PHẦN A. MỞ ĐẦU Kế tục sự nghiệp của C. Mác Ph Anghen, các nhà sáng lập chủ nghĩa xã hội khoa học, Lênin không chỉ vận dụng sáng tạo học thuyết của các ông vào hoàn cảnh cụ thể của nước Nga, thực hiện thắng lợi cách mạng xã hội chủ nghĩa tháng Mười vĩ đại, mà còn bảo vệ và phát triển xuât sắc toàn diện lý luận đó trong điều kiện mới, góp phần làm giàu kho tàng lý luận của chủ nghĩa Mác. Tư tưởng của Lênin về Đảng kiểu mới và xây dựng Đảng cộng sản cầm quyền chính là sự bảo vệ và phát triển sáng tạo, độc đáo học thuyết Mác vế Đảng cách mạng trong điều kiện nước Nga những năm đầu của thế kỷ XX. Là lãnh tụ của giai cấp công nhân quốc tế, được hội đủ những phấm chất thông thái của một nhà khoa học vĩ đại và tầm nhìn chiến lược của nhà cách mạng thiên tài, từ khi bước vào hoạt động cách mạng, năm 1894, Lênin đã sớm nhận ra yêu cầu của cách mạng Nga cần sớm xây dựng một đảng mác xít chân chính “phải tổ chức một đảng công nhân xã hội chủ nghĩa”. Trong hàng loạt các tác phấm của mình, Lênin, một mặt đã tỏ rõ thái độ không khoan nhượng trước “chủ nghĩa kinh tế”, một biến dạng của chủ nghĩa cơ hội quốc tế ở Nga và chủ nghĩa xét lại đủ mọi màu sắc để bảo vệ chủ nghĩa Mác; Mặt khác, đã luận chứng về vai trò không thể có một lý luận nào ngoài chủ nghĩa Mác đối với đảng cách mạng và đối với phong trào cách mạng. Lê nin viết “Không thể có một đảng xã hội chủ nghĩa vững mạnh, nếu không có lý luận cách mạng để đoàn kết những người xã hội chủ nghĩa lại, để họ rút ra từ trong lý luận đó tất cả những tín điều của họ và đem áp dụng những tín điều đó vào những phương pháp đấu tranh và phương sách hành động của họ, và “không có lý luận cách mạng thì cũng không thể có phong trào cách mạng. Chỉ đảng nào được một lý luận tiên phong hướng dẫn thì mới có một khả năng làm tròn vai trò chiến sỹ tiên phong”. Đối với Đảng mác xít, theo Lênin, đảng mác xit là bộ phận, đồng thời là đội tiền phong có tổ chức và tổ chức cao nhất của giai cấp công nhân và nhân dân lao động. Đảng chỉ có thể vững mạnh và đoàn kết nếu nó được xây dựng trên nền tảng của chủ nghĩa Mác, theo nguyên tắc tập trung dân chủ; Đảng cộng sản phải là hiện thân cho mỗi liên hệ mật thiết với nhân dân lao động; Đảng phải có bản lĩnh chính trị vững vàng trước những bước phát triển mới của cách mạng, có năng lực nắm bắt qui luật và khả năng đề ra và thực hiện đường lối cách mạng phù hợp yêu cầu phát triển của cách mạng. Những chỉ dẫn của Lênin cũng chính là những định hướng, những nguyên tắc để xây dựng Đảng kiểu mới, Đảng cộng sản cầm quyền. Khi nghiên cứu học thuyết về xây dựng Đảng kiểu mới của V.I.Lênin, chúng ta nhận thấy V.I.Lênin đã có những cống hiến vô cùng to lớn về mặt lý luận và thực tiễn. Ông đã phát triển sáng tạo lý luận khoa học của C.Mác và Ph.Ăngghen về ĐCS và hoàn chỉnh học thuyết xây dựng Đảng của chủ nghĩa Mác. Trong quá trình thực hiện chủ trương thành lập một đảng kiểu mới, V.I.Lênin đã đấu tranh kiên quyết với các trào lưu cơ hội chủ nghĩa nhằm chuẩn bị về mặt chính trị, tư tưởng, tổ chức để thành lập một chính Đảng cách mạng của gccn, đồng thời ông đã đưa ra những nguyên tắc tổ chức trong việc xây dựng một chính Đảng cách mạng, một Đảng kiểu mới, đây là những nguyên tắc có giá trị cả về lý luận và thực tiễn, là kim chỉ nam cho phong trào công nhân và các Đảng cộng sản trên toàn thế giới tuân theo trong đó có ĐCSVN. Trong hoàn cảnh thực tiễn của phong trào cách mạng thế giới lúc bấy giờ, những tư tưởng về Đảng kiểu mới của Lê nin có ý nghĩa vô cùng quan trọng, nó như ngọn đuốc soi đường cho phong trào cách mạng đang lâm vào khủng hoảng thoái trào. Cách mạng Xã hội chủ nghĩa đã thắng lợi, phát triển mạnh mẽ trên toàn thế giới, và cũng đã trải qua những khó khăn, có những bước thụt lùi, song những tư tưởng của Lê nin thì còn nguyên giá trị, nó là kim chỉ nam, là nền tảng cho sự tồn tại và phát triển của một Đảng cách mạng chân chính. Nhận thức được giá trị to lớn của những tư tưởng đó và trong điều kiện Đảng cộng sản Việt Nam đang lãnh đạo nhân dân cả nước đi lên Chủ nghĩa xã hội hiện nay, tôi chọn đề tài: “ tư tưởng của Lê nin về xây dựng Đảng vô sản kiếu mới trong tác phấm “một bước tiến, hai bước lùi” làm tiểu luận.
