BÀI GIẢNG CỔNG TÁC CÁN BỘ CỦA TỔ CHỨC CƠ SỞ ĐẢNG VÀ NGHIỆP VỤ CÔNG TÁC CÁN BỘ 1.Mục đích: Giúp người học nắm bắt được những tri thức về lý luận cơ bản về cán bộ, công tác cán bộ của tổ chức cơ sở Đảng và nghiệp vụ công tác cán bộ; Những kỹ năng làm nghiệp vụ công tác cán bộ. 2. Yêu cầu: Về kiến thức: Người học cần lĩnh hội những vấn đề lý luận cơ bản về cán bộ, công tác cán bộ của tổ chức cơ sở đảng và nghiệp vụ công tác cán bộ; Về vị trí, vai trò, nhiệm vụ, quyền hạn của cán bộ, của tổ chức cơ sở Đảng. Về năng lực: Yêu cầu người học hình thành những kỹ năng lĩnh hội những tri thức lý luận của bài học đồng thời vận dụng nó vào trong thực tiễn đó là làm nghiệp vụ công tác cán bộ, thực hành đúng chế độ, xây dựng kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, đánh giá, phân loại cán bộ; giáo dục, rèn luyện cám bộ theo đúng tiêu chuẩn, quy định. Về tư tưởng: Giúp cho học viên từ nâng cao nhận thức mà tự tu dưỡng, rèn luyện bản thân và phấn đấu nâng cao chất lượng công tác cán bộ ở cơ sở. 3. Tài liệu : Tài liệu bắt buộc: + Giáo trình Xây dựng Đảng Chương trình trung cấp lý luận, NXB chính trị hành chính, Hà Nội 2009. + Đề cương bài giảng về công tác cán bộ và nghiệp vụ công tác cán bộ. Tài liệu tham khảo: + Giáo trình xây dựng Đảng về tổ chức NXB CTQG, Hà Nội 2011 + Giáo trình Xây dựng Đảng dùng cho hệ cử nhân chính trị, NXB chính trị quốc gia. + Nghị quyết T.Ư 3, khóa VIII của Đảng về “chiến lược cán bộ thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước”. 4. Tiến trình bài gảng:
Trang 1BÀI GIẢNG CỔNG TÁC CÁN BỘ CỦA TỔ CHỨC CƠ SỞ ĐẢNG
VÀ NGHIỆP VỤ CÔNG TÁC CÁN BỘ 1.Mục đích: Giúp người học nắm bắt được những tri thức về lý luận cơ bản
về cán bộ, công tác cán bộ của tổ chức cơ sở Đảng và nghiệp vụ công tác cánbộ; Những kỹ năng làm nghiệp vụ công tác cán bộ
2 Yêu cầu:
*Về kiến thức: Người học cần lĩnh hội những vấn đề lý luận cơ bản về cán
bộ, công tác cán bộ của tổ chức cơ sở đảng và nghiệp vụ công tác cán bộ; Về
vị trí, vai trò, nhiệm vụ, quyền hạn của cán bộ, của tổ chức cơ sở Đảng
*Về năng lực: Yêu cầu người học hình thành những kỹ năng lĩnh hội những
tri thức lý luận của bài học đồng thời vận dụng nó vào trong thực tiễn đó là làm nghiệp vụ công tác cán bộ, thực hành đúng chế độ, xây dựng kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, đánh giá, phân loại cán bộ; giáo dục, rèn luyện cám bộ theo đúng tiêu chuẩn, quy định
*Về tư tưởng: Giúp cho học viên từ nâng cao nhận thức mà tự tu dưỡng, rèn
luyện bản thân và phấn đấu nâng cao chất lượng công tác cán bộ ở cơ sở
3 Tài liệu :
- Tài liệu bắt buộc:
+ Giáo trình Xây dựng Đảng- Chương trình trung cấp lý luận, NXB chính hành chính, Hà Nội 2009
trị-+ Đề cương bài giảng về công tác cán bộ và nghiệp vụ công tác cán bộ
- Tài liệu tham khảo:
+ Giáo trình xây dựng Đảng về tổ chức- NXB CTQG, Hà Nội- 2011
+ Giáo trình Xây dựng Đảng dùng cho hệ cử nhân chính trị, NXB chính trị quốc gia
