Là công ty cổ phần bảo hiểm đầu tiên ra đời tại Việt Nam,PJICO có một đội ngũ cán bộ trẻ, nhiệt tình, có trình độ, và nhiềucán bộ có kinh nghiệm trong lĩnh vực bảo hiểm và được đào tạokh
Trang 1chương II Thực trạng công tác giám định và bồi thường bảo hiểm hàng hoá xuất nhập khẩu vận chuyển
bằng đường biển tại pjico.
I.GIỚI THIỆU CHUNG VỀ CÔNG TY CỔ PHẦN BẢO HIỂM PETROLIMEX(PJICO).
1.Giới thiệu về công ty cổ phần bảo hiểm PETROLIMEX:
Công ty cổ phần bảo hiểm Petrolimex(PJICO) là công ty cổ phần bảohiểm
đầu tiên thành lập tại Việt Nam được bộ tài chính cấp giấy chứng nhận đủ tiêuchuẩn và điều kiện kinh doanh Bảo hiểm số 06TC/GCN ngày 27/5/1995 và giấyphép thành lập số 1873/GP-UB ngày 08/6/1995 của UBND TP Hà Nội
Các thành viên sáng lập có tiềm lực kinh tế mạnh như:
PETROLIMEX-Tổng công ty xăng dầu Việt Nam là tập đoàn kinh tế lớncủa
nhà nước, là cổ đông chi phối của PJICO với tỷ lệ vốn góp 51%
VSC- Tổng công ty thép Việt nam là đơn vị đầu ngành về sản xuất vàkinh
hiểm, tái bảo hiểm hàng đầu trên thế giới.Tỷ lệ vốn góp 8%
MATEXIM- Công ty vật tư và thiết bị toàn bộ
Trang 2HANEL- Công ty điện tử Hà Nội.
Công đoàn liên hiệp đường sắt Việt Nam
AT-Ltd,Co- Công ty an toàn AT
Ngày 20/6/1995 PJICO chính thức được thành lập trong sự chào đón nồngnhiệt của các khách hàng trong nuớc và bạn bè quốc tế
Ngay sau khi thành lập, tuy đội ngũ cán bộ, nhân viên còn ít ỏi, kinhnghiệm
chưa có nhiều, thêm vào đó là nguồn vốn hoạt động chỉ có hơn 30 tỷ đồng ưng tập thể PJICO đã nhanh chóng tiếp cận thị trường, triển khai hơn 50 loạihình dịch vụ Bảo Hiểm Hiện nay vốn điều lệ của PJICO là 70 tỷ đồng theo tinhthần của luật bảo hiểm
nh-Bảo Hiểm PJICO có mạng lưới phục vụ trên 61 tỉnh ,thành phố trên toànquốc
bao gồm: 40 chi nhánh, 15 văn phòng đại diện, trên 600 cán bộ, 1500 đại lý
Các ngành nghề kinh doanh chính :
-Kinh doanh bảo hiểm phi nhân thọ (Trên 70 sản phẩm phi nhân thọ cácloại )
-Nhượng và nhận tái bảo hiểm
-Dịch vụ giám định ,điều tra, tính toán phân bổ tổn thất,đại lý giám định,xét
giải quyết bồi thờng và đòi ngời thứ ba
-Đầu tư tài chính
-Cho thuê văn phòng
-Dịch vụ mua bán,sửa chữa,cứu hộ và kinh doanh phụ tùng ô tô
-Mua bán,bảo dỡng xe có động cơ và mô tô, xe máy ,phụ tùng cho xe cóđộng
cơ xăng ,dầu mỡ
-Kinh doanh dịch vụ , khách sạn, nhà hàng , du lịch
Trang 3-Đầu tư kinh doanh phát triển nhà và các hoạt động liên quan đến bất độngsản
-Mua bán hàng hoá, thơng mại và đại lý môi giới
-Hợp tác đầu tư, tín dụng liên doanh,liên kết với các bạn hàng trong và ngoàinước
Sản phẩm bảo hiểm: Trên 70 sản phẩm bảo hiểm các loại thuộc 9 nhómnghiệp vụ bảo hiểm sau :
-Bảo hiểm sức khoẻ và bảo hiểm tai nạn con ngời
-Bảo hiểm tài sản và bảo hiểm thiệt hại
-Bảo hiểm hàng hoá vận chuyển đờng bộ ,đờng biển ,đờng
sông ,đờng sắt và đờng không
-Bảo hiểm hàng không
-Bảo hiểm xe cơ giới
-Bảo hiểm cháy, nổ
-Bảo hiểm thân tàu và trách nhiệm dân sự chủ tàu
-Bảo hiểm trách nhiệm chung
-Bảo hiểm thiệt hại kinh doanh
Với các nghiệp vụ bảo hiểm trên PJICO luôn thực hiện ngiêm túc, lấychất
lượng và chữ tín làm đầu để thu hút và phát triển khách hàng Trên thương ờng cạnh tranh , PJICO luôn chủ động đến với khách hàng bằng những việc làmthiết thực, hỗ trợ khách hàng ,sớm vượt qua hoạn nạn ,khó khăn
