Chương 1: Tổng quan về dịch vụ ngân hàng hiện

HỌC PHẦN: DỊCH VỤ NGÂN HÀNG HIỆN ĐẠI MỤC TIÊU CHUNG: Cung cấp cho người học kiến thức về các dịch vụ ngân hàng hiện đại. MỤC TIÊU CỤ THỂ: Trên cơ sở trang bị kiến thức về các dịch vụ ngân hàng hiện đại, giúp người học có thể vận dụng trong hoạt động thực tiễn quản lý, lập kế hoạch và tổ chức triển khai các hoạt động dịch vụ ngân hàng. KHÁI NIỆM: DỊCH VỤ NH LÀ GÌ? Theo nghĩa rộng: Dịch vụ ngân hàng bao gồm toàn bộ hoạt động tiền tệ, tín dụng, thanh toán, ngoại hối… của ngân hàng. Quan điểm này phù hợp với cách phân ngành dịch vụ ngân hàng trong dịch vụ tài chính của WTO và của Hiệp định thương mại tự do Việt Nam – Mỹ, cũng như cách phân loại của nhiều nước phát triển. Theo nghĩa hẹp: Dịch vụ ngân hàng chỉ bao gồm những hoạt động không thuộc phạm vi kinh doanh tiền tệ và các nghiệp vụ NH theo chức năng của một trung gian tài chính (huy động tiền gửi, cho vay), theo đó dịch vụ ngân hàng chỉ bao gồm những hoạt động ngoại bảng, thu phí như chuyển tiền, bảo lãnh, thanh toán quốc tế... Trong phạm vi môn học này, DVNH hiểu theo nghĩa rộng

TS Đặng Thị Minh Nguyệt

• C hương 1: Tổng quan về dịch vụ ngân hàng

hiện

• C hương 2: Dịch vụ ngân hàng điện tử

• C hương 3: Dịch vụ tài trợ và tín dụng thương

mại

• C hương 4: Các dịch vụ ngân hàng khác

Nội dung học phần

MỤC TIÊU HỌC PHẦN

 MỤC TIÊU CHUNG: Cung cấp cho người học

kiến thức về các dịch vụ ngân hàng hiện đại.

 MỤC TIÊU CỤ THỂ: Trên cơ sở trang bị kiến

thức về các dịch vụ ngân hàng hiện đại, giúp người học có thể vận dụng trong hoạt động thực tiễn quản lý, lập kế hoạch và tổ chức triển khai các hoạt động dịch vụ ngân hàng.

TS Đặng Thị Minh Nguyệt

TÀI LIỆU THAM KHẢO

[1] PGS.TS Nguyễn Minh Kiều (2012), Nghiệp

vụ ngân hàng hiện đại, NXB Lao động Xã hội [2] PGS.TS Nguyễn Thị Quy (2008), Dịch vụ

ngân hàng hiện đại, NXB Khoa học Xã hội

[3] Donal O'Mahony, Michael A Peirce, Hitesh Tewari, O'Mahony Donal, (2006) Electronic

Payment Systems for E-Commerce, Artech

House Publishers

[4] Norbert Horn(2002), Legal Issues in

Electronic Banking, Springer publishing

house, 1 edition.

Chương 1: TỔNG QUAN VỀ DỊCH VỤ NGÂN HÀNG HIỆN ĐẠI

TS Đặng Thị Minh Nguyệt

KHÁI NIỆM: DỊCH VỤ NH LÀ GÌ?

- Theo nghĩa rộng: Dịch vụ ngân hàng bao gồm toàn bộ

hoạt động tiền tệ, tín dụng, thanh toán, ngoại hối… của ngân hàng

Quan điểm này phù hợp với cách phân ngành dịch vụ ngân hàng trong dịch vụ tài chính của WTO và của Hiệp định thương mại tự do Việt Nam – Mỹ, cũng như cách phân loại của nhiều nước phát triển

- Theo nghĩa hẹp: Dịch vụ ngân hàng chỉ bao gồm những

hoạt động không thuộc phạm vi kinh doanh tiền tệ và các

nghiệp vụ NH theo chức năng của một trung gian tài chính (huy động tiền gửi, cho vay), theo đó dịch vụ ngân hàng chỉ bao gồm những hoạt động ngoại bảng, thu phí như chuyển tiền, bảo lãnh, thanh toán quốc tế

Trong phạm vi môn học này, DVNH hiểu theo nghĩa rộng

1.1 KHÁI NIỆM VÀ ĐẶC ĐIỂM DỊCH VỤ NGÂN HÀNG HIỆN ĐẠI

KHÁI NIỆM: DỊCH VỤ NH LÀ GÌ?