Trang 1PHẦN A MỞ ĐẦU
Kế tục sự nghiệp của C Mác- Ph Anghen, các nhà sáng lập chủ nghĩa
xã hội khoa học, Lênin không chỉ vận dụng sáng tạo học thuyết của các ôngvào hoàn cảnh cụ thể của nước Nga, thực hiện thắng lợi cách mạng xã hội chủnghĩa tháng Mười vĩ đại, mà còn bảo vệ và phát triển xuât sắc toàn diện lýluận đó trong điều kiện mới, góp phần làm giàu kho tàng lý luận của chủnghĩa Mác Tư tưởng của Lênin về Đảng kiểu mới và xây dựng Đảng cộngsản cầm quyền chính là sự bảo vệ và phát triển sáng tạo, độc đáo học thuyếtMác vế Đảng cách mạng trong điều kiện nước Nga những năm đầu của thế kỷ
XX Là lãnh tụ của giai cấp công nhân quốc tế, được hội đủ những phấm chấtthông thái của một nhà khoa học vĩ đại và tầm nhìn chiến lược của nhà cáchmạng thiên tài, từ khi bước vào hoạt động cách mạng, năm 1894, Lênin đãsớm nhận ra yêu cầu của cách mạng Nga cần sớm xây dựng một đảng mác xítchân chính “phải tổ chức một đảng công nhân xã hội chủ nghĩa”
Trong hàng loạt các tác phấm của mình, Lênin, một mặt đã tỏ rõ thái độkhông khoan nhượng trước “chủ nghĩa kinh tế”, một biến dạng của chủ nghĩa
cơ hội quốc tế ở Nga và chủ nghĩa xét lại đủ mọi màu sắc để bảo vệ chủ nghĩaMác; Mặt khác, đã luận chứng về vai trò không thể có một lý luận nào ngoàichủ nghĩa Mác đối với đảng cách mạng và đối với phong trào cách mạng Lê -nin viết “Không thể có một đảng xã hội chủ nghĩa vững mạnh, nếu không có
lý luận cách mạng để đoàn kết những người xã hội chủ nghĩa lại, để họ rút ra
từ trong lý luận đó tất cả những tín điều của họ và đem áp dụng những tínđiều đó vào những phương pháp đấu tranh và phương sách hành động của họ,
và “không có lý luận cách mạng thì cũng không thể có phong trào cách mạng.Chỉ đảng nào được một lý luận tiên phong hướng dẫn thì mới có một khảnăng làm tròn vai trò chiến sỹ tiên phong” Đối với Đảng mác xít, theo Lênin,đảng mác xit là bộ phận, đồng thời là đội tiền phong có tổ chức và tổ chức caonhất của giai cấp công nhân và nhân dân lao động Đảng chỉ có thể vững
Trang 2mạnh và đoàn kết nếu nó được xây dựng trên nền tảng của chủ nghĩa Mác,theo nguyên tắc tập trung dân chủ; Đảng cộng sản phải là hiện thân cho mỗiliên hệ mật thiết với nhân dân lao động; Đảng phải có bản lĩnh chính trị vữngvàng trước những bước phát triển mới của cách mạng, có năng lực nắm bắtqui luật và khả năng đề ra và thực hiện đường lối cách mạng phù hợp yêu cầuphát triển của cách mạng Những chỉ dẫn của Lênin cũng chính là những địnhhướng, những nguyên tắc để xây dựng Đảng kiểu mới, Đảng cộng sản cầmquyền.
