SKKN sử dụng phương pháp kể chuyện nhằm nâng cao hiệu quả giảng dạy phần “công dân với đạo đức” trong môn GDCD lớp 10

dân nói riêng.

“S d ng ph ử ụ ươ ng pháp k chuy n nh m nâng ể ệ ằ cao hi u qu gi ng d y ph n “công dân v i đ o ệ ả ả ạ ầ ớ ạ

đ c” trong môn GDCD l p 10” ứ ớ

PH N M Đ UẦ Ở Ầ

1 Lý do ch n đ tài ọ ề

M nh T đã t ng nói:ạ ử ừ “Nhân chi s tính b n thi n, tính t ơ ổ ệ ươ ng c n t p ậ ậ

t ươ ng vi n”, ệ nghĩa là con người sinh ra ban đ u v n dĩ lầ ố ương lương thi n,ệtính tình khá đ ng nh t, nh ng do môi trồ ấ ư ường và s ti p c n h c h i khácự ế ậ ọ ỏnhau mà tính tình đâm ra khác bi t nhau Tuân T cũng đã t ng nói:ệ ử ừ “Nhân chi s tính b n ác, lý tính h u lai t p đ c”, ơ ổ ậ ậ ắ nghĩa là con người sinh ra ban

đ u v n dĩ là ác, nh ng sau này có h c t p mà có lý trí, bi t cái đúng cái sai.ầ ố ư ọ ậ ế

M nh T và Tuân T đ u là b c th y c a Nho giáo th i Chi n qu c, dù cóạ ử ử ề ậ ầ ủ ờ ế ố

nh ng đánh giá khác nhau v tính con ngữ ề ười nh ng đ u th ng nh t r ngư ề ố ấ ằmôi trường và s giáo d c sẽ làm con ngự ụ ười thay đ i, nghĩa là giáo d cổ ụđóng vai trò quy t đ nh cho nhân cách con ngế ị ười trong tương lai

Th t ra, đánh giá khác nhau v b n ch t con ngậ ề ả ấ ườ ủi c a hai ông không có gìmâu thu n Tuân T nhìn theo hẫ ử ướng ti n hóa c a v n v t, cho r ng conế ủ ạ ậ ằ

người là m t lo i đ ng v t trong th gi i sinh h c nên theo ngu n g c banộ ạ ộ ậ ế ớ ọ ồ ố

đ u v n d tính, mu n thành ngầ ố ữ ố ười có lý trí thì ph i đả ược giáo d c.ụ

M nh t nhìn con ngạ ử ườ ừi t khía c nh xã h i h c, cho r ng con ngạ ộ ọ ằ ườ ượi đ csinh ra trong c ng đ ng, có tình thộ ồ ương c a cha m , anh em, b n bè nênủ ẹ ạ

b n tính ban đ u lả ầ ương thi n, nh ng khi ti p xúc, h c t p trong các đi uệ ư ế ọ ậ ề

ki n xã h i khác nhau thì tính tình t sẽ khác nhau T đó có th th y tệ ộ ắ ừ ể ấ ừ

x a đ n nay, m i th h nhân lo i đ u kh ng đ nh vai trò vô cùng to l nư ế ọ ế ệ ạ ề ẳ ị ớ

c a giáo d c đ i v i con ngủ ụ ố ớ ười

M c tiêu c a giáo d c th t s r t rõ ràng là d y làm ngụ ủ ụ ậ ự ấ ạ ười, nghĩa là rènluy n đ o đ c và nhân cách con ngệ ạ ứ ười Giáo d c đ ng th i cung c p ki nụ ồ ờ ấ ế

th c, kỹ năng đ con ngứ ể ười xây d ng cu c s ng h nh phúc, văn minh N nự ộ ố ạ ềgiáo d c c a nụ ủ ước ta cũng ph i tìm ra các bi n pháp đ đ t đả ệ ể ạ ược hai m cụtiêu trên

Trong đó, môn Giáo d c công dân (GDCD) gi vai trò quan tr ng và tr cụ ữ ọ ự

ti p trong vi c giáo d c h c sinh ý th c và hình thành phát tri n nhân cáchế ệ ụ ọ ứ ểcon người toàn di n Khác v i các môn h c khác, môn GDCD nói chung vàệ ớ ọmôn GDCD trở ường THPT nói riêng là môn h c có vai trò quan tr ng giúpọ ọ

h c sinh phát tri n v đ c, trí, th , mỹ và các kỹ năng c b n nh m hìnhọ ể ề ứ ể ơ ả ằthành nhân cách con người Vi t Nam XHCN Môn GDCD v i pháp lu t cóệ ớ ậtrách nhi m trang b cho h c sinh nh ng hi u bi t c b n v quy n vàệ ị ọ ữ ể ế ơ ả ề ềnghĩa v pháp lý c a công dân trên m t s lĩnh v c c b n T đó h c sinhụ ủ ộ ố ự ơ ả ừ ọ

hi u r ng: B t c ngể ằ ấ ứ ười dân nào, b t c đâu, b t kỳ cấ ứ ở ở ấ ương v nào đ uị ề

ph i s ng và làm vi c theo pháp lu t, ph i có trách nhi m xây d ng đ tả ố ệ ậ ả ệ ự ấ

nước giàu m nh, gi gìn k cạ ữ ỷ ương xã h i, xây d ng cu c s ng h nh phúcộ ự ộ ố ạcho m i ngọ ười S giác ng sâu s c v các v n đ đự ộ ắ ề ấ ề ược đ c p trongề ậ

chương trình sẽ giúp các công dân tương lai c a đ t nủ ấ ước có đượ ực s chủ

đ ng, sáng t o khi th c hi n quy n l i và nghĩa v trong cu c s ng chungộ ạ ự ệ ề ợ ụ ộ ố

c a đ t nủ ấ ước

Tuy nhiên, th c tr ng hi n nay đa s h c sinh ng i h c môn GDCD vì coiự ạ ệ ố ọ ạ ọđây là môn ph , không ph c v cho vi c thi t t nghi p và Đ i h c, Caoụ ụ ụ ệ ố ệ ạ ọ

