Chương III Một số giải pháp và kiến nghị nhằm nâng cao chất lượng thanh toán bằng phương thức tín dụng chứng từ tại chi nhánh ngân hàng Ngoại thương Quảng Ninh

Chương III Một số giải pháp và kiến nghị nhằm nâng cao chất lượng thanh toán bằng phương thức tín dụng chứng từ tại chi nhánh ngân hàng Ngoại thương Quảng Ninh.. III.1Mục tiêu và phương

Chương III Một số giải pháp và kiến nghị nhằm nâng cao chất lượng thanh toán bằng phương thức tín dụng chứng từ tại chi

nhánh ngân hàng Ngoại thương Quảng Ninh.

III.1Mục tiêu và phương hướng phát triển hoạt động thanh toán chứng từ của chi nhánh ngân hàng ngoại thương Quảng Ninh

Hoạt động thanh toán quốc tế ngày càng trở nên quan trọng, gắn bó mật thiết với các hoạt động kinh doanh khác của ngân hàng thương mại Đứng trước cuộc cạnh tranh khốc liệt của các ngân hàng thương mại trong nước và nước ngoài trong lĩnh vực thanh toán quốc tế Ngân hàng Ngoại thương Việt Nam xác định mục tiêu phải giữ vững và tăng cường uy tín trong hoạt động đối ngoại của Ngân hàng Ngoại thương Việt Nam, nâng cao hiệu quả hoạt động thanh toán quốc tế Mở rộng quan hệ đại lý để tranh thủ vốn, kỹ thuật và đặc biệt là kinh nghiệm quản lý tiên tiến CN cố gắng giữ vững vai trò là ngân hàng hàng đầu về thanh toán quốc tế trong địa bàn tỉnh, từ đó nâng cao năng lực cạnh tranh và hội nhập quốc tế về thanh toán quốc tế, xác lập điều kiện và hiện đại hoá công nghệ ngân hàng để hội nhập với cộng đồng tài chính quốc tế

Để cụ thể hoá mục tiêu trên, Ngân hàng Ngoại thương Việt Nam đã đề ra kế hoạch triển khai bao gồm các nội dung chính sau:

(1) Cơ cấu lại các mảng hoạt động thanh toán quốc tế theo mô hình tiên tiến, hiện đại gồm các khối tài trợ thương mại quốc tế, khối trung tâm chuyển tiền, khối định chế tài chính, phù hợp với chiến lược và đề án tái cơ cấu của Ngân hàng Ngoại thương

(2) Từng bước mở rộng hoạt động ngân hàng kể cả hoạt động thanh toán quốc tế tại một số vùng biên giới có tiềm năng về hàng mậu dịch cũng như tại một số trung tâm tài chính quốc tế lớn Hiện tại Ngân hàng Ngoại thương đã có một công ty con tại Hồng Kông( Vinafico), hai văn phòng đại diện ở Pari và

Singapore và đang chuẩn bị thành lập một trung tâm chuyển tiền tại Mỹ Ngân hàng Ngoại thương cũng đạt ra mục tiêu thành lập chi nhánh tại châu Âu, các chi nhánh này sẽ góp phần mở rộng kinh doanh quốc tế, hỗ trợ kinh doanh xuất nhập khẩu, đầu tư ra nước ngoài cũng như cung cấp các thông tin quan trọng ở các thị trường này cho các doanh nghiệp trong nước

(3) Nâng cao trình độ về thanh toán quốc tế của CN Ngân hàng Ngoại thương bắt kịp với các chuẩn mực quốc tế và tập quán ngân hàng quốc tế trong từng lĩnh vực Định hướng cho việc tập trung phát triển một số nghiệp vụ của ngân hàng quốc tế mà Ngân hàng Ngoại thương Việt Nam đã có thế mạnh (4) Củng cố và không ngừng mở rộng quan hệ đối ngoại với các ngân hàng, tổ chức tín dụng quốc tế kể cả việc mở rộng quan hệ đại lý với các ngân hàng khắp các địa lục và vùng lãnh thổ, đặc biệt quan tâm đến khu vực châu Phi và Nam Mỹ nhằm đáp ứng nhu cầu xúc tiến thương mại và đẩy mạnh xuất khẩu hàng hoá dịch vụ của nước ta sang các nước thuộc khu vực này cũng như đáp ứng nhu cầu mở rộng hoạt động đầu tư tài chính quốc tế của Ngân hàng Ngoại thương