Trang 4Sơ đồ 1:Cơ cấu tổ chức của PJICO
Chi nánh bình d- ơng
Chi nhánh cà Mau
Chi nhánh An Giang
Chi nhánh cần thơ
Chi nhánh Sài Gòn
Chi nhánh K.Hoà
Chi nhánh Q.NamQ
Chi nhánh đà nẵng
Các tổng công ty,đại lý cộng tác viên Bảo hiểm
Chi nhánh đồng Nai
Chi nhánh sóc Trăng
Phòng tái bảo hiểm
Phòng tái bảo hiểm hàng hải
Phòng quản lý nghiệp vụ
Phòng bồi thờng
Phòng đầu
t và TTCK
Ban thanh tra pháp chế
Phòng kế toán
Chi nhánh Huế
Phòng tổng hợp
Phòng tổ chức cán
bộ
Văn
phòngkv7
Chi nhánh quảng bình
Văn
phòngkv4
Chi nhánh ThanhHoá
Văn
phòngkv3
Chi nhánh Hải Phòng
Văn
phòngkv2
Chi nhánh Q.Ninh
Phòng tài
sản hoả
ho¹n
Phó tổng giám đốc Phó tổng giám đốc
Tổng giám đốc Hội đồng quản trị
Trang 5*Về đội ngũ nhân lực: ban đầu gồm35 Cán bộ nhân viên,
đến năm 1999 là 240 cán bộ nhân viên và cho đến nay là trên
500 cán bộ nhân viên đang làm việc tại các văn phòng công ty
và các chi nhánh, văn phòng trong cả nước
*Về cơ chế tài chính: Công ty thực hiện theo TT45-TC/CĐKTngày 30/5/1994 quy định chế độ tài chính đối với doanh nghiệpbảo hiểm.Về chế độ kế toán công ty đang thực hiện chế độ hạchtoán trong ngành bảo hiểm theo quyết định số 1296TC/QĐ/CĐKTngày 31/12/1996 của Bộ Tài Chính
Là công ty cổ phần bảo hiểm đầu tiên ra đời tại Việt Nam,PJICO có một đội ngũ cán bộ trẻ, nhiệt tình, có trình độ, và nhiềucán bộ có kinh nghiệm trong lĩnh vực bảo hiểm và được đào tạokhông chỉ trong nước mà cả ở nước ngoài, đến nay công ty luônluôn không ngừng lớn mạnh và đứng thứ 3 trên tổng số 13 công
ty bảo hiểm phi nhân thọ có mặt trên thị trường bảo hiểm ViệtNam, được nhà nước tặng huân chương lao động hạng ba, uỷban nhân dân thành phố Hà nội tặng bằng khen:Cánbộ côngnhân viên đã tham gia tích cực phong trào thi đua, hoàn thànhtốt nhiệm vụ công tác năm 1999, là một mô hình doanh nghiệpđang được nhà nước khuyến khích, ủng hộ, với một chính sách
về phí bảo hiểm, và đặc biệt là sự phục vụ có hiệu quả, tận tìnhchu đáo PJICO đã có một hình ảnh, một niềm tin thực sự trongtâm trí khách hàng
Hiện nay PJICO đã thiết lập được một mạng lưới các chinhánh, các văn phòng đại diện, các đại lý và các tổng đại lý trảidài trên khắp cả nước và có mối quan hệ rộng lớn với thị trườngbảo hiểm quốc tế và chính thức quan hệ với 30 công ty tái bảohiểm nước ngoài trong đó có cả những công ty hàng đầu thế giới
Trang 6trong lĩnh vực bảo hiểm LOY’S , Munich Re…Không chỉ thế công
ty còn quan hệ với các nhà môi giới bảo hiểm, các đại lý giámđịnh tổn thất nổi tiếng của thế giới Điều này đã giúp PJICO cóđược những kinh nghiệm cần thiết trong lĩnh vực bảo hiểm đểphát triển bảo hiểm và khẳng định vị thế của mình
2.Quá trình phát triển của công ty:
PJICO được thành lập ngày 15/06/1995 sau nghị định số100/NĐ-CP ngày 18/12/1993, ban đầu với một đội ngũcông nhân
