Tiểu luận cao học, nâng cao đạo đức cách mạng cho cán bộ lãnh đạo, quản lý nhà nước trong giai đoạn hiện nay

MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Trong cách mạng nước ta, cán bộ nói chung và cán bộ lãnh đạo quản lý nhà nước nói riêng, đóng vai trò hết sức quan trọng đối với sự phát triển của đất nước. Trong điều kiện hiện nay, trước những biến động lớn lao đầy phức tạp trên thế giới, cũng như yêu cầu phát triển của đất nước, vai trò này càng trở nên to lớn hơn bao giờ hết. Để lãnh đạo quản lý nhà nước thúc đẩy đất nước phát triển theo mục tiêu Đảng và nhân dân ta đã lựa chọn, người cán bộ lãnh đạo, quản lý phải có cả đức lẫn tài trong đó đức là gốc. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dạy rằng: Người cán bộ cách mạng phải có đạo đức, không có đạo đức thì dù tài giỏi mấy cũng không lãnh đạo được nhân dân 32, 253. Sau hơn 10 năm đổi mới do Đảng ta khởi xướng và lãnh đạo số đông cán bộ lãnh đạo quản lý nhà nước luôn trau dồi và giữ vững được phẩm chất đạo đức cách mạng: yêu nước, yêu CNXH, chí công vô tư, có lối sống lành mạnh, giữ gìn được phẩm chất của người cán bộ cách mạng. Tuy nhiên, trước những sự tác động tiêu cực của kinh tế thị trường, không ít cán bộ đã bị thoái hóa, biến chất, sự sa sút về đạo đức của một bộ phận cán bộ này thể hiện ở chủ nghĩa cá nhân phát triển mạnh: kèn cựa địa vị, lợi dụng chức quyền trục lợi, tha hóa về lối sống... Đáng chú ý sự suy thoái về phẩm chất này trong cán bộ đang có chiều hướng gia tăng, làm xói mòn bản chất cách mạng của đội ngũ cán bộ, làm suy giảm uy tín của Đảng, suy giảm niềm tin của nhân dân đối với chế độ . Sự sa sút về phẩm chất đạo đức của người cán bộ lãnh đạo quản lý, một mặt do sự tác động tiêu cực của nền kinh tế thị trường, nhưng mặt khác cũng phải thấy rằng do trong một thời gian dài chúng ta chưa chú ý đúng mức vấn đề giáo dục, rèn luyện phẩm chất đạo đức, buông lỏng việc quản lý cán bộ và ít tạo môi trường thuận lợi cho việc phát triển đạo đức. Vậy việc nâng cao đạo đức cách mạng cho đội ngũ cán bộ nói chung, cho đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý nhà nước nói riêng đang là một vấn đề hết sức bức bách hiện nay. Chính vì lý do đó, tôi chọn đề tài Vấn đề nâng cao đạo đức cách mạng cho cán bộ lãnh đạo, quản lý nhà nước trong giai đoạn hiện nay ở nước ta làm đề tài mong muốn góp một phần nhỏ bé của mình vào việc nâng cao đạo đức cách mạng cho đội ngũ cán bộ lãnh đạo quản lý nhà nước hiện nay.

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Trong cách mạng nước ta, cán bộ nói chung và cán bộ lãnh đạoquản lý nhà nước nói riêng, đóng vai trò hết sức quan trọng đối với sự pháttriển của đất nước Trong điều kiện hiện nay, trước những biến động lớn laođầy phức tạp trên thế giới, cũng như yêu cầu phát triển của đất nước, vai trònày càng trở nên to lớn hơn bao giờ hết

Để lãnh đạo quản lý nhà nước thúc đẩy đất nước phát triển theomục tiêu Đảng và nhân dân ta đã lựa chọn, người cán bộ lãnh đạo, quản lýphải có cả đức lẫn tài trong đó đức là gốc Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dạy rằng:

"Người cán bộ cách mạng phải có đạo đức, không có đạo đức thì dù tài giỏimấy cũng không lãnh đạo được nhân dân" [32, 253]

Sau hơn 10 năm đổi mới do Đảng ta khởi xướng và lãnh đạo sốđông cán bộ lãnh đạo quản lý nhà nước luôn trau dồi và giữ vững được phẩmchất đạo đức cách mạng: yêu nước, yêu CNXH, chí công vô tư, có lối sốnglành mạnh, giữ gìn được phẩm chất của người cán bộ cách mạng