đ ng T quan ni m đó nên các em ch h c m t cách đ i phó, qua loa, xemẳ ừ ệ ỉ ọ ộ ố

nh b môn đang di n ra ph bi n và tr thành th c tr ng chung.ẹ ộ ễ ổ ế ở ự ạ

Bên c nh đ y, b n thân m t s giáo viên d y môn GDCD còn xem nh mônạ ấ ả ộ ố ạ ẹ

c a mình, coi là môn ph , không có h ng thú trong gi ng d y, ít đ u t vàoủ ụ ứ ả ạ ầ ưchuyên môn Đ n l p ch truy n th nh ng ki n th c có s n trong sáchế ớ ỉ ề ụ ữ ế ứ ẵgiáo khoa, n ng v phặ ề ương pháp d y h c truy n th ng, ít đ iạ ọ ề ố ổ m iớ

phương pháp d y h c d n đ n ti t h c khô khan, h c sinh d nhàm chánạ ọ ẫ ế ế ọ ọ ễ

qu t t h n Vi c khai thác các câu chuy n thông qua các bài gi ng GDCDả ố ơ ệ ệ ả

là m t hộ ướng đi mang b n s c riêng c a n n giáo d c nả ắ ủ ề ụ ước nhà Đi u nàyề

có ý nghĩa vô cùng quan tr ng, đ c bi t là trong th i kỳ h i nh p qu c tọ ặ ệ ờ ộ ậ ố ế

hi n nay.ệ

Nh ng câu truy n k sẽ tác đ ng tr c ti p đ n nh n th c, thái đ , hành viữ ệ ể ộ ự ế ế ậ ứ ộ

c a các em h c sinh t đó các em sẽ nh n th c đủ ọ ừ ậ ứ ược vai trò và nghĩa vụ

c a mình đ i v i b n thân, gia đình và xã h i đây chính là nguyên nhânủ ố ớ ả ộquan tr ng d n đ n ni m yêu thích môn GDCD c a h c sinh H n n aọ ẫ ế ề ủ ọ ơ ữkhéo léo s d ng truy n k không ch có tác d ng tích c c đ n k t quử ụ ệ ể ỉ ụ ự ế ế ả

h c t p b môn cho h c sinh mà còn có tác d ng trong vi c gìn gi văn hóaọ ậ ộ ọ ụ ệ ữdân t c; giáo d c truy n th ng l ch s ; kh i g i lòng yêu nộ ụ ề ố ị ử ơ ợ ước, t hào dânự

t c…ộ

Đ i v i nh ng bài h c v đ o đ c, đ o làm ngố ớ ữ ọ ề ạ ứ ạ ười trong chương trìnhGDCD thì vi c s d ng nh ng câu chuy n k v ngệ ử ụ ữ ệ ể ề ười th t, vi c th t càngậ ệ ậ

tr nên thi t th c và có ý nghĩa h n.ở ế ự ơ Bên c nh đó, nh ng quan sát bạ ữ ước

đ u v th c ti n d y – h c môn GDCD, ph n “Công dân v i đ o đ c” ầ ề ự ễ ạ ọ ầ ớ ạ ứ ở

trường THPT hi n nay cho th y vi c s d ng PPKC trong thi t k bài d yệ ấ ệ ử ụ ế ế ạ

h c và gi ng d y trên l p c a GV ch d ng l i m c kh i đ u Ngoài ra,ọ ả ạ ớ ủ ỉ ừ ạ ở ứ ở ầquá trình s d ng phử ụ ương ti n này trong quá trình d y h c ph n này ch aệ ạ ọ ầ ư

th c s mang l i hi u qu cao Nhi u GV v n s d ng PPKC m t cách tự ự ạ ệ ả ề ẫ ử ụ ộ ựphát, kinh nghi m mà ch a có nh ng ch d n đ y đ , h th ng v m t líệ ư ữ ỉ ẫ ầ ủ ệ ố ề ặ

lu n Đó là nguyên nhân khi n cho vi c s d ng h th ng phậ ế ệ ử ụ ệ ố ương ti n nàyệ

ch a khai thác đư ược ti m năng và u th v n có c a nó trong vi c giúpề ư ế ố ủ ệnâng cao k t qu d y h c T đây, k t qu nghiên c u v n đ này sẽ gópế ả ạ ọ ừ ế ả ứ ấ ề

ph n gi i quy t nh ng khó khăn, lúng túng c a GV, góp ph n vào vi cầ ả ế ữ ủ ầ ệnâng cao ch t lấ ượng d y h c ph n “Công dân v i đ o đ c”ạ ọ ầ ớ ạ ứ nói riêng, mônGDCD nói chung trở ường THPT hi n nay.ệ

Xu t phát t nh ng lí do nêu trên tôi đã ch n đ tài nghiên c u:ấ ừ ữ ọ ề ứ “S d ng ử ụ

ph ươ ng pháp k chuy n nh m nâng cao hi u qu gi ng d y ph n “công ể ệ ằ ệ ả ả ạ ầ dân v i đ o đ c” trong môn GDCD l p 10” ớ ạ ứ ớ

