Đề tài: QUẢN LÝ CÔNG TÁC GIÁO DỤC THỂ CHẤT TRONG NHÀ TRƯỜNG 1. Khái niệm Thể dục thể thao nhà trường là cơ sở Thể dục thể thao quốc dân, là trọng điểm phát triển Thể dục thể thao của 1 quốc gia. Tình hình Thể dục thể thao trong trường học là nội dung quan trọng nhất để đánh giá trình độ phát triển Thể dục thể thao của 1 quốc gia. Về mặt dân số:Thanh thiếu niên chiếm 13 dân số cả nước. Về mặt sức khoẻ: Trong thời kỳ giáo dục cơ sở nếu làm tốt giáo dục thể chất sẽ ảnh hưởng đến việc tăng cường sức khoẻ, thể chất, nhân cách và hình thành thói quen tập luyện sau này. Hầu như các nhà vô địch thế giới, những vận động viên ưu tú đều xuất thân từ trường học. Việc phổ cập kiến thức Thể dục thể thao và việc nâng cao sức khoẻ, tố chất cho toàn dân đều lấy nhà trường làm cơ sở. 2. Yếu tố ảnh hưởng đến trình độ phát triển Thể dục thể thao trường học: Trình độ phát triển giáo dục Thể chất nhà trường phụ thuộc vào yếu tố sau: Phát triển sức sản xuất và thu nhập quốc dân. Đầu tư của nhà nước xã hội và cá nhân Trình độ quản lý giáo dục Thể chất trong các nhà trường. Quan tâm của xã hội với giáo dục Thể chất. 3.Vị trí công tác giáo dục Thể chất trong nhà trường. giáo dục Thể chất trong nhà trường là nhiệm vụ chiến lược của chiến lược Thể dục thể thao Việt Nam. Vấn đề này được Hiến pháp 92 (điều 14), chỉ thị 36CT của Ban bí thư TW Đảng khoá 7, nhiều văn kiện, chỉ thị của đảng và nhà nước nhấn mạnh. Vị trí chiến lược của giáo dục Thể chất là: giáo dục Thể chất trong nhà trường là bộ phận quan trọng của công tác giáo dục, là cơ sở để phát hiện nhân tài thể thao. giáo dục Thể chất thực chất là đầu tư cho con người vì có nó con người phát triển toàn diện. Người phát hiện ra việc đầu tư cho con người là các nhà kinh tế Mỹ. Họ tổng kết 50 namư (19001959) thấy rằng nếu đầu tư vật chất tăng 4,5 lần thì lợi nhuận tăng 3,5; nhưng đầu tư cho con người tăng 8,5 lần thì lợi nhuận tanưg 17,5 lần. Do đó, từ 19601975 Pháp đầu tư tăng 3 lần, Mỹ, Anh tăng 4 lần; Liên bang Đức tăng 6 lần, Nhật tăng 10 lần. Nước đầu tư cho con người cao sẽ có đầu tư cao cho Thể dục thể thao.
Trang 1-Về mặt dân số:Thanh thiếu niên chiếm 1/3 dân số cả nước.
- Về mặt sức khoẻ: Trong thời kỳ giáo dục cơ sở nếu làm tốt giáo dục thểchất sẽ ảnh hưởng đến việc tăng cường sức khoẻ, thể chất, nhân cách và hìnhthành thói quen tập luyện sau này
- Hầu như các nhà vô địch thế giới, những vận động viên ưu tú đều xuấtthân từ trường học
- Việc phổ cập kiến thức Thể dục thể thao và việc nâng cao sức khoẻ, tốchất cho toàn dân đều lấy nhà trường làm cơ sở
2 Yếu tố ảnh hưởng đến trình độ phát triển Thể dục thể thao trường học:
Trình độ phát triển giáo dục Thể chất nhà trường phụ thuộc vào yếu tốsau:
- Phát triển sức sản xuất và thu nhập quốc dân
- Đầu tư của nhà nước xã hội và cá nhân
- Trình độ quản lý giáo dục Thể chất trong các nhà trường
- Quan tâm của xã hội với giáo dục Thể chất
3.Vị trí công tác giáo dục Thể chất trong nhà trường
giáo dục Thể chất trong nhà trường là nhiệm vụ chiến lược của chiến lượcThể dục thể thao Việt Nam Vấn đề này được Hiến pháp 92 (điều 14), chỉ thị 36/
CT của Ban bí thư TW Đảng khoá 7, nhiều văn kiện, chỉ thị của đảng và nhànước nhấn mạnh Vị trí chiến lược của giáo dục Thể chất là:
Trang 2- giáo dục Thể chất trong nhà trường là bộ phận quan trọng của công tácgiáo dục, là cơ sở để phát hiện nhân tài thể thao.