Theo Hà Thạch (2012), thì “Dịch vụ ngân hàng bao gồm tất cả các hoạt động nghiệp vụ ngân hàng như huy động vốn, cho vay, thanh toán, ngoại hối mà thông qua kênh Ngân hàng thương mại các dịch vụ này được cung ứng cho nền kinh tế”

Theo quan điểm của Nguyễn Thành Công (2017), “Dịch vụ ngân hàng là toàn bộ các hoạt động trung gian về tiền tệ, tín dụng, thanh toán, ngoại hối của ngân hàng nhằm đáp ứng các nhu cầu của khách hàng và đem lại nguồn lợi nhuận tốt nhất cho ngân hàng cung ứng

1.1 KHÁI NIỆM VÀ ĐẶC ĐIỂM DỊCH VỤ NGÂN HÀNG HIỆN ĐẠI

1.1 KHÁI NIỆM VÀ ĐẶC ĐIỂM DỊCH VỤ NGÂN HÀNG HIỆN ĐẠI

KHÁI NIỆM: DỊCH VỤ NHHĐ LÀ GÌ?

- Dịch vụ ngân hàng truyền thống: Là những dịch vụ có lịch

sử lâu đời, gắn liền với sự ra đời và phát triển của ngân

hàng Đây là những hoạt động cơ bản, đem lại nguồn thu

nhập lớn cho ngân hàng, quyết định sự tồn tại của các ngân hàng Các dịch vụ ngân hàng truyền thống có thể kể đến: dịch

vụ nhận tiền gửi tiết kiệm, nhận tiền gửi thanh toán, dịch vụ cho vay,…

- Dịch vụ ngân hàng hiện đại: Là những dịch vụ do ngân hàng cung cấp cho khách hàng của mình dựa trên sự tiến bộ

và phát triển khoa học nghệ hiện đại; là những dịch vụ NH

truyền thống được nâng cấp phát triển trên nền tảng công nghệ hiện đại và những dịch vụ hoàn toàn mới được cung cấp

nhằm đem lại những tiện ích mới cho người sử dụng

1.1 KHÁI NIỆM VÀ ĐẶC ĐIỂM DỊCH VỤ NGÂN HÀNG HIỆN ĐẠI

TS Đặng Thị Minh Nguyệt

NGÂN HÀNG HIỆN ĐẠI

Dịch vụ

đầu tư

Dịch vụ thanh toán

Dịch vụ qtrị tiền mặt

Dịch vụ môi giới

Dịch vụ NH đầu tư, bảo lãnh chứng khoán

Dịch vụ khác

Dịch vụ tài trợ thương mại

Dịch vụ quỹ đầu tư

Dịch vụ bảo hiểm

1.1 KHÁI NIỆM VÀ ĐẶC ĐIỂM DỊCH VỤ NGÂN HÀNG HIỆN ĐẠI

(Nguồn: Peter Rose (1999), Commercial Bank Management)

tính năng hiện đại mang lại nhiều lợi ích cho khách hàng.

1.1 KHÁI NIỆM VÀ ĐẶC ĐIỂM DỊCH VỤ NGÂN HÀNG HIỆN ĐẠI

TS Đặng Thị Minh Nguyệt

1.1 KHÁI NIỆM VÀ ĐẶC ĐIỂM DỊCH VỤ NGÂN HÀNG HIỆN ĐẠI

DỊCH VỤ NH TRUYỀN THỐNG DỊCH VỤ NGÂN HÀNG HIỆN ĐẠI

- Ra đời sớm cùng với sự phát triển của

- Chiếu tỷ trọng lớn trong hoạt động

ngân hàng, mang lại nguồn thu chủ yếu

cho ngân hàng

- Chiếm tỷ trọng nhỏ, chủ yếu là hỗ trợ hoạt động tin dụng, bổ sung thua nhập, thu hút thêm khách hàng

