhiên bởi giáng thủy (nước mưa) và chúng mất đi khi chảy vào đại dương, bốc hơi, thấm xuống đất

Nước ngầm: Nước ngầm hay còn

gọi là nước dưới đất, là nước ngọt được chứa trong các lỗ rỗng của đất hoặc đá dưới bề mặt Nó cũng có thể là nước chứa trong các tầng ngậm nước bên dưới

mực nước ngầm Nước ngầm nông hoặc

nước ngầm sâu (nước ngầm tồn tại và di

chuyển trong lòng đất) chiếm một

lượng rất lớn Nước ngầm đóng góp lớn

cho dòng chảy sông ngòi của nhiều con

sông nhờ thấm qua bờ sông, một phần

nước thấm sâu hơn, bổ sung cho các

tầng nước ngầm Con người đã sử dụng

nước ngầm từ hàng ngàn năm nay và

vẫn đang tiếp tục sử dụng nó hàng

ngày, phần lớn nhu cầu nước sinh hoạt,

nước tưới phục vụ nông nghiệp, nước

sử dụng trong các ngành công nghiệp

Cuộc sống trên trái đất phụ thuộc vào

nước ngầm cũng như nước mặt

Việt Nam có nhiều con sông lớn

nhỏ chảy qua và người Việt có tập quán

cư trú và canh tác dọc theo hai bên bờ

sông Nền kinh tế của Việt Nam hiện

nay phụ thuộc lớn vào đặc điểm tài

nguyên nước mà trong đó dòng chảy

sông ngòi đóng vai trò vô cùng quan

trọng Cả nước có 2.732 con sông có

chiều dài từ 10 - 586 km với tổng lượng

chảy/ năm khoảng 830 - 840 tỷ mét khối

nước; lượng nước sinh ra trên đất Việt

Nam chiếm 38,5%, phần từ nước ngoài

chảy vào Việt Nam chiếm khoảng

61,5% Lượng nước không đồng đều

giữa các hệ thống sông, hệ thống sông

MeKong (Cửu Long) chiếm 60,4%, hệ

thống sông Hồng chiếm 15,1% và các

con sông còn lại chiếm 24,5%

Nước là tài nguyên đặc biệt quan

trọng, là thành phần thiết yếu của sự sống

và môi trường Nước không thể thiếu cho

sự tồn tại và phát triển của thế giới sinh

vật và nhân loại trên trái đất Nước

quyết định sự tồn tại, phát triển bền

vững của đất nước; mặt khác nước cũng

có thể gây ra tai họa cho con người và môi trường Tài nguyên nước là nguồn tài nguyên thiên nhiên có thể tái tạo nhưng cũng có thể cạn kiệt tùy vào tốc

độ khai thác của con người và khả năng tái tạo của môi trường

2 Khai thác nguồn nước quá mức d n đến cạn kiệt và ô nhiễm nước dưới đất

Việt Nam hiện bị xếp vào nhóm quốc gia thiếu nước do lượng nước mặt bình quân đầu người ở nước ta đạt khoảng 3.840m3/ người/ năm Theo tiêu chí của Hội Tài nguyên nước quốc tế (IWRA) Thì ở thời điểm hiện nay Việt Nam đã thuộc số quốc gia thiếu nước trong tương lai gần Suy thoái tài nguyên nước trên các lưu vực sông sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng tới hàng chục triệu người dân và hoạt động sản xuất Những hộ dân cư sống bằng nước giếng khoan và những thành phố sử dụng nước ngầm như Hà Nội, TP Hồ Chí Minh… sẽ phải đối mặt nguy cơ thiếu nước sinh hoạt trầm trọng Điều này không chỉ ảnh hưởng lớn tới mục tiêu phát triển kinh tế bền vững của Việt Nam Tài nuyên nước ở nước ta phân