III.2 Một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng thanh toán tín dụng chứng từ

Thanh toán quốc tế là hoạt động chủ lực của ngân hàng Ngoại thương đem lại nhiều lợi nhuận , nâng cao uy tín cho bản thân Ngân hàng và các doanh nghiệp XNK, đồng thời đẩy nhanh quá trình lưu chuyển hàng hoá giúp tạo điều kiện cho nền kinh tế phát triển Với vai trò quan trọng đó thì nâng cao chất lượng TTQT nói chung và chất lượng thanh toán bằng phương thức tín dụng chứng từ nói riêng là một nhiệm vụ quan trọng đặt ra đối với CN ngân hàng Ngoại thương trong bối cảnh cạnh tranh khốc liệt với các ngân hàng bạn.Theo tôi CN cần tập trung vào một số giải pháp sau:

1.Hoàn thiện qui trình thanh toán tín dụng chứng từ

Khi qui trình thanh toán đã được hoàn chỉnh sẽ giúp cho quá trình thanh toán diễn ra thuận lợi hơn Trong qui trình thanh toán tín dụng chứng từ cần bổ sung thêm:

- Một số yếu tố của LC cần kiểm tra nhưng chưa được đưa vào qui trình nghiệp vụ nên việc kiểm tra các yếu tố này phụ thuộc vào ý muốn chủ quan của nhân viên như: Số hiệu của LC , ngày mở LC , thời hạn hiệu lực và nơi hết hạn hiệu lực của LC, giá trị của LC.Việc xem xét số hiệu của LC có giá trị quan trọng để biết được LC này có thực sự được mở không hay đây là thư tín dụng giả mạo.Đối với ngày mở LC chính là ngày bắt đầu tính hiệu lực của LC, ngân hàng cần lưu ý khách hàng về sự phù hợp giữa ngày mở LC trên thư tín dụng và trên hợp đồng ngoại thương, giữa ngày mở LC và ngày giao hàng Thời gian hiệu lực và nơi hết hạn hiệu lực ngân hàng cần lưu ý khách hàng xem có thể giao hàng và lập bộ chứng từ đúng hạn không

Thời gian hiệu lực của thư tín dụng phải đủ để thực hiện các công việc cần thiết liên quan đến quốc tế thanh toán như: thông báo thư tín dụng, giao hàng và lập chứng từ, xuất trình tại ngân hàng nơi hết hạn thư tín dụng Thanh toán viên cũng cần kiểm tra các quy định về chứng từ cần xuất trình, kiểm tra xem có điều khoản nào gây khó khăn cho người xuất khẩu trong quá trình lập chứng từ hay không.Khi kiểm tra bộ chứng từ hàng xuất, thanh toán viên cần nghiên cứu kỹ các yêu cầu trong thư tín dụng để chỉ dẫn cho khách hàng cách sửa bộ chứng từ cho phù hợp, tránh những trường hợp bị ngân hàng trả tiền từ chối thanh toán với những lý do hoàn toàn có thể khắc phục được trước khi gửi đi ngân hàng nước ngoài

- Đối vơi thư tín dụng nhập khẩu, khi phát hành CN cần đảm bảo các điều kiện, điều khoản chặt chẽ, tránh những điểu khoản gây bất lợi cho ngân hàng và khách hàng hoặc những điều khoản mơ hồ, khó hiểu, dễ gây ra những tranh chấp hoặc dễ bị đối tác nước ngoài lợi dụng Nếu là thư tín dụng đòi tiền bằng điện thì phải xem xét kỹ lưỡng uy tín của ngân hàng người hưởng vì lúc này chỉ

cần nhận được điện xác nhận của ngân hàng người hưởng rằng bộ chứng từ hoàn hảo là ngân hàng đã phải trả tiền trong vòng ba ngày làm việc Trường hợp nhà nhập khẩu mua hàng theo giá FOB thì CN nên yêu cầu nhà nhập khẩu cam kết mua bảo hiểm cho lô hàng trước khi tiến hành mở thư tín dụng, đặc biệt là những thư tín dụng mở bằng vốn vay ngân hàng