ít ỏi, 8 cán bộ công nhân viên mà hầu hết là mới tốt nghiệp đạihọc, kinh nghiệm chưa có nhiều và một số phòng ban văn phòngtại Hà Nội, nguồn vốn hoạt động chỉ có hơn 30 tỷ đồng nhưngPJICO đã nhanh chóng tiếp cận thị trường, triển khai hơn 50 loạihình dịch vụ bảo hiểm tập trung vào các lĩnh vực “nóng” nhưgiao thông vận tải, xăng dầu, xây dựng và lắp đặt công trình,xuất nhập khẩu hàng hoá, vận chuyển Đến năm 1999, sau 5năm hoạt động, PJICO dã có đội ngũ cán bộ nhân viên gòm 280CBNV với 95% có trình độ đại học Đa số cán bộ còn rất trẻ,năngđộng ,được đào tạo chính quy tại 10 phòng ban, 9 chi nhánh,trên 10 văn phòng đại diện trực thuộc, ngoài ra công ty đã cótrên 400 đại lý, cộng tác viênbảo hiểm trong cả nước,công ty đãthực hiện 40 nghiệp vụ bảo hiểm đáp ứng nhu cầu bảo hiểmtoàn thị trường
Công ty cũng đã tiến hành bảo hiểm cho các khách hàngngoài cổ đông Nếu như trước kia công ty hầu như chỉ bảo hiểmcho các khách hàng là các cổ đông của công ty thì đến giai đoạnnày 70% doanh thu của công ty là khách hàng ngoài cổ đông
Công ty đã cùng các công ty khác bảo hiểm và đồng bảohiểm nhiều công trình lớn giá trị hàng trăm triệu đôla mỹ như
Trang 7khách sạn Dăewoo,toà nhà HITC, các công trình cầu đường (cầuĐuống, cầu Đà Rằng, cầu Hàm Rồng, đường Hồ chí Minh), côngtrình thuỷ điện sông Hinh…
Với phương châm hoạt động “Luôn ổn định,an toàn,tàichính của khách hàng”,đặt chữ “tín”lên hàng đầu Nên vị trí, chỗđứng, uy tín của công ty trên thị trường ngày càng được khẳngđịnh và ngày càng được khách hàng tín nhiệm,trong 5 năm quaPJICO luôn luôn cùng khách hàng đề quyết bồi thường một cáchnhanh chóng ,kịp thời, hợp lý, hợp tình, hàng nghìn vụ tổn thấtlớn nhỏ thuộc trách nhiệm bảo hiểm cho các đối tượng như côngnhân, học sinh, các doanh nghiệp, các cơ quan ,nhà máy vớitổng giá trị bồi thường 180 tỷ VNĐ, giúp khách hàng phục hồi và
ổn định sản xuất kinh doanh, ổn định cuộc sống Công ty đã
có quan hệ hợp tác với nhiều tổ chức lớn trong và ngoài nướcnhư các dịch vụ đồng bảo hiểm với tổng công ty Bảo Việt ,BảoMinh, Bảo Long, UIC, mở rộng quan hệ hợp tác với các công tytái bảo hiểm trong và ngoài nước như Vinare ,Munichre,Colognere,Swiss re,Hart fort,West of England
Cho đến đầu năm 2004, tức sau 9 năm hoạt động PJICO đã
có 46 chi nhánh ,gần 1000 văn phòng đại diện ,tổng đại lý,đại lýtrải khắp cả nước với 694 cán bộ công nhân viên mà hầu hết cótrình độ đại học ,sau đại học ,một số cán bộ công nhân viên đượccông ty cho đi đào tạo tại những nước có ngành bảo hiểm pháttriển như England, Xanhgapo…Với một phương châm hoạt động
là luôn có mặt tận hiện trường để giúp đỡ ,chia sẻ rủi ro vớikhách hàng bằng hệ thống dịch vụ nhanh nhất và tốt nhất, điềunày đã giúp cho PJICO trở thành một trong 3 công ty bảo hiểmphi nhân thọ hàng đầu ởViệt nam Năm 2004 vừa qua là năm mà
Trang 8công ty có mức tăng trưởng nhanh với tốc độ tăng trưởng doanhthu tăng 80% Ngoài ra công ty ngày càng mở rộng khai thác thịtrường ngoài các cổ đông và cho đến nay doanh thu từ cáckhách hàng này đã chiếm 90% tỷ trọng doanh thu toàn côngty.cũng trong năm này,nhiều khách hàng từ khu vực liên doanhhoặc 100% vốn nước ngoài đã mua bảo hiểm tại công ty nhưHarbin power(Dự án nhiệt điện Cao Ngạn 85.5 triệu USD ),VIMASkhách sạn 5 sao Sheraton trị giá 60 triệu USD ),ScanhomVN;HaNoi lake view,BP Việt Nam ,Castrol Việt Nam,Sun red rivertower, HaNoi Daewoo Hotel,Diamon Plaza,City view…