Khi nghiên cứu học thuyết về xây dựng Đảng kiểu mới của V.I.Lênin,chúng ta nhận thấy V.I.Lênin đã có những cống hiến vô cùng to lớn về mặt lýluận và thực tiễn Ông đã phát triển sáng tạo lý luận khoa học của C.Mác vàPh.Ăngghen về ĐCS và hoàn chỉnh học thuyết xây dựng Đảng của chủ nghĩaMác Trong quá trình thực hiện chủ trương thành lập một đảng kiểu mới,V.I.Lênin đã đấu tranh kiên quyết với các trào lưu cơ hội chủ nghĩa nhằmchuẩn bị về mặt chính trị, tư tưởng, tổ chức để thành lập một chính Đảng cáchmạng của gccn, đồng thời ông đã đưa ra những nguyên tắc tổ chức trong việcxây dựng một chính Đảng cách mạng, một Đảng kiểu mới, đây là nhữngnguyên tắc có giá trị cả về lý luận và thực tiễn, là kim chỉ nam cho phong tràocông nhân và các Đảng cộng sản trên toàn thế giới tuân theo trong đó cóĐCSVN Trong hoàn cảnh thực tiễn của phong trào cách mạng thế giới lúcbấy giờ, những tư tưởng về Đảng kiểu mới của Lê - nin có ý nghĩa vô cùngquan trọng, nó như ngọn đuốc soi đường cho phong trào cách mạng đang lâmvào khủng hoảng thoái trào Cách mạng Xã hội chủ nghĩa đã thắng lợi, pháttriển mạnh mẽ trên toàn thế giới, và cũng đã trải qua những khó khăn, cónhững bước thụt lùi, song những tư tưởng của Lê - nin thì còn nguyên giá trị,
nó là kim chỉ nam, là nền tảng cho sự tồn tại và phát triển của một Đảng cáchmạng chân chính Nhận thức được giá trị to lớn của những tư tưởng đó vàtrong điều kiện Đảng cộng sản Việt Nam đang lãnh đạo nhân dân cả nước đi
lên Chủ nghĩa xã hội hiện nay, tôi chọn đề tài: “ tư tưởng của Lê - nin về xây
Trang 3dựng Đảng vô sản kiếu mới trong tác phấm “một bước tiến, hai bước lùi”
làm tiểu luận
2 Đối tượng nghiên cứu
Nghiên cứu và tìm hiểu các nguyên tắc trong việc tổ chức của V.ILênin về đảng kiểu mới của giai cấp công nhân thông qua nội dung và ý nghĩacủa tác phẩm “Một bước tiến hai bước lùi” Đồng thời nêu ra những biểu hiệntrong việc xây dựng Đảng của nước ta hiện nay và rút ra những bài học quýgiá
3 Mục đích và ý nghĩa
3.1 Mục đích
Làm rõ các nguyên tắc của Lênin trong việc tổ chức, thống nhất đảngkiểu mới do giai cấp công nhân lãnh đạo Chỉ ra ý nghĩa của tác phẩm đối vớicông cuộc xây dựng Đảng của nước ta hiện nay.,
3.2 Ý nghĩa
Tìm hiểu tác phẩm, chúng ta thấy rõ được nhiều vấn đề và nhiều khíacạnh khác nhau trong nguyên tắc tổ chức đảng kiểu mới của Lênin Chỉ rađược những khuyết điểm, những mặt hạn chế còn tồn tại trong việc tổ chức,lãnh đạo Đảng hiện nay Rút ra được nhiều kinh nghiệm, những bài học quýgiá để khắc phục, hạn chế những yếu điểm đấy
4 Bố cục
Ngoài danh mục tài liệu tham khảo tiểu luận gồm 3 phần: phần Mởđầu, phần Nội dung và phần Kết luận
Trang 4PHẦN B NỘI DUNG
I HOÀN CẢNH RA ĐỜI CỦA TÁC PHẨM.
