CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ MỞ RỘNG TÍN DỤNG NGÂN HÀNG ĐỐI VỚI HỘ SẢN XUẤT

Với mọi chính sách của Đảng và Chính phủ cũng như Ngân hàng tạo điều kiện thuận lợi để họ chủ động trong quá trình sản xuất, phát triển các ngành nghề truyền thống, ngành dịch vụ.Hộ sản

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ MỞ RỘNG TÍN DỤNG NGÂN HÀNG ĐỐI VỚI

HỘ SẢN XUẤT

1.1: KINH TẾ HỘ SẢN XUẤT TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG.

Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI với đường lối đổi mới, nông nghiệp được xác định là “ mặt trận hàng đầu”, tiếp tục đổi mới quản lý kinh tế nhằm giải phóng lực lượng sản xuất ở nông thôn chuyển nền nông nghiệp tự túc, tự cấp sang sản xuất hàng hoá theo cơ chế thị trường có sự điều tiết của nhà nước Chính vì vậy những năm gần đây các nhà kinh tế bắt đầu quan tâm thực hiện sự đến sự phát triển nông nghiệp, nông thôn và mô hình kinh tế hộ sản xuất Sự quan tâm nghiên cứu về hộ sản xuất của các nhà khoa học đã đánh dấu thời kỳ thay đổi, đối với hộ sản xuất trong hệ thống ký thuyết chính thống

và hệ thống chính sách kinh tế xã hội hiện thời.

1.1.1: Khái niệm hộ sản xuất.

Để sự tồn tại của HSX trong nền kinh tế, trước hết chúng ta cần thấy rằng HSX không chỉ có ở nước ta mà còn có ở tất cả các nước có nền sản xuất nông nghiệp trên thế giới Hộ sản xuất tồn tại qua nhiều phương thức mà vẫn đang tiếp tục phát triển Chúng ta có thể xem xét một số khái niệm khác nhau

về HSX, trong một số từ điển chuyên ngành kinh tế cũng như từ điển ngôn ngữ, HSX là tất cả những người có cùng huyết thống cùng sống chung trong một mái nhà, có cùng tư liệu sản xuất và quyền lợi ngang nhau.

Ngày nay HSX đang trở thành một nhân tố quan trọng trong sự nghiệp công nghiệp hoá hiện đại hoá đất nước và là sự tồn tại tất yếu trong quá trình xây dựng một nền kinh tế đa thành phần theo định hướng xã hội chủ nghĩa Để phù hợp với xu thế phát triển chung, phù hợp với chủ trương của Đảng và nhà nước, NHNo&PTNT Việt Nam ban hành phụ lục số 1 kèm theo quyết định 499A ngày 02/09/1993, theo đó thì khái niệm HSX được hiểu như sau:

Hộ sản xuất được hiểu là hộ kinh tế tự chủ, phải có đủ tư cách pháp nhân, đảm bảo quyền lợi và nghĩa vụ trước pháp luật, bảo vệ quyền làm ăn chính đáng của kinh tế hộ Với mọi chính sách của Đảng và Chính phủ cũng như Ngân hàng tạo điều kiện thuận lợi để họ chủ động trong quá trình sản xuất, phát triển các ngành nghề truyền thống, ngành dịch vụ.

Hộ sản xuất còn là thành viên nhận khoán đối với các tổ chức hợp tác có quyền liên hệ với Ngân hàng để vay vốn, tổ chức sản xuất các doanh nghiệp nhà nước, HSX hoạt động trong lĩnh vực sản xuất chế biến, dịch vụ lưu thông hàng hoá trong ngành nông, lâm, thuỷ sản Ngày nay chỉ thị khoán cho HSX là một vai trò chủ yếu, họ là người chủ nhận khoán đất lâu dài.

Hộ sản xuất là hộ cá thể, tư nhân nếu trong sản xuất mang tính chất tư nhân vì thế trong sản xuất không theo sự hướng dẫn chung là HSX mang tính chất thừa kế.