Công ty rất coi trọng vấn đề giải quyết bồi thường ,làm thếnào để giải quyết cho khách hàng một cách nhanh nhất và thoảđáng, công ty luôn coi đó là một nhiệm vụ trọng tâm hàng đầutrong hoạt động kinh doanh của mình, coi đây không chỉ lànhiệm vụ bồi thường tài chính một cách đơn thuần mà còn thểhiện một sự quan tâm của công ty đối với khách hàng khi khôngmay khách hàng gặp phải rủi ro trong cuộc sống ,giúp cho kháchhàng sớm có thể ổn định cuộc sống.Trong năm 2004 công ty đãthực hiện bồi thường cho nhiều vụ tổn thất lớn như bồi thường
vụ đắm tàu Geomoskoy tại Đài Loan với số tiền 5 tỷ đồng,c ứutàu Cửu Long 1 mắc cạn tại Đà Nẵng,bồi thường thiệt hại chotàu Đại Hùng với số tiền 300000 USD ,vụ đâm va tàuPetrlimex01 với số tiền bồi thường là 350000 USD ,bồi thườnghàng chục tỷ đồng cho các tổn thất xảy ra trên tuyến đường HồChí Minh và bồi thường cho hàng vạn xe cơ giới xảy ra tai nạnđường bộ
Thị phần của công ty trong những năm qua liên tụctăng,đặc biệt trong năm 2004 trong khi thị phần của các công ty
Trang 9đều giảm thì thị phần của công ty lại tăng rất nhanh với mức36,4%(tức chiếm 12,39% thị phần năm 2004 trên thị trường bảohiểm phi nhân thọ ).Mặt khác công ty ngày càng không ngừng
mở rộng quan hệ hợp tác quốc tế với các công ty bảo hiểm hàngđầu trong nước và quốc tế như Vinare,Munichre,Colognere,Swissre …
3.Kết quả hoạt động kinh doanh của công ty cổ phần bảo hiểm PETROLIMEX(PJICO ).
Ngay sau khi ra đời, PJICO đã nhanh chóng triển khai kinh
doanh các nghiệp vụ bảo hiểm gốc cả về chiều rộng và chiềusâu Số lượng nghiệp vụ ngày càng tăng thêm và đa dạnghoá.Về kinh doanh bảo hiểm gốc trong những năm đầu công tyhầu như chỉ tiến hành bảo hiểm cho các khách hàng trong cổđông, thì cho đến nay doanh thu phí của công ty chủ yếu là cáckhách hàng ngoài cổ đông Lợi nhuận sau thuế của công ty chođến nay luôn luôn tăng trưởng ở mức ổn định
Là công ty cổ phần bảo hiểm đầu tiên, nhưng PJICO khôngnhận được một sự ưu ái nào từ phía Nhà nước Mặc dù vậy,trongnhững năm qua PJICO vẫn thực hiện tốt nghĩa vụ nộp thuế củamình trung bình là 10 tỷ đồng/ 1 năm Tình hình kinh doanh củaPJICO trong những năm vừa qua được thể hiện qua bảng số liệu 1
Bảng 1:Báo cáo tổng kết kinh doanh năm 2004:
Trang 10Với phương châm hoạt động “Chất lượng dịch vụ là trênhết”công ty luôn chú trọng đặc biệt vào công tác nâng cao chấtlượng dịch vụ, đáp ứng một cách tốt nhất những nhu cầu củakhách hàng.
Điểm nổi bật trong dịch vụ chăm sóc khách hàng của bảohiểm PJICO đó là công tác giám định bồi thường.Với đội ngũ cán
bộ giám định bồi thường có trình độ, năng động của công ty đãđược tiêu chuẩn hoá, sàng lọc và kiện toàn; hệ thống quy trìnhgiám định bồi thường của tất cả các nghiệp vụ đã được hoànthiện ban hành và công bố công khai cho khách hàng theohướng đơn giản hoá thủ tục, thuận tiện ,nhanh chóng hơn chokhách hàng; ý thức phục vụ khách hàng, tận tình chu đáo, loại
bỏ tư tưởng sách nhiễu, phiền hà đối với khách hàng đã đượcquán triệt từ cấp lãnh đạo cao nhất đến từng cán bộ làm côngtác giám định bồi thường trong toàn công ty đã góp phần tăngcường uy tín, hình ảnh của PJICO trên thị trường bảo hiểm.Hiệnnay PJICO là công ty được đánh giá là Công ty số lượng chất
Trang 11lượng phục vụ khách hàng tốt nhất trên thị trường bảo hiểm ViệtNam hiện nay.