Năm 1898, Đại hội lần thứ nhất của Đảng Công nhân dân chủ - xã hộiNga tuyên bố thành lập Đảng, nhưng trên thực tế còn chưa hình thành, vì lúcnày Đảng chưa có cương lĩnh, điều lệ Trung ương Đảng đều bị bắt, Đảng lâmvào một tình trạng vô cùng khó khăn, lộn xộn về tư tưởng, phân tán về tổchức, về tư tưởng: phái “kinh tế” phủ nhận vai trò của lý luận cách mạng,phủ nhận vai trò của Đảng, sùng bái tính tự phát của phong trào công nhân,coi đấu tranh kinh tế là tất cả; về tổ chức: Đảng bao gồm nhiều nhóm riêngbiệt, phân tán ở các địa phương, không liên hệ về mặt tổ chức và thiếu một cơquan lãnh đạo tập trung thống nhất Sau Đại hội I năm 1898 Đảng công nhândân chủ - xã hội Nga rơi vào tình trạng vô cùng khó khăn, trong hoàn cảnh đó
Lê - nin đã viết tác phẩm “làm gỡ” và hàng loạt các bài báo khác để đấu tranh
về mặt lý luận chống lại phái “kinh tế” tạo ra sự thống nhất về mặt lý luận,cương lĩnh, sách lược trong Đảng
Sau khi những quan điếm cơ hội chủ nghĩa của phái kinh tế bị đánh bạitrong Đảng công nhân dân chủ - xã hội Nga, Lê - nin đã tiến hành triệu tậpĐại hội II của Đảng vào tháng 7-1903 Đại hội có nhiệm vụ là thông quacương lĩnh điều lệ, bầu Ban chấp hành trung ương, kiện toàn cơ quan ngônluận của Đảng và phải “thành lập một Đảng chân chính trên các nguyên tắc và
cơ sở tổ chức do báo tia lửa đã nêu lên và thảo ra Trong Đại hội đã diễn racuộc đấu tranh gay gắt giữa hai phái Bôn - sê - vích và Men-sê-vích, cuốicùng thì phần thắng thuộc về phái Bôn - sê -vích, Ban chấp hành mới đượcthành lập, và ban biên tập báo “tia lửa” cũng được thành lập Đây là một bướctiến lớn trong phong trào công nhân Nga và những người dân chủ Tuy nhiênsau đó phái Men-sê-vích đã phản lại kết quả Đại hội, chiếm tờ báo và bịa đặtnói xấu Lê - nin và những người Bôn- sê-vích Thực tiễn đó đặt ra cho Lê -nin và những người Bôn - sê - vích nhiệm vụ phải đánh bại bọn cơ hội xét lại,
Trang 5bảo vệ chủ nghĩa Mác về mặt tổ chức đảng Trong tình hình đó, từ tháng 2đến tháng 5 năm 1904 tại Thụy Sĩ Lê - nin đã viết tác phẩm “một bước tiến,hai bước lùi”.
II NỘI DUNG CHÍNH CỦA TÁC PHẨM.
Trong tác phẩm “một bước tiến, hai bước lùi” Lê nin đã phân tích, làm
rõ nguồn gốc, diễn biến, ý nghĩa của cuộc đấu tranh trong Đảng công nhândân chủ - xã hội Nga, vạch trần âm mưu và thủ đoạn của bọn cơ hội chủnghĩa, xét lại, khẳng định nguyên tắc tổ chức Đảng theo kiểu mới- Đảng củagiai cấp công nhân, chứ không phải đảng của một đội quân ô hợp, không có tổchức và kỷ luật
Diễn biến của Đại hội II, thành phần triệu tập gồm 51 đại biểu của 26 tổchức đảng, có mặt tham dự tại Đại hội là 43 đại biểu Do thành phần tham giaĐại hội rất phức tạp nên ngay từ đầu đã phân thành nhiều phái khác nhau.Nhóm “tia lửa” gồm 33 đại biểu do Lê - nin đứng đầu Nhưng đến giữa Đạihội thì nhóm này phân thành hai: phái thiểu số và phái đa số Phái đa số còngọi là Bôn - sê - vích do Lê - nin đứng đầu, chiếm 24 người, và lãnh thổ.Trong nhóm chống “tia lửa” còn có đại biểu của phái sự nghiệp công nhân
Họ chống lại nguyên tắc của báo “tia lửa” về cả mặt cương lĩnh, sách lược và
tố chức Ba là nhóm lưng chừng ngả nghiêng, gồm đại biếu của nhóm côngnhân miền Nam, nhóm này ngoài miệng thì thừa nhận báo tia lửa, nhưng đồngthời lại có kế hoạch riêng, họ không vững vàng về nguyên tắc Ngoài nhómnhỏ này ra còn có một số nhóm nhỏ khác phụ thuộc vào nhóm công nhânmiền Nam do đó có cùng chung lập trường cơ hội
Sự tồn tại từ đầu các nhóm với khuynh hướng chính trị khác nhau lànguồn gốc của cuộc đấu tranh giữa hai khuynh hướng: khuynh hướng cáchmạng và khuynh hướng cơ hội trong suốt quá trình Đại hội và sau Đại hội trêntất cả những vấn đề về cương lĩnh, sách lược và điều lệ Nội dung chủ yếu củatác phẩm “một bước tiến, hai bước lùi” được chia làm bốn phần:
- Phần thứ nhất: Trong phần này đề cập đến việc chuẩn bị Đại hội
Trang 6và ý nghĩa của việc phân chia phe phái tại Đại hội Vạch trần những luận điệu
