CÁC GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN VÀ PHÁT TRIỂN CÔNG TY QUẢN LÝ NỢ VÀ KHAI THÁC TÀI SẢN NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN VIỆT NAM

Công ty quản lý nợ và khai thác tài sản Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triểnnông thôn , cũng như những công ty quản lý nợ và khai thác tài sản nói chung, là mộtđịnh chế đặc thù, chuyên ho

CÁC GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN VÀ PHÁT TRIỂN CÔNG TY QUẢN

LÝ NỢ VÀ KHAI THÁC TÀI SẢN NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ

PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN VIỆT NAM.

1 Định hướng phát triển của công ty trong thời gian tới.

1.1. Đề án xử lý nợ tồn đọng của Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông

thôn Việt Nam.

Thực hiện việc xử lý nợ tồn đọng và lành mạnh hoá tài chính đối với các ngânhàng thương mại Việt Nam nới chung và Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nôngthôn Việt Nam nói riêng đang là vấn đề quan tâm hàng đầu trong chương trình tái cơcấu hệ thống Ngân hàng của Chính phủ Để xử lý số nợ đọng phát sinh lớn, Ngânhàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam đã lập, trình Chính phủ đề án xử

lý nợ tồn đọng và được Chính phủ phê duyệt năm 2001 Đề án đã đưa ra các giải pháp

xử lý nợ đọng cụ thể, nguồn vốn xử lý, đồng thời hướng dẫn việc tổ chức thực hiệncác biện pháp đề ra

1.1.1. Giải pháp xử lý nợ tồn đọng và nguồn vốn xử lý:

1.1.1.1 Giải pháp xử lý từng nhóm nợ tồn đọng

Đối với việc xử lý nợ và bán tài sản tồn đọng, các ngân hàng được khuyếnkhích cũng như ràng buộc bởi các cơ chế như:

- Tiến độ bán tài sản và xử lý tài sản gắn liền với việc cấp vốn điều lệ bổ sung

- Nếu nợ xấu không được giảm thấp sẽ hạn chế quy mô và phạm vi hoạt động củangân hàng

- Qúa trình xử lý nợ tồn đọng và tài sản bảo đảm nợ vay của ngân hàng được kếthợp với việc xếp hạng ngân hàng và xét duyệt đơn giá tiền lương cho ngân hàng

Vì vậy, để xử lý nhanh từng nhóm nợ tồn đọng, rút ngắn thời gian cũng như chiphí xử lý, cần phải có những giải pháp sau:

- Với nợ nhóm 1 : Nhanh chóng phân loại nợ có tài sản bảo đảm.

+) Với tài sản đã đủ thủ tục pháp lý, có thể dễ bán thì bán nhanh để thu hồi vốn+) Với tài sản chưa đủ thủ tục pháp lý thì trình Ban Chỉ đạo cơ cấu lại tài chínhngân hàng xem xét yêu cầu các cơ quan chức năng Nhà nước có thẩm quyền hoànthiện thủ tục pháp lý.

+) Với tài sản chưa bán được thì áp dụng các biện pháp: cải tạo, sửa chữa, nângcấp tài sản đẻ bán, cho thuê, khia thác kinh doanh, góp vốn, liên doanh bằng tàisản để thu hồi nợ

- Với nợ nhóm 2 : Hoàn thiện hồ sơ trình Chính phủ xoá nợ cho ngân hàng.

- Với nợ nhóm 3 :

+) Nợ của các doanh nghiệp Nhà nước:

Xác định giá trị thực còn của khoản nợ để Nhà nước cấp bù vốn cho ngânhàng

Chuyển nợ thành vốn góp vào doanh nghiệp

Cơ cấu lại nợ bằng các hình thức: giãn nợ, miễn giảm lãi suất, đầu tư thêm Bán lại nợ

+) Nợ của khách hàng ngoài quốc doanh:

Cơ cấu lại nợ bằng các hình thức: giãn nợ, miễn giảm lãi suất, đầu tư thêm Bán lại nợ

- Thành lập công ty quản lý nợ và khai thác tài sản với nội dung hoạt động, mô hình

tổ chức và các biện pháp áp dụng để xử lý nợ tồn đọng nêu rõ trong điều lệ hoạtđộng của công ty

1.1.2.3 Biện pháp ngăn chặn nợ tồn đọng tái diễn:

- Nâng cao chất lượng tín dụng

- Phân loại dư nợ cho vay theo mức độ rủi ro, để trích lập quỹ dự phòng rủi ro theothông lệ Quốc tế

- áp dụng cơ chế lãi suất cho vay theo mức độ rủi ro của khách hàng

- Tách biệt cho vay tín dụng thương mại và cho vay tín dụng chính sách

1.2. Mục tiêu nhiệm vụ và các giải pháp chính của công ty quản lý nợ và

khai thác tài sản Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam.