bố không đều và biến đổi mạnh theo thời gian Theo khảo sát của UNICEF

và Bộ Y Tế, chỉ có 70% cư dân đô thị được sử dụng nước sạch và con số này

ở nông thôn còn đáng báo động hơn, rõ ràng câu chuyện an ninh nguồn nước vẫn luôn là nỗi lo của mọi người Vì vậy cộng đồng chung tay trong công tác bảo vệ môi trường để bảo vê nguồn tài

nguyên nước

Thực trạng khai thác nước ngầm tại

TP Hồ Chí Minh đã và đang khiến mực nước dưới đất tiếp tục giảm nhanh chóng

Hiện mực nước ngầm đo đạc được ở độ

sâu -34,5m tại quận 12, -26,85m tại

huyện Bình Chánh và 19,63m đến

-21,5m tại huyện Hóc Môn… Theo ông

Nguyễn Thanh Hùng, Viện Môi trường

và Tài nguyên, cho biết kết quả nghiên

cứu từ năm 2009 đến nay cho thấy, toàn

thành phố không còn khu vực nào có

nguồn nước ngọt sạch Nồng độ các chất

ô xy hóa, vi sinh, kim loại nặng, chất thải

lơ lửng… luôn vượt tiêu chuẩn loại B từ

vài lần đến vài chục lần Đáng lo ngại

hơn, tình trạng khai thác nước ngầm

nhưng thiếu sự quản lý, kiểm soát đã và

đang tạo cơ hội cho nguồn nước ô nhiễm

xâm nhập sâu vào trong hệ thống nước

ngầm trên toàn thành phố Kết quả quan

trắc chất lượng nước ngầm của thành phố

do sở Tài nguyên và Môi trường thực

hiện cho thấy, toàn bộ nguồn nước ngầm

tầng nông cách mặt đất khoảng 50m đều

có dấu hiệu ô nhiễm Hiện ở TPHCM

mỗi ngày có hơn 600.000m3 nước ngầm

bị mất đi do khai thác quá mức Đây là

con số dựa trên những doanh nghiệp có

đăng ký xin phép khai thác Còn số doanh nghiệp đang khai thác nhưng không xin phép và hộ gia đình tự ý khoan giếng nước ngầm rất nhiều không có cơ

sở nào để thống kê

Nước ngầm ngoại thành Hà Nội ô nhiễm nặng theo Trung tâm Nước sinh hoạt và vệ sinh môi trường (Sở NN&PTNT Hà Nội) đã lấy 1.640 mẫu nước từ các giếng khoan hộ gia đình, trường mầm non, trạm y tế và 187 trạm cấp nước tập trung tại 420 xã, thị trấn khu vực ngoại thành Qua phân tích, kết hợp với các tài liệu quan trắc cho thấy nguồn nước ngầm bị nhiễm bẩn và đang lan rộng ở nhiều nơi Tại xã Chàng Sơn, huyện Thạch Thất, Trung tâm Nước sinh hoạt và Vệ sinh môi trường lấy 123 mẫu nước ngầm để phân tích, kết quả có 86 mẫu bị nhiễm bẩn, trong đó có 4 mẫu có

độ đục cao gấp 5 lần quy định cho phép,

28 mẫu có hàm lượng amoni cao gấp 8,33 lần cho phép, 44 mẫu có chỉ số coliforms, cao gấp 2,68 lần, 3 mẫu có chỉ

số ecoli cao gấp 1,3 lần cho phép

Kênh mương bị ô nhiễm nặng Giếng dân tự đào không có nước

So sánh với kết quả phân tích

năm2012, nhiều chỉ số ô nhiễm đã vượt 7

- 8 lần như amoni và một số hàm lượng

kim loại nặng Tương tự, tại huyện Phú

Xuyên, trung tâm đã lấy 61 mẫu tại 3 xã

có tới 35 mẫu bị nhiễm bẩn, trong đó có

25 mẫu có hàm lượng amoni cao gấp 8,3 lần quy chuẩn cho phép Thời gian gần đây hàng trăm hộ dân thôn Phú Mỹ, xã

Mỹ Đình, huyện Từ Liêm phát hiện ra nguồn nước sinh hoạt sử dụng trong nhiều năm nay bị nhiễm chất thạch tín