của phái Men - sê - ví ch trong việc phủ nhận Đại hội: “Đại hội không phải là thần thánh và nghị quyết của Đại hội không phải là thiêng liêng” vạch trần luận điệu cho rằng, việc phân các nhóm chính trị trong đại hội là “mảnh khỏe chính trị có tính chất tiểu tổ” của những người theo phái đa số Lê - nin khẳng
định: sự tồn tại các phe phái là nguồn gốc cuộc đấu tranh trong Đại hội và cóphân rõ phái đa số và phái thiểu số mới có thể hiểu được các sắc thái chính trịcủa mỗi phái Lê - nin cũng vạch rõ thái độ lật lọng, không kiên định của pháiMen - sê - vích vì khi thất bại trong Đại hội thì phái này quay lại phủ nhậnNghị quyết Đại hội
- Phần thứ hai: Trong phần này Lê - nin thông qua cuộc đấu tranh
trong Đại hội để phân tích rõ sắc thái chính trị của các phe phái trong Đại hội
Và quan trọng là Lê - nin đã đập tan luận điệu của Mác - tốp khi y cho rằng bịcáo buộc tội oan là cơ hội chủ nghĩa
- Phần thứ ba: Ở phần này, Lê - nin vạch trần những hành động
của phai thiểu số sau Đại hội, những quan điểm cơ hội chủ nghĩa về mặt tổchức, phê phán thái độ nhân nhượng thiếu nguyên tắc của Plekhnop
- Phần thứ tư: Lê - nin phác họa lại một cách tổng quát sự phát
triển của cuộc khủng hoảng trong Đảng và những quy luật phát triến của nó
Lê - nin chỉ ra rằng: mặc dù có sự phát triến quanh co, mặc dù có những bướclùi lại nhưng đảng của giai cấp vô sản sẽ đi đến thắng lợi, sẽ lập được mộtĐảng chân chính cách mạng vì sự thống nhất tư tưởng của giai cấp công nhândựa trên cơ sơ của chủ nghĩa Mác, và được củng cố bằng sự thống nhất vậtchất của tổ chức
III TƯ TƯỞNG CỦA LÊ-NIN VÈ XÂY DỰNG ĐẢNG VÔ SẢN KIỂU MỚI TRONG TÁC PHẨM “MỘT BƯỚC TIẾN, HAI BƯỚC LÙI”
1 Cơ sở lý luận chung.
1.1 Khái niệm Đảng là gì.
Đảng chính trị là những lực lượng chính trị được tổ chức, những lực
Trang 7lượng này tập hợp các công dân có chung khuynh hướng chính trị, nhằmhướng tới một mục tiêu nhất định, và nhằm mục đích tham gia chính quyền,đồng thời có thể thay đổi chương trình hoạt động của mình để thực hiện cácmục tiêu trên.
1.2 Khái niệm Đảng cộng sản
Đảng Cộng sản là đội tiên phong của giai cấp công nhân, giai cấp vôsản, đại biểu trung thành quyền lợi của giai cấp công nhân, nhân dân laođộng Lấy chủnghĩa Mác - Lênin làm nền tảng tư tưởng Mục đích của Đảngcộng sản là đánh bại chủ nghĩa tư bản, giải phóng giai cấp công nhân và nhândân lao động trên thế giới khỏi ách áp bức bóc lột của chủ nghĩa tư bản, xâydựng một xã hội mới, tự do bình đăng, con người không còn chịu áp bức, bấtcông Đó là xã hội Xã hội chủ nghĩa và tiến lên chủ nghĩa Cộng sản
1.3 Nội dung xây dựng Đảng.
Xây dựng Đảng là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, then chốt màĐảng ta luôn quan tâm chú trọng phát triển Ngay từ khi thành lập Đảng chotới nay, chưa lúc nào Đảng ta sao nhãng việc đấy mạnh công tác xây dựngĐảng trên cả ba mặt: chính trị, tư tưởng và tổ chức Bởi có làm tốt công tácnày thì Đảng mới tồn tại và phát triển được, Đảng mới có năng lực lãnh đạo
và sức chiến đấu tốt, chống lại những âm mưu và hành động phá hoại của kẻthù, thực hiện thắng lợi công cuộc xây dựng Chủ nghĩa xã hội hiện nay Trongcông tác xây dựng Đảng, nội dung của nó được thể hiện trên ba măt:
- Xây dựng Đảng về chỉnh trị: là việc bồi dưỡng nâng cao trình độ
lý luận, gắn chặt lý luận với thực tiễn cách mạng Việt Nam để nâng cao nănglực hoạch định đường lối cách mạng, góp phần phát triển lý luận Mác - Lênin, soi sáng con đường xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam Điều cốt yếu là Đảng taluôn lấy Chủ nghĩa Mác - Lê nin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tưtưởng và kim chỉ nam cho hành động của mình Lập trường nguyên tắc củaĐảng là kiên trì mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với Chủ nghĩa xã hội để tìm
ra hình thức và bước đi phù hợp, chống mọi biểu hiện chủ quan, giáo điều và
Trang 8mọi biểu hiện cơ hội trong Đảng dưới mọi mầu sắc.