1.2.1. Về mặt công tác chuyên môn

Kế hoạch hoạt động và các biện pháp chỉ đạo thực hiện của công ty được lậptrên cơ sở:

- Đề án xử lý nợ tồn đọng của Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nôngthôn Việt Nam đã được Chính phủ phê duyệt

- Định hướng của Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Namtrong năm 2003

- Và tình hình kinh tế chính trị của xã hội thực tế kết quả hoạt động của công

ty năm 2002 và kế hoạch xử lý nợ tồn đọng năm 2003 của các đơn vị thànhviên

% tăng so với31/12/2002

b Về mua bán nợ.

Trong năm 2002 và đầu năm 2003 công ty đặt kế hoạch hoàn thành việc mualại nợ ECIP và RAP (chương trình hỗ trợ tín dụng người hồi hương) và trình TổngGiám đốc biện pháp tổ chức thực hiện việc thu hồi khoản nợ này làm cơ sở đúc rútkinh nghiệm cho việc mua bán nợ với các công ty quản lý nợ và khai thác tài sản khi

có điều kiện

c Về khai thác tài sản.

Dự kiến năm 2003 những tài sản bảo đảm nợ nhận bàn giao tại các chi nhánh

mà có vị trí tự nhiên thuận lợi, có khả năng khai thác được, công ty sẽ tiến hành cảitạo, sửa chữa trình Tổng Giám đốc, Hội đồng quản trị cho liên doanh liên kết để đưavào khai thác

1.2.1.2 Các biện pháp chỉ đạo thực hiện

Công ty tăng cường việc phối kết hợp với các đơn vị thành viên, tiếp tục tranhthủ sự giúp đỡ của các cấp chính quyền địa phương và sự ủng hộ của các ngành liênquan hoàn thiện các thủ tục pháp lý, tạo điều kiện thuận lợi cho việc xử lý tài sản, đẩynhanh tiến độ xử lý nợ tồn đọng

a. Đối với nợ nhóm 1:

- Thực hiện bàn giao dứt điểm và bán nhanh những tài sản đủ điều kiện theo quyđịnh của Tổng Giám đốc Tiến hành phân loại tài sản theo mục đích sử dụng như:Tài sản có thể nâng cấp, cải tạo để cho thuê, khai thác kinh doanh, tài sản để lại sửdụng, tài sản đem bán đấu giá để thu hồi nợ Để từ đó có biện pháp xử lý thíchhợp và hiệu quả

- Rà soát lại các khoản nợ tồn đọng để xem xét cho giãn nợ đối với những trườnghợp con nợ còn tồn tại đang hoạt động để phục hồi và đẩy mạnh sản xuất, từ đó tạođiều kiện để ngân hàng có thể thu hồi nợ

- Chỉ đạo các đơn vị thành viên tiếp tục đôn đốc thu hồi nợ đối với những kháchhàng có khả năng tài chính

- Trình Tổng giám đốc dùng quỹ dự phòng rủi ro của ngành bù đắp phần tổn thấttrong trường hợp tiền bán tài sản không đủ thu hồi nợ

- Tích cực thu hồi nợ trong trường hợp khách hàng có khả năng tài chính

- Đối với Doanh nghiệp Nhà nước thực hiện cơ cấu lại nợ bằng các biện pháp thíchhợp như đánh giá lại nợ, giãn nợ để tăng cường khả năng sản xuất và tiến hànhthu hồi nợ trong năm 2003 và những năm tiếp theo

- Đối với nợ Chính sách có khả năng thu: ngoài việc tiến hành thu nợ, thực hiện ràsoát đề nghị chuyển sang Ngân hàng chính sách một số khoản nợ tồn đọng Nhữngtrường hợp thiệt hại do khách quan và khách hàng không còn khả năng trả nợ trìnhChính phủ xem xét xử lý.