Một điều quan trọng nữa là CN luôn phải tuân thủ đúng những quy định của UCP đã dẫn chiếu trong thư tín dụng Trách nhiệm thanh toán của ngân hàng là rất lớn và rủi ro cao nên khi nhận được bộ chứng từ xuất trình thì nhất thiết CN phải nhanh chóng kiểm tra chứng từ một cách cẩn thận Ngoài ra, để đảm bảo quyền lợi chính đáng cho cả nhà nhập khẩu và ngân hàng, CN cũng phải luôn giữ mối liên hệ chặt chẽ với người yêu cầu mở thư tín dụng để hạn chế những tranh chấp thương mại Đây là điều rất cần thiết đối với nghiệp vụ thanh toán theo phương thức tín dụng chứng từ Ngân hàng có bảy ngày làm việc kể từ ngày nhận được chứng từ để xử lý cũng như xem xét chứng từ Trong thời gian này ngân hàng phải kiểm tra chứng từ, nếu chứng từ phù hợp với các điều khoản, điều kiện trong thư tín dụng thì phải yêu cầu khách hàng thanh toán ngay Nếu bộ chứng từ có sai sót, ngân hàng phải thông báo cho nhà nhập khẩu về tình trạng bộ chứng từ để từ đó có thể ra quyết định từ chối hay chấp nhận thanh toán Trong trường hợp từ chối, ngân hàng phải làm điện từ chối gửi ngân hàng nước ngoài và thông báo một lần toàn bộ lỗi của bộ chứng từ Điều này là

vô cùng quan trọng vì nếu hàng hoá có vấn đề thì có thể trì hoãn thanh toán hoặc buộc người bán phải chịu một phần rủi ro mà không vi phạm UCP

- Các điều kiện để xác nhận LC vô cùng quan trọng, đó là cơ sở thanh toán viên quyết định có nên cộng thêm sự cam kết của ngân hàng vào sự cam kết của NHPH không , các điều kiện này bao gồm : NHPH là ngân hàng có quan hệ đại lý với VCB, NHPH có uy tín cao, giao dịch thường xuyên với VCB và luôn thực hiện tốt các khoản thanh toán, các điều điền, các điều khoản của

LC là rõ ràng, không có bất cứ điểm nào gây bất lợi cho việc lập và xuất trình chứng từ ( tức là khả năng thực hiện LC cao )ký quỹ 100% giá trị LC

- Cần bổ sung một số qui định về việc thực hiện các loại LC khác ngoài

LC không huỷ ngang, mà các doanh nghiệp Việt Nam đang có nhu cầu sử dung như : LC chuyển nhượng , LC điều khoản đỏ, LC tuần hoàn

2.Mở rộng mạng lưới ngân hàng đại lý

Việc thiết lập và mở rộng quan hệ đại lý với ngân hàng các nước có ý nghĩa chiến lược trong phát triển nghiệp vụ thanh toán quốc tế ở bất cứ ngân hàng thương mại nào Đối với những ngân hàng có quan hệ truyền thống với Ngân hàng Ngoại thương, CN cần củng cố mối quan hệ chặt chẽ, phát triển cùng có lợi thông qua việc tăng cường các cuộc tiếp xúc, trao đổi kinh nghiệm, tổ chức hội thảo chuyên đề vừa để học hỏi các kỹ thuật, công nghệ, kinh nghiệm quản lý tiên tiến, vừa là tạo điều kiện để các ngân hàng đại lý hiểu và đẩy mạnh hợp tác với Ngân hàng Ngoại thương

Ngân hàng Ngoại thương cũng cần rà soát lại các ngân hàng đại lý thông qua việc xây dựng tiêu thức phân loại, đánh giá tín nhiệm ngân hàng đại lý để lựa chọn ra các ngân hàng có uy tín, phục vụ thanh toán an toàn và nhanh chóng, từ đó có chính sách đối ngoại phù hợp, đồng thời tạo cơ sở để tư vấn cho khách hàng Ngân hàng cũng nên tổ chức mạng lưới thông tin về các ngân hàng đại lý nhanh nhạy thông suốt trong hệ thống Ngân hàng Ngoại thương, thường xuyên tổ chức đúc rút kinh nghiệm trong quan hệ đối ngoại để hạn chế rủi ro trong thanh toán quốc tế