2 M c đích nghiên c u ụ ứ

Trên c s nghiên c u lí lu n và đánh giá th c tr ng, đ tài đ xu t cácơ ở ứ ậ ự ạ ề ề ấ

bi n pháp s d ng PPKC trong d y h c môn GDCD ph nệ ử ụ ạ ọ ầ “ Công dân v i ớ

đ o đ c ạ ứ – Giáo d c công dân l p 10” ụ ớ nh m nâng cao ch t lằ ấ ượng, hi u quệ ả

d y h c ph n này trong môn GDCD trạ ọ ầ ở ường THPT hi n nay.ệ

3 Nhi m v nghiên c u ệ ụ ứ

Đ tài sẽ tr l i cho các câu h i khoa h c:ề ả ờ ỏ ọ

T ng quan các công trình nghiên c u liên quan đ n n i dung c a đ tài.ổ ứ ế ộ ủ ề+ Khái quát c s lí lu n và th c ti n c a v n đ s d ng PPKC trong d yơ ở ậ ự ễ ủ ấ ề ử ụ ạ

h c môn GDCD ph n “ Công dân v iọ ầ ớ đ o đ c” trạ ứ ở ường THPT

+ Đ xu t nguyên t c và bi n pháp s ph m c a vi c s d ng hi u quề ấ ắ ệ ư ạ ủ ệ ử ụ ệ ảPPKCtrong d y h c môn GDCD ph n “ Công dân v iạ ọ ầ ớ đ o đ c”ạ ứ trườngTHPT hi n nay.ệ

+ Ti n hành th c nghi m s ph m nh m đánh giá hi u qu , tính kh thiế ự ệ ư ạ ằ ệ ả ả

c a các bi n pháp s d ng PPKC mà đ tài đã đ ra.ủ ệ ử ụ ề ề

4 Ph ươ ng pháp nghiên c u ứ

Đ nghiên c u đ tài này b n thân tôi đã s d ng nh ng phể ứ ề ả ử ụ ữ ươ phápngsau:

+ Phân tích, t ng h p (phân tích t ng đ i tổ ợ ừ ố ượng h c sinh, t ng h p các k tọ ổ ợ ế

qu đ t đả ạ ược, phân tích t ng h p tài li u qua tham kh o sách báo…)ổ ợ ệ ả

+ Phương pháp quan sát (trong quá trình giáo d c c a giáo viên và h c t pụ ủ ọ ậ

c a h c sinh …)ủ ọ

+ Phương pháp đi u tra, đánh giá (đi u tra m c đ ti p thu, h ng thú h cề ề ứ ộ ế ứ ọ

t p và k t qu c a h c sinh sau bài d y… )ậ ế ả ủ ọ ạ

+ Nghiên c u các lo i tài li u s ph m, tâm lí , giáo d c h c có liên quanứ ạ ệ ư ạ ụ ọ

5 Đ i t ố ượ ng, gi i h n ph m vi nghiên c u ớ ạ ạ ứ

Đ i t ố ượ ng nghiên c u ứ

H c sinh các l p 10 mà tôi đọ ớ ược phân công gi ng d y năm h c 2017 –ả ạ ọ2018: L p 10A1, 10A2, 10A3, 10A4, 10A5, 10A6 – Trớ ường THPT DTNT N’Trang L ng.ơ

Ngay t th i c đ i, khi bàn v t m quan tr ng c a vi c s d ng các d nừ ờ ổ ạ ề ầ ọ ủ ệ ử ụ ẫ

ch ng, ví d , minh h a t trong trò chuy n, giao ti p đ n truy n đ t triứ ụ ọ ừ ệ ế ế ề ạ

th c, kinh nghi m cho nhau, ngứ ệ ười ta đã t ng cho r ng, c n ph i bi t l yừ ằ ầ ả ế ấ

ví d đ làm rõ đi u mình mu n nói Trong quá trình đó, vi c s d ng TKụ ể ề ố ệ ử ụ

đ minh h a cho đi u c n truy n đ t luôn để ọ ề ầ ề ạ ược xem là m t phộ ương cáchmang l i hi u qu cao.ạ ệ ả

Lênin nói r ng: “ T tr c quan sinh đ ng đ n t duy tr u tằ ừ ự ộ ế ư ừ ượng, t t duyừ ư

tr u từ ượng đ n th c ti n là con đế ự ễ ường bi n ch ng c a s nh n th c chânệ ứ ủ ự ậ ứ

lý, c a s nh n th c th c ti n khách quan” Lu n đi m tri t h c này c aủ ự ậ ứ ự ễ ậ ể ế ọ ủLênin ch ra r ng tr c quan sinh đ ng và t duy tr u tỉ ằ ự ộ ư ừ ượng g n bó m tắ ậthi t v i nhau, b sung cho nhau trong quá trình nh n th c th gi i kháchế ớ ổ ậ ứ ế ớquan; t t duy tr u từ ư ừ ượng đ n th c ti n m i hoàn thành m t chu trìnhế ự ễ ớ ộ

c a quá trình nh n th c Nh n th c là m t quá trình t c m tính đ n líủ ậ ứ ậ ứ ộ ừ ả ế

tính, đây là c s khoa h c quan tr ng trong vi c s u t mơ ở ọ ọ ệ ư ầ truy n k đệ ể ể

v n d ng m t cách sáng t o và linh ho t vào bài h c nh m đ t hi u quậ ụ ộ ạ ạ ọ ằ ạ ệ ảcao nh t B i vì: D y h c là m t quá trình truy n th tri th c khoa h c, kĩấ ở ạ ọ ộ ề ụ ứ ọnăng và phương pháp hành đ ng Đó là s tác đ ng c a ngộ ự ộ ủ ườ ại d y vào cácgiác quan c a h c sinh, cung c p các ki n th c mang tính ch t kích thíchủ ọ ấ ế ứ ấ

nh n th c c a h c sinh C th h n trậ ứ ủ ọ ụ ể ơ ước khi đ h c sinh có nh ng nh nể ọ ữ ậ

th c v lí tính thì giáo viên c n giúp h c sinh có đứ ề ầ ọ ược th t nhanh, th tậ ậnhi u nh ng nh n th c v c m tính Đ i v i t ng ti t h c c thề ữ ậ ứ ề ả ố ớ ừ ế ọ ụ ể ta th yấ

nh ng câu chuy n sẽ tác đ ng r t nhanh đ n s nh n th c c m tính đóữ ệ ộ ấ ế ự ậ ứ ả

c a h c sinh S d ng chuy n k chính là s d ng nh ng di s n tinh th nủ ọ ử ụ ệ ể ử ụ ữ ả ầquý báu, là kho tri th c v t m gứ ề ấ ương s ngố và đ o lí làm ngạ ười mà ôngcha ta đã đ l i phù h p nh t đ giúp h c sinhể ạ ợ ấ ể ọ lĩnh h i ki n th c t t h n,ộ ế ứ ố ơ

t đó hình thành cho các em nh ng t từ ữ ư ưởng đ o đ c t t đ p, các em sẽạ ứ ố ẹyêu thích môn GDCD h n.ơ

