Biện pháp nâng cao chất lượng qua việc học và vận dụng kiến thức Số nguyên vào giải bài toán tìm x của học sinh lớp 6A1 trường THCS Minh đức

Đơn vị: Trường THCS Minh đức- Một số học sinh bị hỏng kiến thức bộ môn toán - Học sinh không thuộc công thức phép tính về Sốnguyên: Thường xuyên bị sai dấu khi chuyển vế bitốn tìm x, khô

MỤC LỤC

Trang

1.Tĩm tắt

2 Giới thiệu .

3.Phương pháp

3.1 Khách thể nghiên cứu

3.2 Thiết kế nghiên cứu 10

3.3 Quy trình nghiên cứu

3.4 Đo lường và thu thập dữ liệu

4 Phân tích dữ liệu và kết luận 13

5 Kết luận và khuyến nghị 15

6 Tài liệu tham khảo

Phụ lục 1 18

Phụ lục 2 22

Phụ lục 3 25

Phụ lục 4 27

Phụ lục 5 29

Phụ lục 6 32

DANH MỤC VIẾT TẮT THCS Trung học cơ sở

PGD&ĐT Phòng giáo dục và đào tạo ĐDDH Đồ dùng dạy học

HS Học sinh

KẾ HOẠCH NGHIÊN CỨU KHOA HỌC SƯ PHẠM ỨNG DỤNG

Tên đề tài: Biện pháp nâng cao chất lượng qua việc học và vận dụng kiến thức

Số nguyên vào giải bài toán tìm x của học sinh lớp 6A1 trường THCS Minh đức

Người nghiên cứu: Nguyễn xuân thùy

Đơn vị: Trường THCS Minh đức

- Một số học sinh bị hỏng kiến thức bộ môn toán

- Học sinh không thuộc công thức phép tính về Sốnguyên: Thường xuyên bị sai dấu khi chuyển vế bitốn tìm x, không vận dụng được các kiến thức vàocác dạng toán thực tế , không có kĩ năng trình bàybài tóan tìm x

2.Giải pháp thay thế - Biện pháp nâng cao chất lượng qua việc học và

vận dụng kiến thức Số nguyên vào giải bài toán tìm

x của học sinh lớp 6A1 bằng phương pháp gợi mở

nêu và giải quyết vấn đề trong các tiết dạy3.Vấn đề nghiên cứu

Dữ liệu có thể thu thập được

Giả thuyết nghiên cứu

- Việc học và vận dụng kiến thức Số nguyên có

giúp học sinh lớp 6A1 làm tốt bài toán tìm x haykhông?

-Kết quả giải bài tập tìm x của học sinh lớp 6 nhưthế nào?

4.Thiết kế - Kiểm tra trước tác động và sau tác động đối với

một nhóm tương đương: Học sinh lớp 6A1, họcsinh lớp 6A2

5.Đo lường - Sử dụng kết quả bài kiểm tra khảo sát chất lượng

đầu năm của học sinh

- Sử dụng kết quả bài kiểm tra sau khi được tácđộng của học sinh ( bài kiểm tra 1 tiết chương II)

6.Phân tích dữ liệu - Sử dụng phép kiểm chứng T - test độc lập

- Tính giá trị trung bình trước và sau khi tác độngcủa từng lớp

- Tính độ lệch giá trị trung bình

- Kiểm tra chênh lệch giá trị trung bình

- Kết luận chênh lệch giá trị trung bình7.Kết quả - Kết quả đối với vấn đề nghiên cứu như thế nào?