Ngoài ra, Ngân hàng Ngoại thương cũng cần mở rộng quan hệ song phương, đa phương với các ngân hàng, các tổ chức tài chính quốc tế, áp dụng các loại hình kinh doanh mới trên thị trường tài chính, tiền tệ quốc tế, nâng cao vai trò hoạt động của các công ty tài chính và văn phòng đại diện, xúc tiến thành lập chi nhánh ở nước ngoài, phấn đấu đưa Ngân hàng Ngoại thương lên ngang

tầm một ngân hàng tiên tiến trong khu vực, tiến tới hội nhập vào cộng đồng tài chính quốc tế

3.Hoàn thiện và đổi mới công nghệ thanh toán :

- Tận dụng tối đa công suất của hệ thống máy móc hiện đại, tiến tới giảm bớt các công việc giấy tờ bằng cách chuyển toàn bộ việc nhận, lập, phân loại, chuyển và quản lý các loại điện, thư sử dụng trong quá trình thanh toán sang thực hiện trên hệ thống máy tính

- Chỉnh sửa và hoàn thiện các chương trình phần mềm phục vụ công tác thanh toán sang các loại ngôn ngữ lập trình mới hiện đại hơn như Visual Basic hoặc sử dụng hệ quản trị cơ sở dữ liệu Access trong Microsoft office Các chương trình này phải tạo ra được các mẫu điện chuẩn phù hợp với mỗi phương thức thanh toán và với thông lệ quốc tế Hệ thống máy tính phải kết nối lẫn nhau và kết nối với các chi nhánh khác trong nước, với hội sở chính và các ngân hàng đại lý trên toàn thế giới trên cơ sở đó cho phép xây dựng chuẩn hoá các thông tin khách hàng tập trung trong toàn hệ thống , tạo khả năng giao diện kết nối với các thị trường tài chính trong và ngoài nước

- Đa dạng hoá các kênh phân phối dịch vụ : + Bổ sung các dịch vụ thanh toán trên trang Web của VCB như thông báo

LC, báo có, xuất trình chứng từ nhờ thu,quản lý tài khoản khách hàng doanh nghiệp, tiến tới giao dịch với DNXNK trong cả nước thông qua mạng internet

+ Tăng cường sử dụng mạng máy tính nội bộ giữa các chi nhánh trong toàn hệ thống VCB trên cả nước để thực hiện thông báo LC, báo Có, cho các doanh nghiệp XNK thực hiện thanh toán qua CN

+ Thường xuyên nâng cấp và mua mới các trang thiết bị phục vụ thực hiện công tác thanh toán ( chủ yếu là máy tính hiện đại có tốc độ xử lý thông tin nhanh chính xác) Xây dựng hệ thống mạng diện rộng và mạng cục bộ ,phát triển các hình thức bảo mật cơ sở dữ liệu , xây dựng kho dữ liệu đa chiếu nhằm

hỗ trợ cho ứng dụng quản lý thông tin và ra quyết định điều hành kinh doanh một cách nhanh chóng chính xác

4.Nâng cao năng lực của đội ngũ cán bộ thanh toán.

Trình độ của đội ngũ cán bộ thanh toán quốc tế có ảnh hưởng rất lớn đến hiệu quả của công tác thanh toán quốc tế nói chung và theo hình thức tín dụng chứng từ nói riêng Tuy nhiên trên thực tế trình độ của cán bộ thanh toán quốc tế của các ngân hàng thương mại Việt Nam nói chung còn nhiều bất cập, chưa đáp ứng được đòi hỏi của hoạt động thương mại quốc tế trong điều kiện cạnh tranh gay gắt Muốn thực hiện được nghiệp vụ thanh toán quốc tế, các ngân hàng phải có đội ngũ cán bộ được đào tạo tốt về nghiệp vụ, sử dụng thành thạo ngoại ngữ, am hiểu luật cũng như các tập quán quốc tế

