Bi dng Ting Vit hc sinh gii lp 5: *Mt s kin thc cn ghi nh: I.phõn mụn luyn t v cõu: 1.Ting v ch: -Ting: Khi núi phỏt ra õm thanh,khi vit l mt ch,l n v to nờn t. -Ch:Dựng ghi li ting,c ghộp bi cỏc ch cỏi. Vớ d: Nm hc mi n ri. (5 ch-5 ting) *Phõn loi ting: +Ting cú ngha rừ rng:xanh,nh,cõy,(ting tr thnh t) +Ting cú ngha khụng rừ rng:lố(xanh lố),r(c r), +Ting khụng cú ngha: b & kt (b kt),tc & kố(tc kố), -Cu to ting: Thng gm 3 b phn:õm u-vn-thanh. 2.T: -T do ting to thnh m cú ngha.T cú th do 1 ting,2 ting,3 hoc 4 ting to thnh. Vớ d: n,n ung,hp tỏc xó,ng ng nh, a.Cỏc loi t: *T n: Do 1 ting cú ngha to nờn: sỏch,bỳt,ỏ, *T phc:(t ghộp v t lỏy) -T ghộp:Do 2,3,4 ting ghhộp li m to thnh ngha.Cú 2 loi t ghộp: +Từ ghép tổng hợp (ghép hợp nghĩa):Do các tiếng ghép lại với nhau tạo thành một nghĩa chung: xe c,đi đứng, thúng mủng, cây cối. +Từ ghép phân loại (ghép phân nghĩa): Do có một tiếng chỉ loại lớn, một tiếng chỉ loại nhỏ (mang sắc thái riêng) kt hp vi nhau m to nờn ngha: VD: xe mỏy,xe p,xanh lè, xanh um, xanh biếc -T lỏy:Do 2,3,4 ting lỏy vi nhau to thnh(cú th 1 b phn ca ting hoc c 2,3 b phn ca ting c lỏy- lp li). Cú 4 kiu t lỏy:(cn c cỏch thc lỏy ca cỏc b phn trong ting) +Lỏy õm u: n,chm ch,xa xụi, +Lỏy vn: Bi ri,lỳng tỳng,bi hi, +Lỏy c õm v vn: dng dng,ngoan ngoón,hõy hy, +Lỏy ting: xanh xanh,xa xa,vng vng, Cú 3 dng t lỏy: ( cn c s lng ting trong t lỏy) +Lỏy ụi:xinh xn, n,ngỳng nguy, +Lỏy ba:Sỏt sn st,dng dng dng,kộc kố ke, +Lỏy t:ng ng nh,trựng trựng ip ip,ht ha ht hi, *chú ý: để phân biệt từ đơn, từ ghép có thể dùng phép thử thêm từ vào giữa các kết hợp từ. Nếu thêm đợc thì kết hợp đó là 2 từ đơn, còn nếu không thêm đợc thì kết hợp đó là đó là từ ghép. VD: rán bánh rán cái bánh (2 từ đơn) bánh rán Không thêm đợc từ vào giữa 2 kết hợp (từ ghép) Phân biệt từ ghép, từ láy: - Giống nhau: đều là từ nhiều tiếng ( 2; 3 hay 4 tiếng) - Khác nhau: + Giữa các tiếng trong từ ghép có quan hệ về nghĩa ( Các từ khi tách ra thành từ đơn đều có nghĩa (từ ghép tổng hợp) hoặc liên kết với nhau rất chặt chẽ không thể tách rời nhau đợc) +Giữa các tiếng trong từ láy có quan hệ về âm ( Các từ khi tách ra có một tiếng có nghĩa (nghĩa gốc), một tiếng không có nghĩa (mờ nghĩa)). -T tng thanh:Mụ phng õm thanh ca ngi v s vt. Vớ d: m m,khỳc khớch,leng keng,rỡ ro, -T tng hỡnh:Gi t hỡnh nh,dỏng dp ca ngi v s vt. Vớ d:mp mp,lờu ờu,ngon ngốo,um tựm, b.Ngha ca t: 1.Ngha en(ngha gc):L ngha gc(ngha t vng) ca mt t. Vd: ăn-Động từ chỉ hoạt động tự đưa thức ăn vào miệng để nhai nhuốt,nhằm nuôi sống cơ thể. 2.Nghĩa bóng(nghĩa chuyển):Là nghĩa được hiểu rộng ra,được suy ra từ nghĩa gốc. Vd:ăn(ăn xăng)-hao xăng,tốn xăng,chỉ mức độ tiêu hao xăng của xe cộ nói chung. 