+ Nghị quyết T.Ư 3, khóa VIII của Đảng về “chiến lược cán bộ thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước”
4 Tiến trình bài gảng:
Trang 2Nội dung Thời
gian
Phương pháp Phương tiện
Ghi chú
bảng, phấn, máy chiếu
2 Vai trò của cán bộ cơ sở
đẩy mạnh công nghiệp hóa,
hiện đại hóa đất nước
a Tiêu chuẩn chung
b Tiêu chuẩn riêng của các loại
Trang 33 Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ
Trang 4NỘI DUNG BÀI GIẢNG
trong xây dựng Đảng Để hiểu đúng và đầy đủ về cán bộ
và công tác cán bộ, hôm nay tôi và các bạn sẽ tìm hiểubài 5:Công tác cán bộ của tổ chức cơ sở đảng và nghiệp
vụ công tác cán bộ Trong bài này sẽ có hai nội dungchính cần phân tích để hiểu rõ:
1 Một số vấn đề lý luận về công tác cán bộ của Đảng
ở cơ sở (trong phần này chúng ta sẽ cùng tìm hiểucác khái niệm liên quan đến cán bộ cũng như tầmquan trọng của công tác cán bộ cơ sở)
2 Một số vấn đề về nghiệp vụ công tác cán bộ củaĐảng ở cơ sở (trong phần này chúng ta sẽ cùngtrao đổi, làm rõ những vấn đề xoay quanh nhữngcông việc chuyên môn về công tác cán bộ
Để hiểu rõ hơn về cán bộ và công tác cán bộ, trướctiên tôi và các bạn sẽ làm rõ phần I
Trang 5công tác cán bộ
- Khi trong đầu ta hiện lên chữ cán bộ, rất nhiều bạn chorằng cán bộ và công chức đó là một, vậy theo các bạn hai từnày giống nhau hay khác nhau? Bạn nào có thể cho tôi biết
Việt: “Cán: đảm đang công việc, bộ: chỗ làm việc
công”; và định nghĩa cán bộ là: "Người phụ trách một
công tác của chính quyền hay đoàn thể".
Từ điển tiếng Việt của Viện ngôn ngữ thuộc Ban
KHXH Việt Nam định nghĩa cán bộ là "Người làm công tác có nghiệp vụ chuyên môn trong cơ quan nhà nước" hoặc là "Người làm công tác có chức vụ trong một cơ quan, một tổ chức, phân biệt với người thường, không
+ Một là, để chỉ những người được bầu vào cấp lãnh đạo chỉ
huy từ cơ sở đến Trung ương, để phân biệt đảng viên thường,hội viên
+ Hai là, những người làm công tác chuyên trách có
hưởng lương trong tổ chức Đảng và đoàn thể
Dù cách dùng như thế nào, cách hiểu trong các trường
Trang 6công việc mà cấp uỷ, tổ
hợp, các lĩnh vực cụ thể có khác nhau nhưng về cơ bản từcán bộ bao hàm nghĩa chính của nó là bộ khung, là nòngcốt là chỉ huy Chúng ta có thể thống nhất quan điểm cán
bộ như sau:
Cán bộ là những người có chuyên môn nghiệp vụnhất định: Là những người được hình thành qua conđường đào từ Nhà trường Đây là bộ phận đông đảo và ổnđịnh nhất
Cán bộ là những người giữ chức vụ trong cơ quan, tổchức: Là đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý, những người
có chức vụ phân biệt với người thường không có chức vụđược hình thành qua con đường bầu cử dân chủ, đề bạt,
bổ nhiệm, qua hai cách tiếp cận trên chúng ta có thể kếtluận khái niệm cán bộ như sau:
Cán bộ là những người có chuyên môn nghiệp vụ làmtrong các cơ quan, tổ chức của hệ thống chính trị Vậycông tác cán bộ của tổ chức cơ sở Đảng là gì?