Năm 2004, PJICO đã đạt đợc những kế hoạch đặt ra của năm đó là mứcđộ
tăng trưởng đạt 80%, Nếu như năm 2004 doanh thu ước tính là 600 tỷ thì thực
tế đã đạt đợc:
+Doanh thu phí gốc: 600 tỷ đồng+Doanh thu đầu tư:18 tỷđồng+Doanh thu nhận, nhợng:40 tỷ đồng Như vậy doanh thu thực tế đã đạt được 658 tỷ đồng ,do tổng doanh thunăm 2003 là 405.5 tỷ đồng ,nên tốc độ tăng là 62.26% so với năm 2003
Bên cạnh những quả đạt được trong năm 2004 vừa qua thì cũng còn hạnchế
đó là :Doanh thu tăng nhưng bên cạnh đó thì tỷ lệ bồi thường cũng tăng mạnh,
có những nghiệp vụ bồi thường gần100%, điều này dẫn đến lợi nhuận kinhdoanh của doanh nghiệp giảm Vì vậy giải pháp trong thời gian tới đốivới doanhnghiệp là tiếp tục duy trì mức tăng trưởng nhưng đồng thời nâng cao được tínhhiệu quả,điều này cũng có nghĩa là doanh nghiệp cần phối hợp với khách hàngthực hiện các biện pháp đề phòng và hạn chế tổn thất, giảm thiểu tổn thất mộtcách tốt nhất để từ đó giảm được tỷ lệ bồi thường
-Với những nỗ lực của công ty và những điều kiện thuận lợicủa nền kinh tế đem lại, tốc độ tăng trưởng doanh thu đạt mứcrất cao, không chỉ về mặt tương đối mà về mặt tuyệt đối Nếunhư năm 2003 là năm bứt phá ngoạn mục nhất tức là công tyđạt mức độ tăng trưởng doanh thu phí bảo hiểm gốc gần 90%-cao nhất trong giai đoạn 1998-2003, gấp 3 lần mức tăng trưởngchung toàn thị trường thì năm 2004 đạt doanh thu cao nhấtkhoảng gần 600 tỷ VNĐ Như vậy, qua số liệu trên cho thấy kếtquả hoạt động của công ty là rất tốt, khả năng cạnh tranh của
Trang 12công ty với đối thủ lớn ngày càng được nâng lên và vị thế củacông ty ngày càng được khẳng định.
Hiện nay PJICO đang dần chiếm được chỗ đứng đối vớikhách hàng trong nước cũng như quốc tế Các khách hàng lớn
và những công trình bảo hiểm đáng tự hào của PJICO :
*Các đội tàu lớn của Việt Nam như: Vinalines, Vosco, xăngdầu đường thuỷ,…
*Các công trình xây dựng lớn như: Câù Phú Lương, HàmRồng, Cầu Đuống, Thanh trì, Bãi Cháy, Cần Thơ, Xi Măng BútSơn, Hải Phòng, Đường Hồ Chí Minh…
*Nhà máy thuỷ điện lớn: Sông Hinh, Đại Ninh, Quảng Trị,Tuyên Quang,…
*Toà cao ốc lớn: Hanoi Daewoo, Diamond plaza, Vietcombank Tower, HITC,…
Ngoài ra, kết quả kinh doanh của PJICO rất đáng tự hào, thểhiện qua thị phần của công ty ở bảng 2
Bảng2: Thị phần các công ty bảo hiểm phi nhân thọ năm 2004
Đơn vị:Tỷ đồng
thu(Tỷđồng)
Thịphần2004(
%)
Thịphần2003(%)
Tăng trưởngthị phần(%)sovới năm 2003
Trang 13Nếu như các năm trước đây thị phần của công ty còn rấtnhỏ, năm 2002 mới chỉ chiếm 6% thị phần ,thì đến 2 năm tiếptheo ,2003, 2004 công ty đã có một bước đột phá kỷ lục trongviệc tăng thị phần của mình trên thị trường Đối với năm 2004,trong khi thị phần của các công ty trực tiếp cạnh tranh là BảoViệt ,Bảo Minh, PVIC, đều giảm thì thị phần của PJICO lại tăng3,64% Trong năm 2004 thì công ty đã đạt được bước nhảy vọt,
có thể nói mức tăng trưởng của PJICO là cao nhất so với các đối
Trang 14thủ cạnh tranh trên thị trường , điều này cũng có nghĩa thị phầncủa công ty là lớn nhất kể từ khi thành lập cho đến nay Đây làmột dấu hiệu tốt đánh dấu sự khởi sắc của công ty trên thươngtrường cạnh tranh bây giờ và trong thời gian tới.