1.2 C s giáo d c h c: ơ ở ụ ọ

Nh chúng ta đã bi t ngành giáo d c đã tr i qua r t nhi u cu c c i cáchư ế ụ ả ấ ề ộ ảgiáo d c và đã ph n đ u th c hi n m c tiêu đào t o th h tr , đáp ngụ ấ ấ ự ệ ụ ạ ế ệ ẻ ứphù h p v i yêu c u c a giai đo n cách m ng m i ợ ớ ầ ủ ạ ạ ớ

V i m c tiêu giáo d c ph thông là “giúp h c sinh phát tri n toàn di n vớ ụ ụ ổ ọ ể ệ ề

đ o đ c, trí tu , th ch t, th m mĩ và các kĩ năng c b n, phát tri n năngạ ứ ệ ể ấ ẩ ơ ả ể

l c cá nhân, tính năng đ ng và sáng t o hình thành nhân cách con ngự ộ ạ ười

Vi t Nam XHCN, xây d ng t cách và trách nhi m công dân, chu n b choệ ự ư ệ ẩ ị

h c sinh ti p t c h c lên ho c đi vào cu c s ng lao đ ng, tham gia xâyọ ế ụ ọ ặ ộ ố ộ

d ng và b o v T qu c”.ự ả ệ ổ ố

Có th kh ng đ nh r ng Giáo d c, đào t o con ngể ẳ ị ằ ụ ạ ười phát tri n toàn di nể ệ

v Đ c- Trí- Th - Mĩ đã đề ứ ể ược đ t ra t quá kh , song hi n t i đi u đó l iặ ừ ứ ệ ạ ề ạcàng c n thi t h n bao gi h t Văn ki n Đ i h i Đ ng toàn qu c l n th Xầ ế ơ ờ ế ệ ạ ộ ả ố ầ ứ

đã nêu rõ: “ …Coi tr ng b i d ọ ồ ưỡ ng cho h c sinh, sinh viên khát v ng mãnh ọ ọ

li t xây d ng đ t n ệ ự ấ ướ c giàu m nh g n li n l p nghi p b n thân v i t ạ ắ ề ậ ệ ả ớ ươ ng lai c a c ng đ ng, c a dân t c, trau d i cho h c sinh, sinh viên b n lĩnh, ủ ộ ồ ủ ộ ồ ọ ả

ph m ch t và l i s ng c a th h tr Vi t Nam hi n đ i.” ẩ ấ ố ố ủ ế ệ ẻ ệ ệ ạ

GDCD nói chung và giáo d c đ o đ c nói riêng là môn h c không th thi uụ ạ ứ ọ ể ếtrong chương trình c a các trủ ường ph thông hi n nay B i đây là m t mônổ ệ ở ộ

h c t ng h p nhi u tri th c khoa h c, v a góp ph n nâng cao nh n th cọ ổ ợ ề ứ ọ ừ ầ ậ ứ

v a giúp các em hoàn thi n nhân cách b n thân Tuy nhiên, ngay khi các emừ ệ ả

m i b t đ u bớ ắ ầ ước vào l p đ u tiên c a kh i THPT các em đã t ra coiớ ầ ủ ố ỏ

thường th m chí h c đ i phó vì cho đây là môn ph … Th t v y, b n thânậ ọ ố ụ ậ ậ ả

là giáo viên gi ng d y môn GDCD tôi r t băn khoăn, trăn tr nên đã khôngả ạ ấ ở

ng ng tìm tòi, h c h i đ làm sao t o s h ng thú cho các em trong h cừ ọ ỏ ể ạ ự ứ ọ

t p và đ t đậ ạ ược k t qu cao nh t Đây chính là c s giáo d c h c r tế ả ấ ơ ở ụ ọ ấquan tr ng giúp tôi th c hi n đ tài này.ọ ự ệ ề

1.3 C s tâm lí h c: ơ ở ọ

B t kì phấ ương pháp d y h c nào đạ ọ ược hình thành cũng d a trên c s tâmự ơ ở

lí nh t đ nh, nh m t o ra s m i m , kích thích t duy, h ng thú, thúc đ yấ ị ằ ạ ự ớ ẻ ư ứ ẩham mu n, khám phá tìm hi u chân lí tri th c c a h c sinh Tâm lí h c choố ể ứ ủ ọ ọ

r ng: Trong khi khám phá th gi i, con ngằ ế ớ ười không ch nh n th c nó màỉ ậ ứcòn t thái đ c a mình đ i v i nó Nh ng hi n tỏ ộ ủ ố ớ ữ ệ ượng tâm lí bi u th tháiể ị