Do vậy, trước hết CN Ngân hàng Ngoại thương Quảng Ninh cần chú trọng công tác tuyển dụng những người có trình độ chuyên môn,, ngoại ngữ, vi tính, những người có khả năng, năng động, nhiệt tình Tuy nhiên năng lực của đội ngũ cán bộ thanh toán sẽ không thể được phát huy nếu không gắn kết quả đào tạo và tuyển dụng với việc bố trí, sử dụng cán bộ đúng người, đúng việc, mạnh dạn phân công những vị trí lãnh đạo cho những người trẻ tuổi và có tài năng

CN cũng cần thường xuyên tổ chức các khóa đào tạo nghiệp vụ để bổ sung kiến thức về thương mại quốc tế như về rủi ro mà các doanh nghiệp xuất nhập khẩu Việt Nam thường gặp phải, tình hình thị trường thế giới và triển vọng của các doanh nghiệp Việt Nam, phổ biến các kỹ thuật thanh toán thư tín dụng mới áp dụng trên thế giới Về lâu dài, CNcó thể phối hợp với các trường và các trung tâm đào tạo trong và ngoài nước để gửi cán bộ đi học về chuyên môn, ngoại ngữ và các nghiệp vụ chuyên sâu khác CN nên chú trọng đổi mới nhận thức của đội ngũ cán bộ thanh toán về chính sách khách hàng, khuyến khích họ tăng cường tìm hiểu các khách hàng mà họ phục vụ về tình hình tài chính, uy tín cũng như các nhu cầu của khách hàng khi giao dịch với ngân hàng

Một điểm quan trọng nữa là ngân hàng phải có chính sách đãi ngộ thỏa đáng đối với những cán bộ giỏi về chuyên môn nghiệp vụ, hoàn thành tốt công việc được giao, có nhiều sáng tạo, tích cực xông xáo thu hút nhiều khách hàng mới về giao dịch, đồng thời có chế độ kỷ luật, chuyển công tác với những cán bộ ý thức kỷ luật kém, có hành vi vi phạm đạo đức, chưa hoàn thành nhiệm vụ được giao, gây ra sai sót làm ảnh hưởng đến hoạt động của Sở Những giải pháp đó sẽ góp phần động viên và phát huy hết khả năng làm việc của những cán bộ có năng lực

5 Đẩy mạnh hoạt động tài trợ ngoại thương

Việc tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp về mặt tài chính sẽ giúp cho các doanh nghiệp tăng cường khả năng cạnh tranh giúp họ không bỏ lỡ những cơ hội đầu tư quí báu để mở rộng qui mô sản xuất tài trợ XNK đã được VCB thực hiện cũng đã đạt được những kết quả nhất định tuy nhiên để nâng cao hơn chất lượng thanh toán tín dụng chứng từ thì CN ngân hàng ngoại thương cần tăng cường hơn nữa hoạt động này

a Tài trợ cho các doanh nghiệp xuất khẩu:

- Cho vay thu mua và sản xuất hàng nhập khẩu Căn cứ vào HĐNT và

LC đã được thông báo, ngân hàng cấp tín dụng để giúp doanh nghiệp thu mua hoặc sản xuất hàng xuất khẩu Việc làm này củng cố mối quan hệ giữa ngân hàng và khách hàng để họ thấy rằng VCB không chỉ là người bạn mà còn là trợ thủ đắc lực cho doanh nghiệp

- Ngân hàng có thể thay mặt khách hàng thương lượng với các đối tác nước ngoài mở LC theo điều kiện ứng trước tiền hàng, khi đó ngân hàng sẽ thực hiện bảo lãnh nguồn tiền ứng trước này , việc bảo lãnh sẽ giúp doanh nghiệp sử dụng một nguồn ngoại tệ mà không phải trả lãi chỉ phải trả phí bảo lãnh cho ngân hàng

- Đối với bộ chứng từ hoàn hảo ngân hàng nên xem xét chiết khấu bộ chứng từ cho nhà xuất khẩu nhằm giải phóng vốn và tăng nhanh tốc độ quay vòng vốn của khách hàng

- Chiết khấu hối phiếu được nước ngoài chấp nhận nhưng chưa đến hạn thanh toán đây cũng là hình thức cấp tín dụng cho khách hàng cần được đẩy mạnh

b Tài trợ cho doanh nghiệp nhập khẩu

Trong điều kiện nền kinh tế của ta còn chậm phát triển, điều kiện về cơ sở trang thiết bị máy móc còn nghèo nàn, lạc hậu, để có thể tăng trưởng nhanh, việc vay vốn để nhập khẩu máy móc, thiết bị của nước ngoài là điều kiện cần thiết

