Điều chế số Điều chế số: là quá trình biến đổi các thành phần của song mang như :tần số, pha ,biên độ theo chuỗi tín hiệu đầu vào làm cho tín hiệu có thể được truyền đi xa hơn,.. Khái ni
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC MỎ ĐỊA CHẤT
KHOA CÔNG NGHỆ THÔNG TIN
-*** -MÔ PHỎNG MẠNG
Đề tài : Viết chương trình giao diện người dùng (GUI)
mô phỏng các công nghệ điều chế số
Giảng viên hướng dẫn :
Sinh viên thực hiện :
Nhóm 3
Hà Nội - 2018
Trang 2MỤC LỤC
CHƯƠNG I : CÁC PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU CHẾ SỐ
I. Điều chế số
Điều chế số: là quá trình biến đổi các thành phần của song mang như :tần
số, pha ,biên độ theo chuỗi tín hiệu đầu vào làm cho tín hiệu có thể được truyền
đi xa hơn, Do đó ta có các điều chế như :ASK, FSK , PSK …
II. Điều chế dịch biên ASK
II.1 Khái niệm
Điều chế biên độ là quá trình làm thay đổi biên độ sóng mang cao tần theo tín hiệu tin tức (tín hiệu băng gốc)
II.2 Phương trình điều chế ASK
Tín hiệu sóng mang thường là tín hiệu sin có tần số cao:
xC(t) = VC cosωCt Tín hiệu AM có dạng:
yAM(t) = [VC + m(t)].cosωCt Xét trường hợp m(t) là một tín hiệu sin đơn tần:
m(t) = Vm.cosωmt yAM(t) = [VC + Vmcosωmt].cosωCt = VC[1 + Vm/VCcosωmt].cosωCt
= VC[1 + mAcosωmt].cosωCt mA: hệ số điều chế (chỉ số điều chế) Để điều chế không méo thì ≤ 1 mA Trong trường hợp m(t) là tổng các tín hiệu sin đơn tần:
m(t) = V1cosω1t + V2cosω2t + V3cosω3t + ……
Trang 3Với i = 1, 2, 3, …
Trong trường hợp tổng quát:
Dạng sóng của tín hiệu điều chế số ASK
Hình 1: Dạng sóng của tín hiệu ASK
II.3 Sơ đồ điều chế ASK
Hình 2: Sơ đồ khối điều chế ASK
Trang 4Hình 3: Dạng sóng điều chế ASK
Trong đó: là tín hiệu đầu vào
là tín hiệu sóng mang
là tín hiệu sau khi điều chế biên ASK
Một số tính chất của điều chế biên:
• Tương đối rẻ
• Chất lượng thấp, hoạt động kém trong môi trường nhiễu
• Được sử dụng phổ biến cho hệ thống phát thanh quảng bá
• Sử dụng cho hệ thống điện đàm (CB radio)
II.4 Các kiểu điều chế biên độ
Có một số kiểu điều chế biên độ:
• DSB-SC (Double SideBand Suppress Carrier) : Điều chế biên độ triệt tiêu sóng mang
• DSB-FC (Double SideBand Full Carrier): Điều chế biên độ AM
• SSB-SC (Single SideBand Suppress Carrier): Điều chế đơn biên triệt tiêu sóng mang
• SSB-FC (Single SideBand Full Carrier): Điều chế đơn biên
II.5 Ưu điểm, nhược điểm
Ưu điểm của điều chế ASK
• Chỉ dùng một sóng mang duy nhất
• Phù hợp với truyền tốc độ thấp ,dễ thực hiện
Nhược điểm của điều chế ASK
• Dễ bị ảnh hưởng bởi nhiễu
• Khó đồng bộ, it dùng trong thực tế
Trang 5III. Điều chế tần số (FSK)
III.1 Khái niệm
Điều chế tần số (hay biến điệu tần số, tiếng Anh: Frequency modulation viết tắt là "FM") được áp dụng trong kỹ thuật vô tuyến điện và kỹ thuật xử lý tín hiệu Người ta truyền thông tin trên một sóng mang cao tần bằng cách thay đổi tần số sóng mang theo tín hiệu cần truyền, trong khi biên độ của sóng mang cao tần không thay đổi, đó là kỹ thuật điều chế tần số
Dùng 2 tần số khác nhau của sóng mang để biểu diễn bit 1 và 0
Tần số cao với mức 1 và thấp với mức 0
Về phạm vi băng sóng điều tần có những tiêu chuẩn khác nhau: Tiêu chuẩn OIRT (tổ chức quốc tế về truyền thanh và truyền hình) có dải sóng từ 65,8 MHz đến 73 MHz Tiêu chuẩn CCIR (hội đồng tư vấn quốc tế về vô tuyến điện) có giải tần 87,5 MHz đến 104 MHz Mỹ và Nhật lại dùng dải rộng hơn là
từ 87,5 MHz đến 108 MHz
III.2 Công thức điều chế
Giả sử tín hiệu dữ liệu băng gốc (bản tin) cần được truyền là xm(t) và sóng mang cao tần hình sin xc(t) = Accos(2fct), ở đây fc là tần số sóng mang cao tần
và A c là biên độ sóng mang cao tần Bộ điều chế kết hợp sóng mang với tín hiệu băng gốc để có được tín hiệu truyền là:
y(t) = Ac cos (2)
= Ac cos (2)
= Ac cos (2)
Trong phương trình này, là tần số tức thời của bộ tạo dao động và là độ lệch tần số đặc trưng cho độ lệch cực đại so với f c trên một hướng, giả sử x m (t) có giới