- Khách hàng đến giao dịch trực tiếp với

ngân hàng

- Khách hàng chủ yếu không cần đến giao dịch trực tiếp với ngân hàng

1.1 KHÁI NIỆM VÀ ĐẶC ĐIỂM DỊCH VỤ NGÂN HÀNG HIỆN ĐẠI

DỊCH VỤ NH TRUYỀN THỐNG DỊCH VỤ NGÂN HÀNG HIỆN ĐẠI

- Chưa tích hợp được các dịch vụ, mang

tính phân tán cao

- Có tính tập trung hoá cao, khách hàng chỉ cần mở một tài khoản để sử dụng nhiều sản phẩm dịch vụ

- Mang tính rủi ro cao, ngân hàng phụ

thuộc nhiều vào khách hàng, rủi ro ro ở

- Không giới hạn số lượng dịch vụ NHHĐ,

số lượng sẽ tăng dần theo sự phát triển của khoa học công nghệ

- Đáp ứng nhu cầu cơ bản, thụ động

phục thuộc vào KH.

- Đáp ứng nhu cầu cao, chủ động.

TS Đặng Thị Minh Nguyệt

1.2 CÁC DỊCH VỤ NGÂN HÀNG HIỆN ĐẠI

1.2.1 Các dịch vụ truyền thống

-Trao đổi ngoại tệ

Là dịch vụ ngân hàng đầu tiên

Phát triển theo sự phát triển ngành du lịch

Hiện nay là hoạt động kinh doanh ngoại hối của các NH

-Chiết khấu thương phiếu và cho vay thương mại

Sử dụng và khai thác các nguồn vốn là hoạt động chủ yếu và quan trọng nhất của NHTM và được thể hiện thông qua nghiệp vụ: cho vay, đầu tư, hoạt động ngân quỹ,

Ngân hàng chiết khấu thương phiếu, bán những khoản nợ cho khách hàng để lấy tiền

1.2 CÁC DỊCH VỤ NGÂN HÀNG HIỆN ĐẠI

1.2.1 Các dịch vụ truyền thống

-Nhận tiền gửi

Nhận tiền gửi tiết kiệm, tiền gửi thanh toán từ tổ chức và cá nhân ở nhiều kỳ hạn khác nhau và với mức lãi suất khác nhau

-Dịch vụ thanh toán

Cuộc cách mạng công nghiệp ở Châu Âu và Châu Mỹ đã đánh dấu sự ra đời của dịch vụ tài khoản tiền gửi giao dịch, là điều kiện phát triển dịch vụ thanh toán

TS Đặng Thị Minh Nguyệt

1.2 CÁC DỊCH VỤ NGÂN HÀNG HIỆN ĐẠI

1.2.1 Các dịch vụ truyền thống

-Bảo quản vật có giá

Giữ vàng và các vật có giá cho khách hàng

-Tài trợ các hoạt động của Chính phủ

Mua trái phiếu CP

1.2 CÁC DỊCH VỤ NGÂN HÀNG HIỆN ĐẠI

1.2.2 Các dịch vụ NH truyền thống được nâng cấp, phát triển trên nền tảng công nghệ hiện đại

Ứng dụng công nghệ trong dịch vụ thanh toán của NH

•Thẻ điện tử

•Thanh toán điện tử liên NH

Ngân hàng điện tử

TS Đặng Thị Minh Nguyệt

1.2 CÁC DỊCH VỤ NGÂN HÀNG HIỆN ĐẠI

1.2.3 Các dịch vụ mới phát triển gần đây

•Cho vay tiêu dùng: Hình cấp tín dụng hướng tưới người tiêu

dùng

•Tư vấn tài chính: tư vấn thuế, chuẩn bị kế hoạch tài chính

cho các khách hàng cá nhân, tư vấn tài chính doanh nghiệp

•Quản lý ngân quỹ: Quản lý thu chi cho doanh nghiệp hoặc

hộ kinh doanh, cá nhân

•Dịch vụ cho thuê thiết bị: Tư vấn và mua thiết bị cho khách

hàng

•Cho vay tài trợ dự án: là hình thức cấp tín dụng trung và dài

hạn cho khách hàng

•Bán các dịch vụ bảo hiểm: Ngân hàng thực hiện kênh phân

phối cho các sản phẩm của các công ty bảo hiểm, hoặc liên kết các sản phẩm bảo hiểm với dịch vụ ngân hàng