3.Nghĩa của từ láy: -Nghĩa giảm nhẹ:Là từ láy có nghĩa giảm nhẹ hơn so với từ gốc: xanh xanh,đo đỏ,nhè nhẹ,… -Nghĩa mạnh thêm:Là từ láy có nghĩa tăng mạnh thêm so với từ gốc:xanh xao,đỏ đắn,nhẹ nhàng,… 4.Từ cùng nghĩa (đồng nghĩa):Là những từ có nghĩa giống nhau:chăm chỉ- siêng năng,nam-trai,bệnh nhân -người bệnh,… *Có thể chia từ cùng nghĩa làm 2 loại: -Từ cùng nghĩa tuyệt đối:Là những từ có nghĩa hoàn toàn giống nhau,được dùng như nhau và có thể thay thế cho nhau khi nói ,viết: xe lửa-tàu hoả,máy bay-phi cơ,… -Từ cùng nghĩa khác sắc thái:Là những từ có cùng nghĩa nhưng về sắc thái biểu cảm có sự khác nhau nào đó: chết-hi sinh-từ trần,toi,ngoẻo,… 5.Từ gần nghĩa: Là các từ có nghĩa gần giống nhau: vD: đi,chạy ,nhảy,…(ĐT);dao,gươm,kiếm,đoản,mác,…(DT);lạnh,lạnh léo,lạnh nhạt,lạnh giá,….(TT). 6.Từ trái nghĩa: Là những từ có nghĩa trái ngược nhau:phải-trái;sai-đúng,… 7.Từ đồng âm(từ đồng âm khác nghĩa):Là những từ giống nhau về hình thức ngữ âm(đọc,viết giống nhau) nhưng có nghĩa khác nhau: Vd:cuốc(cái cuốc)-cuốc(chim cuốc),kho(kho cá)-kho(cái kho),… 8.Từ nhiều nghĩa: Là từ có 1 nghĩa gốc và 1 hoặc nhiều nghĩa chuyển: VD:cây(cây cối-cây súng,cây nến,cây vàng,…) Lá(lá cây-lá thư,lá phổi,lá mỡ,lá gan,…) c.T loi: Danh t,ng t,tớnh t,i t,s t,quan h t,tỡnh thỏi t,: -Danh t: l nhng t ch ngi,vt,s vt(hin tng,khỏi nim,n v): bỏc s,b i,trõu,bũ,ỏ,sụng,i,mớt,tỡnh cm,tm lũng,ma ,giú,nim vui, *Khả năng kết hợp: + Về phía trớc: DT có thể kết hợp với số từ, với phó từ chỉ lợng,t ch n v, với đại từ chỉ tổng lợng. + Về phía sau: DT thng kt hp phớa sau l nhng t ch nh (ny,n,kia,y,ú, .),có thể kết hợp với một nhóm từ một từ, một cụm C-V. *Chức vụ ngữ pháp:Chức vụ chính của DT thng làm chủ ngữ, ngoài ra DT còn có thể làm vị ngữ gián tiếp, làm bổ ngữ, định ngữ. *Phân loại: DT chia làm hai loại: DT chung và DT riêng, trong DT chung lại đợc chia làm hai loại: DT tổng hợp và DT không tổng hợp(DT c th). + DT tổng hợp chỉ sự vật, thực thể mang ý nghĩa khái quát, tổng hợp: Giấy bút, quê hơng, trời biển, nhà cửa, tre + DT không tổng hợp gồm: - DT chỉ chất liệu: gạo, cát, đất, nớc, rợu - DT chỉ đơn vị: chiếc, con, thằng, buộc, bó - DT chỉ đơn vị tổ chức địa lí: Tỉnh, xã, phơng . - DT chỉ đơn vị mang ý nghĩa tập hợp: căp, bầy, đàn, khóm . - DT chỉ đơn vị tính toán quy ớc: mét, tấn, kilôgam, lít,miếng . - DT chỉ đơn vị chỉ phạm vi khoảng thời gian, không gian: Vùng,miền, khoảnh, nơi, chỗ, trên, dới . - DT chỉ đơn vị có ý nghĩa chỉ số liền của hoạt động, sự việc: lần, lợt, cuộc, cơn, trận, đợt, giai đoạn . - DT chỉ khái niệm: Là nhứng DT mang ý nghĩa khái quát,trừu tợng sống mà ngời ta nhận thức đợc nhng không thể (cảm nhận) tri giác đợc bằng các giác quan. VD: Cách mạng, tinh thần, ý nghĩ -ng t: L nhng t ch hot ng,trng thỏi ca ngi,vt,s vt: i.ng,n,chy,,v, - Khả năng kết hợp: + Về phía trớc: động từ có khả năng kết hợp với các phó từ (t ch thi- th,mnh lnh, .): đã, sẽ, đang, hãy, đừng, chớ, không, cha, chả, cùng + Về phía sau: ĐT có thể kết hợp vi t ch s ho n th nh, . (ri,xong,i,cha,ch, .),cú th với 1 từ, một nhóm từ, 1 cụm C-V. - Chức vụ ngữ pháp: + Chức vụ chính của động từ thng làm vị ngữ nhng có khi động từ còn làm chủ ngữ (Thi đua là yêu nớc) hoặc động từ còn làm bổ ngữ, định ngữ. - Phân loại: Dựa vào bản chất ý nghĩa ngữ pháp của động từ ngời ta phân động từ làm hai loại: Những động từ độc lập và những động từ không độc lập. a. Những động từ độc lập: Là những động từ tự thân chúng đã có ý nghĩa, chúng có thể dùng độc lập, không cần một động từ khác đi kèm và chúng có thể giữ chức vụ làm thành phần chính của câu. ĐT độc lập có thể có các tiểu loại động từ sau: 1a. ĐT tác động: cắt, gặt, cuốc, chặt, ăn, bắt, gánh, xách, giết, đọc, đóng 2a. ĐT mang ý nghĩa trao nhận: tặng, cho, biếu, cấp, phát, trả, nộp, vay, m- ợn, đòi, chiếm . 3a. ĐT gây khiến: sai bảo, đề nghị, yêu cầu, cho phép, khiến, khuyên, cấm 4a. ĐT cảm nghĩ nói năng (động từ chỉ trạng thái, tâm lý): hiểu, biết, nghe, thấy, nhớ, mong, yêu, ghét . 5a. ĐT chỉ vận động di chuyển: ra, vào, đi, chạy, lên, xuống, về, đến ĐT vận độngddi chuyển có đặc điểm riêng biệt là sau động từ bắt buộc phải có thành tố phụ chỉ nơi chốn (bổ ngữ chỉ địa điểm). 6a. ĐT tồn tại; có, còn, nảy sinh nở, mọc, lặn, nổi, sống, chết, tàn, tắt, tan tác . b. Những động từ không độc lập (động từ tình thái): đợc chia làm hai tiểu loại: 1a. ĐT chỉ quan hệ: - ĐT chỉ quan hệ đồng nhất - ĐT chỉ quan hệ quá trình biến hoá: trở nên, trở thành. - ĐT chỉ quan hệ đối chiếu, so sánh: nh, giống, khác, tựa . 2b. ĐT chỉ tình thái: - ĐT tình thái chỉ sự cần thiết và khả năng: nếu, cần, phải, cần phải, có thể, không thể, . - ĐT tình thái chỉ ý chí, ý muốn: định, toan, nỡ, mong - ĐT tình thái chỉ sự chịu đựng, chỉ sự tiếp thu: bị, phải, đợc *Lu ý: Một số động từ thờng bị chuyển loại. Tôi vào nhà. Tôi đi vào nhà ĐT ĐT P.từ Hoa nh ngời bạn tốt. Cô ấy đẹp nh tiên ĐT Quan hệ từ Tôi gặp Hà ở cổng trờng. Nhà tôi ở gần trờng Quan hệ từ ĐT -Tớnh t:L nhng t ch tớnh cht ,c im ca ngi ,vt,s vt: ,vng,mn,nht,thm,cao,gii, - Khả năng kết hợp: TT có thể kt hp trc v sau với các từ chỉ mức độ: rất, hơi, quá, lắm, cực kỳ, tơng đối (đặc biệt là từ rất) - Chức vụ ngữ pháp: chức vụ chính của TT thng làm vị ngữ trực tiếp, làm định ngữ ngoài ra TT còn làm chủ ngữ, làm bổ ngữ. - Phân loại: + TT chỉ đặc trng, tính chất tuyệt đối không đợc đánh giá theo thang độ (mức độ): trắng toát, đỏ au, xanh