- Đề nghị bù đắp bằng quỹ dự phòng rủi ro của ngành khoảng 100 tỷ

d. Mua nợ ECIP và RAP

Tiếp tục thương lượng về giá cả, ký kết hợp đồng mua nợ của chương trình.Nghiên cứu, đề xuất phương án, cơ chế thu nợ, đảm bảo việc thu nợ được triệt để, đạthiệu quả cao

1.2.2. Công tác đoàn thể và các mặt công tác khác

Kiện toàn bộ máy tổ chức trong Công ty, hoàn thành thủ tục thành lập Chinhánh công ty tại Thành phố Hồ Chí Minh, tổ chức khai trương đi vào hoạt độngtrong đầu quý I/2003

Kiện toàn bộ máy lãnh đạo các đoàn thể trong công ty, phát huy thành tích đãđạt được trong năm 2002 tích cực động viên cán bộ công nhân viên trong công ty tậptrung thực hiện nhiệm vụ chính trị, cũng như nhiệm vụ chuyên môn do Ban lãnh đạocông ty đề ra

Tích cực tham gia các phong trào hoạt động do Đảng uỷ, Công đoàn ngành đề

ra nhằm tạo không khí đoàn kết, phấn khởi trong cán bộ công nhân viên công ty

2 Các giải pháp hoàn thiện và phát triển công ty quản lý nợ và khai thác tài sản Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam.

Trước những đòi hỏi của thực tế cũng như thực trạng nợ tồn đọng ở nước tahiện nay, sự ra đời của loại hình công ty quản lý tài sản là một điều tất yếu Vấn đề làphải làm sao để công ty hoạt động một cách có hiệu quả nhất, giải quyết được vấn đề

nợ tồn đọng khó đòi trong thời gian ngắn nhất Hơn nữa, công ty quản lý nợ và khaithác tài sản là một định chế còn hoàn toàn mới mẻ đối với Việt Nam, chúng ta chưa cónhiều kinh nghiệm trong việc xây dựng và quản lý hoạt động của công ty quản lý nợ

và khai thác tài sản Điều này đưa đến nhiều khó khăn cũng như những bất cập khó

tránh khỏi trong quá trình hoạt động của loại hình công ty quản lý nợ và khai thác tàisản Đây là bài toán đặt ra cho không chỉ công ty quản lý nợ và khai thác tài sản Ngânhàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam mà là cho tất cả các công ty quản

lý nợ và khai thác tài sản của ngân hàng thương mại nói chung Để phát huy hiệu quảcủa công ty quản lý nợ và khai thác tài sản, không có cách nào khác là chúng ta phảitừng bước xây dựng và hoàn thiện cơ chế tổ chức, cơ chế hoạt động của công ty quản

lý nợ và khai thác tài sản từ những vướng mắc và bất cập nảy sinh trong quá trình hoạtđộng thực tế

2.1. Về tổ chức công ty.

2.1.1. Mô hình tổ chức

Có thể nói, mô hình tổ chức có ý nghĩa rất quan trọng, quyết định đến hiệu quảhoạt động, đến sự thành công của một công ty Một cơ cấu tổ chức không khoa học,hoặc quá cồng kềnh, hoặc quá sơ lược đều sẽ gây nên sự ách tắc, trì trệ trong hoạtđộng kinh doanh, thậm chí còn có thể gây nên sự thất bại, sụp đổ cho công ty đó

Công ty quản lý nợ và khai thác tài sản Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triểnnông thôn , cũng như những công ty quản lý nợ và khai thác tài sản nói chung, là mộtđịnh chế đặc thù, chuyên hoạt động trong lĩnh vực giải quyết nợ tồn đọng của hệthống ngân hàng, nên đòi hỏi phải có một mô hình tổ chức phù hợp riêng Công ty cần

có một cơ chế quản trị công ty lành mạnh, cụ thể là trong tất cả các giai đoạn vòngquay của tài sản phải loại bỏ những ảnh hưởng có thể làm lệch lạc việc định giá, ưutiên không công bằng , một cơ chế tổ chức vừa gọn nhẹ để đẩy nhanh hoạt động củacông ty, vừa cụ thể, chi tiết để đáp ứng được những đòi hỏi riêng của công tác xử lý

nợ về rủi ro, tối đa hoá giá trị thu hồi Vì vậy, công ty cần thành lập các tổ, nhómchuyên trách như: tổ quản lý tài sản, tổ mua bán tài sản, cơ cấu lại nợ, quản lý rủi ro

Việc thành lập các tổ chuyên trách này sẽ giúp hoạt động của công ty có tínhchuyên môn hoá cao hơn; sự phân công nhiệm vụ cũng như trách nhiệm rõ ràng hơn;công tác quản lý, phân loại nợ và tài sản cũng sẽ được nâng cao về mặt chất lượng.2.1.2. Nguồn nhân lực

Nguồn nhân lực là một nguồn lực quan trọng trong hoạt động của mọi công ty.Đội ngũ cán bộ công nhân viên có năng lực, trình độ cao luôn là một lợi thế rất lớn, nótác động đến tất cả các mặt, các nguồn lực khác trong kinh doanh.