Về mặt pháp lý hộ gia đình là người nhận khoán, đối với hợp tác xã sản xuất cái gì, bao nhiêu là do kinh tế tập thể chi phí thì nay đã có sự thay đổi đáng kể, HSX là chủ thể kinh tế trực tiếp sản xuất, kinh doanh độc lập, có tư cách pháp nhân, bình đẳng trước pháp luật.

Hộ gia đình nông dân tự kinh doanh, tự sản xuất và tự chịu trách nhiệm trực tiếp về kết quả sản xuất kinh doanh của mình.

1.1.2: Sự tồn tại khách quan của nền kinh tế hộ sản xuất.

Khi lực lượng sản xuất chưa cho phép thu hút được hết tất cả đất đai vào sản xuất tập trung trong các hợp tác xã, DNNN thì kinh tế hộ sản xuất còn tồn tại là một tất yếu, điều này càng thể hiện rõ trong nền kinh tế thị trường.

Đặc trưng cơ bản của nền kinh tế thị trường được thể hiện ở ba đặc trưng sau:

- Mức thu nhập bình quân đầu người còn thấp.

-Tỷ lệ tích luỹ thấp chỉ đáp ứng được nhu cầu sinh hoạt tối thiểu.

- Hoạt động kinh tế chủ yếu dựa trên cơ sở sản xuất nhỏ, nông nghiệp chiếm tỷ trọng lớn, kỹ thuật sản xuất thủ công lạc hậu Kinh tế hộ sản xuất tồn tại vì nông dân chúng ta ngoài trồng trọt còn chăn nuôi và các ngành nghề truyền thống chưa được công nghiệp hoá, chưa được đưa vào làm ăn quy củ

và tập thể chưa phát huy được thế mạnh, chưa thực sự có hiệu quả đối với một

số lĩnh vực, chưa thu hút hết lực lượng lao động dư thừa trong xã hội Do đó kinh tế hộ sản xuất là một loại hình kinh tế bổ sung rất quan trọng ở nước ta việc phát triển kinh tế hộ sản xuất là một việc làm cần thiết và thực tế cho thấy

là nó đưa lại một kết quả không nhỏ trong việc phát triển kinh tế hộ nông thôn Kinh tế HSX tạo công ăn việc làm, thu hút được vốn nhàn rỗi, tạo ra sản phẩm

có ích cho xã hội và duy trì được các ngành nghề truyền thống mà các loại hình kinh tế khác hoạt động còn kém hiệu quả.

1.1.3: Đặc điểm của nền kinh tế hộ sản xuất.

Kinh tế HSX ở nước ta tạo ra thu nhập chính đáng cho người lao động tiến tới giàu có thúc đẩy sự phát triển nông nghiệp nông thôn một cách có hiệu quả.

Vấn đề đặt ra là phát triển kinh tế hộ theo hướng nào? Đây là một vấn

đề quan trọng và phức tạp cần phải tập trung thời gian, công sức và trí tuệ một cách đầy đủ nghiêm túc.

Nếu xét về mặt quan hệ sở hữu kinh tế HSX phát triển theo hai hướng sau:

trở thành giàu có, một số hộ thiếu vốn, thiếu lao động, thiếu kinh nghiệm sản xuất dần dần bị tách rời khỏi tư liệu sản xuất nhất là đất đai Xu hướng này sẽ xuất hiện sở hữu tư nhân, dẫn đến sự phân hoá giàu nghèo trong nông thôn.

Thứ hai: Các hộ gia đình sản xuất biết kết hợp với nhau để phát triển

sản xuất trở thành các tổ chức hợp tác tự nguyện, xu hướng này phát triển sẽ xuất hiện các hình thức hợp tác mới.

Đứng trên góc độ của phân công lao động xã hội và theo quy luật của sản xuất hàng hoá kinh tế hộ phát triển sản xuất theo xu hướng là: nền sản xuất tự cấp tự túc sẽ vươn lên sản xuất hàng hoá cho xã hội.