hạn trong khoảng (-1, +1)
Mặc dù có vẻ như điều này giới hạn tần số sử dụng trong khoảng f c ± fΔ, nó bỏ
qua sự khác biệt giữa tần số tức thời và phổ tần số Phổ tần số của một tín hiệu
Trang 6FM thực tế có phần mở rộng ra đến vô cùng, chúng trở nên rất nhỏ khi vượt qua một điểm
III.3 Chỉ số điều chế
Như với các chỉ số điều chế, con số này chỉ ra biến điều chế thay đổi như thế nào xung quanh mức không điều chế của nó Nó liên quan tới các biến tần số của tín hiệu sóng mang:
h = =
ở đây là thành phần tần số cao nhất có mặt trong tín hiệu điều chế , là độ lệch
tần số đỉnh, tức là độ lệch tối đa của tần số tức thời so với tần số sóng mang Nếu h << 1, điều chế tần số được gọi là FM băng hẹp, băng thông của nó xấp xỉ
2
Nếu h >> 1, thì điều chế tần số được gọi là FM băng rộng và băng thông của nó
xấp xỉ 2 Do FM băng rộng sử dụng thêm băng thông, nó có thể cải thiện tỉ số tín trên tạp một cách đáng kể
Với một sóng FM điều chế âm tần, nếu tần số điều chế được giữ cố định
và chỉ số điều chế tăng lên, băng thông (không đáng kể) của tín hiệu FM sẽ tăng lên, nhưng khoảng cách giữa các thành phần phổ vẫn như cũ; một số thành phần phổ giảm trong khi thành phần khác tăng Nếu độ lệch tần số được giữ không đổi và tần số điều chế tăng, thì khoảng cách giữa các thành phần phổ sẽ tăng
Điều chế tần số có thể được phân loại như băng hẹp nếu sự thay đổi trong tần số sóng mang giống như tần số tín hiệu, hoặc phân loại như băng rộng nếu
sự thay đổi trong tần số sóng mang cao hơn nhiều (chỉ số điều chế >1) so với tần
số tín hiệu.[2] Ví dụ, FM băng hẹp được sử dụng cho các hệ thống vô tuyến hai chiều như Dịch vụ vô tuyến gia đình, ở đây sóng mang cho phép độ lệch chỉ là 2,5 kHz ở trên và dưới tần số trung tâm, mang các tín hiệu thoại không lớn hơn băng thông 3,5 kHz FM băng rộng được sử dụng cho phát thanh FM, trong loại hình phát thanh này, tín hiệu âm nhạc và thoại được truyền với độ lệch tần số lên tới 75 kHz so với tần số trung tâm, mang âm thanh trên băng thông lên tới
20 kHz
Trang 7 Dạng sóng tín hiệu FSK
Hình 4: Dạng sóng tín hiệu điều chế FSK
III.4 Phổ tín hiệu của FSK
Trang 8Hình 5: Phổ tín hiệu của FSK
III.5 Ưu điểm, nhược điểm
Ưu điểm :
o Ít bị ảnh hưởng bởi nhiễu và ít lỗi hơn so với ASK
Nhược điểm :
o Tần số cao dễ bị nhiễu và hạn chế tốc độ truyền
o Khó đồng bộ
III.6 Ứng dụng :
Dùng rộng dãi trong truyền số liệu
Dùng để truyền dữ liệu tốc độ 1200bp hay thấp hơn trên mạng điện thoại
Có thể dùng tần số cao (3-30MHz) để truyền sóng radio hoặc cáp đồng trục
IV. Điều chế pha PSK
IV.1 Khái niệm
Pha của sóng mang hình sin tần số cao sẽ biến thiên theo mức logic 0
và 1 của chuỗi số
M = 2N là số pha trạng thái khác nhau của sóng mang với N số bit nhị phân.Ta cóm các kiểu điều chế M-ary:BPSK, QPSK
IV.2 Điều chế BPSK
Biểu thức của tín hiệu BPSK
Trong đó :
A : là biên độ, ω0 tần số, φ là góc pha ban đầu của sóng mang
d(t) =+/-1: tùy theo mức luận lý của chuỗi số đầu vào
Trang 9IV.2.1. Phổ của tín hiêu BPSK
Nếu ta đặt A = , trong đó là công suất song mang thì là năng lượng mỗi bit
Thì phổ của tín hiệu xung:
Suy ra phổ tín hiệu của BPSK
4.2.2 Sơ đồ điều chế BPSK
chế
BPSK
BPSK
Hình 7: Dạng sóng tín hiệu BPSK
Trang 10IV.3 Điều chế QPSK
Điều chế QPSK là quá trình điều chế pha của sóng mang với 4 trạng thái khác nhau và vuông góc với nhau
Giá trị của ϕ()t tương ứng với mỗi ký hiệu 2 bít, gọi b0 (t) và b e (t) là bit
chẵn và bít lẻ trong mỗi ký hiệu 2 bit
Ưu điểm:
• Ít lỗi, ít nhạy với nhiễu do pha ít bị ảnh hưởng của môi trường
và tần số
Nhược điểm:
• Khó thực hiện các mạch điều chế, dễ sai pha khi điều chế ở mức cao
Sử dụng nhiều trong mạng không dây Wifi, di động CDMA
CHƯƠNG II : XÂY DỰNG CHƯƠNG TRÌNH GUI MÔ PHỎNG CÁC CÔNG NGHỆ ĐIỀU CHẾ SỐ