- giáo dục Thể chất thực chất là đầu tư cho con người vì có nó con ngườiphát triển toàn diện
- Người phát hiện ra việc đầu tư cho con người là các nhà kinh tế Mỹ Họtổng kết 50 namư (1900-1959) thấy rằng nếu đầu tư vật chất tăng 4,5 lần thì lợinhuận tăng 3,5; nhưng đầu tư cho con người tăng 8,5 lần thì lợi nhuận tanưg17,5 lần Do đó, từ 1960-1975 Pháp đầu tư tăng 3 lần, Mỹ, Anh tăng 4 lần; Liênbang Đức tăng 6 lần, Nhật tăng 10 lần Nước đầu tư cho con người cao sẽ có đầu
tư cao cho Thể dục thể thao
- 4 Thực trạng Thể dục thể thao trường học Việt Nam
+ Sự quan tâm của Đảng và Nhà nước đối với thể dục thể thao trong nhà trường:
Thể dục, thể thao trong nhà trường vừa là một môn học vừa là một mặtcủa giáo dục toàn diện, là một bộ phận của thể dục thể thao cho mọi người
Nó bao gồm giáo dục thể chất bắt buộc (2 tiết một tuần với học sinh phổthông; từ 90-150 tiết/năm học đối với học sinh, sinh viên đại học, cao đẳng,trung học chuyên nghiệp và dạy nghề) và các hoạt động thể thao ngoại khóa (tựnguyện) ngoài giờ học (trong nhà trường hoặc ngoài nhà trường) Giáo dục thểchất bắt buộc được gọi là giờ thể dục chính khóa hoặc giờ thể dục nội khóa
Nhiệm vụ và mục tiêu của thể dục thể thao trường học là nâng cao sứckhỏe đảm bảo sự phát triển bình thường của cơ thể học sinh; phát triển các tốchất thể lực và kỹ năng vận động cơ bản của con người; hình thành thói quen rènluyện thân thể, giữ gìn vệ sinh và rèn luyện đạo đức ý chí cho người học Pháttriển thể dục thể thao trường học có tầm quan trọng đặc biệt trong việc chuẩn bịnguồn nhân lực cho sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước
Những vấn đề nói trên được quy định tại chương II – Luật Thể dục, Thểthao (Quốc hội khóa 11 thông qua năm 2006) và quy định tại điều 7 Nghị định122/2007/NĐ-CP ngày 26/6/2007 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫnthi hành Luật Thể dục, Thể thao Những quy định này đã thể chế hóa quan điểm
Trang 3của Đảng Cộng sản Việt Nam và tư tưởng Hồ Chí Minh về thể dục thể thao nóichung và thể dục thể thao trường học nói riêng.
Tháng 10/1941, trong chương trình cứu nước của Mặt trận Việt Minh đãnêu rõ: "…Khuyến khích, giúp đỡ nền thể dục quốc dân, làm cho nòi giống ngàycàng thêm mạnh Trẻ em được Chính phủ đặc biệt săn sóc về Thể dục, Trí dục
và Đức dục…"
ngày 27/3/1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký Sắc lệnh số 38 thiết lập tại
Bộ Quốc gia Giáo dục một Nha Thanh niên và Thể dục, trong đó có một PhòngThanh niên Trung ương và một Phòng Thể dục Trung ương, có việt nam "…khuyên và dạy đồng bào tập thể dục…" Bác Hồ còn viết bài "Sức khỏe và thểdục" đăng trên báo Cứu quốc (tiền thân của báo Nhân dân) và báo Việt NamKhỏe (tiền thân của báo Thể thao Việt Nam) trong đó, Người khẳng định "…giữgìn dân chủ, xây dựng nước nhà, gây đời sống mới, việc gì cũng cần phải có sứckhỏe mới làm thành công Mỗi một người dân yếu ớt, tức là cả nước yếu ớt, mỗimột người dân khỏe mạnh, tức là cả nước mạnh khỏe…"
Tháng 1 năm 1955, trong Lễ Khai giảng trường đại học Nhân dân ViệtNam Bác Hồ đã căn dặn: "Thanh niên phải chuyên tâm đi học và công tác nhưngcũng cần có vui chơi Vui chơi lành mạnh là một bộ phận trong sự sinh hoạt củathanh niên Trong vui chơi cũng có giáo dục Cần có những thứ vui chơi vănhóa, thể thao có tinh thần tập thể và quần chúng…" (Hồ Chí Minh – Bàn vềcông tác giáo dục – NXB Sự thật 1972)
Các sự kiện và những văn bản nói trên đã chứng minh rằng: Ngay từ trướcCách mạng tháng 8 và sau khi chúng ta vừa giành được chính quyền và đangphải chống lại 3 loại gioặc (đói – dốt – ngoại xâm) thì Trung ương Đảng và Bác
Hồ đã nêu quan điểm, tư tưởng chỉ đạo công tác thể dục thể thao (thể dục theonghĩa rộng) đối với thế hệ trẻ (học sinh) Vì đó là đối tượng chính của toàn bộ sựnghiệp cách mạng của Đảng Về mặt tổ chức, cơ quan quản lý nhà nước đầu tiên
và cao nhất về thể dục thể thao được đặt trong Bộ Quốc gia Giáo dục (trước đó
là trong Bộ Thanh niên) Điều này càng thể hiện tầm nhìn chiến lược của Đảng
về công tác giáo dục thể chất và thể dục thể thao trường học
Trang 4Từ đó đến nay, trong mỗi kỳ đại hội Đảng toàn quốc hoặc trong từngnhiệm kỳ, Trung ương Đảng đều ban hành các nghị quyết, chỉ thị, thông tri vềthể dục thể thao nói chung và thể dục thể thao trường học nói riêng.