Tuy nhiên, trước những sự tác động tiêu cực của kinh tế thị trường,không ít cán bộ đã bị thoái hóa, biến chất, sự sa sút về đạo đức của một bộphận cán bộ này thể hiện ở chủ nghĩa cá nhân phát triển mạnh: kèn cựa địa vị,lợi dụng chức quyền trục lợi, tha hóa về lối sống Đáng chú ý sự suy thoái vềphẩm chất này trong cán bộ đang có chiều hướng gia tăng, làm xói mòn bảnchất cách mạng của đội ngũ cán bộ, làm suy giảm uy tín của Đảng, suy giảmniềm tin của nhân dân đối với chế độ

Sự sa sút về phẩm chất đạo đức của người cán bộ lãnh đạo quản

lý, một mặt do sự tác động tiêu cực của nền kinh tế thị trường, nhưng mặtkhác cũng phải thấy rằng do trong một thời gian dài chúng ta chưa chú ý đúngmức vấn đề giáo dục, rèn luyện phẩm chất đạo đức, buông lỏng việc quản lýcán bộ và ít tạo môi trường thuận lợi cho việc phát triển đạo đức

Vậy việc nâng cao đạo đức cách mạng cho đội ngũ cán bộ nói chung,cho đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý nhà nước nói riêng đang là một vấn đềhết sức bức bách hiện nay

Chính vì lý do đó, tôi chọn đề tài " Vấn đề nâng cao đạo đức cách mạng cho cán bộ lãnh đạo, quản lý nhà nước trong giai đoạn hiện nay ở nước ta " làm đề tài mong muốn góp một phần nhỏ bé của mình vào việc

nâng cao đạo đức cách mạng cho đội ngũ cán bộ lãnh đạo quản lý nhà nướchiện nay

2 Tình hình nghiên cứu

Vấn đề đạo đức của người cán bộ cách mạng đã thu hút được rất nhiềutác giả quan tâm nghiên cứu, tuy nhiên đây là vấn đề rất lớn và cũng khôngkém phần phức tạp Vấn đề còn đặt ra trước chúng ta nhiều khía cạnh cầnđược tiếp tục làm rõ và đòi hỏi phải có tính thiết thực hơn Hơn nữa trên thực

tế các luận án, các bài báo xung quanh đề tài này thường được nghiên cứu

về dưới góc độ xây dựng Đảng, ít nghiên cứu về phương diện triết học, nhất

là chưa đi sâu vào khảo sát một loại cán bộ cụ thể

3 Mục đích và nhiệm vụ

- Mục đích: Trên cơ sở những yêu cầu mới về đạo đức và thực trạngđạo đức của cán bộ lãnh đạo, quản lý nhà nước, luận văn làm rõ sự cấp thiếtcủa việc nâng cao đạo đức cách mạng cho cán bộ lãnh đạo, quản lý nhà nước,

từ đó đề xuất những giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao đạo đức cách mạng chocán bộ lãnh đạo, quản lý nhà nước trong điều kiện hiện nay

- Để thực hiện mục tiêu đó, đề tài có các nhiệm vụ sau:

+ Vạch ra yêu cầu đạo đức cách mạng của người cán bộ lãnh đạo, quản

lý nhà nước trong giai đoạn hiện nay

+ Đánh giá thực trạng đạo đức của đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lýnhà nước hiện nay từ đó nêu ra những đòi hỏi khách quan của việc nâng cao

đạo đức cách mạng cho cán bộ lãnh đạo, quản lý nhà nước trong giai đoạncách mạng mới.

+ Nêu một số giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao đạo đức cách mạngcho cán bộ lãnh đạo, quản lý nhà nước trong điều kiện hiện nay

4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

- Chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử, đạo đứchọc Mác - Lênin; các quan điểm đạo đức của Đảng Cộng sản Việt Nam vàcủa Chủ tịch Hồ Chí Minh là cơ sở lý luận của nghiên cứu, thực hiện luậnvăn này

- Đề tài kết hợp chặt chẽ giữa lý luận và thực tiễn, lôgíc và lịch sử,

phân tích và tổng hợp, kế thừa có chọn lọc những thành quả nghiên cứu đã có.