đ c a con ngộ ủ ườ ố ới đ i v i nh ng cái mà h nh n th c đữ ọ ậ ứ ược g i là đ i s ngọ ờ ốtâm lí con người Đ i s ng tình c m c a con ngờ ố ả ủ ườ ấi r t phong phú, đa d ng,ạ

th hi n nhi u hình th c và m c đ khác nhau, có nh hể ệ ở ề ứ ứ ộ ả ưởng sâu s cắ

đ n toàn b quá trình nh n th c Th c ti n d y h c cho th y, nh ng triế ộ ậ ứ ự ễ ạ ọ ấ ữ

th c nào kh i d y đứ ơ ậ ượ ở ọc h c sinh nh ng c m xúc tích c c, m nh mẽữ ả ự ạ

được các em lĩnh h i m t cách nhanh chóng và v ng ch c h n nh ng triộ ộ ữ ắ ơ ữ

th c mà các em d ng d ng, không có thái đ đ c bi t v i nó M t trongứ ử ư ộ ặ ệ ớ ộ

nh ng đ c đi m c a h c sinh THPT là s nh y c m v i nh ng n tữ ặ ể ủ ọ ự ạ ả ớ ữ ấ ượng

m i trong cu c s ng m c đ nh n th c c a các em đã bi t s d ng cácớ ộ ố Ở ứ ộ ậ ứ ủ ế ử ụthao tác c a t duy đ gi i quy t các v n đ đ t ra Vì v y khi s u t m cácủ ư ể ả ế ấ ề ặ ậ ư ầcâu chuy n giáo viên c n s u t m có ch n l c đ các em liên tệ ầ ư ầ ọ ọ ể ưởng t t,ố

v n d ng t t h n, t đó kh c sâu ki n th c N m đậ ụ ố ơ ừ ắ ế ứ ắ ược đ c đi m tâm líặ ể

c a h c sinh đ l a ch n hình th c và phủ ọ ể ự ọ ứ ương pháp d y h c phù h p làạ ọ ợ

r t c n thi t nh m góp ph n th c hi n m c tiêu trong quá trình gi ngấ ầ ế ằ ầ ự ệ ụ ả

d y và giáo d c hi n nay Đây đạ ụ ệ ược xem là c s tâm lí h c r t quan tr ngơ ở ọ ấ ọ

và thi t th c.ế ự

Phương pháp v n d ng các câu chuy n trong gi ng d y nh m giúp choậ ụ ệ ả ạ ằ

h c sinh tham gia ch đ ng trong quá trình h c t p H c sinh t bi t mìnhọ ủ ộ ọ ậ ọ ự ế

ph i noi theo nh ng t m gả ữ ấ ương nào, làm đi u t t nh th nào,… và có thề ố ư ế ểnói nh ng câu chuy n đã tác đ ng đ n tâm lí, hành vi c a các em và t đóữ ệ ộ ế ủ ừ

hướng các em đi đúng con đường mà xã h i đang c n và mong mu n.ộ ầ ố

2 Lí lu n và vai trò c a ph ậ ủ ươ ng pháp k chuy n ể ệ

a.Lí lu n v ph ậ ề ươ ng pháp k chuy n ể ệ

K chuy n là gì? ể ệ

Theo T đi n Bách khoa Wikipedia, k chuy n là m t hình th c chuy n t iừ ể ể ệ ộ ứ ể ả

nh ng s ki n b ng l i, hình nh, âm thanh và trong khi k chuy n ngữ ự ệ ằ ờ ả ể ệ ười

ta thường ng kh u cũng nh thêm th t nh ng chi ti t cho câu chuy n k ứ ẩ ư ắ ữ ế ể ểTrong m i n n văn hóa, m i đ t nọ ề ọ ấ ước, k chuy n để ệ ược coi nh m t cáchư ộ

gi i trí, m t phả ộ ương pháp giáo d c, m t phụ ộ ương ti n chuy n t i và b oệ ể ả ả

t n văn hóa, hun đúc nh ng giá tr đ o đ c cho ngồ ữ ị ạ ứ ười nghe

Nh ng thành ph n c t lõi c a m t câu chuy n và trong k chuy n g m c tữ ầ ố ủ ộ ệ ể ệ ồ ốtruy n, nhân v t, và quan đi m c a ngệ ậ ể ủ ườ ểi k chuy n.ệ

Theo đ nh nghĩa trên thì phị ương pháp k chuy n nên để ệ ược dùng trong d yạ

và h c môn h c Giáo d c công dân vì nó có r t nhi u l i ích.ọ ọ ụ ấ ề ợ

1 Vai trò c a ph ủ ươ ng pháp k chuy n ể ệ

K chuy n góp ph n hình thành cho h c sinh nh ng phể ệ ầ ọ ữ ương pháp h c t pọ ậtích c c, năng đ ng, sáng t o, t o cho h c sinh hi u sâu và nh lâu ki nự ộ ạ ạ ọ ể ớ ế

th c B ng nh ng câu chuy n có th t, h c sinh sẽ h ng thú tìm tòi các tìnhứ ằ ữ ệ ậ ọ ứ

ti t và tìm cách gi i quy t, phán đoán phù h p v i th c ti n Vì tính th cế ả ế ợ ớ ự ễ ự

ti n c a câu chuy n r t cao, nên sẽ giúp h c sinh có kinh nghi m, thái đễ ủ ệ ấ ọ ệ ộ

ng x trong cu c s ng m t cách h p lý nh t T nh ng câu truy n đ c

k giáo viên sẽ giúp h c sinh nhìn nh n v n đ m t cách khách quan vàể ọ ậ ấ ề ộgiúp các em đi u ch nh hành vi c a mìnhề ỉ ủ

S d ng nh ng câu chuy n có th t ng n g n, h p d n sẽ là phử ụ ữ ệ ậ ắ ọ ấ ẫ ương pháp

hi u qu đ t o đệ ả ể ạ ượ ởc các em h c sinh nh ng n tọ ữ ấ ượng m nh mẽ, nh ngạ ữ

c m xúc sâu s c và s h ng thú trong h c t p.ả ắ ự ứ ọ ậ

1 Quy trình s d ng ph ử ụ ươ ng pháp k chuy n đ gi ng d y ph n “công ể ệ ể ả ạ ầ dân v i đ o đ c” trong môn Giáo d c công dân l p 10 ớ ạ ứ ụ ớ

S d ng phử ụ ương pháp k chuy n đ gi ng d y ph n “công dân v i đ oể ệ ể ả ạ ầ ớ ạ