(asen) vượt gấp 43 lần mức cho phép…

Theo số liệu nghiên cứu của Tổng cục

Thủy Lợi (Bộ NN&PTNT) về phân bố

asen trong đất và nước tại Hà Nội,

khoảng 1/4 số hộ gia đình sử dụng trực

tiếp nước ngầm không qua xử lý ở khu

vực ngoại thành bị ô nhiễm nặng, trong

đó nước có chứa asen, tập trung tại các

huyện Thanh Trì, Gia Lâm Một kết quả

quan trắc khác của Trung tâm Quan trắc

và Dự báo tài nguyên nước (Bộ

TN&MT) cũng khẳng định, mực nước

ngầm tại Hà Nội đang suy giảm mạnh,

chất lượng nước ở nhiều nơi không đạt

quy chuẩn Nguồn nước bị ô nhiễm nặng

nhất là gần lưu vực sông Nhuệ, sông

Đáy, cụm công nghiệp, làng nghề và

vùng Phú Xuyên, Ứng Hòa, Thanh Oai,

Thạch Thất, Thanh Trì, Hoài Đức, Từ

Liêm Riêng nội thành Hà Nội tổng

lượng nước ngầm đang được khai thác

khoảng 750.000m3/ngày đêm Riêng

công ty Kinh doanh Nước sạch Hà Nội

khai thác gần 500.000m3/ngày đêm Tuy

nhiên các nhà khoa học đều có chung

nhận định và cảnh báo việc khoan giếng

kiểu UNICEP của các hộ dân “rất phổ

biến trên địa bàn thành phố”, ảnh hưởng

rất lớn đến nguồn nước ngầm, gây hiện

tượng suy soái nguồn nước, đặc biệt là

tạo ra các cửa sổ địa chất thủy văn để

nguồn nước nhiễm bẩn thấm xuống

Theo thông tin của Trung tâm Quy

hoạch và Điều tra Tài nguyên Nước

Quốc gia - Bộ TN&MT đã thực hiện

quan trắc, điều tra tài nguyên nước dưới

đất tại khu vực Hà Nội đã thông báo diễn

biến tài nguyên nước dưới đất 6 tháng

đầu năm 2013 và dự báo xu thế diễn biến

tài nguyên nước dưới đất 3 tháng cuối năm 2013 và 3 tháng đầu năm 2014 tại một số vùng khai thác nước mạnh ở Hà Nội, mực nước tầng chứa Pleistocene

có xu hướng giảm dần Đặc biệt công trình quan trắc “khu vực phường Mai Dịch, quận Cầu Giấy, Trung Tự, Đống

Đa TP Hà Nội, mực nước đã hạ thấp sâu vượt quá 50% mực nước hạ thấp cho phép Tốc độ hạ thấp trung bình vào khoảng 0,35m/năm (tính từ năm

1992 - 2012”, mực nước hạ thấp nhất

06 tháng đầu năm 2013 là - 21,82m vào tháng 2 và -18,46m vào tháng 4, dự báo

3 tháng đầu năm 2014 mực nước hạ thấp là -23,83m -28,42m

Tại thành phố Lạng Sơn, Thái Nguyên, hệ thống giếng khoan khu vực sông Kỳ Cùng, sông Cầu đang bị ô nhiễm nặng Tại Quảng Ninh, Hải Phòng, hàng loạt giếng khoan đang bị nhiễm mặn nặng nề do tốc độ khai thác quá nhanh trên cùng một địa tầng Ở nội thành Hải phòng, nhiều giếng khoan bị nhiễm mặn và mực nước tụt sâu 1 - 2m