Trong điều kiện hiện nay đ cĩ đầy đủ sách giáo khoa, sách giáo viên và cáctài liệu tham khảo Tốn về phương pháp dạy và học Nhưng nhìn chung khả nănghọc và vận dụng các kiến thức của học sinh vẫn chưa cao do nhiều nguyên nhân.Việc học và vận dụng cc kiến thức để giải bài toán tìm x đối với học sinh lớp 6 cịnrất khó khăn, đặc biệt là chương Số nguyên học sinh cĩ nhiều bỡ ngỡ , không biếtbiến đổi biểu thức, kĩ năng trình by bi tốn nên vấn đề đặt ra là làm thế nào phốihợp được các phương pháp trong tiết dạy có liên quan đến kĩ năng giải bài toán tìm

x cho học sinh, tạo ra cc tình huống v dẫn dắt học sinh giải quyết cc tình huống đó

Vậy tạo ra tình huống như thế nào? Dẫn dắt học sinh giải quyết các tìnhhuống ra sao? Đó là nội dung phối hợp các phương pháp dạy học và các kĩ thuậtdạy học toán, trong đó có phương pháp gợi mở nêu và giải quyết vấn đề trong cáctiết dạy có vận dụng kĩ năng giải bài toán tìm x trong Số học 6 chương Số nguyêncho học sinh khơng km phần quan trọng

Giải pháp của tôi là trước mỗi giờ học Số học, tôi luôn ý thức về vai trò trongcủa học sinh, luơn ch ý đến hoạt động của học sinh Phải làm sao tạo ra tình huống

cĩ vấn đề để học sinh hoạt động và phát huy vai trị trung tm của mình Muốn lm ược điều này, người giáo viên phải hiểu r nội dung, yu cầu của tiết học, nắm chắcđối tượng học sinh, từ đó tạo ra các tình huống cĩ vấn đề Trên cơ sở đó giáo viênxây dựng hệ thống câu hỏi phù hợp để học sinh tìm hiểu, khm ph kiến thức Làmnhư vậy tức là người thầy đ tìm cch tc động vào đối tượng học sinh để học sinh đ-ược phát triển toàn diện chứ không nghĩ hộ cho học sinh, không bắt buộc học sinhphải nghĩ theo mình, nĩi v viết như mình

đ-Nghiên cứu được tiến hành trên hai nhóm tương đương l hai lớp 6 của trườngTrung học cơ sở Tn H Lớp 6A1 l lớp thực nghiệm v lớp 6A2 là lớp đối chứng Lớpthực nghiệm được tiến hành giải pháp thay thế trong các tiết dạy có liên quan tới bitốn tìm x kiến thức chương Số nguyên Kết quả cho thấy tc động đ thực sự cĩ ảnhhưởng r rệt đến kết quả học tập của học sinh: Lớp thực nghiệm đ đạt kết quả học

tập cao hơn lớp đối chứng Điểm bài kiểm tra đầu ra của lớp thực nghiệm có giá trịtrung bình l 8,13; điểm bài kiểm tra đầu ra của lớp đối chứng cĩ gi trị trung bình l7,02 Kết quả kiểm chứng T – Test độc lập cho thấy p = 0,000163981 < 0,05 cónghĩa là có sự khác biệt lớn về điểm trung bình của lớp thực nghiệm v lớp đốichứng Qua đó chứng tỏ rằng việc áp dụng phương pháp dạy gợi mở nêu vấn đề

trong dạy học l hồn tồn cĩ ảnh hưởng tích cực đến việc nâng cao chất lượng qua việc học và vận dụng kiến thức Số nguyên vào giải bài toán tìm x của học sinh lớp 6A1 trường THCS

2 GIỚI THIỆU

2.1 Hiện trạng:

Qua thực tiễn giảng dạy của bản thân cũng như đồng nghiệp, việc học mônTốn của học sinh là rất khó khăn, các em không nắm vững bản chất nên rất dễ quênhoặc nhầm lẫn các kiến thức, khơng biết cch vận dụng cc kiến thức vào các dạngbài tập như: Tính nhanh, tìmx, các dạng có liên quan đến tìm x, … Và đặc biệt là

bi tốn tìm x chương Số nguyên, đây là dạng rất quan trọng trong việc học toán củacác em về sau này Chính những khó khăn đó đ ảnh hưởng không nhỏ đến chấtlượng môn Tốn nĩi chung v bộ mơn Số học nĩi ring