Những xu hướng phát triển kinh tế hộ trên đây không đối lập với nhau

mà cùng tồn tại, phát triển và quan hệ chặt chẽ với nhau, bổ sung cho nhau quá trình phát triển một nền kinh tế nhiều thành phần tạo nên những đặc trưng, đặc điểm của kinh tế hộ sản xuất theo kiểu mới trong nông nghiệp và nông thôn nước ta cụ thể:

Đặc trưng 1 : Các HSX ở nông thôn nước ta đang chuyển từ kinh tế tự

cung tự cấp lên nền kinh tế hàng hoá, tiếp cận với nền kinh tế thị trường, chuyển từ nghề nông thuần tuý sang nền kinh tế đa dạng, kết hợp với phát triển các ngành nghề thủ công mỹ nghệ Dưới sự tác động của các quy luật thị trường tất yếu dẫn đến cạnh tranh và hệ quả tất yếu sẽ có sự phân chia giàu nghèo trong nông thôn Từ đó đặt ra đối với quản lý và điều tiết từ phía Nhà nước là phải làm sao vừa cho kinh tế hộ phát triển và đảm bảo công bằng xã hội, tăng số hộ giàu, giảm số hộ nghèo, tạo điều kiện cho hộ nghèo vươn lên khá giả.

nhau khá lớn giữa các vùng và ngay cả trong một số vùng cũng có sự chênh lệch nhau về quy mô và diện tích đất đai, vốn và cơ sở vật chất kỹ thuật lao động Do đó, một tất yếu của sự phát triển kinh tế HSX là nảy sinh quá trình tích tụ và tập trung ruộng đất vốn, cơ sở vật chất kỹ thuật ngày càng tăng để giảm bớt tính chất sản xuất phân tách, lạc hậu của kinh tế hộ sản xuất Đó chính là yêu cầu của sản xuất hàng hoá Tuy nhiên quá trình tích tụ và tập trung sản xuất được coi là hợp lý còn phụ thuộc vào tính chất và đặc điểm của sản xuất nông nghiệp.

nhiều hình thức kinh tế hộ khác nhau trong đó phổ biến là các hộ như: hộ nhận

khoán trong các hợp tác xã, nông lâm trường Đây là hình thức kinh tế hộ trong đó các hộ nhận khoán là các thành viên của tổ chức kinh tế tập thể và quốc doanh Sự tồn tại và phát triển của các hình thức kinh tế này gắn liền với

sự tồn tại và phát triển của các tổ chức kinh tế đó.

1.1.4: Vai trò của kinh tế hộ trong nền kinh tế thị trường.

Kinh tế HSX trong nền kinh tế thị trường được xác định là một đơn vị kinh tế tự chủ trong nền kinh tế hàng hoá ở nông thôn Vai trò của nền kinh tế

hộ thể hiện vai trò của nông nghiệp nông thôn trong nền kinh tế, cụ thể:

- Kinh tế hộ tạo ra một nền nông nghiệp phát triển ổn định góp phần thúc đẩy nền kinh tế phát triển vững chắc, với đại bộ phận hộ gia đình sống ở nông thôn, kinh tế hộ phát triển vững chắc sẽ đáp ứng được nhu câu lương thực, thực phẩm cho nhân dân Khi tạo ra được sự ổn định trên mặt trận lương thực, thực phẩm thì sẽ không gây ra sự xáo trộn trong nền kinh tế, làm cho giá cả lương thực, thực phẩm được giữ ở mức ổn định tạo tâm lý tốt đến người dân, lạm phát sẽ bớt căng thẳng.

- Kinh tế hộ là nơi cung cấp nguồn nhân lực dồi dào cho toàn bộ nền kinh

tế Có thể nói nông thôn là nơi cung cấp lao động chủ yếu cho các ngành kinh tế quốc dân Về lâu dài cơ cấu kinh tế sẽ dần được thay đổi, khi công nghiệp phát triển sẽ diễn ra quá trình chuyển hoá từ nông nghiệp sang công nghiệp Là một địa bàn rộng lớn với nguồn nhân lực dồi dào, nông thôn sẽ cung cấp nguồn lực, con người cho sự nghiệp công nghiệp hoá- hiện đại hoá nông thôn.