lè, dày cộp, sâu hoắm, công, chung, t, riêng, chính, phụ, + TT chỉ đặc trng thuộc về phẩm chất đợc đánh giá theo thang độ (mức độ): Xanh, đỏ, chua, cay, ngọt, thơm, cứng, mềm, chắc, bền, nhão, nát, càng, dịu hiền, thông minh, ngay thẳng . Các TT này có thể tạo nên những cấu trúc so sánh. VD: Đỏ nh son, Xanh nh tàu lá -i t(l nhng t ni thuc lp danh t):tụi,ta,cu,bn,chỳ,dỡ, - Khái niệm: Đại từ là lớp từ chuyên đợc dùng để xng hô hay để thay thế cho DT, ĐT, TT (hoặc cụm DT, cụm động từ, cụm TT) trong câu cho khỏi lặp lại các từ ngữ ấy. - Khả năng kết hợp: Đại từ có khả năng đứng làm trung tâm của một nhóm từ. VD: Hai chúng tôi, cũng vậy. - Chức vụ ngữ pháp: Đại từ có thể làm chủ ngữ, vị ngữ, định ngữ, bổ ngữ (đại từ thay thế loại từ nào thì có thể mang một nét đặc trng của loại từ đó). Phân loại: a- Đại từ xng hô: là từ đợc ngời nói dùng để tự chỉ mình hay ngời khác khi giao tiếp. - Đại từ xng hô gốc, đích thực có 3 ngôi: + Ngôi 1: Chỉ ngời nói: tôI, tao, tớ, chúng tôI, chúng tao, chúng tớ . + Ngôi 2: Chỉ ngời nghe; mày, cậu, mi, chúng mày, chúng bay + Ngôi 3: Chỉ ngời, vật đợc nói tới: hắn, thị, y, gã, họ, chúng nó, bọn nó, + Đại từ dùng ở cả 2 ngôi chỉ cả ngời nói và ngời nghe; ta, mình, chúng ta, chúng mình. - Đại từ xng hô lâm thời: là các DT chỉ ngời khi xng hô lâm thời trở thành đại từ: cô, chú, bác, ông, bà, anh, chị b - Đại từ chỉ định: - Đại từ chỉ nơi chốn, thời gian: này, kia, nọ, ấy, đó . c - Đại từ dùng để hỏi: ai? gì? chi? Sao? Thế nào? sao sao?bao giờ? Bao nhiêu? d - Đại từ phiếm chỉ: ai, ngời ta, bao nhiêu, bấy nhiêu. e- Đại từ chỉ khối lợng: Tổng thể, cả, tất cả, tất thảy, hết thảy. g- Đại từ thay thế: thế, vậy. -S t: 1,2,3,4, -Quan h t :v,hay,hoc,vỡ,nờn, - Khái niệm: Quan hệ từ là lớp từ chuêyn dùng để nối từ, nối nhóm từ, nối câu, nối đoạn văn. - Quan hệ từ không tham gia thành phần câu - Một số quan hệ từ thờng dùng: + Của: chỉ quan hệ sở hữu + Mà: chỉ quan hệ đặc trng hoặc quan hệ mục đíchcũng có khi chỉ quan hệ đối lập (Trời ma mà đờng không lầy lội) + ở : Chỉ quan hệ định vị(địa điểm, đối tợng) + Bởi, tại, do, vì: Chỉ quan hệ về nguyên nhân. + Để, cho: chỉ quan hệ hớng tới mục đích kết quả cần đạt, hớng tới đối tợng. + Những quan hệ từ biểu thị quan hệ liên hợp: và, với, cùng, hay, hoặc, cũng nh, cùng với - Một số cặp quan hệ từ thờng gặp: + Vì, nên, do nên, nhờ mà (biểu thị quan hệ nguyên nhân kết quả) + Nếu thì, hễ . thì .