1.2 CÁC DỊCH VỤ NGÂN HÀNG HIỆN ĐẠI

1.2.3 Các dịch vụ mới phát triển gần đây

• Cung cấp các kế hoạch hưu trí: Ngân hàng cung cấp

dịch vụ tư vấn và xây dựng kế hoạch hưu trí cho khách hàng

• Cung cấp dịch vụ môi giới đầu tư chứng khoán: NH

có thể cung cấp dịch vụ môi giới, tư vấn đầu tư chứng khoán

• Cung cấp dịch vụ tương hỗ (quỹ đầu tư mở) và trợ

cấp: NH cung cấp dịch vụ quản lý quỹ cho KH

• Cung cấp dịch vụ ngân hàng đầu tư: NH cung cấp các

dịch vụ của một NH đầu tư

• Các sản phẩm dịch vụ ngân hàng hiện đại: tư vấn tài

chính cá nhân, dịch vụ ngân hàng trực tuyến…

TS Đặng Thị Minh Nguyệt

1.2 CÁC DỊCH VỤ NGÂN HÀNG HIỆN ĐẠI

1.2.4 DỊCH VỤ NH TRUYỀN THỐNG - DỊCH VỤ NH HIỆN ĐẠI

DỊCH VỤ NH TT DỊCH VỤ NHHĐ

1 Nhận tiền gửi- Tiền gửi có kỳ hạn, tiền gửi không

kỳ hạn, tiền gửi tự động, tiền gửi tiết kiệm, tiết kiệm dự thưởng, tiết kiệm bậc thang, tiết kiệm tính lãi định kỳ

2 Cho vay- Cho vay đồng tài trợ, cho vay tiêu

dùng, cho vay trả góp, cho thuê tài chính

1.2 CÁC DỊCH VỤ NGÂN HÀNG HIỆN ĐẠI

1.2.3 DV NH TRUYỀN THỐNG - DV NH HIỆN ĐẠI

DỊCH VỤ NHTT DỊCH VỤ NHHĐ

3 Mua bán ngoại tệ (giao ngay)- Giao dịch: Giao ngay, kỳ hạn, hoán

đổi, quyền chọn

4 Thanh toán > Thanh toán thẻ

Thanh toán điện tử Thanh toán liên ngân hàng

TS Đặng Thị Minh Nguyệt

1.2 CÁC DỊCH VỤ NGÂN HÀNG HIỆN ĐẠI

1.2.4 Các lĩnh vực đổi mới của công nghệ tài chính

- Chuyển tiền ngang hàng (P2P transfer)

- Tiền số

- Giao dịch tần suất cao (high frequency trading)

- Copy trading

- E - trading

- Tư vấn tự động (Robot advice)

- Mô hình ngân hàng tự động Livebank

- Mô hình ngân hàng số Timo

- Tư vấn trực tuyến qua kênh Live Chat

- Xây dựng dữ liệu lớn

1.2 CÁC DỊCH VỤ NGÂN HÀNG HIỆN ĐẠI

1.2.4 Các chỉ tiêu đánh giá sự phát triển dịch vụ NHHĐ

Sự gia tăng số lượng dịch vụ ngân hàng

Sự cải tiến chất lượng dịch vụ ngân hàng

Sự gia tăng số lượng khách hàng sử dụng dịch vụ ngân

hàng

Sự tăng trưởng nguồn thu phí dịch vụ cho NH

Tỷ lệ tăng trưởng thị phần và doanh số thanh toán, số dư tài khoản tiền gửi thanh toán, dư nợ thẻ tín dụng (tỷ lệ tăng

trưởng, thị phần chủ thẻ, ATM, số dư TKTGTT,…)

Nâng cao năng lực cạnh tranh cho ngân hàng

Giảm thiểu rủi ro, tiết kiệm chi phí và nâng cao lợi nhuận

Tăng cường hội nhập với nền kinh tế tài chính khu vực và toàn cầu

Thúc đẩy các dịch vụ khác cùng phát triển

1.3 LỢI ÍCH CỦA VIỆC PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ

NHHĐ

1.3.2 Đối với các khách hàng

Khách hàng được cung cấp nhiều tiện ích

Thoả mãn tối đa nhu cầu của khách hàng

An toàn

Tiết kiệm thời gian, chi phí giao dịch, tiết kiệm nhân lực

Khách hàng lựa chọn được sản phẩm và dịch vụ có lợi nhất

TS Đặng Thị Minh Nguyệt

1.3 LỢI ÍCH CỦA VIỆC PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ

NHHĐ

1.3.3 Đối với nền kinh tế

Cho thấy sự phát triển của một quốc gia

Thúc đẩy nền kinh tế phát triển theo xu hướng nền kinh tế tri thức, cuộc cách mạng công nghệ 4.0