II.KHÁI QUÁT VỀ THỊ TRƯỜNG BẢO HIỂM HÀNG HOÁ XUẤT NHẬP KHẨU VẬN CHUYỂN BẰNG ĐƯỜNG BIỂN.
1.Đánh giá chung về thị trường bảo hiểm hàng hoá xuất nhập khẩu vận chuyển bằng đường biển ở Việt Nam.
Nghiệp vụ bảo hiểm hàng hoá xuất nhập khẩu vận chuyểnbằng đường biển là một nghiệp vụ bảo hiểm truyền thống khôngnhững ở nước ta mà còn ở các nước khác trên thế giới, nghiệp
vụ này thực tế đem lại nguồn lợi lớn cho các công ty bảo hiểm,vìvậy hầu hết các công ty bảo hiểm thương mại đều triển khainghiệp vụ này; chính vì thế mà mức độ cạnh tranh gay gắt giữacác công ty ngày càng mãnh liệt
Tuy nhiên hàng năm thì khối lượng hàng hoá nói chung vàhàng hoá xuất nhập khẩu vận chuyển bằng đường biển nói riêngqua các năm ngày càng tăng ,đây là một dấu hiệu đáng mừngcho thị trường bảo hiểm hàng hoá xuất nhập khẩu.Theo thống
kê ở Việt Nam hiện nay trung bình mỗi năm khối lượng hàng hoáxuất nhập khẩu bằng đường biển tăng 5.5% điều này lại càng tạođiều kiện thuận lợi cho các công ty bảo hiểm hoạt động Số liệu ởbảng 3 dưới đây cho biết lượng hàng hoá vận chuyển bằngđường biển trong những năm vừa qua
Trang 15Bảng3: Khối lượng hàng hoá xuất nhập khẩu vận chuyển bằng đường biển(1996-2004)
Đơn vị:1000 tấn
hàng hoá vậnchuyển
Tốc độ tăngtrưởng(%)
Có thể nói nguyên nhân chính của tình trạng này là do các công
ty bảo hiểm thực sự chưa tạo lòng tin ở khách hàng và chưathúc đẩy được nhu cầu của họ , ngoài ra khách hàng chưa tintưởng các công ty bảo hiểm Việt Nam
III.CÔNG TÁC GIÁM ĐỊNH HÀNG HOÁ :
1.Thị trường giám định hàng hoá tại Việt Nam :
Việt Nam là một nước đang phát triển luôn nhận thức đượcnhu cầu cải thiện môi trường kinh tế để thu hút đầu tư và khuyến
Trang 16khích phát triển mạnh lĩnh vực kinh doanh xuất nhập khẩu củacác doanh nghiệp trong nước cũng như nước ngoài
Chính phủ hiểu được rằng điều kiện tiên quyết để khuyếnkhích đầu tư là một môi trường đầu tư hấp dẫn các nhà đầu tư vàphát triển kinh doanh trong lĩnh vực kinh doanh xuất nhập khẩuphải phù hợp với các ưu điểm và các mục tiêu phát triển quốcgia
Người tiêu dùng bất cứ hàng hoá nào, dù là hàng nôngsản, hàng sản xuất hay bất cứ loại hàng hoá nào khác, đều hỏihàng hoá có phải có một chất lượng và phẩm cấp nhất định.Rất dễ nảy sinh các tranh chấp về phẩm cấp và chất lượng củahàng hoá giữa người bán với người mua, đặc biệt là đối với hànghoá được vận chuyển từ xa xôi tới Một điều quan trọng trongphạm vi thương mại quốc tế là việc giám định hàng hoá mộtcách khách quan tại các giai đoạn khác nhau trước khi tới thịtrường tiêu dùng Điều đó cũng không chỉ giúp đảm bảo rằnghàng hoá dó phải đạt phẩm cấp, chất lượng, số lượng cần thiết
mà còn làm giảm các phạm vi cạnh tranh nảy sinh giữa các bêntham gia giao dịch
Khái niệm giám định độc lập đã xuất hiện lần đầu tiên hơntrăm năm trước.Từ đó việc sử dụng giám định độc lập đã trởthành điều thiết yếu trong thương mại quốc tế và rất nhiều giaodịch khác, việc có được giấy chứng nhận giám định đúng đắn làmột đòi hỏi khi thanh toán các hợp đồng thương mại
ở Việt Nam, giám định hàng hoá bắt đầu từ cuối năm 1950
và đã đóng góp đáng kể cho sự phát triển kinh tế Việt Nam, giámđịnh hàng hoá đã làm bộc lộ những vấn đề về chất lượng, sốlượng,…từ đó đã tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà xuất khẩu
Trang 17Việt Nam nâng cao chất lượng hàng hoá của mình và các nhànhập khẩu Việt Nam khiếu nại về các thiệt hại của họ
Kể từ năm 1989 khi Việt Nam bước vào tiến trình đổi mớikinh tế, các quan hệ thương mại với nước ngoài đã gia tăng mộtcách đáng kể và sẽ còn tiếp tục tăng để theo kịp với sự tăngtrưởng kim ngạch hàng hoá xuất nhập khẩu ở Việt Nam, do đócác công ty giám định hàng hoá xuất nhập khẩu trong nướccũng như các văn phòng đại diện của các công ty giám địnhnước ngoài được thành lập nhằm đáp ứng các nhu cầu về dịch