Đối với các đô thị miền Trung, nước ngầm được khai thác ở độ sâu nhỏ

“khoảng 10 - 25m”, lớp phủ bề mặt mỏng nên dễ bị ô nhiễm Qua khảo sát, phần lớn các nguồn nước này đều bị nhiễm vi sinh và một số chỉ tiêu vi lượng vượt mức cho phép nhiều lần Đáng quan ngại

là tình trạng xuất hiện hàm lượng thủy ngân vượt quá giới hạn cho phép có nguyên nhân từ quá trình khai khoáng, sản xuất công nghiệp và phân bón… Các tỉnh Tây Nguyên do ảnh hưởng của biến đổi khí hậu, mất cân bằng sinh

thái và quan trọng hơn là nạn khai thác,

sử dụng nước không tiết kiệm trên địa

bàn các tỉnh Tây Nguyên hiện nay nguồn

nước ngầm cũng như nước mặt ở đây kiệt

dần, không duy trì được yếu tố bền vững

nhằm phục vụ cho sinh hoạt và sản

xuất.Theo số liệu của phòng Tài nguyên

và Khí tượng Thủy văn (Sở Tài nguyên

& Môi trường Dak Lak) lượng khai thác

tài nguyên nước ngầm ở Dak Lak đã vượt

mức an toàn Thông số đánh giá việc khai

thác, sử dụng nước ngầm ở mức cho

phép trên địa bàn Dak Lak đưa ra từ

những năm 2000 là khoảng 4 - 4,2 triệu

m3/ngày, nay đã tăng lên rất nhiều Đến

nay, dù chưa có con số thống kê chính

xác, nhưng qua đánh giá của các cơ quan

chức năng có thể lên tới gần 6 triệu m3/

ngày, trong đó lượng khai thác nước

ngầm vào những tháng mùa khô chiếm

khoảng 80% Tình trạng này dẫn đến

điều tất yếu là mực nước ngầm tụt giảm

Trước đây nhiều nông hộ trồng cà phê

đào một giếng (sâu từ 25 – 30m) có thể

tưới 2 – 3 ha cà phê trong vòng 10 giờ

liên tục, bây giờ chỉ tưới 01 ha là kiệt

nước, phải chờ nhiều giờ sau mới có

nước hồi phục Còn ở tỉnh Kon Tum và

Gia Lai sử dụng nguồn nước tự chảy, ao

hồ chỉ chiếm 20%, còn lại 80% trong chờ

vào lượng mưa và nước ngầm Theo Bộ

NN&PTNT, từ năm 2005 - 2012, bình

quân mỗi năm Tây Nguyên mất 25.737ha

rừng Nếu không giữ được những cánh

rừng đầu nguồn và tiết kiệm nguồn nước

tưới, Tây Nguyên sẽ ngày càng cạn kiệt

nguồn nước ngầm

Các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long

nguồn nước dưới đất đang có những dấu

hiệu cạn kiệt, ô nhiễm, nhiễm mặn Mực nước của các tầng chứa nước khai thác

bị hạ thấp liên tục theo thời gian Điển hình như Cà Mau, Sóc Trăng, Bạc Liêu, mực nước tầng chứa Pleistocene hạ thấp với tốc độ là 1m/ năm… Nước ngầm mạch sâu 100 - 180m chất lượng nước tương đối tốt để phục vụ cho sinh hoạt, sản xuất công nghiệp, nước ngầm mạch nông từ 5 - 30m thường bị nhiễm mặn Thực tế cho thấy, do ảnh hưởng của biến đổi khí hậu, quá trình xâm nhập mặn vào lục địa diễn ra ngày càng nghiêm trọng hơn có năm vào sâu đến 30km chủ yếu theo sông Hậu và sông

Mỹ Thanh Độ mặn từ 2,5%0 - 4,5%0

3 Những nguyên nhân gây ra ô nhiễm, cạn kiệt nguồn nước mặt và nước ngầm

- Mất rừng đầu nguồn do nhiều dự

án thủy điện được xây dựng ở thượng nguồn các con sông, hiện tại ở Việt Nam

có khoảng 1200 dự án thủy điện vừa và nhỏ Theo tính toán cứ 1Kw phát điện làm mất 20 ha rừng, theo báo cáo của Bộ NN&PTNN, tính từ năm 2006 - 2012 có gần 20.000 ha rừng tại 29 tỉnh, thành bị chuyển đổi mục đích sử dụng để xây 160

dự án thủy điện Theo quy định của Chính phủ, chủ đầu tư công trình thủy điện phải trồng bù lại diện tích rừng đã bị lấy mất Thế nhưng cho đến nay việc trồng bù lại rừng chỉ đạt khoảng 735ha