- Xây dựng Đảng về tư tưởng: đó là quá trình đưa ý thức Xã hội
chủ nghĩa vào trong Đảng, làm cho tư tưởng đó thấm sâu vào mọi tổ chứcđảng và cá nhân đảng viên của Đảng, biến thành niềm tin, lý tưởng, mục đíchsống, đạo đức và hoạt động của cả tổ chức đảng cũng như đảng viên ở mọicấp, mọi ngành Xây dựng Đảng về tư tưởng còn là tăng cường công tácnghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn cách mạng Việt Nam, rút ra bài họckinh nghiệm, đẩy mạnh công tác giáo dục chính trị, tư tưởng cho cán bộ, đảngviên và nhân dân
- - Xây dựng Đảng về tổ chức: là xây dựng hệ thống tổ chức từ
trên xuống dưới theo nguyên tắc tập trung dân chủ, thường xuyên tự phê bình
và phê bình, có kỷ luật tự giác và nghiêm minh, giữ gìn sự đoàn kết thốngnhất trong Đảng Đảng luôn luôn chăm lo xây dựng đội ngũ kế cận theohướng chú trọng bản lĩnh chính trị, đạo đức và tài năng; nâng cao sức chiếnđấu của các tổ chức cơ sở Đảng, thường xuyên giáo dục thanh niên để tạonguồn phát triển Đảng Để bảo đảm sự thống nhất ý chí và hành động Đảngkiên quyết đấu tranh chống các hiện tượng độc đoán, dân chủ hình thức, cục
bộ, chia rẽ, bè phái, tiếp tục đối mới phương thức và nâng cao năng lực lãnhđạo trong hệ thống chính trị, phát huy vai trò và hiệu lực quản lý của nhànước Tổ chức Đảng và đảng viên đều hoạt động trong khuôn khổ hiến pháp,pháp luật Đảng thường xuyên tiến hành công tác kiểm tra để xây dựng Đảngtrong sạch vững mạnh
Xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng và tổ chức là ba mặt tổng thểtrong công tác xây dựng Đảng, chúng có mối quan hệ chặt chẽ, tác động qualại với nhau, là cơ sở, tiền đề, cũng là hệ quả của nhau, thúc đẩy nhau vậnhành, bảo đảm cho Đảng Cộng sản Việt Nam là đội tiền phong của giai cấpcông nhân, đồng thời là đội tiền phong của nhân dân lao động và của cả dântộc Việt Nam; đại biếu trung thành lợi ích của giai cấp công nhân, nhân dânlao động và của cả dân tộc
Trang 91 Tư tưởng của Lê-nin về xây dựng Đảng kiểu mới trong tác phẩm
“một bước tiến, hai bước lùi”.
1.1 Đảng là đội tiên phong của giai cấp công nhân:
Nguyên lý Đảng là đội tiên phong của giai cấp công nhân đã đượcMác-Ăngghen nêu ra trong Tuyên ngôn của Đảng Cộng Sản năm 1848 Lúcnày, vị để chống lại quan điểm của phái Mensêvích chủ trương xóa nhòa ranhgiới giữa Đảng và giai cấp, coi Đảng và giai cấp là một, Lênin khẳng định lại:Đảng là “ đội tiên phong của giai cấp công nhân, với toàn bộ giai cấp” Ngườichỉ rõ rằng, những người nào nghĩ rằng dưới chế độ tư bản chủ nghĩa, gần hếttoàn bộ giai cấp hay toàn bộ giai cấp một ngày kia sẽ đủ sức vươn mình lênđến chỗ đạt trình độ giác ngộ và tích cực của đội tiên phong của mình , củaĐảng dân chủ - xã hội của mình thì người ấy sẽ mắc cái bệnh của Manilốp và
“chủ nghĩa theo đuôi” Dưới chế độ tư bản chủ nghĩa, ngay cả tố chức côngđoàn cũng không đủ sức bao hàm gần hết hay toàn bộ giai cấp công nhân
Là đội tiên phong, Đảng trung thành tuyệt đối với sự nghiệp của giaicấp công nhân, có lý luận tiên phong và có tộ chức chặt chẽ Vai trò tiênphong của Đảng phải được thể hiện ở các mặt trong một tổ chức thống nhất,chặt chẽ ý chí và hành động cách mạng, tiên phong gương mẫu của ngườiĐảng viên, kỷ luật chặt chẽ, tự giác nghiêm minh
Đưa ra công thức về Điều 1, Lênin đã bảo vệ tính tiên phong của Đảng,nâng cao danh hiệu Đảng viên, phong ngừa tính chất phần tử cơ hội vàoĐảng, từ đó mà bảo vệ vai trò tiên phong của Đảng về tổ chức
1.2 Đảng là bộ phận cổ tổ chức của giai cấp công nhân:
Năm 1864, Quốc tế I được thành lập, từ đó phong trào công nhân đã cómột tổ chức, một chính đảng vô sản lãnh đạo Đó là tiền đề, là điều kiện tiênquyết để phong trào công nhân phát triển, trưởng thành và ngày càng mạnhhơn trong cuộc đấu tranh chống lại chủ nghĩa tư bản Nhưng trước những yêucầu của tình hình mới, khi Quốc tế II đã đi vào thoái trào, những phần tử cơhội, xét lại đang có ý đồ lái phong trào công nhân đi theo con đường khác
Trang 10Chúng phủ nhận chuyên chính vô sản, phủ nhận đấu tranh chính trị, phủ nhậnliên minh công nông, tán thành liên minh với giai cấp tư sản Trước tình hìnhthực tế đã đặt ra yêu cầu là phải có một chính đảng kiểu mới để dẫn dắt phongtrào đấu tranh của giai cấp vô sản, chống lại chủ nghĩa tư bản, chống lạiphong trào cách mạng đang chuyển dần sang cải lương.