Trong Chỉ thị 36/CT-TW ngày 24/3/1994 về công tác thể dục thể thaotrong giai đoạn mới, Ban Bí thư Trung ương Đảng xác định mục tiêu đến năm
2000 thể dục thể thao trường học phải đạt: "Thực hiện giáo dục thể chất trong tất
cả các trường học Làm cho việc tập luyện thể dục thể thao trở thành nếp sốnghàng ngày của hầu hết học sinh, sinh viên…" Muốn vậy thì "…Ban cán sựĐảng Bộ Giáo dục và Đào tạo và Ban cán sự Đảng Tổng cục Thể dục thể thaophải phối hợp chỉ đạo tổng kết công tác giáo dục thể chất, cải tiến chương trìnhgiảng dạy, tiêu chuẩn rèn luyện thân thể, đào tạo giáo viên thể dục thể thao chotrường học các cấp tạo điều kiện cần thiết về cơ sở vật chất để thực hiện chế độgiáo dục thể chất bắt buộc ở tất cả các trường học…"
Trong Chỉ thị 17/CT-TƯ ngày 23/10/2002 về phát triển thể dục thể thaođến năm 2010, Ban Bí thư TƯ Đảng xác định "Đẩy mạnh hoạt động thể dục thểthao nâng cao thể trạng và tầm vóc của người Việt Nam Phát triển phong tràothể dục thể thao quần chúng với mạng lưới cơ sở rộng khắp; Đào tạo bồi dưỡngđội ngũ vận động viên thành tích cao… Đẩy mạnh hoạt động thể dục thể thao ởtrường học, tiến tới đảm bảo mỗi trường học đều có giáo viên thể dục chuyêntrách và lớp học thể dục đúng tiêu chuẩn, tạo điều kiện nâng cao chất lượng giáodục thể chất; Xem đây là một tiêu chí công nhận trường chuẩn quốc gia… Tăngđầu tư của Nhà nước cho việc phát triển thể dục thể thao ở trường học, ở nôngthôn và miền núi…"
Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI năm 2011 xác định 1 trong
3 mũi đột phá chiến lược để phát triển kinh tế xã hội đất nước đến năm 2020 là:
"Phát triển nhanh nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao, tậptrung vào việc đổi mới căn bản và toàn diện nền giáo dục quốc dân; gắn kết chặtchẽ việc phát triển nguồn nhân lực với phát triển và ứng dụng khoa học côngnghệ Cần tập trung xây dựng nhân cách con người Việt Nam về lý tưởng, trítuệ, đạo đức, lối sống, thể chất, lòng tự hào dân tộc, trách nhiệm xã hội, ý thức
Trang 5chấp hành pháp luật, nhất là trong thế hệ trẻ… Làm tốt công tác giáo dục thểchất trong trường học… nước ta mạnh phong trào thể dục thể thao đại chúng,tập trung đầu tư nâng cao chất lượng một số môn thể thao thành tích cao mànước ta có ưu thế; Kiên quyết chống tiêu cực trong thi đấu thể thao.
Tháng 12/2011, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 08/NQ-TW về công
tác thể dục thể thao, trong đó xác định mục tiêu và giải pháp nâng cao chấtlượng công tác giáo dục thể chất và thể thao trong nhà trường đến năm 2020:
"…phấn đấu 90% học sinh, sinh viên đạt tiêu chuẩn rèn luyện thân thể… Cầnquan tâm đầu tư đúng mức thể dục thể thao trường học, với vị trí là bộ phậnquan trọng của phong trào thể dục thể thao; là một mặt của giáo dục toàn diệnnhân cách học sinh, sinh viên… Xây dựng và thực hiện Đề án tổng thể phát triểngiáo dục thể chất và thể thao trường học… Thực hiện tốt giáo dục thể chất theochương trình nội khóa; phát triển mạnh các hoạt động thể thao của học sinh, sinhviên, bảo đảm mục tiêu phát triển thể lực toàn diện và kỹ năng vận động cơ bảncủa học sinh, sinh viên, góp phần đào tạo năng khiếu và tài năng thể thao… Đổimới chương trình và phương pháp giáo dục thể chất, gắn giáo dục thể chất vớigiáo dục ý chí, đạo đức, giáo dục quốc phòng, giáo dục sức khỏe và kỹ năngsống của học sinh, sinh viên… Đãi ngộ hợp lý và phát huy năng lực đội ngũgiáo viên thể dục hiện có; mở rộng và nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡngđội ngũ giáo viên, hướng dẫn viên thể dục cho trường học; củng cố các cơ sởnghiên cứu khoa học về tâm sinh lý lứa tuổi và thể dục thể thao trường học…"
Trên đây là những văn bản, văn kiện của Đảng nói về thể dục thể thaotrường học Hệ thống các văn bản pháp luật của Quốc hội và Chính phủ cũngquy định rất rõ ràng về giáo dục thể chất và thể thao trong nhà trường
Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 1992, tại điều
41 có quy định "Nhà nước và xã hội phát triển nền thể dục thể thao dân tộc,khoa học và nhân dân Nhà nước thống nhất quản lý sự nghiệp phát triển thể dụcthể thao; Quy định chế độ giáo dục thể chất bắt buộc trong trường học Khuyếnkhích và giúp đỡ phát triển: Các hình thức tổ chức thể dục thể thao tự nguyệncủa nhân dân, tạo các điều kiện cần thiết để không ngừng mở rộng các hoạt động
Trang 6thể dục thể thao quần chúng, chú trọng hoạt động thể thao chuyên nghiệp, bồidưỡng các tài năng thể thao".
Luật Thể dục, Thể thao năm 2006 quy định "Giáo dục thể chất là môn họcchính khóa, thuộc chương trình giáo dục nhằm cung cấp kiến thức, kỹ năng vậnđộng, góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện Hoạt động thể thao trongnhà trường là hoạt động tự nguyện của người học, được giai cấp theo phươngthức ngoại khóa phù hợp với sở thích, giới tính, lứa tuổi và sức khỏe, nhằm tạođiều kiện cho người học thực hiện quyền vui chơi, giải trí, phát triển năng khiếuthể thao" (Điều 29)