(biểu thị quan hệ điều kiện giả thiết kết quả) + Tuy nhng, mặc dù nhng, (biểu thị quan hệ tơng phản) + Không những .mà còn, không chỉ .mà còn ., (biểu thị quan hệ tăng tiến -Tỡnh thỏi t: ụi,a,i,ỏ, D.Sự chuyển loại của từ: Chuyển loại là một hiện tợng chuyển nghĩa, một phơng thức tạo từ mới. Từ mới đợc tạo ra theo phơng thức chuyển loại có các đặc điểm sau: - Giữ nguyên vỏ âm thanh của từ xuất phát. - Mang ý nghĩa mới có quan hệ nhất định với nghĩa của từ xuất phát. - Mang những đặc điểm ngữ pháp mới (khả năng kết hợp thay đổi, khả năng làm thành phần câu thay đổi). - Tiếng việt thờng diễn ra những hiện tợng chuyển loại nh sau: a. Chuyển thực từ thành h từ. VD: -Trên bảo, d ới không nghe. DT DT -ý kiến ấy chẳng dựa trên cơ sở nào. QHT b. Chuyển DT thành động từ và ngợc lại. VD: - DT chỉ công cụ chuyển thành động từ chỉ hoạt động sử dụng công cụ ấy: Cái cày/ cày ruộng; cái cuốc/cuốc đất; cái bơm/bơm xe . - DT trừu tợng (2 âm tiết) chuyển thành động từ: Những nhận thức mới/ nhận thức lại vấn đề; phát triển t duy/ đang t duy. - ĐT chỉ cảm nghĩ nói năng (2 âm tiết) chuyển thành DT: đang suy nghĩ/ những suy nghĩ ấy; đang tính toán/ những tính toán ấy . - ĐT chỉ hoạt động chuyển thành DT đơn vị: đang bó rau/hai bó rau; đang gánh nớc/ ba gánh nớc . c. Chuyển DT thành TT và ngợc lại. VD: - Lý tởng của tôi/ rất lý tởng; sử dụng sắt đá/ sắt đá lắm . - Gian khổ lắm/ những gian khổ ấy; rất khó khăn/ khó khăn ấy . d. Chuyển DT thành đại từ xng hô. VD: - Chị tôi đi chợ. DT - Chị tên là gì? i t E.Cỏc bin phỏp tu t ngh thut ting Vit: -So sỏnh: là đối chiếu-liờn tng sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tơng đồng để làm tăng giỏ tr gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt biu cm. - Mô hình cấu tạo đấy đủ của một phép so sánh gồm: + Vế A( nêu tên sự vật, sự việc đợc so sánh) + Vế B ( nêu tên sự vật, sự việc dùng để so sánh với sự vật, sự việc nói ở vế A) + Từ ngữ chỉ phơng diện so sánh + Từ ngữ chỉ ý so sánh (gọi tắt là từ so sánh) - Trong thực tế, mô hình cấu tạo nói trên có thể biến đổi ít nhiều: + Các từ ngữ chỉ phơng tiện so sánh và chỉ ý so sánh có thể đợc lợc bớt. + Vế B có thể đợc đảo lên trớc vế A cùng với từ so sánh. -Nhõn hoỏ: là cỏch miờu t,gỏn gi vt,s vt, . bằng những từ ngữ vốn đợc dùng để gọi hoặc tả con ngời; làm cho thế giới loài vật, cây cối, đồ vật . trở nên gần gũi với con ngời, biểu thị đợc những suy nghĩ, tình cảm của con ngời. - Các kiểu nhân hoá thờng gặp là: + Dùng những từ ngữ gọi ngời để gọi vật. (Từ đó, lão Miệng, bác Tai, cô mắt, cậu chân, cậu tay lại thân mật sống với nhau, mỗi ngời một việc, không ai tị ai cả. + Dùng những từ vốn chỉ hoạt động, tính chất của ngời để chỉ hoạt động, tính chất của vật. (Gậy tre, chông tre chống lại sắt thép của quân thù. Tre xung phong .) + Trò chuyện, xng hô với vật nh đối với ngời: Trâu ơi ta bảo . -ip t(ng): -o ng: -i ng: -n d: G Cõu v cỏc b phn trong cõu: a.Hai b phn chớnh ca cõu: -Ch ng: - Chủ ngữ là thành phần chính thứ nhất