đ c” trong môn giáo d c công dân l p, giáo viên ph i th c hi n theo 3ứ ụ ớ ả ự ệ

1 Nguyên t c s u t m câu chuy n đ gi ng d y ph n “công dân v i ắ ư ầ ệ ể ả ạ ầ ớ

đ o đ c” trong môn giáo d c công dân l p 10 ạ ứ ụ ớ

Đ đ t hi u qu t i u trong quá trình s d ng phể ạ ệ ả ố ư ử ụ ương pháp k chuy nể ệ

nh m nâng cao hi u qu gi ng d y ph n “Công dân v i đ o đ c” mônằ ệ ả ả ạ ầ ớ ạ ứGiáo d c công dân l p 10 thì giáo viên c n chú ý các nguyên t c sau:ụ ớ ầ ắ

– Các câu chuy n ph i xu t phát t n i dung c b n c a bài, sát v i th cệ ả ấ ừ ộ ơ ả ủ ớ ự

t cu c s ng, phù h p v i trình đ nh n th c và tâm lý l a tu i h c sinh.ế ộ ố ợ ớ ộ ậ ứ ứ ổ ọ– Các câu chuy n ph i có ngu n trích d n rõ ràng, ngu n thông tin đó ph iệ ả ồ ẫ ồ ả

là ngu n chính th ng đ cung c p cho h c sinh.ồ ố ể ấ ọ

– Các câu chuy n ph i ng n g n, súc tích, đ m b o tính th m mỹ, ngônệ ả ắ ọ ả ả ẩ

ng chính xác, d hi u, không c u kỳ, sáo r ng.ữ ễ ể ầ ỗ

– Các câu chuy n đệ ược khai thác theo các hướng khác nhau, th hi n ể ệ ởcách giáo viên đ t câu h i g i ý cho h c sinh.ặ ỏ ợ ọ

Trong quá trình s u t m các câu chuy n đ gi ng d y ph n “Công dân v iư ầ ệ ể ả ạ ầ ớ

đ o đ c” môn Giáo d c công dân l p 10, giáo viên ph i v n d ng m t cáchạ ứ ụ ớ ả ậ ụ ộ

đ ng b t t c các nguyên t c trên, n u b qua m t nguyên t c nào đó thìồ ộ ấ ả ắ ế ỏ ộ ắkhi đ a câu chuy n vào gi ng d y sẽ không hoàn thành m c tiêu bài h c.ư ệ ả ạ ụ ọ

3 Th c tr ng c a đ tài ự ạ ủ ề

b c h c ph thông, môn GDCD là m t trong nh ng môn h c c b n góp

ph n giáo d c toàn di n nhân cách cho h c sinh Nhi m v giáo d c tầ ụ ệ ọ ệ ụ ụ ư

tưởng, chính tr , đ o đ c và pháp lu t cho h c sinh đị ạ ứ ậ ọ ược th c hi n t tự ệ ở ấ

c các môn h c thông qua các hình th c giáo d c trong nhà trả ọ ứ ụ ường Nh ngư

ch môn GDCD m i có th tr c ti p giáo d c cho h c sinh nh ng tri th cỉ ớ ể ự ế ụ ọ ữ ứ

đó theo m t h th ng xác đ nh và toàn di n Tuy nhiên, th c tr ng hi nộ ệ ố ị ệ ự ạ ệnay cho th y có m t b ph n h c sinh ch a th t s chú ý h c t p mônấ ộ ộ ậ ọ ư ậ ự ọ ậGDCD, ch a ý th c đư ứ ược vai trò và v trí c a môn h c, h c theo hình th cị ủ ọ ọ ứ

đ i phó, nh n th c sai d n đ n hành đ ng sai Có lẽ đây cũng là m t trongố ậ ứ ẫ ế ộ ộ

nh ng nguyên nhân d n đ n s xu ng c p v đ o đ c c a m t b ph nữ ẫ ế ự ố ấ ề ạ ứ ủ ộ ộ ậkhông nh thanh niên h c sinh hi n nay H qu đó xu t phát t nhi uỏ ọ ệ ệ ả ấ ừ ềnguyên nhân, trong đó có nguyên nhân t phía ph huynh và h c sinh,ừ ụ ọ

th m chí là chính đ i ngũ giáo viên và các c quan ch c năng ch a nh nậ ộ ơ ứ ư ậ

th c đúng v trí, vai trò và t m quan tr ng c a môn GDCD trong vi c hìnhứ ị ầ ọ ủ ệthành th gi i quan và nhân sinh quan trong m i h c sinh đ góp ph nế ớ ỗ ọ ể ầgiáo d c nhân cách cho các em M t khác, n i dung chụ ặ ộ ương trình GDCD ở

ph thông còn thi u tính th i s , n ng v tính lý lu n, phổ ế ờ ự ặ ề ậ ương pháp d yạ

h c ch a phù h p, phọ ư ợ ương ti n d y h c còn nghèo nàn, s sài, không kíchệ ạ ọ ơthích được h ng thú h c t p cho h c sinh… m t khác, cách th c ki m tra,ứ ọ ậ ọ ặ ứ ểđánh giá k t qu h c t p c a h c sinh hi n nay còn nhi u b t c p (đánhế ả ọ ậ ủ ọ ệ ề ấ ậgiá còn mang tính đ nh tính, ch a mang tính đ nh lị ư ị ượng) Do v y, đ đ tậ ể ạ

được hi u qu cao trong gi ng d y, m i ti t h c giáo viên c n có cáchệ ả ả ạ ở ỗ ế ọ ầthi t k bài gi ng sao cho phù h p v i n i dung ki n th c, phế ế ả ợ ớ ộ ế ứ ương ti nệ

d y h c và năng l c c a h c sinh Ngạ ọ ự ủ ọ ười giáo viên c n ph i t ch c, hầ ả ổ ứ ướng

d n h c sinh th c hi n các ho t đ ng h c t p v i các hình th c đa d ng,ẫ ọ ự ệ ạ ộ ọ ậ ớ ứ ạphong phú, có s c h p d n phù h p v i đ c tr ng bài h c Đ qua m iứ ấ ẫ ợ ớ ặ ư ọ ể ỗ

ph n h c, ti t h c, h c sinh n m đầ ọ ế ọ ọ ắ ược ki n th c, có kh năng v n d ngế ứ ả ậ ụ

ki n th c đã h c trên l p đ x lý các thông tin mà các em ti p xúc h ngế ứ ọ ớ ể ử ế ằngày