vụ giám định
Những năm gần đây, kim ngạch xuất nhập khẩu ở Việt Namgia tăng ở mức 20-30%/năm Nhu cầu dịch vụ giám định cũnggia tăng với tỷ lệ như vậy Một điều chác chắn rằng tỷ lệ gia tăngkim ngạch hàng hoá xuất nhập khẩu của Việt Nam sẽ còn caohơn nữa
Bên cạnh việc giám định hàng hoá xuất nhập khẩu, các lĩnhvực khác của sự phát triển kinh tế Việt Nam cũng đòi hỏi cần cócác dịch vụ giám định, ví dụ, có nhu cầu là các liên doanh cầnđược định giá đúng thiết bị nhập khẩu vào Việt Nam cho mụcđích của liên doanh.Từ đó, một điều được dự tính là nhu cầugiám định trong các lĩnh vực công nghiệp ,các hoạt động vềhàng hải, dầu khí,…sẽ càng gia tăng
Do kết quả của chính sách “Đổi mới” Việt Nam đang thuhút đầu tư nước ngoài Tham gia vào thị trường quốc tế đã và sẽtạo ra các yêu cầu mới trong tương lai đối với các dịch vụ giámđịnh Chính Phủ Việt Nam nhận thấy rằng việc phát hiện cáchành động man trá, chẳng hạn như việc nâng giá thiết bị gópvốn, là việc quan trọng và cần thiết phải áp dụng các biện pháp
Trang 18điều chỉnh để ngăn chặn sự lợi dụng hệ thống Nếu không có cáccông ty giám định độc lập tầm cỡ quốc tế có khả năng thực hiệngiám định chuẩn thì các chính sách của chính phủ sẽ không thựchiện một cách có hiệu quả được.
Hiện tại có các công ty sau đây được cấp phép thực hiệncác dịch vụ giám định ở Việt Nam :Vinacontrol, Trung tâm giámđịnh hàng hoá xuất nhập khẩu(FCC),cafê Control, Trung tâmkiểm tra chất lượng Thuỷ sản xuất khẩu, Trung tâm kiểm trachất lượng Cao su tự nhiên , Công ty TNHH giám định sàigòn ,Công Ty TNHH giám định Mê Kông
2.Quy trình giám định và bồi thường hàng hoá XNK vận chuyển bằng đường biển tại PJICO :
Chúng ta đã nghiên cứu ở chương trên ,có thể cho thấymột điều rằng công tác giám định và bồi thường tổn thất có mộtvai trò quan trọng trong hoạt động kinh doanh bảo hiểm đối vớibất kỳ một công ty nào Đối với PJICO cũng không phải là trườnghợp ngoại lệ - công ty luôn chú trọng đến công tác giám định vàbồi thường coi đây là nhiệm vụ hàng đầu, toàn bộ cán bộ công tyluôn làm việc với nhịp độ giám định bồi thường nhanh chóng vàchính xác, hợp tình, hợp lý, kịp thời cho người tham gia bảohiểm sớm có thể ổn định cuộc sống Và thực tế những công việcnày đã góp phần rất lớn vào việc nâng cao uy tín của công tytrên thị trường ,tạo cho khách hàng sự tin tưởng vào chất lượngphục vụ của công ty, đồng thời hạn chế tối đa các hành vi gianlận trục lợi bảo hiểm có thể xảy ra
Hoạt động bảo hiểm hàng hoá xuất nhập khẩu vận chuyển
là một hoạt động rất phức tạp, bởi vậy mà công tác giám định vàbồi thường tổn thất luôn gặp phải những khó khăn.Nhận thức
Trang 19được điều này trong những năm qua công ty đã không ngừngđào tạo các cán bộ giám định và bồi thường cả trong nước vàgửi đi đào tạo tại nước ngoài ,nhưng một vấn đề mà công ty thực
sự chú trọng trong thời gian qua là xây dựng được một quy trìnhgiám định và bồi thường tổn thất hợp lý, điều này đã giải quyếtđược không ít khó khăn ,bồi thường một cách nhanh chóng,chính xác
Sơ đồ quy trình giám định và bồi thường tổn thất hàng hoá xuất nhập khẩu vận chuyển bằng đường biển tại PJICO :
2.1.Nhận hồ sơ khiếu nại
-Vận đơn đường biển (bản gốc)
-Hoá đơn mua hàng (bản gốc)
-Biên bản giám định của PJICO ,đại lý của PJICO hoặc tổchức giám định được PJICO uỷ thác ( bản gốc)
-Phiếu đóng gói hàng hoá (bản gốc)
-Chứng từ giao nhận hàng của cảng hoặc cơ quan chứcnăng
-Giấy thông báo tổn thất
-Công văn khiếu nại của chủ hàng
Trang 20-Những tài liệu liên quan đến người thứ ba (nếu tổn thất cóliên quan đến trách nhiệm của người thứ ba).