Cc em khơng thích tìm hiểu cũng như giải các dạng toán có liên quan đến

bi tốn tìm x vì phải học thuộc lòng một cách my mĩc dẫn đến chán nn, khơng thíchhọc bộ mơn Tốn và cuối cùng là mất kiến thức cơ bản mơn Tốn 6 Điều đó ảnhhưởng rất nhiều đến chất lượng học tập của các em

Để thay đổi hiện trạng trên, tôi đ suy nghĩ nhiều đến việc áp dụng một cáchlinh hoạt phương pháp gợi mở nêu v giải quyết vấn đề Nhằm giúp các em yêuthích, có niềm tin đối với môn Toán và hiểu rằng môn Toán cũng nhẹ nhàng, thú vịnhư các môn khác Mục đích cuối cùng là đưa ra được biện pháp nâng cao chấtlượng qua việc học và vận dụng kiến thức Số nguyên vào giải bài toán tìm x của

học sinh lớp 6A1 trường THCS Bổ Tc nĩi ring v của một số trường THCS trong

huyện Tn Chu nĩi chung

Trong phạm vi của đề tài này, tôi thực hiện việc nghiên cứu đề tài nêu trênqua các tiết dạy có liên quan đến bài toán tìm x trong chương II, Số học 6 chương

Số nguyên

2.2 Nguyn nhn

Thực tế cho thấy chất lượng giảng dạy bộ môn Toán trong nhà trường cịnchưa cao và chưa đồng đều giữa các khối lớp, đặc biệt là môn Toán khối 6 Trong

một số giai đoạn ( thường là ở giai đoạn I ), chất lượng môn Toán 6 chưa đạt chỉtiêu đ đề ra Theo bản thân tôi nhận thấy nguyên nhân của tình trạng trn đó là:

2.2.1 Về cơ sở vật chất

Trường THCS Tân Hà là trường học vùng biên giới của huyện Tân Châu nằmtrên địa bàn x Tn Hà cịn khĩ khăn về kinh tế, toàn bộ đồ dùng thiết bị dạy học củatất cả các bộ môn được sắp xếp trong một phịng nn việc gio vin chuẩn bị ĐDDHgặp rất nhiều khó khăn

Cc thiết bị dạy học cịn thiếu nhiều , cĩ những thiết bị dạy học chất lượng chưađạt yêu cầu, xuống cấp do sử dụng nhiều năm như bộ giác kế, thước đo góc

2.2.2 Về phía gio vin

Cĩ một số gio vin vẫn cịn lm việc qu nhiều, trong một tiết dạy đưa ra khá nhiềuthông tin Điều đó dễ đưa các em vào thế bị động ghi nhớ, không tạo điều kiện chocác em độc lập suy nghĩ, sáng tạo Từ đó dẫn đến sau này các em đứng trước nhiềuvấn đề mới các em bỡ ngỡ , bị động, lúng túng và không có đủ khả năng, bản lĩnh

để giải quyết những vấn đề phức tạp trong cuộc sống

Một số tiết dạy vẫn cịn rập khuơn theo trình tự 5 bước lên lớp Nó biến giờ họcthiếu sự phóng khoáng, giờ học nhạt nhẽo làm tê liệt sự hào hứng của học sinh Rồigiáo viên chỉ dùng phương pháp dạy chủ yếu là thuyết trình, vấn đáp, không có sựlinh hoạt trong việc kết hợp các phương pháp Bên cạnh đó là việc sử dụng cácthiết kế bài giảng một cách máy móc làm mất đi sự cảm thụ sáng tạo riêng của cánhân