Công việc mà cấp ủy, tổ chức cơ sở Đảng tiến hành ở
Trang 7chức cơ sở đảng tiến hành
nhằm xây dựng đội ngũ
cán bộ cơ sở có chất
lượng, đảm bảo cho
đường lối chủ trương của
Đảng, chính sách và pháp
luật của Nhà nước thực
hiện thắng lợi ở cơ sở
2 Vai trò của cán bộ ở
cơ sở
a Vai trò của cán bộ
đây là gì? Đó là các công việc ví dụ như quy hoạch cán
bộ, đào tạo cán bộ như việc cử cán bộ đi học các lớpchuyên môn, nghiệp vụ, hàng kỳ có đánh giá chất lượngcán bộ, làm các công việc đó để làm gì? Để đảm bảocho cán bộ của ta nâng cao trình độ, năng lực, đảm bảođường lối chủ trương của Đảng, chính sách và pháp luậtcủa Nhà nước thực hiện thắng lợi ở cơ sở Để hiểu sâuhơn thì đến phần II chúng ta sẽ trở lại vấn đề này Cònđối với phần lý luận chúng ta sẽ tìm hiểu nội dung tiếptheo đó là:
Theo các bạn cán bộ có vai trò như thế nào ở cơ sở?Đúng là như ý kiến của các bạn vừa nêu, cán bộ ở cơ sởnhư là một mắt xích quan trọng, là cầu nối giữa Đảng vớinhân dân, cán bộ mà không có năng lực thì quả là côngviệc sẽ không đạt được kết quả, thời gian qua chúng ta cóthể thấy ở một số địa phương cán bộ không những khônglàm tốt vai trò của mình mà còn xâm hại đến của cải củanhân dân, làm mất uy tín của Đảng, chính sách đổi mớicủa Nhà nước đúng đắn nhưng xử lý không khéo, làmnhân dân mất niềm tin ở Đảng Tôi có thể thấy ở địaphương tôi, Tỉnh ủy đã đề ra rất nhiều chủ trương như làtrồng cây cao su, đó là chủ trương đúng, nhưng cán bộ ở
cơ sở lại chưa khéo trong việc vận động nhân dân, làmnhân dân xôn xao dư luận rằng là Nhà nước cướp đi đấtcanh tác của nhân dân Hoặc là sự việc của ông ĐoànVăn Vươn, rõ ràng trong những tình huống như thế cán
bộ làm sai đã làm mất uy tín của Đảng ta rất nhiều, làmcho nhân dân dần dần mất niềm tin Qua đó chúng ta có
Trang 8Mối quan hệ giữa:
- Cán bộ với đường lối,
Quan điểm của
Mác-Ănghen về vai trò của
cán bộ
thể thấy rằng vai trò của cán bộ được thể hiện thông quacác mối quan hệ và qua quan điểm của các nhà kinhđiển, của Chủ tịch Hồ Chí Minh và của Đảng ta:
* Đường lối, chính sách đúng đắn là điều kiện tiên quyếtxây dựng đội ngũ cán bộ vững mạnh, xây dựng lậptrường, quan điểm và hành động đúng đắn cho cán bộ Đến lượtmình, cán bộ lại góp phần quan trọng vào việchoạch định đường lối, chính sách
* Tổ chức quy định phương hướng và hành động, quyềnhạn, nhiệm vụ của cán bộ Tổ chức vững mạnh là môitrường để cán bộ rèn luyện, phát huy sức mạnh Cán bộgiúp tổ chức xác định phương hướng, nhiệm vụ chínhtrị, cán bộ tốt là cơ sở xây dựng tổ chức vững mạnh
Phong trào cách mạng quần chúng giúp cán bộ rènluyện, thử sức, qua đó tổng kết rút kinh nghiêm Cán bộ
tổ chức, tuyên tuyền, hướng dẫn quần chúng thực hiệnnhiệm vụ chính trị