CN nên đẩy mạnh việc cấp tín dụng cho khách hàng mở thư tín dụng hàng nhập khẩu qua CN Bởi vì mọi thư tín dụng do ngân hàng mở đều theo đề nghị của nhà nhập khẩu Tuy nhiên, nhà nhập khẩu không phải lúc nào cũng có đủ số dư trên tài khoản để đảm bảo cho thư tín dụng Bên cạnh đó, khoảng cách giữa thời gian mở thư tín dụng và thời gian thanh toán là một khoảng thời gian khá dài, nếu ngân hàng phong toả số dư tài khoản của nhà nhập khẩu thì điều này sẽ ảnh hưởng đến khả năng kinh doanh của họ cũng như ảnh hưởng tới quá trình sản xuất kinh doanh Vì vậy, doanh nghiệp cần có sự đảm bảo thanh toán của ngân hàng khi mở thư tín dụng Trong trường hợp này, ngân hàng mở thư tín dụng phải gánh chịu mọi rủi ro khi nhà nhập khẩu không có khả năng thanh toán hoặc không muốn thanh toán khi thư tín dụng đến hạn trả Như vậy, để tránh những cản trở ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh của nhà nhập khẩu, đảm bảo uy tín của VCB và tránh được rủi ro mà CN phải gắng chịu thì giải pháp hữu hiệu nhất là CN mở ra loại hình thức cấp tín dụng cho nhà nhập khẩu theo hạn mức tín dụng Do đó, trước khi mở thư tín dụng theo đề nghị của nhà nhập khẩu, CN phải hiểu rõ được mục đích của việc nhập khẩu tức là tính đúng đắn của nó CN phải kiểm tra đối tượng nhập khẩu, tính hiệu quả, tính kinh tế của hợp đồng,

xem xét khả năng hoạt động và cạnh tranh của nhà nhập khẩu hiện tại và trong tương lai Đây là cơ sở để đảm bảo cho việc doanh nghiệp có được vay vốn của ngân hàng hay không

6 Giải pháp an toàn trong hoạt động thanh toán quốc tế:

Kinh doanh tiền tệ là một lĩnh vực mang lại nhiều lợi nhuận nhưng cũng là lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro cao nhất vì vậy để tồn tại ngân hàng cần phải thận trọng đề phòng rủi ro

- Rủi ro chính trị là rủi ro đặc thù của các hoạt động kinh tế đối ngoại, rủi ro xảy ra khi có sự thay đổi về đường lối, chính sách thể chế chính trị của các quốc gia có các bên tham gia vào quá trình thanh toán đó Để hạn chế rủi ro này ngân hàng phải thường xuyên theo dõi tình hình kinh tế chính trị của các quốc gia có quan hệ thương mại với Việt Nam thông qua hệ thống ngân hàng đại lý, qua đại sứ quán tại nước đó , qua các kênh truyền thông

- Rủi ro đạo đức là rủi ro xảy ra khi đối tác nước ngoài không có thiện chí trả tiền hoặc cố tình lừa đảo kiếm lợi bất chính CN cần khai thác thông tin về tình hình tài chính khả năng giao hàng tư cách đạo đức của đối tác nước ngoài trong hoạt động kinh doanh trước khi quyết định có quan hệ làm ăn với họ thông qua ngân hàng đại lý, qua tham tán thương mại, qua các kênh truyền thông hoặc cử cán bộ sang điều tra

- Để tránh rủi ro tỷ giá Ngân hàng cần dự trữ nguồn ngoại tệ đa dạng,

dự báo chính xác về sự biến động tỷ giá trên cơ sở đó mà thay đổi kết cấu sao cho có lợi nhất Ngân hàng nên phát huy hơn nữa nghiệp vụ mua bán ngoại tệ có kì hạn giúp cho nhà nhập khẩu mua bán ngoại tệ theo một tỷ giá đã định sẵn trong tương lai để tránh được sự biến động của tỷ giá Ngân hàng cũng cần mạnh dạn hơn nữa trong các giao