Qua các năm gi ng d y, b n thân tôi luôn tìm tòi, suy nghĩ v n d ng nh ngả ạ ả ậ ụ ữkinh nghi m t th c ti n, nh ng phệ ừ ự ễ ữ ương pháp nh ng cách th c…làm thữ ứ ếnào đ d y h c đ t k t qu cao nh t, gây h ng thú cho HS nh m giúp cácể ạ ọ ạ ế ả ấ ứ ằ

em kh c sâu ki n th c đã h c đ ng th i bi t v n d ng nh ng ki n th cắ ế ứ ọ ồ ờ ế ậ ụ ữ ế ứ

đã h c vào th c ti n cu c s ng Xu t phát t th c ti n d y h c và t chínhọ ự ễ ộ ố ấ ừ ự ễ ạ ọ ừkinh nghi m gi ng d y c a b n thân, tôi nh n th y r ng sẽ r t hi u quệ ả ạ ủ ả ậ ấ ằ ấ ệ ả

n u giáo viên có th v n d ng truy n k trong vi c gi ng d y Vì v y khaiế ể ậ ụ ệ ể ệ ả ạ ậthác giá tr c a nó đ v n d ng vào gi ng d y ch c ch n sẽ kh i d y đị ủ ể ậ ụ ả ạ ắ ắ ơ ậ ược

ni m say mê h c t p c a h c sinh, góp ph n nâng cao hi u qu d y h c.ề ọ ậ ủ ọ ầ ệ ả ạ ọ

H n th n a, giáo d c đ o đ c cho h c sinh trong nhà trơ ế ữ ụ ạ ứ ọ ường là m tộnhi m v có ý nghĩa chi n lệ ụ ế ược vô cùng quan tr ng nh Bác H đã kh ngọ ư ồ ẳ

đ nh:ị

“ Hi n d ph i đâu là tính s nề ữ ả ẵ

Ph n nhi u do giáo d c mà nên.”ầ ề ụ

Đ c bi t, trặ ệ ước xu th toàn c u hóa và h i nh p qu c t , trế ầ ộ ậ ố ế ước s phátựtri n nhanh chóng c a công ngh thông tin và m t trái c a c ch thể ủ ệ ặ ủ ơ ế ị

trường đã và đang nh hả ưởng không nh đ n đ o đ c c a gi i tr hi nỏ ế ạ ứ ủ ớ ẻ ệnay, m t b ph n thanh thi u niên đã có nh ng bi u hi n xu ng c p vộ ộ ậ ế ữ ể ệ ố ấ ề

đ o đ c thì vi c giáo d c đ o đ c cho h c sinh càng tr nên quan tr ng vàạ ứ ệ ụ ạ ứ ọ ở ọ

c n thi t Giáo viên c n khai thác nh ng giá tr c a đ o đ c truy n th ngầ ế ầ ữ ị ủ ạ ứ ề ố

đã được ông cha ta đúc k t trong các câu chuy n đ gi ng d y cho h cế ệ ể ả ạ ọsinh qua các gi h c nói chung và gi h c đ o đ c trong môn giáo d c côngờ ọ ờ ọ ạ ứ ụ

dân nói riêng Theo tôi, đó là con đường ng n nh t nh m giáo d c đ o đ cắ ấ ằ ụ ạ ứ

m t cách có hi u qu ộ ệ ả

Th c tr ng trên do nhi u nguyên nhân nh :ự ạ ề ư

 Th nh t, đa s giáo viên ch a đ u t x ng đáng cho môn h c vìứ ấ ố ư ầ ư ứ ọcũng xem nh chính môn h c mà mình d yẹ ọ ạ

 Th hai, phứ ương pháp truy n đ t ch a có nhi u c i ti n, đ i m iề ạ ư ề ả ế ổ ớ

ch y u thuy t trình xen kẽ h i đáp, gi ng gi i ki n th c, ít phát huy tínhủ ế ế ỏ ả ả ế ứtích c c và phát tri n t duy; ch khai thác nh ng câu chuy n, thông tin, sự ể ư ỉ ữ ệ ự

ki n, tình hu ng có s n sách giáo khoa, ch a t tìm tòi nh ng đi u m iệ ố ẵ ở ư ự ữ ề ớ

đ đ a vào bài gi ng c a mình sao cho phù h p, sinh đ ng Ngoài ra, trongể ư ả ủ ợ ộ

th c t d y và h c trự ế ạ ọ ở ường, phương ti n d y h c còn thi u th n.ệ ạ ọ ế ố

 Th ba, do tâm lý chung cha m h c sinh và h c sinh cho r ng đây làứ ẹ ọ ọ ằmôn h c ph , k t qu h c t p không quan tr ng ch chú tr ng đ n cácọ ụ ế ả ọ ậ ọ ỉ ọ ếmôn h c t nhiên, các môn thi đ i h c vì v y cũng không quan tâm, đ ngọ ự ạ ọ ậ ộviên con em tích c c h c t p.ự ọ ậ

 Th t , lứ ư ương các th y cô giáo khá th p cho nên các th y cô ph iầ ấ ầ ả

ki m trế ường d y thêm, làm gia s ho c ki m m t công vi c khác đ cóạ ự ặ ế ộ ệ ểthêm thu nh p nên vi c đ u t cho bài gi ng qua loa, đ i khái, ch d y n iậ ệ ầ ư ả ạ ỉ ạ ộdung trong sách giáo khoa không có nhi u liên h th c ti n g n gũi v iề ệ ự ễ ầ ớ

h c sinh và mang tính th i s ọ ờ ự

 Th năm, th i lứ ờ ượng môn giáo d c công dân trong trụ ường trung h cọ

ph thông ch có 1 ti t/ 1 tu n cho nên v i th i gian 45 phút giáo viên chổ ỉ ế ầ ớ ờ ỉ