Rõ ràng chúng ta có thể thấy rằng, mối quan hệ trên rấtmật thiết Qua mối quan hệ ấy, vai trò của cán bộ đượcthể hiện Trong lịch sử, các nhà kinh điển Mác xít cũng
đã đề cập đến vai trò của cán bộ:
- C.Mác và Ph.Ănghen là những người đặt nền móng chovấn đề cán bộ của giai cấp vô sản Các ông cho rằng:Giai cấp vô sản và chính Đảng của mình muốn giànhđược quyền lãnh đạo, giữ vững được chính quyền thìphải xây dựng được đội ngũ cán bộ trung thành và tàinăng đáp ứng được nhiệm vụ cách mạng
Trang 9 Mác muốn nói lên tầm quan trọng của người cán
bộ làm công tác tư tưởng Họ chính là người đưa tưtưởng vào nhân dân và sử dụng lực lượng thực tiễn đó làcon người hay những điều kiện để thực hiện tư tưởng
Và Lênin thì khẳng định rằng
Lênin kế thừa và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác.Ngay từ khi chưa có chính quyền, ông đã khẳng định vịtrí,vai trò của cán bộ và công tác cán bộ là quan trọnghàng đầu
Nếu một tổ chức đảng xây dựng được đội ngũ cán bộ tiểubiểu, tiên phong có đủ khả năng tổ chức và lãnh đạo cáchmạng chính là điều kiện tiên quyết để thực hiện thắng lợicác nhiệm vụ chính trị
Ví dụ: Cách mạng Việt Nam giành thắng lợi trong cáccuộc kháng chiến như: kháng chiến chống quân Mông-Nguyên; kháng chiến Bạch Đằng và đặc biệt là thắnglợi trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đếquốc mỹ là nhờ có những người thủ lĩnh đóng vai trò làmnòng cốt, những người cán bộ giỏi, có tài trí như chủ tịch
Hồ Chí Minh để đưa cách mạng của chúng ta đến thắng
Trang 10mọi công việc”
- “công việc thành công
hay thất bại đều do cán bộ
cho dân chúng hiểu rõ và
thi hành Đồng thời đem
Quan điểm của
lợi như ngày hôm nay
Bởi vì cán bộ là lực lượng đưa mệnh lệnh và quyếtđịnh vào thực hiện trong thực tế, và hiệu quả của việc đóphụ thuộc vào năng lực phẩm chất của cán bộ
- Xuất phát từ quan điểm của Mác-Ănghen, Lênin, HồChí Minh và Đảng ta về vị trí vai trò của người cán bộnói chung thì cán bộ cơ sở có vị trí vai trò do đặc điểmcủa tình hình cơ sở tạo lên
Trang 11 Chất lượng thực hiện các công việc đó phụ thuộc
và được quyết định bởi chất lượng đội ngũ cán bộ cơ sở
- Sự nghiệp đổi mới của đất nước ta do đảng khởixướng và lãnh đạo đòi hỏi phải phát huy cao độ sứcmạnh, trí sáng tạo và tinh thần làm chủ của nhân dân
- Xã phường, thị trấn là hình ảnh thu nhỏ của xã hội,mọi hoạt động diễn ra đan xen nhiều yếu tố tích cực, tiêucực có
Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII của Đảng đã khẳngđịnh:
“ Đoàn kết là một truyền thống cực kỳ quý báu của Đảng vàcủa dân ta Các đồng chí từ Trung ương đến các chi bộ cầnphải giữ gìn sự đoàn kết nhất trí của Đảng như giữ gìn conngươi của mắt mình”
Do đó vai trò của cán bộ và cán bộ cơ sở là rấtlớn.Trên cơ sở đội ngũ cán bộ cơ sở mà dân tin Đảng uytín của Đảng được nâng lên