Lênin cho rằng: “Trong cuộc đấu tranh để giành chỉnh quyền, giai cấp
vỏ sản không có vũ khí nào khác hơn là tổ chức Bị phân chia vì sự cạnh tranh vô chính phủ đang thịnh hành trong giới tư sản, bị đè nặng dưới sự lao động nô lệ cho tư bản, luôn luôn bị dìm sâu “tận đáy” của cảnh khổ cực, của
sự cùng quẫn và của sự thoái hóa, nhưng giai cấp vô sản vẫn có thể trở thành một lực lượng vỏ địch, chỉ là vì một ỉỷ do này: sự thống nhất tư tưởng của giai cấp vô sản dựa trên cơ sở những nguyên lỷ của chủ nghĩa Mác được
củng cố bằng sự thống nhất vật chất của tổ chức” Sức mạnh của giai cấpcông nhân đó là tổ chức, không có tổ chức của quần chúng, giai cấp vô sản sẽkhông là cái gì hết, được tổ chức lại, đó sẽ là tất cả
Lê-nin đã chỉ ra cho giai cấp vô sản thấy rằng, mặc dù còn khó khăn vềnhiều mặt, luôn luôn bị giai cấp tư sản bóc lột, nhưng khi đã có một tổ chứctiên phong, được trang bị những lý luận cách mạng của chủ nghĩa Mác thì giaicấp vô sản có thể đứng lên chống lại giai cấp tư sản và giành thắng lợi
1.3 Đảng là hình thức tổ chức cao nhẩt của giai cấp công nhân.
Theo Lê-nin, Đảng chẳng những là đội tiền phong, đội tiền phong có tổchức chặt chẽ từ trên xuống dưới mà còn là tổ chức cao nhất của giai cấp
công nhân Lê - nin viêt “ chúng ta là Đảng của giai câp, bởi vậy hầu như toàn bộgiai cấp và trong thời kỳ chiến tranh, trong thời kỳ nội chiến thì toàn
bộ giai cấp không trừ một người nào cần phải hoạt động dưới sự lãnh đạo của Đảng, phải triệt để xiết thật chặt hàng ngũ chung quanh Đảng
Sở dĩ, Đảng có trách nhiệm và khả năng lãnh đạo tất cả các tổ chức củagiai cấp công nhân, hướng mọi hoạt động của tất cả các tổ chức của giai cấpcông nhân vào một mục đích chung là thủ tiêu chế độ bóc lột, xây dựng chế
Trang 11độ Xã hội chủ nghĩa Vì Đảng bao gồm những phần tử tiên tiến giác ngộ cáchmạng nhất, được vũ trang lý luận khoa học và và có tổ chức chặt chẽ Điều 1trong dự thảo Điều lệ Đảng đòi hỏi người đảng viên phải thừa nhận, cươnglĩnh điều lệ Đảng, bắt buộc phải tham gia một trong những tổ chức của Đảng,nhằm làm cho Đảng trởthành tổ chức cao nhất của giai cấp công nhân Lê -nin đưa ra quan điểm này nhằm chống lại quan điểm của Mác - tốp và khẳngđịnh, giai cấp công nhân cần có một tổ chức chặt chẽ lãnh đạo Khi đã có mộtĐảng cách mạng chân chính lãnh đạo thì phong trào vô sản mới phát triểnmạnh và khắc phục được tính tự phát trong phong trào đấu tranh của mình
1.4 Đảng được tồ chức theo chế độ tập trung:
Chế độ tập trung đòi hỏi Đảng phải có điều lệ thống nhất, một cơ quanlãnh đạo thống nhất, số ít phục tùng số nhiều, cấp dưới phục tùng cấp trên,toàn đảng phục tùng Đại hội Đảng toàn quốc và Ban chấp hành Trung ương.Chỉ có như vậy mới đảm bảo cho Đảng thật sự thống nhất và do đó mới thật
sự có sức mạnh