Luật Thể dục, Thể thao cũng quy định rõ trách nhiệm của Bộ trưởng BộGiáo dục – Đào tạo chủ trì phối hợp với Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Thể dụcthể thao làm 5 việc, đó là: Xây dựng chương trình giáo dục thể chất; Đào tạo bồidưỡng giáo viên thể dục thể thao; hướng dẫn hoạt động ngoại khóa trong hệthống các trường học của cả nước (công lập và ngoài công lập); Quy định tiêuchuẩn đánh giá thể lực học sinh và tổ chức hệ thống thi đấu thể thao cấp quốcgia rành riêng cho học sinh, sinh viên mà trọng tâm là Hội khỏe Phù Đổng vàĐại hội Thể dục thể thao sinh viên toàn quốc tổ chức 4 năm một lần; Tráchnhiệm của các bộ, ngành phải xây dựng cơ sở vật chất bố trí giáo viên thể dụccho các trường thuộc bộ, ngành quản lý; Trách nhiệm của Ủy ban nhân dân cấptỉnh phải quy hoạch đất đai, xây dựng cơ sở vật chất, trang thiết bị và đảm bảochỉ tiêu biên chế giáo viên thể dục cho các trường công lập ở địa phương (Điều21); Trách nhiệm mỗi nhà trường phải thực hiện chương trình thể dục nội khóatheo quy định, phải hướng dẫn hoạt động ngoại khóa cho người học, phải quản
lý sử dụng có hiệu quả cơ sở vật chất và phải đảm bảo an toàn cho học sinhtrong tập luyện và thi đấu thể thao (Điều 22); Trách nhiệm và quyền lợi của giáoviên thể dục và học sinh thể dục (Điều 23 và 24); Trách nhiệm của Đoàn thanhniên cộng sản Hồ Chí Minh và các tổ chức xã hội về tập đoàn truyền thông đốivới giáo dục thể chất và thể thao trường học (Điều 26)
Nghị định số 112/2007/NĐ-CP của Chính phủ quy định Bộ Giáo dục –Đào tạo chủ trì phối hợp với Ủy ban Thể dục thể thao và Bộ Nội vụ ban hành
Trang 7chuẩn mực quốc gia về môn học thể dục trong nhà trường; Tiêu chuẩn giáo viênthể dục thể thao; Định mức biên chế giáo viên thể dục thể thao cho từng cấphọc, bậc học (Khoản 1 và 2 Điều 7) Trách nhiệm của cơ quan quản lý giáo dục
và mỗi nhà trường phải tạo điều kiện hoạt động cho các câu lạc bộ thể dục thểthao của học sinh, sinh viên; Đầu tư xây dựng và sử dụng đúng mục đích đất đai
và cơ sở vật chất của thể dục thể thao trong trường học (Khoản 3 và 4 Điề 7)
Tháng 12/2010, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số TTg phê duyệt Chiến lược phát triển thể dục thể thao Việt Nam đến 2020, trong
2198/QĐ-đó xác định nhiệm vụ và giải pháp phát triển thể dục thể thao trường học Đểthực hiện được các nhiệm vụ này, Chính phủ sẽ ban hành Nghị định về pháttriển giáo dục thể chất và hoạt động thể thao trường học Thực hiện trách nhiệmtheo các quy định của Pháp luật, Bộ Giáo dục – Đào tạo và Bộ Văn hóa, Thểthao và Du lịch đã và sẽ ban hành các văn bản quy phạm pháp luật để phối hợpchỉ đạo điều hành hoạt động giáo dục thể chất và thể thao trong toàn bộ hệ thốnggiáo dục quốc dân theo xu hướng xã hội hóa và cải cách hành chính mà trong đóđiểm mấu chốt là: Các cơ quan quản lý nhà nước xây dựng ban hành và kiểmtra, giám sát các chuẩn mực về Giáo dục thể chất và thể thao trong mỗi cấp học,bậc học; Các tổ chức xã hội và thể dục thể thao phải sớm được kiện toàn, đủ sứcthực hiện các hoạt động tác nghiệp về thể dục thể thao trường học
Mục tiêu làm cho khoảng 1/4 dân số của cả nước được chăm sóc chu đáonhất về "Thể dục", để cùng với "Trí lực, đức dục, mỹ dục và giáo dục lao động"tạo nên các thế hệ con người Việt Nam cường tráng về thể chất, trong sáng vềđạo đức, phong phú về tinh thần và có trí tuệ cao để xây dựng đất nước giàumạnh và phát triển bền vững đúng như mong ước của Đảng, Bác Hồ và toàn dântộc
+ Thực trạng giáo dục thể chất trong trường học trong thời gian qua:
Về giáo dục thể chất nội khóa: Tính đến năm 2013, cả nước có trên 90%
số trường học thực hiện tốt chương trình giáo dục thể chất chính khóa có nề nếptheo quy định; trên 60% số trường học có hoạt động thể dục thể thao ngoại khóa
Trang 8có nền nếp, tổ chức thường xuyên các hoạt động thể thao cho học sinh, sinhviên;
Hình thức tổ chức và nội dung tập luyện tập đoàn truyền thông của họcsinh sinh viên ngày càng đa dạng và dần đi vào nền nếp Trong đó, các sinh hoạtdưới hình thức câu lạc bộ thể dục thể thao trường học có tổ chức, có ngườihướng dẫn ngày càng được phát triển Nhiều nội dung tập luyện phong phú đượcđưa vào các hoạt động ngoại khóa đặc biệt là các môn thể thao dân tộc, trò chơidân gian được đưa vào lồng ghép với phong trào thi đua "trường học thân thiện,học sinh tích cực"
Các hoạt động thi đấu thể thao từ trung ương đến cơ sở ngày càng pháttriển đa dạng, hệ thống thi đấu lớn như Hội khỏe Phù Đổng các cấp, Đại hội thểthao sinh viên toàn quốc cùng hàng chục giải thi đấu cấp toàn quốc hàng năm,thu hút hàng chục triệu học sinh sinh viên tham gia