đ th i gian truy n đ t n i dung sách giáo khoa Th i gian th o lu n cácủ ờ ề ạ ộ ờ ả ậ

v n đ b h n ch , các câu h i m nhi u khi không gi i quy t h t trongấ ề ị ạ ế ỏ ở ề ả ế ế

m t ti t.ộ ế

 Th sáu, n i dung sách giáo khoa sách giáo d c công dân nhi u khiứ ộ ụ ềcòn ôm đ m quá nhi u ki n th c và mang tính lí lu n tri t lí, ch a g n gũiồ ề ế ứ ậ ế ư ầ

v i nhu c u tìm hi u c a các emớ ầ ể ủ

 Th b y, ph n t li u tham kh o có r t ít câu chuy n hay, có ý nghĩaứ ả ầ ư ệ ả ấ ệgiáo d c đ h c sinh đ c thêm nh các c p h c dụ ể ọ ọ ư ấ ọ ưới, thêm vào đó nhi uềkhái ni m trong t li u tham kh o còn thi u ho c d không c n thi t.ệ ư ệ ả ế ặ ư ầ ế

T nh ng lí do trên mà trong gi h c Giáo d c công dân l p 10 ch a gâyừ ữ ờ ọ ụ ớ ư

h ng thú cho h c sinh Vì v y, trong gi ng d y Giáo d c công dân l p 10,ứ ọ ậ ả ạ ụ ớtôi đã s d ng phử ụ ương pháp k chuy n đ gây h ng thú cho h c sinh.ể ệ ể ứ ọ

4 Nh ng u đi m và nhữ ư ể ược đi m c a đ tàiể ủ ề

5 Ưu đi mể

– Khi k chuy n và nghe k chuy n thì h c sinh ph i phát huy trí tể ệ ể ệ ọ ả ưởng

tượng c a mình Đi u này giúp h c sinh t o d ng hay ch p nh n nh ng ýủ ề ọ ạ ự ấ ậ ữ

ki n m i và sáng t o Phát tri n trí tế ớ ạ ể ưởng tượng cũng giúp h c sinh t tinọ ự

h n, th y mình có kh năng th c hi n đơ ấ ả ự ệ ược nh ng m ữ ơ ước hoài bão, t đóừ

có h ng thú h c t p h n Đ ng th i k chuy n cũng giúp phát tri n các kỹứ ọ ậ ơ ồ ờ ể ệ ểnăng t duy và ph n ng đ i đáp nhanh nh y h n H n n a, khi nghe kư ả ứ ố ạ ơ ơ ữ ểchuy n, ngệ ười h c sinh thọ ường được yêu c u ph ng đoán k t c c câuầ ỏ ế ụchuy n nên kỹ năng ph ng đoán cũng t t h n Nh ng kỹ năng h c t p kệ ỏ ố ơ ữ ọ ậ ểtrên r t c n trong quá trình giáo d c.ấ ầ ụ

– K chuy n giúp phát tri n m t thái đ l c quan, hài hể ệ ể ộ ộ ạ ước Các câuchuy n đệ ược k thể ường là chuy n hay và vui nh n, nên h c sinh bi t cáchệ ộ ọ ế

t gi i trí và giúp ngự ả ười khác th giãn.ư

– M t đi m quan tr ng n a là trong quá trình k chuy n, h c sinh độ ể ọ ữ ể ệ ọ ượclàm ngườ ểi k chuy n và làm khán gi h c sinh nghe chuy n v i nh ngệ ả ọ ệ ớ ữ

tình c m vui bu n khác nhau H ph n ng, đ i đáp l i câu chuy n b ngả ồ ọ ả ứ ố ạ ệ ằcách nói, vi t, đóng k ch, hát, múa, v.v Vi c này giúp phát tri n kỹ năng h pế ị ệ ể ợtác, chia s kinh nghi m, bi t l ng nghe ngẻ ệ ế ắ ười khác, bi t giao ti p Đây làế ế

nh ng kỹ năng quan tr ng trong h c các môn khác nói chungữ ọ ọ

– L i ích khác n a c a k chuy n là giúp h c sinh liên h , v n d ng đợ ữ ủ ể ệ ọ ệ ậ ụ ược

c p nh t các câu chuy n m i nh t, có tính th i s và liên quan đ n n iậ ậ ệ ớ ấ ờ ự ế ộdung bài h c.ọ

– Khi gi ng d y b ng câu chuy n có th t, n u giáo viên không có năng l cả ạ ằ ệ ậ ế ự

qu n lý l p, không đ nh hả ớ ị ướng cho h c sinh đi vào gi i quy t nh ng v nọ ả ế ữ ấ

đ tr ng tâm thì sẽ b cu n theo nh ng cu c tranh lu n c a h c sinh.ề ọ ị ố ữ ộ ậ ủ ọ

– Đòi h i tinh th n t h c, thái đ làm vi c nghiêm túc và kh năng t duyỏ ầ ự ọ ộ ệ ả ư

đ c l p, sáng t o, năng đ ng… N u h c sinh h c th đ ng, không h p tácộ ậ ạ ộ ế ọ ọ ụ ộ ợthì sẽ làm gi m hi u qu bài gi ng.ả ệ ả ả

– Vì là nh ng câu chuy n nên trong quá trình d y h c r t d cháy giáo ánữ ệ ạ ọ ấ ễ

n u giáo viên ch n câu chuy n dài ho c ôm đ m nhi u câu chuy nế ọ ệ ặ ồ ề ệ

4 Gi i pháp và t ch c th c hi n ả ổ ứ ự ệ