Để nâng cao hiệu quả hoạt động của mình, công ty quản lý nợ và khai thác tàisản Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam cần chú ý tới các côngtác sau:

- Công tác tuyển dụng: Vì công ty quản lý nợ và khai thác tài sản là một định chế

được thành lập với mục đích xử lý nợ tồn đọng, công ty cần phải tập hợp được mộtđội ngũ cán bộ nhân viên có trình độ, có kiến thức và kinh nghiệm về nợ tồn đọng.Thông thường, nhu cầu về nhân lực có thể được đáp ứng từ 2 nguồn: nguồn cán bộtrong chính hệ thống và nguồn nhân lực từ bên ngoài công ty qua việc tuyển lựa.Trong trường hợp của công ty quản lý nợ và khai thác tài sản Ngân hàng Nôngnghiệp và Phát triển nông thôn thì đội ngũ cán bộ công nhân viên tốt nhất là nênđược lựa chọn từ bản thân các chi nhánh Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triểnnông thôn , những người đã có một thời gian hoạt động nhất định trong hệ thốngNgân hàng Nông nghiệp Ưu điểm của phương thức tuyển lựa và sử dụng nguồncán bộ này thể hiện ở chỗ:

+) Thứ nhất, đây là những cá nhân đã có bề dày trong việc quản lý nợ và kinh

nghiệm thực tiễn trong hoạt động ngân hàng nói chung Thời gian thích nghivới công việc cũng như chi phí đào tạo lại sẽ được giảm thiểu, hiệu quả côngviệc sẽ cao hơn

+) Thứ hai, những cán bộ này có sự hiểu biết nhất định về các đặc trưng trong

hoạt động kinh doanh, về khách hàng của Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triểnnông thôn cũng như tình hình hoạt động của họ từ đó có khả năng đưa ranhững phương pháp, cách thức xử lý tài sản, cơ cấu lại nợ phù hợp và hiệuquả nhất

Tất nhiên, công ty cũng có thể tiến hành việc tuyển lựa cán bộ từ các ngân hàng,các tổ chức tín dụng khác, từ Ngân hàng Nhà nước, hay từ nguồn nhân lực trên thịtrường Nhưng nói chung, các cán bộ của công ty cần phải có một số kỹ năng nhấtđịnh như:

+) Nắm được các nguyên tắc hạch toán kế toán cơ bản

+) Kiến thức về kinh tế để hỗ trợ thực hiện phân tích kinh tế vi mô khi phải tiếnhành đánh giá các khoản vay.

+) Kỹ năng phân tích tài chính

+) Kỹ năng quản lý

+) Kỹ năng thương mại

+) Kiến thức về các nghiệp vụ ngân hàng cơ bản

- Công tác đào tạo, bồi dưỡng kiến thức: Cơ chế xử lý nợ đọng còn là vấn đề khá

mới mẻ đối với đa số, ngay cả đối với nhiều cán bộ trong ngành ngân hàng Vìvậy, một mặt, công ty cần xây dựng các định hướng chiến lược về đào tạo nguồnnhân lực thông qua các chương trình tái đào tạo, gửi cán bộ đi học tập, khảo sát tạinước ngoài Đây là một phần không thể tách rời của chiến lược phát triển cán bộcũng như sự nghiệp của họ Công ty cần phải xây dựng được một chương trìnhgiảng dạy trọng tâm để đảm bảo rằng các cán bộ của mình có được một cơ sở kiếnthức và năng lực thích hợp Chương trình đào tạo phải hoà trộn một cách thích hợp

cả đào tạo chính thức, không chính thức, và vừa học vừa làm tiến tới đạt được cácmục tiêu cán bộ được trang bị đầy đủ bốn loại kỹ năng: quản lý, kỹ thuật, giao tiếp

và lập báo cáo Mặt khác, công ty cũng cần có những buổi giới thiệu, hướng dẫnthực hiện các văn bản pháp luật mới quy định và điều chỉnh hoạt động của công ty

Vì công ty quản lý nợ và khai thác tài sản là một loại hình công ty rất mới, chưa cómột đạo luật riêng nào điều chỉnh, nên trong quá trình hoạt động công ty chưa thể

có ngay sự thống nhất về mặt pháp lý Sẽ còn nhiều những văn bản pháp quy mớiđược bổ sung, sửa đổi, để tạo hành lang pháp lý cho hoạt động xử lý nợ đọng củacác công ty quản lý nợ và khai thác tài sản Nếu đội ngũ cán bộ công nhân viênkhông được kịp thời hướng dẫn về các văn bản pháp lý, họ có thể sẽ không thựchiện được công việc của mình hoặc sẽ làm sai, làm trái pháp luật, gây tổn hại đếnhoạt động của công ty