2.3 Giải php thay thế

Trong các tiết dạy có liên quan đến bi tốn tìm x, tôi luôn đặt ra mục tiêu làlấy học sinh làm trung tâm, coi trọng việc tổ chức cho học sinh hoạt động để chiếmlĩnh kiến thức Để các em sôi nổi, hứng thú thực sự, tôi nêu ra tình huống có vấn đềkhi học hay áp dụng từng kiến thức, vận dụng khéo léo giữa các phương pháp vớiphương pháp nêu v giải quyết vấn đề để học sinh tham gia một cách tự giác vàoviệc tìm hiểu nội dung cc kiến thức cũng như các phương pháp giải từng loại bàitập

Trong mỗi tiết dạy các dạng toán có liên quan đến bi tốn tìm x tôi thường tạo

ra từ 1 đến 2 tình huống cĩ vấn đề để giải quyết Đó là các tình huống trong pht biểuthnh lời cc cơng thức, tình huống trong việc tìm tịi lời giải cho bi tốn, tình huốngtrong việc rt ra bi học kinh nghiệm sau khi giải một dạng tốn

2.4 Vấn đề nghiên cứu

Phương pháp gợi mở nêu và giải quyết vấn đề trong tiết dạy có giúp học sinhlớp 6A1 lm tốt bi tốn tìm x chương Số nguyên hay khơng ?

Kết quả giải bài tập tìm x của học sinh như thế nào?

2.5 Giả thuyết nghin cứu

Qua nghiên cứu đề tài: “Biện pháp nâng cao chất lượng qua việc học và vận dụng kiến thức Số nguyên vào giải bài toán tìm x của học sinh lớp 6A1 trường THCS Tân Hà” học sinh đã hiểu được nội dung phương pháp trên, từ đó các em có

sự hăng say trong học tập, nâng cao được hiệu quả học tập

3 PHƯƠNG PHÁP

3.1 Khch thể nghin cứu

Tôi được phân công giảng dạy bộ môn Toán 6 ở Trường THCS Tân Hà, huyện TnChu, tỉnh Ty Ninh Khối 6 gồm 3 lớp

* Về gio vin: L Xun Thắng - trình độ chuyên môn Đại học Tốn, có kinh nghiệm

giảng dạy nhiều năm, giảng dạy cả 2 lớp 6A1 v 6A2

* Về học sinh: Hai lớp được chọn nghiên cứu có điểm tương đồng nhau về tỉ lệ,

giới tính, học lực, hạnh kiểm Hai lớp khá tương đương nhau về thành tích học tập,

về điểm số ở tất cả các môn học Các em đều chăm ngoan, tự giác, tích cực, chủđộng trong học tập Cụ thể như sau:

Bảng 1 :Giới tính v kết quả xếp loại học lực, hạnh kiểm năm học 2017

-2018 của hai lớp thực nghiệm và đối chứng:

Thời gian tiến hnh thử nghiệm trong năm học 2017-2018 và tiến hành thựcnghiệm thu thập kết quả từ tuần 1 đến tuần 28 năm học 2082 - 2018

3.2 Thiết kế nghin cứu

Chọn hai lớp nguyn vẹn: Lớp 6A1 l lớp thực nghiệm v lớp 6A2 làm lớp đốichứng Tôi đ dng bi kiểm tra một tiết số 1 l bi kiểm tra trước tác động Kết quảkiểm tra cho thấy điểm trung bình của 2 nhĩm cĩ sự khc nhau, do đó tôi dùng phép

kiểm chứng T-Test để kiểm chứng sự chênh lệch giữa điểm số trung bình của 2nhĩm trước khi tác động.