-Hoá đơn/biên lai các chi phí khác
Ngoài ra, tuỳ từng ttrường hợp mà PJICO yêu cầu ngườikhiếu nại đòi bồi thường phải xuất trình một số chứng từ có liênquan khác nhằm tạo điều kiện cho quá trình thẩm định hồ sơ &xem xét giải quyết bồi thường một cách chính xác, công bằng
Bước 2:Kiểm tra hồ sơ: Thẩm định xem hồ sơ tren đã đầy đủ
hợp pháp chưa
-Kiểm tra hồ sơ xem có đảm bảo đúng thời hạn khiếu nạitheo quy định của hợp đồng không (nếu thiếu hồ sơyêu cầu bổsung trong vòng 30 ngày theo hợp đồng)
-Vào sổ ghi theo thứ tự để tiện theo dõi các nghiệp vụ phátsinh
-Sắp xếp và phân loại hồ sơ theo thứ tự ưu tiên để phân loạigiải quyết, hồ sơ sắp hết thời hạn theo hợp đồng, hồ sơ về các vụtổn thất lớn
-Hồ sơ còn thiếu chứng từ, tài liệu cần bổ sung thêm thìphải có văn bản yêu cầu bổ sung và thời hạn bổ sung gửi ngườikhiếu nại
2.2.Xét bồi thường:
Gồm 3 bước như sau:
Bước 1: Xác định trách nhiệm bồi thường của bảo hiểm, cần
xem xét tổn thất có thuộc phạm vi trách nhiệm của hợp đồnghay không, cần phải xem xét các yếu tố sau:
-Người khiếu nại có quyền lợi bảo hiểm hay không?
-Tổn thất xảy ra có trong thời gian hiệu lực của hợp đồnghay không?
Trang 21-Tổn thất có vi phạm các điều khoản riêng hay không?
-Tổn thất có phải do những rủi ro loại trừ gây ra hay không?-Trường hợp nếu tổn thất khkông thuộc phạm vi tráchnhiệm của PJICO thì PJICO sẽ lập công văn gửi người khiếu nại vềviệc từ chối bồi thường và kèm theo là các lí do từ chối bồithường
Bước 2: Tính toán số tiền bồi thường Nếu tổn thất thuộc
trách nhiệm của bảo hiểm thì cán bộ xét bồi thường phải tínhtoán mức độ bồi thường, làm tờ trình để lãnh đạo theo phân cấpbồi thường xem xét và có ý kiến về việc bồi thường
Bước 3:Xem xét các chi phí khác thuộc trách nhiệm của
bảo hiểm như chi phí đề phòng và hạn chế tổn thất, chi phí giámđịnh, chi phí chuyển tải Yêu cầu các loại chi phí phải hợp lí vàtrong trường hợp đặc biệt phải có sự thoả thuận và cho phépcủa PJICO
-Đối với những vụ tổn thất lớn, phức tạp sau khi đã dự thảoxong tờ trình cần thiết phải chuyển cho bộ phận pháp chế, kếtoán tài vụ, quản lí nghiệp vụ và thị trường tham gia ý kiến trướckhi đưa trình duyệt với lãnh đạo
-Nghiên cứu lại ý kiến của lãnh đạo sau khi trình duyệt Cóthể bổ sung ý kiến hoặc các giấy tờ cần thiết nếu cần, soạn thảo