- Cơ chế lương, thưởng: Việc hình thành các động cơ hoàn thành công việc ở mức

cao hơn với chất lượng tốt hơn đối với các nhân viên cũng cần được thực hiệnthông qua một cơ chế lương thưởng xứng đáng và một kế hoạch thưởng phạt côngminh Chẳng hạn như cán bộ của công ty cần được hưởng một chế độ lương cótính chất khuyến khích việc tối đa hoá giá trị tài sản

2.2. Về hoạt động của công ty.

2.2.1. Nguồn vốn hoạt động

Trong hoạt động mua bán nợ, sau khi tiếp nhận một khoản nợ, tài sản đảm bảo

nợ, công ty phải mất một thời gian dài, có khi tới vài tháng, mới bán được số tài sản

đó để thu hồi giá trị Tức là, vòng quay vốn của những công ty quản lý nợ và khai tháctài sản thường nhỏ, dẫn đến khối lượng vốn cần cho hoạt động này trở nên rất lớn Do

đó, sự cần thiết của nguồn vốn dồi dào là một đặc trưng hoạt động của các công tyquản lý nợ và khai thác tài sản, nó giúp đảm bảo hoạt động của công ty, tránh chocông ty không rơi vào tình trạng “lực bất tòng tâm”, đồng thời nâng cao tính hiệu quảcủa công tác xử lý nợ thông qua việc rút ngắn thời gian giải quyết nợ đọng

Một trong những mặt tồn tại của các công ty quản lý nợ và khai thác tài sảntrực thuộc ngân hàng thương mại ở nước ta là sự phụ thuộc vào nguồn vốn cấp phát từngân hàng mẹ, từ Chính phủ Công ty quản lý nợ và khai thác tài sản Ngân hàng Nôngnghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam cũng ở trong tình trạng đó Trước khi cónhững quy định cụ thể hơn và nới lỏng hơn cho việc huy động vốn của công ty quản

lý nợ và khai thác tài sản, bản thân công ty cũng nên chủ động và linh hoạt trong việctìm nguồn vốn hoạt động từ những nguồn khác mà luật pháp cho phép như vốn vaycác tổ chức tín dụng trong và ngoài nước, sử dụng quỹ trích lập bổ sung vốn, tránhtâm lý “bao cấp”, thụ động chờ nguồn vốn từ trên rót xuống Thực tế hoạt động củacông ty cũng cho thấy trong thời gian vừa qua việc huy động vốn mới chỉ bó hẹptrong số vốn do Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cấp, chứ chưa tìmđến những nguồn cung ứng vốn khác

Tuy nhiên, bên cạnh việc đáp ứng nhu cầu vốn cho hoạt động, công ty cũng cầnchú ý tới vấn đề sử dụng vốn sao cho tiết kiệm và hiệu quả nhất Mặc dù công ty quản

lý nợ và khai thác tài sản được thành lập và hoạt động không nhằm mục tiêu lợi nhuận

mà nhằm mục tiêu giải quyết số nợ tồn đọng quá lớn của hệ thống ngân hàng, nhưngkhông phải vì thế mà công ty không cần quan tâm tới vấn đề tiết kiệm chi phí, tăngdoanh thu và cố gắng tạo ra lợi nhuận Vì vậy, trong hoạt động, công ty cần có sự cânnhắc, tính toán cẩn thận giữa chi phí bỏ ra và giá trị thu về đối với mỗi phương pháp

xử lý, cũng như so sánh chi phí và khả năng thu hồi giữa các cách thức xử lý, từ đólựa chọn phương thức phù hợp nhất, kinh tế nhất.

2.2.2. Hoạt động nghiệp vụ xử lý nợ và tài sản

Để công tác xử lý nợ được diễn ra một cách hiệu quả, công ty cần không ngừnghoàn thiện các hoạt động nghiệp vụ xử lý nợ của mình

- Trong thời gian tới, công ty cần mạnh dạn, chủ động áp dụng đa dạng các biệnpháp xử lý để đạt được hiệu quả cao nhất cho công tác thu hồi giá trị của khoản nợ.Công ty có thể đẩy mạnh việc sử dụng tài sản bảo đảm vào việc cho thuê, góp vốnliên doanh, hay chuyển thành vốn góp của công ty vào doanh nghiệp Hoạt độngnày vừa giúp giải quyết được vấn đề nợ đọng cho ngân hàng, vừa giúp các doanhnghiệp cơ cấu lại hoạt động của mình theo hướng lành mạnh và phát triển, mốiquan hệ giữa doanh nghiệp và ngân hàng cũng mật thiết hơn Đồng thời, công tycũng cần mạnh dạn mở rộng việc mua bán nợ với cả các tổ chức tín dụng, các công

ty quản lý nợ và khai thác tài sản khác nữa bên cạnh hoạt động mua bán nợ vớiNgân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn

- Nhóm nợ không có tài sản bảo đảm nhưng con nợ còn hoạt động, tồn tại chiếm đa

số trong tổng số nợ đọng công ty quản lý nợ và khai thác tài sản Ngân hàng Nôngnghiệp và Phát triển nông thôn cần xử lý Để xử lý tốt những khoản nợ nhóm này,trước tiên công ty cần thực hiện thật tốt công tác “tái thẩm định khách hàng” Việctái thẩm định là việc xác định lại tư cách pháp nhân người vay, người bảo lãnh,tình hình tài chính, công nợ của khách hàng nợ, tình hình hoạt động sản xuất kinhdoanh, khả năng trả nợ, nguồn trả nợ Trên cơ sở tái thẩm định, cần phân tíchnguyên nhân các khản nợ quá hạn và đánh giá thực trạng nợ khó đòi của từng hồ

sơ tín dụng như: Phân tích theo loại hình kinh tế và khả năng cho vay, phân tíchtheo loại hình kinh tế và khả năng thu hồi; phân tích theo nguyên nhân Trên cơ sở

đó, lên phương án xử lý trên nguyên tắc 2 bên đều đạt được những thoản thuận tối

đa về việc điều chỉnh lại thời hạn nợ, giãn nợ, kết hợp với chính quyền địa phươngthức ép nợ, xoá nợ, giảm lãi, xoá lãi, chuyển nợ thành cổ phần tại doanh nghiệp,

các biện pháp cho vay tiếp để phục hồi sản xuất tạo nguồn trả nợ, sử dụng các quỹ

dự phòng bù đắp

- Việc định giá tài sản cũng có ý nghĩa hết sức quan trọng, quyết định đến khả năngbán nhanh, thu hồi được giá trị khoản nợ Để hoạt động định giá được chính xác,phản ánh đúng giá trị của tài sản, sát với mức giá của thị trường, công ty cần quantâm hơn nữa đến công tác này, cố gắng khắc phục những khó khăn về phía những

cơ chế, quy định bất cấp trong việc định giá Công ty cũng có thể giao tài sản chomột tổ chuyên trách việc quản lý, định giá tài sản hoặc hợp tác với một tổ chứcchuyên định giá để hình thành mức giá khởi điểm hợp lý cho tài sản

- Ngoài ra, công ty nên tổ chức, mở rộng việc tuyên truyền, quảng cáo và các hoạtđộng khác để không chỉ thu hút được sự chú ý, quan tâm của mọi đối tượng đốivới các tài sản đấu giá, mà còn giúp xã hội biết, hiểu nhiều hơn về công ty, tạo tâm

lý quen thuộc và ủng hộ của xã hội đối với hoạt động của công ty

3 Một số kiến nghị.

Công ty quản lý nợ và khai thác tài sản, cũng như mọi doanh nghiệp khác trongnền kinh tế, khả năng tồn tại và thành công không chỉ phụ thuộc vào sự nỗ lực của bảnthân công ty mà còn phụ thuộc rất nhiều vào môi trường kinh tế vĩ mô, vào sự thôngthoáng và thuận lợi của môi trường pháp lý và sự quan tâm giúp đỡ của các bộ, ngànhliên quan

3.1. Kiến nghị đối với Chính phủ và các bộ, ngành liên quan.

3.1.1. Hoàn thiện khung pháp lý

Có thể nói, hệ thống pháp luật chính là một trong những dấu hiệu thể hiện trình

độ phát triển của một quốc gia, của một nền kinh tế Sự phức tạp của các hoạt độngkinh tế, trình độ phát triển của thị trường càng cao thì đòi hỏi hệ thống luật pháp càngphải chặt chẽ, thống nhất, phù hợp xu hướng phát triển chung Sự can thiệp của luậtpháp cũng chính là giúp tạo lập và duy trì trật tự, đảm bảo cho sự lành mạnh, tuântheo các quy luật vốn có của hoạt động thị trường Đối với các doanh nghiệp, hệ thống

pháp luật tạo cơ sở cho các hoạt động kinh doanh của họ Dựa vào luật pháp doanhnghiệp biết được mình được phép làm những gì, không được phép làm những gì, nếu

vi phạm thì sẽ chịu hậu quả ra sao điều đó vừa có tác dụng khuyến khích doanhnghiệp linh hoạt, chủ động trong kinh doanh, hướng tới mục tiêu lợi nhuận, vừa có tácdụng răn đe, ngăn ngừa các hành vi có thể làm tổn hại đến lợi ích của xã hội của cộngđồng vì lợi nhuận của bản thân doanh nghiệp Hệ thống luật pháp thông thoáng, đồng

bộ sẽ giúp cho hoạt động của mọi thành phần trong nền kinh tế trở nên thuận lợi, trôichảy và hiệu quả hơn