- Kinh tế hộ phát triển sẽ là nơi tạo ra một kim ngạch xuất khẩu lớn cho đất nước Nước ta đã và đang tiến hành xuất khẩu các mặt hàng nông sản Nổi lên chủ yếu hiện nay là xuất khẩu gạo đã mang lại những kết quả to lớn về ngoại tệ cho Nhà nước.

- Nông nghiệp nông thôn là nơi trực tiếp bảo vệ môi trường và cải tạo môi trường thông qua việc trồng trọt, chăn nuôi phát triển cây con mùa vụ

thích hợp Nếu như nông nghiệp - nông thôn là nơi trực tiếp bảo vệ môi trường

mà không làm tốt vấn đề này thì môi trường sống của chúng ta sẽ bị huỷ hoại một cách nhanh chóng Vì hiện nay hàng ngày, hàng giờ các ngành sản xuất đang làm tổn hại đến môi trường Với ưu thế số đông dân số sống ở nông thôn nên cần phải sản xuất, phải nâng cao ý thức bảo vệ môi trường trong hộ nông dân để có thể thực hiện tốt vấn đề môi trường đang nhức nhối hiện nay.

- Nông nghiệp nông thôn là một địa bàn rộng lớn mà ở đó đại đa số là nông dân, nên việc coi trọngvà phát triển nông nghiệp nông thôn thì sẽ phát triển đất nước, nâng cao dân trí, áp dụng được khoa học kỹ thuật vào sản xuất Nếu như giảm bớt được số hộ nghèo thì mức sống chung sẽ tăng lên, sức mua thị trường sẽ cao hơn Đây sẽ là yếu tố tích cực cho phép các ngành mở rộng được sản xuất và nó tạo ra được nhiều việc làm cho người lao động.

Tóm lại: kinh tế hộ là một thành phần kinh tế quan trọng trong nền

kinh tế thị trường song nền kinh tế hộ còn nhiều khó khăn về mọi mặt, đặc biệt

là vốn, đây là thị trường rộng lớn và đầy tiềm năng để phát triển hoạt động Tín dụng Ngân hàng, do đó các Ngân hàng Thương mại cần quan tâm phát triển hoạt độngTín dụng đối với thành phần kinh tế này.

1.2: TÍN DỤNG NGÂN HÀNG ĐỐI VỚI KHU VỰC KINH TẾ HỘ SẢN XUẤT

1.2.1: Khái niệm Tín dụng Ngân hàng đối với hộ sản xuất.

Tín dụng là một phạm trù của kinh tế hàng hoá Bản chất của tín dụng là quan hệ vay mượn có hoàn trả cả vốn và lãi sau một thời gian nhất định, là quan hệ chuyển nhượng tạm thời quyền sử dụng vốn, là quan hệ bình đẳng và hai bên cùng có lợi Trong nền kinh tế hàng hoá có nhiều loại hình tín dụng như: Tín dụng thương mại, Tín dụng Ngân hàng, tín dụng nhà nước, tín dụng tiêu dùng.

Tín dụng Ngân hàng cũng mang bản chất chung của quan hệ tín dụng nói chung Đó là quan hệ tin cậy lẫn nhau trong vay và cho vay giữa các Ngân

hàng, tổ chức tín dụng với các doanh nghiệp và các cá nhân, được thực hiện dưới hình thức tiền tệ và theo nguyên tắc hoàn trả cả gốc và lãi.

Theo điều 20 Luật tổ chức tín dụng quy định: “ Hoạt động tín dụng là việc

tổ chức tín dụng sử dụng nguồn vốn tự có, nguồn vốn huy động để cấp tín dụng”.

“ Cấp tín dụng là việc tổ chức tín dụng thoả thuận để khách hàng sử dụng một khoản tiền với nguyên tắc có hoàn trả bằng các nghiệp vụ cho vay, chiết khẩu, cho thuê tài chính, bảo lãnh Ngân hàng và các nghiệp vụ khác”.

Do đặc điểm riêng của mình, tín dụng Ngân hàng có được những hình thức tín dụng khác về khối lượng, thời hạn và phạm vi đầu tư Với đặc điểm tín dụng bằng tiền, vốn tín dụng Ngân hàng có khả năng chuyển đổi vào bất cứ lĩnh vực nào của sản xuất và lưu thông hàng hoá Vì vậy mà tín dụng Ngân hàng ngày càng trở thành một hình thức tín dụng quan trọng trong các hình thức tín dụng hiện có.