Đội ngũ giáo viên, giảng viên thể dục thể thao ở các trường học được đàotạo, nâng cao kiến thức đã từng bước đáp ứng được yêu cầu về chuyên môn,nghiệp vụ; cơ sở vật chất, sân chơi, bãi tập, công trình thể thao, dụng cụ tậpluyện thi đấu thể thao ở trường học các cấp đã bước đàu được quy hoạch và đầu
tư xây dựng
Công tác chỉ đạo điều hành tiếp tục được tăng cường, sát với thực tế, thểhiện ở các văn bản quy phạm pháp luật ngày một hoàn thiện đáp ứng yêu cầuthực tiễn của nhà trường theo từng lĩnh vực trong công tác thể dục thể thaotrường học; về chủ trương đổi mới hoặc, sách giáo khoa và phương pháp giáodục theo hướng lấy học sinh làm trung tâm, phát huy tính tích cực, sáng tạo vàchủ động của học sinh trong học tập, mặt khác, công tác nghiên cứu khoa học vềgiám sát tài chính và y tế trong trường hợp học ngày càng được chú trọng
Công tác vận động tuyên truyền nâng cao nhận thức được tổ chức dướinhiều hình thức phong phú, góp phần vào việc nâng cao hiệu quả công tác giáodục thể chất, xây dựng nếp sống lành mạnh, đẩy lùi tệ nạn, giáo dục nhân cáchlối sống thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện cho học sinh sinh viên
Trang 9Tham gia các hạn chế thể dục thể thao trong khu vực và quốc tế, đoàn Thểthao Việt Nam luôn khẳng định được vị thế của thể thao học sinh, sinh viên trêntrường quốc tế Điều đó được chứng minh qua số lượng huy chương của đoànThể thao sinh viên Việt Nam liên tục tăng dần qua mỗi kỳ đại hội Cụ thể, tạiĐại hội thể thao sinh viên thế giới tại Serbia (tháng 7 năm 2009), đoàn Thể thaosinh viên Việt Nam đã giành 02 HCB, 01 HCĐ xếp thứ 45/143 đoàn tham dự.Ngay sau đó 2 tháng (tháng 9/2009), tại Đại hội sinh viên Đông Nam Á diễn ratại Thái Lan đoàn Thể thao sinh viên Việt Nam đã giành 18 HCV, 16 HCB và
23 HCĐ, xếp thứ 2 toàn đoàn…
Hàng năm, đều tổ chức các giải thể thao cho học sinh, sinh viên nhằmđánh giá công tác giáo dục thể chất và luyện tập của các nhà trường Đặc biệt,theo chu kỳ 4 năm/1 lần, ngành Giáo dục và Đào tạo phối hợp với các cơ quanban, ngành liên quan tổ chức nhiều hoạt động lớn như: Hội khỏe Phù Đổng toànquốc, Đại hội thể thao sinh viên toàn quốc, Hội thi nghiệp vụ sư phạm văn nghệthể thao các trường sư phạm toàn quốc, Hội thi Văn hóa thể thao các trường phổthông dân tộc nội trú toàn quốc
Tuy nhiên, ở một số cơ sở công tác giáo dục thể chất trong trường họcchưa được quan tâm đúng mức, thậm chí có lúc còn bị coi nhẹ, thiếu bình đẳng
so với các môn học khác Hệ thống các cơ sở, sân bãi phục vụ giáo dục thể chất
và thể thao trường học còn trong tình trạng thiếu thốn, lạc hậu, không chỉ trongcác trường phổ thông mà cả trong khối các trường đại học, cao đẳng
Hệ thống tổ chức quản lý nhà nước về giáo dục thể chất và thể thaotrường học luôn bị thay đổi, phân tán dẫn tới hiệu quả hoạt động hạn chế; nộidung hoạt động thể thao ngoại khóa trong nhà trường còn nghèo nàn, chưa thực
sự tạo được sự hứng thú cho học sinh, sinh viên Giáo viên thể dục còn thiếu về
số lượng, hạn chế về chất lượng chuyên môn; chế độ, chính sách đối với đội ngũgiáo viên thể chất còn nhiều bất cập
Năm học 2012-2013, năm đầu thực hiện Nghị quyết 08-NQ/TW của BộChính trị, trước những yêu cầu mới, với mục tiêu và nhiệm vụ của công tác giáodục thể chất và thể thao trường học đó là:
Trang 10Đẩy mạnh công tác giáo dục thể chất và thể thao trường học, bảo đảm yêucầu phát triển toàn diện, góp phần nâng cao thể trạng, tầm vóc người Việt Nam,làm nền tảng cho phát triển thể thao thành tích cao và xây dựng lối sống lànhmạnh trong tầng lớp thanh, thiếu niên.
Nâng cao chất lượng, hiệu quả giáo dục thể chất và hoạt động thể thaotrong trường học; đổi mới nội dung, giáo trình, chương trình giáo dục thể chấtphù hợp với thể chất học sinh, sinh viên Việt Nam và tăng cường tổ chức cáchoạt động ngoại khóa với các tiêu chí đánh giá cụ thể, linh hoạt
5 Nhiệm vụ cụ thể cần triển khai của giáo dục thể chất nhà trường
5.1 Nhiệm vụ
- Tăng cường chất lượng dạy và học thể dục chính khóa
- Đổi mới nội dung, giáo trình, chương trình giáo dục thể chất phù hợpvới thể chất học sinh Việt Nam và tăng cường tổ chức các hoạt động ngoại khóavới các tiêu chí đánh giá cụ thể, linh hoạt; kết hợp đồng bộ y tế học đường vớidinh dưỡng học đường
- Xây dựng hệ thống các trường, lớp năng khiếu thể thao, đẩy mạnh côngtác đào tạo, bồi dưỡng nhân tài thể thao cho quốc gia
- Phát triển thể dục thể thao ngoại khóa, xây dựng các loại hình câu lạc bộTDTT trường học; khuyến khích học sinh tham gia hoạt động ngoại khóa trongcác câu lạc bộ, các lớp năng khiếu thể thao Củng cố và phát triển hệ thống thiđấu thể dục thể thao giải trí thích hợp với từng cấp học, từng vùng, địa phương
- Tăng cường chỉ đạo triển khai thực hiện Quy hoạch cơ sở giáo dục đàotạo có cơ sở vật chất đáp ứng hoạt động TDTT trường học theo quy chuẩn quốcgia