- Thực tiễn cách mạng nước ta đã chứng minh: Nơi
Trang 12người hiểu tâm tư tình
cảm của nhân dân, nguyện
sách của Trung ương có đi
xuống được đến cơ sở,
nguyện vọng của nhân dân
có được đưa lên phải phụ
thuộc phần lớn vào vai trò
năg lực của cán bộ quản lý
cơ sở
nào,địa phương nào cán bộ chủ chốt có năng lực, phongtrào quần chúng phát triển, kinh tế-xã hội phát triển, đờisống nhân dân không ngừng được cải thiện, nơi nào cán
bộ yếu kém thì ngược lại
- Hiểu được tầm quan trọng vị trí, vai trò của đội ngũ cán
bộ cơ sở Đảng ta khẳng định:
Đặc biệt tại hội nghị lần thứ V Ban Chấp hành khoá IX
đã ra nghị quyết về “Đổi mới và nâng cao chất lượng hệthống chính trị ở cơ sở xã phường thị trấn” nhấn mạnhvai trò đội ngũ cán bộ cơ sở trong điều kiện hiện nay và
đề ra một loạt chủ trương giải pháp để xây dựng đội ngũcán bộ xã, phường, thị trấn đáp ứng yêu cầu nhiệm vụcách mạng
Trang 13+ Cán bộ cơ sở là nhân tố
đảm bảo sự đoàn kết thống
nhất trong Đảng bộ, chi bộ
và trong nhân dân, là người
trực tiếp lãnh đạo quản lý,
là hạt nhân cơ bản tạo ra
cộng sản Việt Nam: Văn
kiện đại hội đại biểu toàn
Như vậy, cán bộ đã có vai vô cùng quan trọng Bởi thế mà:
“Đổi mới cán bộ quan trọng các cấp là mắt xích quan trọngnhất mà Đảng ta phải nắm chắc để thúc đẩy những cuộc cảicách có ý nghĩa cách mạng”
Trang 14kinh phí thoả đáng cho
việc đào tạo, bồi dưỡng
Để hiểu được vai trò của công tác cán bộ của tổ chức cơ
sở đảng, chúng ta sẽ cùng nhau đi tìm hiểu những côngviệc mà cấp ủy, tổ chức cơ sở đảng tiến hành trong côngtác cán bộ, hay nói một cách khác chúng ta sẽ cùng tìmhiểu về nội dung của công tác cán bộ
* Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, Muốn có cán bộ tốt thì cơquan quản lý “phải nuôi dạy cán bộ như người làm vườnvun trồng những cây cối quý báu”; Đồng thời phảithường xuyên huấn luyện cán bộ làm sao cho bất cứ cán
bộ nào cũng đều phải “vững về chính trị, giỏi về chuyênmôn”
Trang 15+ Những vấn đề quan trọng về công tác cán bộ đã được Lênin bàn nhiều ở giai đoạn Đảng giành được chính quyền.
Trang 16đào tạo, bồi dưỡng cán
+ Trong công tác cán bộ phải biết tập hợp và sử dụng cán
bộ, phải hiểu và đánh giá đúng cán bộ Khéo sử dụng cánbộ
+ Trong công tác cán bộ có rất nhiều khâu: Đào tạo, huấnluyện cán bộ, dùng, lựa chọn cán bộ, quy hoạch cán bộ,
bố chí sử dụng cán bộ
+ Công tác cán bộ phải huấn luyện cán bộ là công việccủa Đảng
+ Công tác cán bộ là phải lựa chọn những người thực sự
có năng lực có trí tuệ có tâm huyết với nghề, trung thànhvới lý tưởng
+ Xuất phát từ tầm quan trọng đó mà Đảng ta khẳng định:
* Cán bộ chủ chốt là những ai?
+ Bí thư, phó bí thư Đảng ủy
+ Chủ tịch, Phó chủ tịch Hội đồng nhân dân và ủy bannhân dân
+ Cấp trưởng các đoàn thể trong hệ thống chính trị
Các cán bộ chuyên môn?