Trong hoạt động tín dụng của Ngân hàng còn sử dụng thuật ngữ “ tín dụng hộ sản xuất” Tín dụng hộ sản xuất là quan hệ tín dụng Ngân hàng giữa một bên là Ngân hàng với một bên là hộ sản xuất hàng hoá Từ khi được thừa nhận là chủ thể trong mọi quan hệ xã hội có thừa kế quyền sở hữu tài sản, có phương án sản xuất kinh doanh có hiệu quả, có tài sản thế chấp thì hộ sản xuất mới có khả năng và đủ tư cách để tham gia quan hệ tín dụng với Ngân hàng Đây cũng chính là điều kiện cần để hộ sản xuất đáp ứng điều kiện vay vốn Ngân hàng.

Chỉ thị 202/ chính trị ngày 28 tháng 6 năm 1991 của Chính phủ ban hành về việc cấp tín dụng cho nông nghiệp và nông thôn, tiếp đến là chỉ thị 14/CP ngày 02/03/1993 của Chính phủ ban hành về chính sách cho hộ nông dân vay vốn để phát triển Nông- Lâm- Ngư nghiệp và kinh tế nông thôn.

Ngày 30 tháng 3 năm 1999 Chính phủ ban hành QĐ 67/QĐ/1999 và 148/QĐ/1999 về chính sách tín dụng Ngân hàng phục vụ nông nghiệp nông thôn.

Ngày 19/11/1999 Nghị định 165/1999 của Chính phủ về giao dịch bảo đảm NĐ 178/1999/NĐ- CP của Thủ tướng Chính phủ về đảm bảo tiền cho vay.

NĐ 08/2000/NĐ-CP ngày 10/3/2000 về đăng ký giao dịch bảo đảm.

Ngày 31/07/2000 Chính phủ ta QĐ số 11/2000/NQ-CP về giải pháp đảm bảo tiền vay.

Ngày 25/8/2000 chính phủ ra quyết định số 103/2000/QĐ-TTg về một

số chính sách phát triển nông thuỷ sản.

Thực hiện chủ trương đường lối của Đảng, Chính phủ Ngân hàng nông nghiệp Việt Nam đã cụ thể hoá bằng Thông tư 01/TD-NH ngày 26/03/1993 của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước hướng dẫn thực hiện NĐ 14 CP, văn bản

số 320/CV Ngân hàng nhà nước ngày 16/04/1999 của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước về việc chủ đạo thực hiện QĐ 67; QĐ 198/QĐ (1994) về thể lệ cho vay vốn kinh tế gia đình và cho vay tiêu dùng QĐ 324/QĐ (1998) về quy chế cho vay của các tổ chức tín dụng đối với khách hàng Tiếp sau đó ra đời một loạt các Thông tư văn bản mới để phù hợp với tình hình kinh tế từng thời kỳ như QĐ 283/QĐ/NHNN1 ngày 25/08/2000 về việc ban hành quy chế bảo lãnh Ngân hàng, văn bản số 284/QĐ-NHNN1 ngày 25/08/2000 của Thống đốc Ngân hàng Nông nghiệp, về việc ban hành quy chế cho vay của Tổ chức tín dụng đối với khách hàng thay cho văn bản 324 cũ, Thông tư số 10/NHNN1 ngày 31/08/2000 của Thống đốc MHNo&PTNT Việt Nam ngày 31/12/2001

về việc ban hành quy chế cho vay của Tổ chức tín dụng đối với khách hàng.