- Tăng cường xây dựng cơ chế, chính sách, đào tạo, chuẩn hóa đội ngũgiáo viên, hướng dẫn viên TDTT; đẩy mạnh huy động các nguồn xã hội hóa đầu
tư xây dựng cơ sở vật chất, trang thiết bị dụng cụ tập luyện trong các cơ sở giáodục, đào tạo Hỗ trợ về cơ sở vật chất, trang thiết bị luyện tập thể dục thể thao,hướng dẫn viên TDTT cho các cơ sở giáo dục vùng đồng bào dân tộc thiểu số vàmiền núi thuộc diện khó khăn theo quy định của Nhà nước
Trang 11- Tăng cường công tác đào tạo giáo viên TDTT, công tác bồi dưỡngnghiệp vụ hoạt động ngoại khóa cho hướng dẫn viên TDTT; tăng cường côngtác giáo dục truyền thông trong giáo dục thể chất và hoạt động thể thao trườnghọc…
5.2 Mục tiêu công tác giáo dục thể chất và thể thao trong nhà trường đến năm 2020 và định hướng đến năm 2030
+ Tỷ lệ học sinh, sinh viên thực hiện chương trình giáo dục thể chất chínhkhóa đạt 100% từ năm 2015 trở đi đối với tất cả các cấp học, bậc học
Từ sau năm 2015, phấn đấu nâng cao chất lượng giáo dục thể chất chínhkhóa, đáp ứng yêu cầu và xu thế phát triển của đất nước
+ Tỷ lệ học sinh tham gia tập luyện thể dục, thể thao ngoại khóa thườngxuyên ở các cấp học:
Tiểu học: Đạt 45% vào năm 2015, đạt 60% vào năm 2020 và đạt trên
70% vào năm 2030
Trung học cơ sở: Đạt 50% vào năm 2015, đạt 70% vào năm 2020 và đạt
trên 85% vào năm 2030
Trung học phổ thông: Đạt 75% vào năm 2015, đạt 80% vào năm 2020 và
đạt trên 90% vào năm 2030
+ Tỷ lệ học sinh đạt tiêu chuẩn đánh giá, xếp loại thể lực học sinh theoquy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo:
Tiểu học và trung học cơ sở: Đạt 85% vào năm 2015, đạt 90% vào năm
2020 và đạt 95% vào năm 2030
Trung học cơ sở: Đạt 85% vào năm 2015, đạt 90% vào năm 2020 và đạt
95% vào năm 2030
Trung học phổ thông: Đạt 85% vào năm 2015, đạt 90% vào năm 2020 và
đạt trên 95% vào năm 2030
+ Tỷ lệ trường thực hiện đầy đủ các hoạt động giáo dục thể chất và thểthao trong nhà trường ở các cấp học, bậc học:
Mẫu giáo: Đạt 45% vào năm 2015, đạt 60% vào năm 2020 và đạt trên
90% vào năm 2030
Trang 12Tiểu học: Đạt 40% vào năm 2015, đạt 60% vào năm 2020 và đạt trên
90% vào năm 2030
Trung học cơ sở: Đạt 45% vào năm 2015, đạt 65% vào năm 2020 và đạt
trên 90% vào năm 2030
Trung học phổ thông: Đạt 60% vào năm 2015, đạt 70% vào năm 2020 và
đạt trên 90% vào năm 2030
Trung cấp chuyên nghiệp và trung cấp nghề, cao đẳng và cao đẳng nghề,
đại học: Đạt 70 vào năm 2015, đạt 80% vào năm 2020 và đạt trên 90% vào năm2030
+ Tỷ lệ giáo viên, giảng viên thể dục, thể thao trên số học sinh, sinh viên
+ Diện tích sân tập dành cho giáo dục thể chất và thể thao trong nhàtrường ở các cấp học, bậc học (m2/học sinh, sinh viên)"
- Tiểu học: Đạt 01m2 vào năm 2015, đạt 1,5m2 vào năm 2020 và đạt 02m2vào năm 2030
- Trung học cơ sở và trung học phổ thông: Đạt 1,5m2 vào năm 2015, đạt02m2 vào năm 2020 và đạt 2,5m2 vào năm 2030
- Trung cấp chuyên nghiệp và trung cấp nghề, cao đẳng và cao đẳng nghề,đại học: Đạt 02m2 vào năm 2015, đạt 03m2 vào năm 2020 và đạt 04m2 vào năm2030
6 Nguyên tắc quản lý giáo dục thể chất nhà trường
- Nguyên tắc định hướng: Thể dục thể thao phục vụ mục tiêu giáo dục
chung Hoàn thành mục tiêu tập đoàn truyền thông trong trường học Giáo dục
Trang 13chủ nghĩa yêu nước, công bằng, tôn trọng kỷ luật, ham thích tập đoàn truyềnthông.
- Nguyên tắc tổng thể: Đảm bảo có sự liên kết giữa phương châm giáo
dục, chính sách giáo dục, lý luận giáo dục và thể dục thể thao, kinh phí giáo dục,sân bãi, dụng cụ, điều kiện, hoàn cảnh
- Nguyên tắc dân chủ: Dân chủ rộng rãi, phát huy tích cực của cả hệ
thống
- Nguyên tắc quy phạm: Chế độ rõ ràng, minh bạch, phù hợp đạo đức sư
phạm xã hội chủ nghĩa, lời nói văn minh
- Nguyên tắc giáo dục: Thể dục thể thao có tác dụng giáo dục học sinh:
trong tập luyện, thi đấu hăng say, trung thực, tôn trọng luật chơi, trọng tài…
7 Kế hoạch quản lý giáo dục thể chất nhà trường
7.1 Mục tiêu quản lý vi mô
Mục tiêu quản lý thể dục thể thao nhà trường gồm mục tiêu giáo dục vàmục đích quản lý Mục tiêu giáo dục là cond hóa phương châm giáo dục toàndiện (thể dục thể thao là tri thức, thể chất, phẩm chất) Quá trình quản lý mụctiêu: xác định, thực hiện và quản lý đánh giá mục tiêu
Nội dung một mục tiêu giáo dục thể chất gồm:
- Mục tiêu thể chất
- Mục tiêu nhân sự
- Mục tiêu giảng dạy
- Mục tiêu huấn luyện
- Mục tiêu thi đấu
7.2 Phân loại kế hoạch thể dục thể thao trường học
+ Kế hoạch dài hạn: trên 5 năm, căn cứ từ quy hoạch thể dục thể thaoquốc gia, địa phương và ngành Nó gồm nội dung, biện pháp thực hiện mục tiêu
+ Kế hoạch thể dục thể thao năm (học kỳ)
Xây dựng từ kế hoạch dài hạn
Phương án, bước đi, thời gian, yêu cầu, biện pháp
Trang 14Kế hoạch năm gồm: kế hoạch giảng dạy, ngoại khóa, nghiệp vụ, nghiêncứu khoa học, bồi dưỡng.