- Khai thác gỗ trái phép, đốt nương làm rẫy, cháy rừng, chuyển đổi rừng nghèo để trồng cây công nghiệp, khai thác khoáng sản tự phát, sức ép về di dân tự do

từ các tỉnh phía Bắc vào Tây nguyên, làm mất rừng, mất cân bằng sinh thái

Đốt rừng trồng cây công nghiệp Đồng bằng hạn hán về mùa khô

- Các dự án xây dựng khu công

nghiệp chưa đánh giá hết tác động đến

môi trường, chất thải rắn, khí thải, nước

thải chưa qua xử lý xả thẳng ra môi

trường, nhất là nhiều loại nước thải độc

hại chưa qua xử lý vẫn còn xả trực tiếp

xuống sông, ao hồ, kênh rạch gây ô

nhiễm ở mức độ đáng báo động Bên

cạnh đó những bãi chôn lấp rác chưa hợp

chuẩn còn để nước rỉ của rác ngấm vào

đất, chảy ra ngoài môi trường ảnh hưởng

đến nguồn nước và gây ảnh hưởng đến

sức khỏe của cộng đồng dân cư, làm thiệt

hại lớn đến vấn đề phát triển kinh tế

Theo Ngân hàng thế giới, mức thiệt hại

kinh tế do thiếu quy hoạch quản lý nước

thải và chất thải hợp lý đã chiếm mất

1,3%-1,5% thu nhập quốc dân (GDP) tại

các nước Châu Á

Theo báo cáo của Viện Khoa học

Quản lý môi trường (Bộ TN&MT), chất

thải rắn trong sản xuất, sinh hoạt gây

nguy hại cho môi trường ở Việt Nam

phát sinh 28 triệu tấn/ năm tăng 10%/

năm Trong đó có gần 7 triệu tấn từ sản

xuất công nghiệp thông thường, 19 triệu

tấn từ sinh hoạt, khoảng 2,12 triệu tấn từ

lĩnh vực y tế Cũng theo báo cáo chất thải

rắn từ các đô thị chiếm khoảng 46%, từ

hoạt động sản xuất công nghiệp ở mức

17%, từ khu vực sản xuất nông nghiệp và

nông thôn, y tế chiếm 34% Dự báo đến năm 2015, tỷ trọng chất thải rắn phát sinh

từ các đô thị sẽ lên đến 51%, từ hoạt động sản xuất công nghiệp vào khoảng 22%, nông thôn, y tế ở mức 27%

- Do sức ép của quá trình đô thị hóa, gia tăng dân số, di dân tập trung cao tại các đô thị lớn đã gây tình trạng quá tải

về hạ tầng kỹ thuật, phát triển nhanh quy hoạch khu dân cư chưa tính đến hệ thống nước thải sinh hoạt tập trung, chất thải vệ sinh được thiết kế dưới dạng hầm tự hoại, sau đó được ngấm thẳng xuống đất

- Các doanh nghiệp, hộ gia đình nuôi trồng thủy sản sau khi thu hoạch sản phẩm, nước thải chưa qua xử lý được xả thẳng ra môi trường

4 Một số giải pháp giảm thiểu gây ô nhiễm môi trường và tài nguyên nước

Luật Tài nguyên Nước và Bảo vệ Môi trường đưa vào giảng dạy ở các cấp học trong hệ thống giáo dục của Việt Nam; phổ biến rộng rãi đến các tầng lớp nhân dân, các doanh nghiệp trong nước cũng như doanh nghiệp nước ngoài đầu

tư 100% vốn vào các khu công nghiệp trong cả nước để họ hiểu biết và chấp hành tốt hơn Các hành vi làm tổn hại đến môi trường và nguồn nước phải được chế tài bằng công cụ luật pháp đủ mạnh, cần phải thường xuyên giáo dục nâng cao