Về phía Ngân hàng Nông nghiệp Việt Nam có quy định 499A/NHNN (1993) về biện pháp nghiệp vụ cho hộ sản xuất vay vốn để phát triển nông, lâm, ngư nghiệp và kinh tế nông thôn QĐ 1317/NHNN/1996 về cho vay tiêu

dùng; QĐ 180/QĐ/HĐQT ngày 15/12/1998 của hội đồng quản trị NHNo&PTNT Việt Nam về quy định cho vay đối với khách hàng, trên căn cứ

QĐ 324/1998/QĐ NHNN Việt Nam Văn bản 791/ NHNN-06 ngày 26/04/1999 về việc thực hiện một số chính sách tín dụng phục vụ phát triển nông nghiệp nông thôn Công văn 1555/NHNN-06 ngày 20/07/1999 hướng dẫn thực hiện công văn 320 của NHNN Văn bản 1099/NHNN-06 ngày 01/06/1999 hướng dẫn nghiệp vụ cho vay HTX; Văn bản 3202/NHNN-05 ngày 18/12/2000 hướng dẫn cho vay phát triển giống thuỷ hải sản theo QĐ

số 103 của Thủ tướng Chính phủ QĐ 06/QĐ-HĐQT ngày 08/01/2001 của HĐQT NHNo&PTNT Việt Nam thay thế cho số 180 cũ QĐ số 72/QĐ-HĐQT, ngày 31/01/2002 thay thế cho QĐ 06/QĐ- HĐQT; CV 704/NHNN-05 hướng dẫn cho vay cơ sở hạ tầng ngày 26/03/2001 của NHNo&PTNT; CV 733/NHNN-06 ngày 28/03/2001 của NHNN Việt Nam hướng dẫn cho vay kinh tế trang trại; 749/NHNN Việt Nam - 06 ngày 29/03/2001 của NHNN Việt Nam hướng dẫn cho vay thông qua tổ vay vốn; 750/NHNN-06 ngày 29/03/2001 hướng dẫn thêm cho vay và phát triển ngành nghề ở nông thôn; 1111/NHNN-06 ngày 04/05/2001 của NHNN Việt Nam, về việc hướng dẫn bổ sung cho vay theo hạn mức tín dụng đối với hộ gia đình, cá nhân Từ đó giải quyết những khó khăn thắc mắc về cơ chế thủ tục tạo môi trường pháp lý cho hoạt động tín dụng phát triển

Ngày 24/9/2003 NHNo&PTNT Việt Nam ban hành QĐ số 300/QĐHĐQT Tín dụng thay thế cho quyết định số 167/QĐ- HĐQT-03 ngày 7 tháng 9 năm

-2000 quyết định về đảm bảo tiền vay trong hệ thống NHNo & PTNT Việt Nam với các văn bản trên, đã mở rộng ra một thị trường mới cho Ngân hàng trong hoạt động tín dụng, trong khi đó hộ sản xuất kinh doanh đã cho thấy sản xuất có hiệu quả nhưng còn thiếu vốn để mở rộng Đứng trước tình trạng đó, việc tồn tại một hình thức tín dụng Ngân hàng đối với hộ sản xuất là một tất yếu và phù

hợp với cung cầu trên trị trường và được môi trường xã hội, pháp luật cho phép.

1.2.2: Vai trò của Tín dụng đối với hộ sản xuất.

Trong nền kinh tế hàng hoá, các doanh nghiệp không thể tiến hành sản xuất kinh doanh nếu không có vốn Nước ta hiện nay thiếu vốn là hiện tượng thường xuyên xảy ra đối với các đơn vị kinh tế, không chỉ riêng đối với hộ sản xuất Vì vậy vốn tín dụng Ngân hàng đóng vai trò hết sức quan trọng, nó trở thành “ bà đỡ” trong quá trình phát triển của nền kinh tế hành hoá.

Nhờ có vốn tín dụng, các đơn vị kinh tế đảm bảo quá trình sản xuất kinh doanh bình thường mà còn mở rộng sản xuất cảI tiến kỹ thuật, áp dụng kỹ thuật mới đảm bảo thắng lợi trong trong cạnh tranh Riêng đối với hộ sản xuất, tín dụng Ngân hàng có vai trò quan trọng trong việc phát triển kinh tế.

1.2.2.1: Tín dụng Ngân hàng đáp ứng nhu cầu vốn cho hộ sản xuất

để duy trì quá trình sản xuất liên tục, góp phần đầu tư phát triển kinh tế.