Làm các kế hoạch trên cần căn cứ từ ý kiến lãnh đạo, từ điều kiện cán bộ
và kinh phí
7.3 Tổ chức quản lý cán bộ thể dục thể thao trong nhà trường
* Cơ quan quản lý cán bộ thể dục thể thao là Vụ Tổ chức Bộ Giáo dục –Đào tạo, ở các cấp là sở, phòng giáo dục
- Biên chế, kinh phí, sân bãi do cơ quan quản lý ngành giáo dục qudl
- Hiệu trưởng, khoa trưởng có trách nhiệm với công tác thể dục thể thao
- Ngành thể dục thể thao (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch…) có sự giámsát về giáo dục thể chất (đề xuất Chính phủ có giải pháp kịp thời)
* Những quy định về công tác giáo dục thể chất:
- Giáo viên, giảng viên giáo dục thể chất
1 Giáo viên, giảng viên giáo dục thể chất là những người được đào tạo tạicác trường đại học sư phạm thể dục, thể thao, các trường đại học, cao đẳng thểdục, thể thao và các trường đại học, cao đẳng sư phạm có mã ngành đào tạo giáoviên chuyên ngành giáo dục thể chất và bảo đảm các tiêu chuẩn quy định tạiĐiều 77 Luật Giáo dục
2 Giáo viên, giảng viên giáo dục thể chất thực hiện quyền và nhiệm vụtheo quy định; hàng năm kiểm tra đánh giá, xếp loại thể lực cho người học theoQuyết định số 53/2008/QĐ-BGDĐT ngày 19/8/2008 của Bộ trưởng Bộ Giáodục – Đào tạo; hướng dẫn tập luyện thể thao ngoại khóa cho người học và đượctính giờ giảng dạy khi tham gia hướng dẫn giờ tập luyện thể thao ngoại khóa
- Nội dung, hoặc giáo dục thể chất
1 Nội dung phải phù hợp với đặc điểm tâm, sinh lý lứa tuổi, giới tính vàphải dựa trên cơ sở phân loại sức khỏe, trình độ tập luyện của người học
2 chương trình phải bảo đảm tính khoa học, tính hệ thống và tính kế thừaphù hợp theo từng bậc học, cấp học và trình độ đào tạo
- Tiêu chuẩn cơ sở vật chất bảo đảm cho giáo dục thể chất và thể thao trong nhà trường
Trang 151 Tiêu chuẩn về cơ sở vật chất bao gồm: Sân tập, phòng tập luyện đanăng hoặc nhà tập luyện đa năng, các trang thiết bị giáo dục thể chất và dụng cụthể thao để đảm bảo thực hiện có hiệu quả trong quá trình dạy học và hoạt độngthể thao trong nhà trường phù hợp với từng bậc học, cấp học.
2 Đối với các trường xây mới phải bảo đảm cơ sở vật chất đủ tiêu chuẩntheo quy định của Bộ Giáo dục – Đào tạo
3 Đối với các trường có mã ngành đào tạo giáo viên chuyên ngành giáodục thể chất phải có đủ cơ sở vật chất để bảo đảm đào tạo giáo viên đạt chấtlượng chuyên môn tốt
- Tổ chức xã hội về thể dục, thể thao trong các cơ sở giáo dục
1 Thành lập chi Hội thể thao học sinh, chi Hội thể thao Đại học vàChuyên nghiệp và các câu lạc bộ thể thao được sự bảo trợ của các cơ sở giáodục với mục đích tạo mọi điều kiện thuận lợi cho cán bộ, giáo viên và người họctham gia tập luyện và thi đấu các môn thể thao trong và ngoài ngành
2 Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, chi Hội thể thao cơ sở, cáccâu lạc bộ thể thao có trách nhiệm đề xuất với người đứng đầu cơ sở giáo dụcphối hợp để tổ chức tập luyện thể thao ngoại khóa và thi đấu các giải truyềnthống của nhà trường
3 Tăng cường công tác xã hội hóa giáo dục thể chất và thể thao trong nhàtrường Vận động, tạo điều kiện thu hút các tổ chức kinh tế xã hội, các doanhnghiệp, cá nhân đầu tư đóng góp trí tuệ, công sức và tài chính, xây dựng cơ sởvật chất, trang thiết bị giáo dục thể chất, dụng cụ thể dục, thị trường và tài trợ(hỗ trợ kinh phí) cho công tác giáo dục thể chất và hoạt động thể thao ngoạikhóa trong các cơ sở giáo dục
4 Các cơ sở giáo dục phoíh chặt chẽ với các trung tâm thể dục, thể thaotại các quận, huyện, thị xã, tranh thủ sự giúp đỡ về cơ sở vật chất, tạo mọi điềukiện tốt nhất để thực hiện công tác giáo dục thể chất và tổ chức các hoạt độngthể thao ngoại khóa cho người học
- Hệ thống tổ chức thi đấu thể thao trường học
1 Bộ trưởng Bộ Giáo dục – Đào tạo ban hành Quyết định:
Trang 16a) Hội khỏe Phù Đổng goàn quốc tổ chức định kỳ 4 năm một lần;
b) Đại hội thể thao sinh viên toàn quốc, Hội thi Văn hóa, thể thao cáctrường phổ thông dân tộc nội trú toàn quốc với chu kỳ 4 năm một lần;
c) Hội thi Thể thao học sinh khuyết tật toàn quốc và các giải thể thao chogiáo viên và học sinh, sinh viên với chu kỳ 2 năm một lần;
d) Đại hội Thể thao học sinh, sinh viên quốc tế theo quy định của các Hộiđồng, liên đoàn Thể thao học sinh, sinh viên quốc tế
2 Ủy ban nhân dân các cấp ban hành quyết định tổ chức Hội khỏe PhùĐổng cấp tỉnh, cấp huyện và các giải thể thao học sinh, sinh viên
3 Người đứng đầu các cơ sở giáo dục quyết định: Hội khỏe Phù Đổngcấp trường và các giải thể thao khác trong nhà trường