Tăng cường sự lưu chuyển các dòng vốn và tính ổn định

của hệ thống tài chính

Thúc đẩy sản xuất phát triển, góp phần thực hiện công

nghiệp hoá, hiện đại hoá

Tăng khối lượng hàng hoá và số lượng giao dịch giữa các quốc gia

Tăng tiềm lực tài chính quốc gia cho nền kinh tế thông qua việc đóng góp của NH vào Ngân sách Quốc gia

Quá trình toàn cầu hoá ngành ngân hàng

Môi trường kinh tế tác động đến thu nhập cá nhân, tâm lý của người dân

Môi trường văn hoá xã hội: Sự thay đổi tập quán, mua bán, tiêu dùng, thói quen, trình độ dân trí, khả năng tiếp cận các DVNH

Quá trình hội nhập kinh tế quốc tế

TS Đặng Thị Minh Nguyệt

1.4 CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SỰ PHÁT

TRIỂN CỦA DỊCH VỤ NHHĐ

1.4.1 Nhóm nhân tố khách quan

Sự phát triển của công nghệ ngân hàng

Sự xuất hiện của các phần mềm: phần mềm máy tính, phần mềm xử lý công việc, mạng cá nhân, mạng máy tính,…trải qua

4 cuộc cách mạng công nghệ số

Lao động có trình độ chuyên môn cao, đặc biệt là lao động trong lĩnh vực công nghệ thông tin và sản phẩm công nghệ

cao

Nguồn nhân lực có trí tuệ, công nghệ hiện đại và các sản

phẩm dịch vụ ngân hàng có hàm lượng công nghệ cao đã và đang ngày càng mở rộng và phát triển

phát triển của dịch vụ NHHĐ Ngược lại hệ thống không rõ

ràng, nhất quán, thiếu tính đồng bộ sẽ gây khó khăn trong quá trình thực hiện

Cơ chế giải quyết tranh chấp phát sinh trong quá trình hoạt động của các NHTM

Qui mô và uy tín ngân hàng

Cơ cấu tổ chức của ngân hàng

Hệ thống mạng lưới NH

Cơ sở vật chất kỹ thuật, công nghệ của NH

Khả năng tài chính (vốn đầu tư)

CÁC ĐỀ TÀI LIÊN QUAN ĐẾN CHỦ ĐỀ DỊCH VỤ

NGÂN HÀNG HIỆN ĐẠI

TS Đặng Thị Minh Nguyệt

VÍ DỤ: CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN CHẤT LƯỢNG DVNHHĐ

• Đ ánh giá chất lượng dịch vụ, mô hình đo lường SERVQUAL

của Parasuraman & ctg (1988)

• Đ ể đo lường CLDV tại các NHTM Việt Nam gồm 5 thành

phần: (1) tin cậy, (2) phương tiện hữu hình, (3) đồng cảm,

(4) năng lực phục vụ, (5) đáp ứng, vớI 22 biến gốc ban

đầu Sau đó thông qua PPNC định tính phỏng vấn ý kiến

các chuyên gia trong lĩnh vực ngân hàng và khách hàng

đang sử dụng dịch vụ ngân hàng để hiệu chỉnh thang đo

nháp sao cho phù hợp vớI thị trường tài chính Việt Nam,

từ đó phục vụ cho việc nghiên cứu định lượng sơ bộ là

khảo sát ý kiến khách hàng thông qua bảng câu hỏi

CÂU HỎI THẢO LUẬN

1 Trình bày các mô hình liên kết bảo hiểm và các dịch vụ bảo hiểm

do ngân hàng cung cấp?

2 Trình bày các loại sản phẩm phái sinh do NHTM cung cấp? Nhận

xét của anh (chị) về thực trạng phát triển dịch vụ phái sinh của NHTM Việt Nam hiện nay

3 Trình bày quy trình hoạt động cho thuê tài chính? Chỉ ra sự khác

biệt giữa cho thuê tài chính với tín dụng ngân hàng? Nêu nhận xét của anh (chị) về thực trạng hoạt động cho thuê tài chính ở

Việt Nam hiện nay?

4 So sánh hoạt động thanh toán của FINTECH và dịch vụ thanh

toán của NHTM?