của câu. - Chủ ngữ trả lời cho câu hỏi Ai? Cái gì? Con gì? Vật gì? - Vị trí: Chủ ngữ thờng đúng ở đầu câu trớc vị ngữ nhng cũng có trờng hợp vị ngữ đứng sau chủ ngữ (đảo ngữ). VD: - Bông mai này/ đẹp quá! CN - Đã tân tác/ những bóng thù hắc ám. (đảo ngữ) CN - Cấu tạo: Chủ ngữ có thể là một từ hay là một cụm từ, chủ ngữ thờng do DT, cụm DT hoặc đại từ đảm nhiệm nhng cũng có khi vị ngữ là do tính ừ (cụm TT) hay động từ (cụm động từ) đảm nhiệm. VD: Cô giáo lớp em/ rất dịu dàng. CN(là cụm DT) Lan/ là lớp trởng lớp tôi CN(là DT) Tôi/ rất yêu gia đình mình. Đại từ Học tập/ là việc cần làm suốt đời của mỗi con ngời CN (là động từ) Chăm chỉ, cần mẫn/ là con đờng dẫn đến thành công. CN (là TT) + Chủ ngữ có thể là một cụm chủ vị. VD: Cách mạng tháng Tám thành công/ đem lại độc lập tự do cho dân tộc. + Chủ ngữ là một kết hợp gồm có phiếm định cộng DT. VD: Có ngời/ há miệng chờ sung. + Chủ ngữ là một kết hợp gồm từ phủ định + DT + đại từ phiếm chỉ. [...]... chữa bài tập Tiếng việt ĐN ĐN ĐN Tất cả học sinh lớp tôi đều đi học đúng giờ ĐN ĐN - Phân loại: có 2 loại định ngữ: + Định ngữ đứng trớc DT chỉ số lợng, chỉ lợng Chỉ số lợng: một, hai, ba những, các, mọi, mỗi, từng + Chỉ tổng lợng: Tất cả, cả, toàn bộ, phần lớn + Định ngữ đứng sau DT: Định ngữ miêu tả chỉ đặc điểm của sự vật, chỉ vào sự vật VD: Học sinh đội tuyển Tiếng việt đợc khen ĐN Học sinh ấy đợc... đâu? Tại đâu? Do đâu? VD: Do chủ quan, tôi đã làm sai bài thi học kỳ môn toán TN Con gà tốt mã vì lông TN Răng đen vì thuốc, rợu nồng vì men TN 4-Trạng ngữ chỉ mục đích trả lời cho câu hỏi: Để làm gì? Nhằm mục đích gì? Vì cái gì? VD: Để có kết quả cao trong học tập, chúng ta phải cố gắng TN Vì ngày mai lập nghiệp, thanh niên phải ra sức học tập và rèn luyện TN 5-Trạng ngữ chỉ phơng tiện thờng mở đầu... ghép còn có thể nối bằng một số cặp từ hô ứng: Vừa đã , cha đã , mới đã , VD: Trời/ ma, đờng/ rất trơn CN1 VN1 CN2 VN2 Lan/ đi học còn mẹ/ đi làm CN1 VN1 CN2 VN2 Nhờ trời/ ma nên lúa/ lên xanh tốt CN1 VN1 CN2 VN2 Dù nhà/ khó khăn nhng Lan/ vẫn học giỏi CN1 VN1 CN2 VN2 K- Phân loại câu theo mục đích nói: 1.Câu hỏi: a Khái niệm: Câu hỏi là câu dùng để hỏi về những điều cha biết b Đặc điểm: Trong câu... đã về! Thời tiết mới đẹp làm sao! M.Các dấu câu: 1 Dấu chấm: Dấu chấm đặt ở cuối câu kể để kết thúc câu kể nhng cũng có khi dấu chấm đợc đặt ở cuối câu khiến 2 Dấu chấm hỏi đặt ở cuối câu hỏi để kết thúc câu hỏi 3 Dấu chấm than: đặt ở cuối câu cảm hoặc câu khiến để kết thúc câu cảm hoặc câu khiến VD: Chà, cậu giỏi thât! (câu cảm) Em hãy tự giặt quần áo đi! (Câu khiến) 4 Dấu phẩy: Dấu phẩy có 3 tác dụng:... VN VN VN Mây/ bay, gió/ thổi Lúa/ chín vàng VN VN VN + Vị ngữ là số từ, đại từ VD: Nớc Việt Nam/ là một VN Ngời về đích đầu tiên/ là tôi VN + Vị ngữ là một cụm chủ vị VD: Cây cam này/ quả to và ngọt lắm VN + Vị ngữ là cụm DT đứng liền sau chủ ngữ VD: Anh ấy/ ngời Kinh Anh ấy/ sinh viên năm thứ hai VN VN + Vị ngữ là kiến trúc Số từ + DT VD: Nhà này/ 60 mét vuông Em này / 10 tuổi VN VN + Vị ngữ là ngữ... từ VD: Ngời trong xóm, vào một buổi chiều bỗng thấy Mai trở về Trạng ngữ Bắc đã vợt lên đầu lớp, nhờ siêng năng, cần cù TN c- Cấu tạo: trạng ngữ có thể là một từ, có thể là một nhóm từ hoặc một cụm chủ vị VD: Tay xách chiếc cặp da lớn, ông giáo bớc vào lớp TN Mặt buồn rời rợi, cô bé ngẩng lên chào tôi TN d- Phân loại: a.Trạng ngữ chỉ thời gian Trạng ngữ chỉ thời gian: trả lời cho câu hỏi: Bao giờ?... những từ ngữ có tác dụng nối: nối bằng các quan hệ từ, bằng cặp từ hô ứng - Để thể hiện quan hệ nguyên nhân kết quả giữa 2 vế câu ghép, ta có thể nối chúng bằng: + Một quan hệ từ: Vì, bởi vì, cho nên, Một cặp quan hệ từ: vì nên; nhờ mà; do mà - Để thể hiện quan hệ điều kiện (giả thiết) kết quả giữa 2 vế câu ghép ta có thể nối chúng bằng +Một quan hệ từ: Nếu, hễ, giá, thì + Một cặp quan hệ từ: Nếu... đích, nguyên nhân, cách thức, phơng tiện trạng ngữ có quan hệ với cả nòng cốt câu làm cho nội dung phản ánh hiện thực khách quan đợc đầy đủ hơn, hiện thực hơn b- Vị trí: Trạng ngữ thờng nằm ở đầu câu nhng cũng có khi trạng ngữ đứng ở giữa câu, cuối câu nếu đứng ở giữa câu hoặc cuối câu nó phải đợc nhấn mạnh tách rời bằng ngữ điệu khi nói, dấu phẩy khi viết và có thể kèm theo một kết từ thích hợp Nếu không... bài Hoa đẹp nh tranh vẽ BN BN H.Cỏc b phn song song: I.Câu phân loại theo cấu tạo: 1 Câu đơn: - Khái niệm: Câu đơn là câu chỉ có một cụm chủ - vị làm nòng cốt câu và câu chỉ có một cụm chủ vị duy nhất thông báo một hiện thực Mô hình cấu tạo của câu đơn chủ ngữ - vị ngữ Vd: Trời// nắng chang chang CN VN Đàn trâu hiền lành// đang gặm cỏ CN VN - Phân loại: Câu đơn đựoc chia làm hai loại Câu đơn bình thờng... tốt bụng TN Họ rất tốt bụng, tuy nghèo TN Họ, tuy nghèo, nhng rất tốt bụng TN 8-Trạng ngữ chỉ điều kiện/giả thiết: VD: Cá này ngon, nếu rán kỹ Bài này, nếu hát nhanh thì hay TN TN 9- Trạng từ chỉ cách thức: Vd: Sấp ngửa, chị chạy vào cổng TN -Hụ ng: *B phn ph trong cõu thuc lp t: (nh ng,b ng): -nh ng: -Khái niệm: Định ngữ là thành phần phụ bổ sung ý nghĩa cho DT trong câu -Vị trí: Định ngữ có thể đứng . sau. VD: Sáng nay, cô giáo em chữa bài tập Tiếng việt ĐN ĐN ĐN Tất cả học sinh lớp tôi đều đi học đúng giờ. ĐN ĐN - Phân loại: có 2 loại định ngữ: + Định ngữ. miêu tả chỉ đặc điểm của sự vật, chỉ vào sự vật. VD: Học sinh đội tuyển Tiếng việt đợc khen ĐN Học sinh ấy đợc khen. ĐN Một buổi chiều mùa hè..... ĐN ĐN