Với đặc trưng sản xuất kinh doanh của hộ sản xuất, cùng với sự chuyên môn hoá sản xuất trong xã hội càng cao, đã dẫn đến tình trạng các hộ sản xuất khi chưa thu hoạch sản phẩm, chưa có hàng hoá để bán thì chưa có thu nhập, nhưng trong khi đó họ vẫn cần tiền để trang trải cho các khoản chi phí sản xuất, mua sắm đổi mới trang thiết bị và rất nhiều khoản chi phí khác Trong những lúc này, các hộ sản xuất cần có sự trợ giúp của tín dụng Ngân hàng để

có đủ vốn duy trì sản xuất được liên tục Nhờ có sự hỗ trợ về vốn , các hộ sản xuất có thể sử dụng hiệu quả các nguồn lực sẵn có khác như lao động, tài nguyên để tạo ra sản phẩm cho xã hội, thúc đẩy việc sắp xếp , tổ chức lại sản

xuất, hình thành cơ cấu kinh tế hợp lý Từ đó nâng cao đời sống, vật chất cũng như tinh thần cho mọi người.

Như vậy, có thể khẳng định rằng tín dụng Ngân hàng có vai trò rất quan trọng trong việc đáp ứng nhu cầu vốn cho sản xuất ở nước ta trong giai đoạn hiện nay Nhu cầu vay vốn để phát triển sản xuất là cần thiết và rất lớn, khu vực nông thôn trở thành một thị trường rất lớn của Ngân hàng Cũng vì thế

mà thị phần của hộ sản xuất trong dư nợ của Ngân hàng ngày càng tăng.

1.2.2.2: Tín dụng Ngân hàng góp phần thúc đẩy quá trình tập trung vốn và tập trung sản xuất.

Trong cơ chế thị trường, vai trò tập trung vốn tập trung sản xuất của tín dụng Ngân hàng đã thực hiện ở mức độ cao hơn hẳn với cơ chế bao cấp cũ Hiệu quả hoạt động kinh doanh là vấn đề sống còn đối với các Ngân hàng phải đảm bảo được độ an toàn và có lợi nhuận, tránh rủi ro trong cho vay.

Bằng cách tập trung vốn vào kinh doanh, các hộ sản xuất kinh doanh có hiệu quả, giúp cho các hộ sản xuất càng có điều kiện để mở rộng sản xuất có hiệu quả hơn thúc đẩy quá trình tăng trưởng kinh tế và đồng thời Ngân hàng cũng đảm bảo hạn chế được rủi ro tín dụng.

Thực hiện tốt chức năng là cầu nối giữa tiết kiệm và đầu tư, Ngân hàng phải quan tâm đến nguồn vốn đã huy động được để cho hộ sản xuất vay Vì vậy Ngân hàng sẽ thúc đẩy các hộ sử dụng vốn có hiệu quả, tăng nhanh vòng quay vốn, tiết kiệm vốn cho sản xuất và lưu thông Trên cơ sở đó các hộ sản xuất biết phải tập trung vốn như thế nào để sản xuất góp phần tích cực vào quá trình vận động liên tục của nguồn vốn.

1.2.2.3: Tín dụng Ngân hàng tạo điều kiện phát huy các ngành nghề truyền thống, ngành nghề mới giải quyết việc làm cho người lao động.

Việt Nam là một nước có nhiều làng nghề truyền thống, nhưng chưa được quan tâm và đầu tư đúng mức Trong điều kiện hiện nay, bên cạnh việc thúc đẩy sự chuyển đổi cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hoá- hiện đại hoá chúng ta cũng phải quan tâm đến ngành nghề truyền thống có khả năng đạt hiệu quả kinh tế, đặc biệt trong quá trình thực hiện công nghiệp hoá- hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn Phát huy được làng nghề truyền thống cũng chính là phát huy được nội lực của kinh tế hộ và tín dụng Ngân hàng sẽ

là công cụ tài trợ cho các ngành nghề thu hút được số lao động nhàn rỗi, giải quyết việc làm cho người lao động Từ đó góp phần làm phát triển toàn diện nông, lâm, ngư, diêm nghiệp gắn với công nghiệp chế biến nông- lâm- thuỷ sản, công nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng và hàng xuất khẩu, mở rộng thương nghiệp, du lịch, dịch vụ ở cả thành thị và nông thôn, đẩy mạnh các hoạt động kinh tế đối ngoại.