ý thức cộng đồng trong việc giữ gìn môi

trường, bảo vệ rừng, sử dụng tiết kiệm

nước và chống các biểu hiện làm suy

thoái nguồn nước

- Để xử lý vấn đề vệ sinh môi

trường bảo vệ nguồn tài nguyên nước

trước hết cần phải phối hợp đồng bộ giữa

các bộ ngành liên quan như: Bộ Tài

chính, Bộ Tài nguyên và Môi trường, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Xây dựng,

để giải quyết bài toán rác thải, nước thải Cần quy hoạch hệ thống hạ tầng kỹ thuật đồng bộ và quy hoạch xây dựng phát triển đô thị xứng tầm với các nước trong khu vực và tiên tiến trên thế giới, cần xây dựng chiến lược ngành trong dài hạn…

Ngày Nước Thế Giới năm 2013 Không gian công cộng Thành phố

- Trong công tác quản lý nguồn

nước, các tỉnh cần phối hợp giữa các

vùng có dòng sông đi qua địa phương

mình Khu vực dân cư sinh sống có ao

hồ, kênh rạch, đầm lầy, chính quyền địa

phương, các tổ chức đoàn thể vận động

nhân dân ký cam kết không xả nước

thải, chất thải chưa qua xử lý xuống

sông, ao hồ, kênh rạch, đầm lầy… để giữ

gìn vệ sinh môi trường và bảo vệ nguồn

nước phục vụ cho sản xuất và sinh hoạt

Đại Hội đồng Liên hợp quốc đã

quyết định lựa chọn năm 2013 là Năm

Quốc tế về hợp tác về nước

(International Year of Water

Cooperation) và Ngày Nước thế giới

22/03/2013 (World of Day) Chương

trình của Liên hợp quốc UN - Water và

UNESCO đã kêu gọi sự hợp tác về

nguồn nước trên toàn thế giới, đặc biệt là

cách tiếp cận đa ngành, trong đó pha

trộn giữa các ngành khoa học tự nhiên

và xã hội, giáo dục, văn hóa và truyền

thống Do tính chất nội tại và phổ biến rộng khắp của nước, vì vậy chính quyền địa phương, các tổ chức xã hội cần tuyên truyền về thông điệp của ngày nước trên

thế giới “Nếu tất cả chúng ta cùng chia

sẻ, ai cũng sẽ có cơ hội sử dụng nước”

Tại các trụ sở cơ quan đơn vị, trường học, khu công cộng, nơi đông người qua lại để vận động cộng đồng tham gia bảo

vệ tài nguyên nước

Tại Việt Nam ngày 12/6/2009, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 27 về một số giải pháp cấp bách trong công tác quản lý nhà nước về tài nguyên và môi trường, qua đó an ninh đối với tài nguyên nước được đánh giá tương tự như đối với an ninh lương thực Đồng thời triển khai Luật Tài nguyên nước năm 2012 đã được Quốc hội thông qua Đặc biệt chính phủ Việt Nam hưởng ứng Ngày nước thế giới 22/3 hàng năm, năm

2013 với chủ đề “Hợp tác về nước” với

thông điệp “Nếu tất cả chúng ta cùng

nhau chia sẻ, ai cũng sẽ có cơ hội dùng

nước” Chiến dịch Làm cho thế giới sạch

hơn “Clean Up the World” từ ngày

20-22/9 hàng năm, năm 2013 với chủ đề:

“Nơi sinh sống của chúng ta… Hành

tinh của chúng ta… Trách nhiệm của

chúng ta…” và Ngày du lịch thế giới

ngày 27/9 hàng năm, năm 2013 với chủ

đề “ Du lịch và nước ”