Đối với công ty quản lý nợ và khai thác tài sản, hệ thống luật pháp phù hợp lạicàng là vấn đề quan trọng vì đây là một loại hình công ty còn rất mới, không phải chỉvới riêng Việt Nam mà với cả các nước khác trên thế giới, thời gian hoạt động củacông ty thường không phải là dài nhưng quá trình hoạt động lại liên quan đến rấtnhiều các lĩnh vực, hoạt động kinh tế, thành phần kinh tế, và do đó liên quan đến cácngành luật khác nhau Để hoàn thiện hơn nữa hoạt động của các công ty quản lý nợ vàkhai thác tài sản trực thuộc ngân hàng thương mại nói chung và hoạt động của công tyquản lý nợ và khai thác tài sản Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn nóiriêng, hệ thống pháp luật cần được kiện toàn và phát triển theo 2 hướng:

• Thứ nhất, cần tiếp tục bổ sung và hoàn thiện các quy định pháp luật về hoạt động của công ty quản lý nợ và khai thác tài sản Trong thời gian vừa qua, tuy

Chính phủ đã ban hành, bổ sung nhiều văn bản, quy định, nghị định về vấn đề tổchức, hoạt động, xử lý nợ tồn đọng và tài sản bảo đảm của công ty quản lý nợ vàkhai thác tài sản, giải quyết được nhiều khó khăn vướng mắc pháp lý cho công ty,nhưng vì thời gian chuẩn bị không lâu, lại không có nhiều kinh nghiệm, nên cònrất nhiều mặt hoạt động của công ty mà luật pháp còn bỏ ngỏ hoặc có những quyđịnh chưa thích đáng Cụ thể, Chính phủ cần xem xét sửa đổi, bổ sung, ban hànhcác văn bản, các quy định pháp luật về một số vấn đề như sau:

- Cho phép, khuyến khích sự tham gia của thành phần đầu tư nước ngoài và tư nhân vào các hoạt động huy động vốn cũng như xử lý tài sản của công ty quản lý nợ và khai thác tài sản Như đã phân tích, nguồn vốn đóng vai trò vô cùng quan trọng

đối với khả năng hoạt động và tồn tại của một công ty quản lý tài sản Do đó, đểtạo điều kiện thuận lợi cho việc huy động vốn, đa dạng hoá các kênh huy động củacông ty quản lý nợ và khai thác tài sản, một mặt, Chính phủ cần có những quy định

làm rõ hơn về các nguồn vốn công ty có thể huy động theo luật định, mặt khác,Chính phủ cũng nên mở rộng hoạt động này, theo đó cho phép có sự tham gia của

cả nguồn vốn đầu tư từ nước ngoài và từ khu vực tư nhân Tương tự, trong hoạtđộng xử lý, mua bán tài sản, Chính phủ cũng nên có những quy định cụ thể hơn vềviệc cho phép công ty quản lý nợ và khai thác tài sản tiến hành bán tài sản, bán cáckhoản nợ cho các nhà đầu tư nước ngoài và đầu tư tư nhân, tạo sự linh hoạt và đadạng cho hoạt động của công ty Đây là hai khu vực có nguồn vốn đầu tư, kinhnghiệm quản lý, và sự quan tâm không nhỏ tới vấn đề mua bán nợ

- Cho phép công ty quản lý nợ và khai thác tài sản được mua lại nợ tồn đọng khó đòi từ ngân hàng thương mại, các công ty quản lý nợ và khai thác tài sản khác mà không cần phải có sự đồng ý của bên nợ ngay cả trong trường hợp hợp đồng tín dụng không quy định việc mua bán nợ Phần lớn các hợp đồng tín dụng từ thời