Vì vậy, tín dụng Ngân hàng là đòn bẩy kinh tế kích thích các ngành nghề kinh tế trong hộ sản xuất phát triển, tạo tiền đề để lôi cuốn các ngành nghề này phát triển một cách nhịp nhàng và đồng bộ

1.2.2.4: Vai trò của tín dụng Ngân hàng về mặt chính trị, xã hội.

Tín dụng Ngân hàng không những có vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy phát triển kinh tế mà còn có vai trò to lớn về mặt xã hội.

Thông qua việc cho vay mở rộng sản xuất đối với các hộ sản xuất đã góp phần giải quyết công ăn, việc làm cho người lao động, đó là một trong những vấn đề cấp bách hiện nay ở nước ta Có việc làm, người lao động có thu nhập,

sẽ hạn chế được những tiêu cực xã hội Tín dụng Ngân hàng thúc đẩy các ngành nghề phát triển, giải quyết việc làm cho người lao động thừa ở nông thôn, hạn chế những luồng di dân vào thành phố Thực hiện được vấn đề này là

do các ngành nghề phát triển sẽ làm tăng thu nhập cho nông dân, đời sống văn hóa, kinh tế xã hội tăng lên, khoảng cách giữa nông thôn và thành thị càng

nhích lại gần nhau, hạn chế bớt sự phân hóa bất hợp lý trong xã hội, giữ vững

an ninh, trính trị.

Ngoài ra tín dụng Ngân hàng góp phần thực hiện tốt các chính sách đổi mới của Đảng và Nhà nước, điển hình là chính sách xoá đói giảm nghèo Tín dụng Ngân hàng thúc đẩy các hộ sản xuất nhanh, làm thay đổi bộ mặt nông thôn, các hộ nghèo trở lên khá giả hơn, hộ khá trở lên giàu hơn, chính vì lẽ đó các tệ nạn xã hội dần dần được xoá bỏ như: rượu chè, cờ bạc, mê tín dị đoan Nâng cao trình độ dân trí, trình độ chuyên môn của lực lượng lao động Qua đây, chúng ta thấy được vai trò của tín dụng Ngân hàng trong việc củng cố lòng tin của nông dân nói chung và hộ sản xuất nói riêng vào sự lãnh đạo của Đảng và Nhà nước.

1.2.3: Các hình thức tổ chức tín dụng đối với hộ sản xuất.

Căn cứ vào nghị định số14/CP ngày 02/03/1993 của Thủ Tướng Chính Phủ và thông tư số 01/TT-NH ngày 26/3/1993 của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam hướng dẫn thực hiện Nghị định “Về chính sách cho hộ sản xuất vay vốn và phát triển nông, lâm, ngư, diêm nghiệp và kinh tế nông thôn” Với mục đích là tạo điều kiện và khuyến khích những hộ vay vốn sản xuất kinh doanh, vay vốn để phát triển sản xuất hàng hoá nông, lâm, ngư, diêm nghiệp công nghiệp, mở ngành nghề mới và kinh doanh dịch vụ có hiệu quả thiết thực, tạo công ăn việc làm, góp phần xây dựng xã hội văn minh dân giàu nước mạnh.

Nông nghiệp nông thôn là ngành khu vực có tỷ suất lợi nhuận thấp, rủi

ro cao, cho nên để đảm bảo hiệu quả tín dụng đối với hộ sản xuất thì Ngân hàng cần tuân thủ chặt chẽ các nguyên tắc tín dụng quy định: Hộ sản xuất phải

sử dụng tiền vay đúng mục đích đã cam kết trong đơn xin vay và phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về những sai trái trong quá trình sử dụng vốn vay, vốn vay phải được hoàn trả đầy đủ cả gốc và lãi đúng thời hạn, ngoài ra vốn vay còn phải được đảm bảo bằng giá trị tài sản thế chấp.