- Ngày 22 tháng 3 năm 2013,

Hội thảo ASEM “Diễn đàn hợp tác Á

– Âu” về quản lý nước và lưu vực

sông, cách tiếp cận và tăng trưởng

xanh tổ chức tại thành phố Cần Thơ,

bài phát biểu của thủ tướng Nguyễn

Tấn Dũng có đoạn “… Nước là khởi

nguồn của sự sống Nước có giá trị

hơn dầu mỏ Ở đâu không có nước, ở

đó không có sự sống Ở đâu có nguồn

nước cạn kiệt, suy thoái thì ở đó an

ninh xã hội bất ổn, kinh tế chậm phát

triển và con người sẽ phải di cư tới

vùng khác Nước cần thiết cho mọi

hoạt động sản xuất, sinh hoạt và phát

triển của con người…”

Tại trường Đại học Xây dựng Miền

Trung trong những năm qua lãnh đạo

Nhà trường đã tạo điều kiện cho Đoàn

thanh niên nhà trường tham gia “Ngày

thứ bảy tình nguyện, ngày chủ nhật

xanh” với các hoạt động như: dọn vệ

sinh bãi biển TP Tuy hòa, trồng cây

xanh trong khuôn viên trường làm cho

môi trường xanh, sạch, đẹp… Ngoài ra

hàng năm còn tham gia chiến dịch Hè

tình nguyện, xuất quân về các vùng sâu,

vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn thuộc

tỉnh Phú Yên xây dựng nhà tình nghĩa, sửa chữa nhà tình thương, làm đường giao thông nông thôn, cải tạo môi trường, Chung tay xây dựng nông thôn mới theo chủ trương của Đảng và Nhà nước, giúp nhân dân ăn ở vệ sinh hơn, góp phần bảo vệ môi trường… Đặc biệt Nhà trường đào tạo các ngành học như công nghệ kỹ thuật xây dựng, xây dựng cầu đường, kiến trúc, kinh tế xây dựng,

kỹ thuật hạ tầng đô thị, ngành cấp thoát nước, bồi dưỡng nghiệp vụ Nhà trường

ý thức rằng môi trường ô nhiễm, suy thoái nguồn nước nguyên nhân chính bắt đầu từ con người, vì vậy trong quá trình truyền đạt kiến thức chuyên môn, người thầy như một tuyên truyền viên lòng ghép vào chương trình giảng dạy nhằm nâng cao về nhận thức của người học về bảo vệ môi trường sống của mình và cộng đồng xã hội Chương trình này rất

bổ ích đối với đội ngũ kỹ thuật viên, công nhân kỹ thuật để nâng cao kiến thức về bảo vệ môi trường, chính những con người này sau khi ra trường sẽ trở thành cán bộ quản lý, thiết kế công trình, giám sát công trình và họ là tuyên truyền viên góp phần giảm thiểu về vệ sinh môi trường trong quá trình sản xuất

Tóm lại: An ninh nguồn nước là

một thử thách rất lớn cho đất nước ta hiện nay và tương lai Sự phát triển kinh

tế và xã hội của đất nước sẽ không bao giờ bền vững nếu không có chiến lược bảo vệ môi trường và tài nguyên nước, trong đó quan trọng nhất là bảo vệ sự trong lành của nguồn nước Tăng trưởng kinh tế phải đi đôi với bảo vệ môi

trường đây không phải là khẩu hiệu

mà phải có những hoạt động và hành

động thiết thực, trong đó phải có

những giải pháp khoa học trong quản

lý lưu vực sông, suối, ao hồ…Với sự tham gia của cả cộng đồng người và các tổ chức xã hội

TÀI LIỆU THAM KHẢO:

[1] Luật Tài nguyên nước năm 2012 được Quốc hội thông qua

[2] Luật Bảo vệ môi trường 2005

[3] Nghị Quyết Trương 7 khóa XI về Ứng phó về biến đổi khí hậu, bảo vệ tài nguyên, môi trường

[4] Quyết định số 1788/QĐ-TTg ngày 01 tháng 10 năm 2013 của Thủ tướng chính phủ Phê duyệt kế hoạch xử lý triệt để các cơ sở gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng đến năm 2020

[5] Cổng thông tin điện tử của Bộ Tài nguyên và Môi trường

[6] Bách khoa toàn thư mở Wikipedia