Kết quả:

Bảng 2: Kiểm chứng để xác định các nhóm tương đương

Lớp 6A2 (đối chứng) Lớp 6A1 ( thực nghiệm)

p 0,426120118

p = 0,426120118 > 0.05, từ đó kết luận sự chênh lệch điểm số trung bình của 2nhĩm thực nghiệm v nhĩm đối chứng là không có ý nghĩa, 2 nhóm được coi là tươngđương nhau

Sử dụng thiết kế 2 : Kiểm tra trước và sau tác động với các nhóm tương đương

(được mô tả ở bảng 2)

Bảng 3 : Thiết kế nghin cứu

Nhĩm Kiểm tra trước

O3

Đối chứng O2

Dạy học không sử dụngphương pháp gợi mở nêu vấnđề

O4

Ở thiết kế ny, tơi sử dụng php kiểm chứng T - Test độc lập

3.3 Quy trình nghin cứu

* Chuẩn bị của gio vin

- Ở lớp 6A2 ( nhóm đối chứng): Thiết kế bài giảng tôi không sử dụng phươngpháp dạy học nêu vấn đề, có sử dụng các phương pháp dạy học tích cực khác

- Ở lớp 6A1 ( nhĩm thực nghiệm) : Thiết kế bi học cĩ sự phối hợp linh hoạt ccPPDH pht huy tính tích cực nu v giải quyết vấn đề trong bài toán tìm x, chủ động,

sáng tạo trong hoạt động nhận thức của HS trên cơ sở phát huy những ưu điểm củaPPDH truyền thống, cĩ những tiết dạy sử dụng thiết bị dạy học hiện đại

* Tiến hnh dạy thực nghiệm:

Thời gian tiến hành thực nghiệm vẫn tuân theo kế hoạch dạy học của nhàtrường, theo phân phối chương trình v thời khố biểu để đảm bảo tính khách quan

Cụ thể: Bảng 4: Thời gian thực nghiệm

15/01/2018

Số học

63 Tính chất của php nhnSu

3.4 Đo lường và thu thập dữ liệu

Bài kiểm tra trước tác động là bài bài kiểm tra môn Số học 6 chương Itiết 18 Bài kiểm tra sau tác động là bài kiểm tra Số học 6 chương II tiết 68, sau khihọc sinh được học xong bài “Bội và ước của một số nguyn”

* Tiến hnh kiểm tra v chấm bi

Tơi tiến hành bài kiểm tra một tiết theo phân phối chương trình đối vớihai nhóm thực nghiệm và đối chứng (nội dung kiểm tra trình by ở phần phụlục).Sau đó tôi tiến hành chấm bài theo đáp án đ xy dựng

4 PHN TÍCH DỮ LIỆU V BN LUẬN KẾT QUẢ

Như trên đ chứng minh rằng kết quả 2 nhĩm trước tác động là tương đương.sau tác động kiểm chứng chênh lệch điểm trung bình bằng T –Test độc lập cho kếtquả P = 0,000163981< 0,05, cho thấy sự chnh lệch giữa điểm trung bình nhĩm thựcnghiệm v điểm trung bình nhóm đối chứng rất có ý nghĩa, tức l chnh lệch kết quảđiểm trung bình nhóm thực nghiệm cao hơn điểm trung bình nhóm đối chứng làkhông ngẫu nhiên mà do kết quả tác động.

Chnh lệch gi trị trung bình chuẩn SMD = 1,00864658 > 1 Điều đó cho thấymức độ ảnh hưởng của dạy học có sử dụng phương pháp dạy học gợi mở nêu v giải

quyết vấn đề đến điểm trung bình học tập của nhĩm thực nghiệm l rất lớn

Hình 1 Biểu đồ so sánh ĐTB trước tác động và sau tác động của nhóm

thực nghiệm và nhóm đối chứng

4.2 Bn luận:

Qua tiến hành thực nghiệm và kiểm tra đ cho thấy kết quả của bi kiểm tra sau

tc động của nhóm thực nghiệm là điểm trung bình bằng 8,13, kết quả bi kiểm tratương ứng của nhóm đối chứng là điểm trung bình bằng 7,02 Điều đó cho thấyđiểm điểm trung bình của hai lớp đối chứng và thực nghiệm đ cĩ sự khc biệt r rệt,lớp được tác động có điểm điểm trung bình cao hơn lớp đối chứng

Chnh lệch gi trị trung bình chuẩn của hai bi kiểm tra l SMD = 1,00864658.