Trước nguyên tắc chế độ tập trung của Lênin đã xảy ra những cuộc đấutranh gay gắt giữa phái "Tia lửa" với đại biểu của phái Bun, nhóm sự nghiệpcông nhân và nhóm công nhân miền Nam thể hiện rõ các khuynh hướng chínhtrị cơ hội chủ nghĩa Cuộc thảo luận về chế độ tập trung, vấn đề thành phầncủa Ban chấp hành Trung ương Những người chống phái "Tia lửa" cũng như
"phái giữa" phản đối chế độ tập trung lẫn chế độ hai cơ quan trung ương; coi
đó là chế độ phân quyền, gọi đó là chế độ tập trung "gớm ghiếc" sẽ đưa đếnchỗ tiêu diệt các tổ chức cơ sở thay vào đó thì Ban chấp hành Trung ương cóquyền vô hạn, quyền can thiệp vô hạn vào mọi việc, còn các tổ chức có quyềnduy nhất là cúi đầu theo những lệnh lệnh từ trên ban xuống Họ chủ trương
mở rộng thẩm quyền của ban chấp hành địa phương, cụ thể để cho Ban chấphành ấy "có quyền" tự mình "thay đổi số ủy viên của mình" và ban chấp hànhđịa phương phải được những cán bộ đang hoạt động ở địa phương bầu ra Sở
dĩ họ phản đối là vì chế độ tập trung đã gây bất lợi đến những lợi ích "bản vị",
Trang 12những lợi ích tiểu tổ của phái Bun, của nhóm "công nhân miền Nam", của banbiên tập cũ của báo "Tia lửa".
Trong và sau Đại hội, các phần tử Mensêvích cùng với các loại cơ hộikhác kịch liệt chống lại chế độ tập trung trong Đảng, chúng phủ nhận mọi thứquyền lực nhằm kéo lùi Đảng trở lại thời kỳ phân tán Tìm cách phá hoạiĐảng, không phục tùng những nghị quyết của Đại hội và quyết định các cơquan Trung ương của Đảng bằng hai phương pháp: phương pháp thứ nhất:phá rối toàn bộ công tác đảng, làm hỏng việc, cố ý gây trở ngại cho việc màkhông giải thích nguyên nhân; phương pháp thứ hai: tổ chức các cuộc gâylộn; chúng phủ nhận mọi thứ quyền lực nhằm kéo lùi Đảng về thời kỳ phântán, tiểu tổ "Chúng cho rằng tổ chức đảng là một "công xưởng" kỳ quái;nguyên tắc bộ phận phục tùng toàn bộ và thiểu số phục tùng đa số, thì họ cho
là một "sự nô dịch"; sự phân công, dưới quyền lãnh đạo của một cơ quanTrung ương thì họ la lên biến con người thành "những bánh xe và đinh vít",chỉ nhắc tới Điều lệ tổ chức của Đảng khiến họ khinh bỉ, miệt thị và người tahoàn toàn cho rằng không cần đến Điều lệ Nếu theo nguyên tắc do Lênin đề
ra thì có nghĩa là "thiết lập chế độ nông nô trong Đảng, biến Đảng thành nhàmáy đứng đầu là giám đốc (tức Ban chấp hành trung ương), biến Đảng viênthành "bánh xe và lò xo trong guồng máy"
Lênin và những người cộng sản chân chính đã đấu tranh bảo vệ nhữngvấn đề có tính nguyên tắc của tổ chức đảng, Người khẳng định: "Trước kiaĐảng ta chưa phải là một khối chính thức có tổ chức, mà chỉ là một tổng sốnhững nhóm riêng biệt và do đó, giữa các nhóm ấy không thể có những quan
hệ nào khác, ngoài sự tác động về mặt tư tưởng Hiện nay, chúng ta đã trởthành một Đảng có tổ chức, điều đó có ý nghĩa là chúng ta đã tạo ra mộtquyền lực, biến uy tín về tư tưởng thành uy tín về quyền lực, khiến cấp dướiphải phục tùng cấp trên của Đảng” Giai cấp vô sản có một chế độ tập trungtuyệt đối và có kỷ luật hết sức nghiêm minh, đó là một trong những điều kiện
*? *? Mân Nghiên cứu các tác phâm kinh điên