Trang 17Nam: Văn kiện Đại hội
đại biểu toàn quốc lần thứ
Muốn có được đội ngũ cán bộ tốt thì Đảng cần phảiđổi mới hơn nữa công tác cán bộ, coi đó là trách nhiệmcủa Đảng, của cả hệ thống chính trị
4 Quan điểm của Đảng
về xây dựng đội ngũ cán
bộ thời kỳ đẩy mạnh
công nghiệp hoá, hiện đại
hoá đất nước.
Trang 18- Đại hội lần thứ VIII của Đảng đã đề ra chiến lược côngnghiệp hoá, hiện đại hoá, đưa nước ta từ một nước côngnghiệp lạc hậu cơ bản trở thành nước công nghiệp vàonăm 2020 Để thực hiện chiến lược đó vấn đề quan trọng
có tính quyết định là phải có một đội ngũ cán bộ tươngxứng đủ về số lượng, mạnh về chất lượng, cân đối về cơcấu phù hợp với lộ trình bước đi của công nghiệp hoáhiện đại hoá Trên cơ sở đó Đảng ta đưa ra sáu quanđiểm xây dựng đội ngũ cán bộ Cấp uỷ cơ sở cần quántriệt sáu quan điểm đó vào công tác cán bộ, xây dựng độingũ cán bộ cơ sở đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ của cơ sởtrong thời kỳ này
xuyên chăm lo xây dựng
đội ngũ cán bộ, đổi mới
công tác cán bộ gắn với
đổi mới phương thức
lãnh đạo
Trang 192.Xây dựng đội ngũ cán
bộ xuất phát từ yêu cầu,
nhiệm vụ của thời kỳ đẩy
mạnh công nghiệp hoá,
hiện đại hoá nhằm thực
hiện thắng lợi mục tiêu:
dân giàu, nước mạnh, xã
hội công bằng, dân chủ,
văn minh vững bước đi
lên chủ nghĩa xã hội.
- Mỗi một giai đoạn cách có đường lối nhiệm vụ chínhtrị của giai đoạn ấy đòi hỏi phải có đội ngũ cán bộ cóchất lượng mỗi đáp ứng được yêu cầu của tình hình mới
- Công tác cán bộ phải được tiến hành một cách khoahọc và bài bản
- Thời kỳ công nghiệp hoá là môi trường rất tốt để rènluyện cán bộ
- Trên cơ sở đó các tổ chức cơ sở Đảng cần đẩy mạnhhoạt động công tác cán bộ nhằm thực hiện thắng lợinhiệm vụ chính trị của Đảng đề ra
3 Quán triệt quan điểm
giai cấp công nhân của
+ Đảng phải xây dựng đội ngũ cán bộ theo quan điểm
Trang 20của giai cấp công nhân.
+Cấp uỷ cơ sở cần thường xuyên giáo dục bồi dưỡng lậptrường quan điểm, ý thức, tổ chức của giai cấp côngnhân cho đội ngũ cán bộ của mình
+ Trong công tác xây dựng cán bộ, cấp uỷ cơ sở cần pháthuy truyền thống yêu nước đoàn kết tập hợp rộng rãi cácloại cán bộ trọng dụng nhân tài
4 Gắn với việc xây dựng
đội ngũ cán bộ với xây
dựng tổ chức và đổi mới cơ
chế chính sách. - Cán bộ là người lập ra tổ chức, đề ra cơ chế chính sách,
thực hiện cơ chế chính sách, cán bộ lại chịu sự chi phốicủa tổ chức, cơ chế, chính sách, cán bộ phải hoạt độngtheo nguyên tắc và khuôn khổ nhất định
+ Do đó muốn có cán bộ tốt phải gắn với công tác cán bộvới xây dựng tổ chức xây dựng tổ chức phải đi đôi vớixây dựng cán bộ
+ Quy hoạch, đào tạo sử dụng cán bộ phải gắn với nộidung xây dựng tổ chức Đảng trong sạch, vững mạnh