điểm 31/12/2000 trở về trước không đề cập đến khả năng mua bán nợ, nên khi cácmón nợ này trở thành nợ tồn đọng khó đòi, việc mua bán nợ với công ty quản lý nợ

và khai thác tài sản diễn ra không được nhanh chóng và thuận lợi do phải được sựđồng thuận của bên nợ và các bên có liên quan, một việc không phải lúc nào cũng

dễ thực hiện

- Quy định cụ thể về các quyền của công ty quản lý nợ và khai thác tài sản đối với

tài sản bảo đảm đã được công ty mua lại Hiện nay, pháp luật quy định với tài sản

bảo đảm nợ vay chưa bán được, ngân hàng thương mại và công ty quản lý nợ vàkhai thác tài sản được áp dụng các biện pháp: cải tạo, sửa chữa, nâng cấp tài sản đểbán, cho thuê, khai thác kinh doanh, góp vốn, liên doanh bằng tài sản Tuy nhiên,quy định cũng mới chỉ dừng ở đó chứ chưa nêu rõ công ty quản lý nợ và khai tháctài sản có toàn quyền đối với tài sản bảo đảm, nhất là khi trong văn bản khác củaluật lại quy định chủ sở hữu có quyền đòi lại tài sản (đối với động sản) hay nhưtrong Quy chế mua bán nợ ban hành kèm theo quyết định 140/1999/QĐ-NHNN14

có quy định: trường hợp cần điều chỉnh các bảo đảm đối với khoản nợ phải có sựchấp thuận của bên nợ và bên bảo lãnh, bên tái bảo lãnh Rất nhiều trường hợp khikhông trả được nợ vay, khách hàng vay hoặc người bảo lãnh không hợp tác vớingân hàng và công ty quản lý nợ và khai thác tài sản, cố tình cản trở việc phát mạitài sản, mặc dù đã có sự thoả thuận giữa khách hàng vay hoặc người bảo lãnh vớingân hàng về phương thức xử lý tài sản thế chấp trong hợp đồng tín dụng Do vậy,

khi ngân hàng, công ty quản lý nợ và khai thác tài sản muốn phát mại nhà đất đểthu hồi vốn thì buộc phải khởi kiện lên toà dân sự hoặc toà kinh tế và sau khi bản

án có hiệu lực pháp luật, thì mới được phát mại Thậm chí không ít trường hợp,mặc dù bản án đã có hiệu lực pháp lý, nhưng việc phát mại gặp rất nhiều khó khăn

và cản trở do khách hàng chống đối và không chịu thi hành Vì vậy, việc cần làm

là Chính phủ sửa đổi, ban hành những quy định cụ thể, trao cho công ty quản lý nợ

và khai thác tài sản những quyền lực đặc biệt về quản lý, xử lý tài sản bảo đảm đểcông ty có thể thực hiện việc hiện xử lý tài sản một cách chủ động và linh hoạt,không bị phụ thuộc và chi phối bởi sự bất hợp tác từ phía khách nợ

- Cho phép công ty quản lý nợ và khai thác tài sản được mua những khoản nợ và tài sản có khiếm khuyết về thủ tục pháp lý; được hợp pháp hoá quyền sở hữu, quyền

sử dụng qua phát hành chứng chỉ chuyển giao; và những tài sản này sau khi được công ty mua được đăng ký mà không gặp trở ngại khó khăn gì Tài sản không đầy

đủ về mặt thủ tục pháp lý chiếm số lượng không nhỏ trong các tài sản bảo đảm nợđọng, và nó đang là vấn đề khiến các ngân hàng thương mại và các công ty quản lý

nợ và khai thác tài sản gặp phải không ít khó khăn trong quá trình xử lý Các quyđịnh trên sẽ giúp cho công ty giải quyết được nhiều vướng mắc từ khâu mua, tiếpnhận, đăng ký tài sản và đem bán, giúp rút ngắn thời gian, tiết kiệm chi phí xử lýđối với những tài sản không đủ hồ sơ pháp lý, qua đó đẩy nhanh tốc độ và hiệu quảcủa hoạt động xử lý nợ đọng của công ty và các ngân hàng thương mại

- Có những quy định phù hợp về quyền được biết những thông tin của ngân hàng và của các doanh nghiệp - khách hàng của ngân hàng Theo như pháp lệnh về bảo

mật thông tin và quyết định 681/1994 của Thủ tướng Chính phủ về bảo mật thôngtin ngân hàng, ngân hàng có trách nhiệm bảo mật những thông tin về khách hàngcủa mình Tuy nhiên, khi chuyển giao nợ tồn đọng khó đòi cho công ty quản lý nợ

và khai thác tài sản xử lý, ngân hàng lại cần phải chuyển giao toàn bộ thông tin vềkhách hàng của mình cho công ty để trên cơ sở đó công ty quản lý nợ và khai tháctài sản tiến hành phân tích, đánh giá khoản nợ và đề ra phương thức xử lý phù hợp