4 Bộ trưởng Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội quyết định giải thiđấu cấp toàn quốc cho học sinh, sinh viên trong các cơ sở dạy nghề 3 năm mộtlần
8 Một số quy định về chương trình môn học giáo dục thể chất (trong
trường cao đẳng, đại học không chuyên thể dục, thể thao)
8.1 Mục tiêu chương trình
* Mục tiêu chung
Trang bị cho người học hiểu biết về vị trí, vai trò của thể dục, thể thao đốivới con người và xã hội; nắm được kiến thức cơ bản, kỹ năng thực hành một sốmôn học của chương trình, nhằm bảo vệ và tăng cường sức khỏe, nâng cao thểchất, góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện cho sinh viên
* Mục tiêu cụ thể
a) Về kiến thức: Hiểu được ý nghĩa tác dụng của thể dục, thể thao đối vớicon người; vị trí, vai trò của giáo dục thể chất và các hoạt động thể dục, thể thaotrong hoạt động giáo dục đại học;
b) Về kỹ năng: Thực hành được kỹ thuật cơ bản các môn giáo dục thểchất trong chương trình, biết vận dụng một số phương pháp tự tập luyện, để rènluyện thể chất, bảo vệ sức khỏe;
Trang 17c) Về thái độ hành vi: Tự giác, tích cực học tập theo nhóm; xây dựng thóiquen tập luyện thể dục, thể thao; rèn luyện thể chất thường xuyên một cách khoahọc.
8.2 Nội dung chương trình
* Chương trình môn học giáo dục thể chất bao gồm 3 học phần; khối
lượng quy định 5 tín chỉ đối với trình độ đại học và trình độ cao đẳng được cụthể như sau:
* Thời lượng tín chỉ: Một tín chỉ lý thuyết bằng 15 tiết; một tín chỉ thực
hành được quy định từ 30 – 45 tiết
* Học phần lý thuyết
a) Yêu cầu
Nắm được một số nội dung cơ bản của môn Lý luận và phương pháp thểdục thể thao; Y sinh học thể dục thể thao; Lý thuyết môn chuyên ngành trongcác học phần của chương trình;
Nắm được một số phương pháp tập luyện và những kiến thức có liên quan
để người học có thể tự tập luyện, nâng cao sức khỏe và thể chất;
Hiểu biết một số điều luật, phương pháp tổ chức thi đấu và trọng tài cácmôn thể thao trong chương trình môn học giáo dục thể chất;
b) Điều kiện: Dạy học phần lý thuyết chung trước khi học các học phầnthực hành bắt buộc và học phần thực hành tự chọn;
c) Mô tả học phần: Tóm tắt lịch sử hình thành, phát triển thể dục, thể thaotrên thế giới và Việt Nam; một số khái niệm cơ bản về thể dục, thể thao; vị trí,vai trò, ý nghĩa tác dụng của thể dục, thể thao trong xã hội và trường học;phương tiện, phương pháp, nguyên tắc tập luyện thể dục, thể thao; một số kiếnthức cơ bản về phòng ngừa chấn thương và sơ cứu; luật, phương pháp tổ chứcthi đấu và trọng tài các môn thể thao trong chương trình;
* Học phần thực hành
Trang 18a) Học phần thực hành bắt buộc
Yêu cầu: Nắm được nội dung cơ bản trong học phần thực hành bắt buộccủa chương trình môn học giáo dục thể chất; biết luật, phương pháp tổ chức thiđấu và trọng tài một số môn thể thao trong chương trình môn học giáo dục thểchất; biết phương pháp tự tập luyện và rèn luyện sức khỏe;
Điều kiện: Được thực hiện sau khi kết thúc học phần lý thuyết chung vềgiáo dục thể chất;
Mô tả học phần: Kiến thức, kỹ năng thực hành các môn Thể dục, Điềnkinh, Bơi lội… phù hợp với đặc điểm và tính chất ngành nghề đào tạo; luật,phương pháp tổ chức thi đấu và trọng tài; phương pháp tự tập luyện và rèn luyệnsức khỏe
b) Học phần thực hành tự chọn
Yêu cầu: Nắm được nội dung cơ bản học phần thực hành tự chọn củachương trình môn học giáo dục thể chất; nắm vững luật, phương pháp tổ chứcthi đấu và trọng tài môn thể thao tự chọn; biết phương pháp tự tập luyện kỹthuật, chiến thuật nhằm nâng cao thành tích thể thao;
Điều kiện: Được thực hiện sau khi kết thúc học phần thực hành bắt buộc;
Mô tả học phần: Kiến thức và kỹ năng thực hành các môn Bóng chuyền,Bóng đá, Bóng rổ, Bóng ném, Cầu lông, các môn Võ… phù hợp với sở thích vànguyện vọng người học; luật, phương pháp tổ chức thi đấu và trọng tài; phươngpháp tự tập luyện để nâng cao thành tích thể thao
8.3 Xây dựng và hướng dẫn thực hiện chương trình
- Việc xây dựng chương trình môn học giáo dục thể chất phải đảm bảotính kế thừa, logic và khoa học
- Chương trình môn học giáo dục thể chất được thực hiện từ năm học đầutiên, khi người học mới nhập học; học từ 2 đến 3 kỳ học liên tục đối với toànkhóa học
- Lớp học lý thuyết nếu bố trí lớp ghép phải phù hợp với phương phápdạy, học và phù hợp với điều kiện thực tế và quy định của từng cơ sở giáo dụcđại học; tổ chức lớp học thực hành từ dưới 35 đến 40 người học/1 giảng viên, tối