Điều này có nghĩa mức độ ảnh hưởng của tác động là rất lớn

Php kiểm chứng T – Test độc lập điểm trung bình sau tác động của hai lớp là

P = 0,000163981 < 0,05 Kết quả này khẳng định sự chênh lệch điểm trung bìnhcủa hai nhóm không phải là do ngẫu nhiên mà là do tác động Với điểm số như vậy,

có thể đánh giá rằng học sinh ở lớp học đó hiểu bài một cách chắc chắn, sâu rộng.Trong bài làm, các em thể hiện sự sáng tạo độc lập, mỗi em lại có những phát hiệnđộc đáo của riêng mình

5 KẾT LUẬN V KHUYẾN NGHỊ

5.1 Kết luận:

Trong tiết dạy có liên quan đến các dạng bi tốn tìm x chương Số nguyên, vấn

đề cơ bản là biết phối hợp các phương pháp để sử dụng tùy theo bài học, tùy theođối tượng học sinh ở lớp Dạy các dạng bài có liên quan đến bi tốn tìm x bằngphương pháp gợi mở nêu v giải quyết vấn đề giúp mọi đối tượng học sinh phát triểnđược tư duy sáng tạo Qua các câu hỏi từ thấp đến cao đặt ra, học sinh có thể từngbước tìm được hướng giải các bài tập, dẫn dắt học sinh giải quyết được những tìnhhuống để đưa đến kết quả cuối cùng mà đề bài đ yu cầu

5.2 Khuyến nghị:

5.2.1 Đối với giáo viên:

Để sử dụng phương pháp dạy học gợi mở – nêu vấn đề một cách linh hoạt,phù hợp, hiệu quả, người giáo viên phải nắm chắc cơ chế của các phương pháp dạyhọc tích cực để vận dụng trong qu trình giảng dạy

Giáo viên phải hiểu đối tượng học sinh, phải thường xuyên có ý thức hướngdẫn học sinh phương pháp học trên để các em quen với phương pháp học, tự giácnghiên cứu, khám phá các dạng bi tốn tìm x

5.2.2 Đối với phụ huynh:

- Quan tâm đến việc học hành của con em mình đầu tư nhiều về tài liệu, sáchgiáo khoa, sách tham khảo và thời gian tạo điều kiện cho con em học tập tốt

- Phối hợp giữa gia đình v nh trường chặt chẽ hơn

5.2.3 Đối với Ban giám hiệu nhà trường:

- Mua sắm thêm tài liệu tham khảo, đầu tư cơ sở vật chất và đồ dùng dạy họckịp thời phục vụ cho việc dạy và học

- Thực hiện tốt cuộc vận động “Hai không” của Bộ Gio dục về “Chống tiêu cựctrong thi cử và bệnh thành tích trong giáo dục, không để học sinh ngồi nhầm lớp”

- Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học và “Xây dựng trườnghọc thân thiện, học sinh tích cực”

- Tổ chức thảo luận các chuyên đề cho giáo viên bộ môn Tốn trong từng học

kỳ và năm để nâng cao chất lượng dạy học môn Tốn

5.2.4 Đối với các cấp quản lý giáo dục:

- Cần trang bị cho các trường học đầy đủ cơ sở vật chất và đạt tiêu chuẩn

- Cần cung cấp đầy đủ dụng cụ, thiết bị dạy học ở tất cả các môn

- Tăng cường công tác tài chính để hỗ trợ cho việc đi học tập kinh nghiệm,mua sắm thêm các loại đồ dùng dạy học,

Đây là phương pháp giáo viên có thể sử dụng không chỉ với các tiết dạy có liên quan đến bi tốn tìm x m với cả cc tiết của phn mơn Hình học v Số học Với đề tài này tôi rất mong sự góp ý chn thnh của cc bạn đồng nghiệp