5 Những cái mới của tiểu luận

- Tiểu luận bước đầu đã xác định được một số yêu cầu cơ bản về đạođức đối với cán bộ lãnh đạo, quản lý nhà nước trong tình hình hiện nay

- Phân tích góp phần làm rõ thêm một số giải pháp cơ bản nhằm nângcao đạo đức cách mạng cho cán bộ lãnh đạo quản lý nhà nước ở nước ta nóichung, ở Kiên Giang nói riêng trong điều kiện hiện nay

6 ý nghĩa lý luận và thực tiễn

- Với kết quả đã đạt được, đã góp phần nhỏ bé vào nâng cao đạo đứccách mạng cho cán bộ lãnh đạo, quản lý nhà nước, đáp ứng nhu cầu của côngcuộc đổi mới đất nước hiện nay

NỌI DUNG Chương 1:

ĐẠO ĐỨC CỦA CÁN BỘ LÃNH ĐẠO, QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC

Ở NƯỚC TA HIỆN NAY - THỰC TRẠNG VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ

Từ thế kỷ XVI trước công nguyên, Khổng Tử đã khuyên học trò củamình "Tiên học lễ, hậu học văn" Ông mong muốn xã hội phát triển bình ổn,gia đình sống hạnh phúc, con người giữ được đạo lý Để thực hiện được ýtưởng đó, ông đề ra nguyên tắc vua tôi, ông, bà, cha mẹ, con cháu đều phảitheo luật nước, phép nhà Tuy không phải là người đầu tiên bàn đến đạo đức,nhưng công lao chính của ông là đã tổng kết được kinh nghiệm thực tiễn củađời sống xã hội, trên cơ sở đó xây dựng nên học thuyết đạo đức, trong đóchứa đựng nhiều nội dung: Đó là ý thức với bản thân, ý thức với xã hội, đặtcác mối quan hệ của con người trong mối tương quan xã hội, cách ứng xử vàhành vi của con người

Trong xã hội ấn Độ cổ đại, học thuyết của đạo phật do Thích Ca Mâu

Ni sáng lập cũng đã đề cập nhiều đến vấn đề đạo đức Cái cốt lõi nhất trong

hệ thống đạo đức Phật giáo là khuyên con người sống thiện, biết thương yêunhau, giúp đỡ nhau, tránh điều ác.

Trong xã hội Hy Lạp - La Mã cổ đại, người ta đề cao những giá trị đạođức, như tính trung thực, lòng dũng cảm, sự trong sáng và cao thượng trongtình bạn, tình yêu ở nước ta, vấn đề đạo đức được đề cập rất sớm, từ trongcác truyền thuyết, ca dao, tục ngữ nhân dân ta đã xây dựng những nguyêntắc, chuẩn mực giá trị đạo đức nhằm giáo dục con người, chăm làm, chăm học

để nâng cao trí tuệ, thương yêu giúp đỡ lẫn nhau và có nhân cách cao đẹptrong cuộc sống

Theo quan điểm mácxít, đạo đức là một hình thái ý thức xã hội đặcbiệt, bao gồm một hệ thống những quan điểm, quan niệm, quy tắc, nguyêntắc, chuẩn mực xã hội Nó ra đời tồn tại và biến đổi từ nhu cầu của xã hội.Nhờ nó, con người tự giác điều chỉnh hành vi của mình cho phù hợp với lợiích, hạnh phúc của con người và sự tiến bộ của xã hội trong mối quan hệ giữacon người với con người, giữa cá nhân với xã hội

Trong đời sống xã hội loài người có những mối quan hệ rất phức tạp,

đa dạng, chúng tồn tại đan xen nhau: quan hệ huyết tộc, nhân chủng, các giới,các thế hệ, các giai cấp mặt khác, do trình độ nhận thức của mọi người cũngkhác nhau, nên về tập tục, lợi ích, văn hóa, trình độ phát triển cũng khác nhau

Để duy trì sự tồn tại và phát triển, mỗi xã hội đòi hỏi phải xây dựng nhữngnguyên tắc, chuẩn mực sống, trên cơ sở đó con người tự ý thức, hành động.Nói cách khác là những nguyên tắc đó được xây dựng trên cơ sở tính tựnguyện, tự giác của mỗi người; biến thành ý thức xã hội để con người tự giáctuân theo

Đạo đức là nhu cầu tất yếu khách quan, nhưng lại là vấn đề có tính lịch

sử Xã hội nào cũng cần hình thành những nguyên tắc sống để con người tựnguyện tuân theo, nhằm đảm bảo trật tự xã hội, duy trì sự tồn tại, phát triểncủa xã hội và của cá nhân Trong cuộc sống, có những nguyên tắc, chuẩn mựcđạo đức chung cho mọi thời đại (sống thiện, yêu quí lao động, trung thực)

nhưng vẫn có những nguyên tắc, chuẩn mực chỉ phù hợp với từng giai đoạnlịch sử nhất định.

Từ xã hội cộng sản nguyên thủy, đến xã hội chiếm hữu nô lệ, xã hộiphong kiến, tư bản chủ nghĩa và xã hội chủ nghĩa, những yếu tố đạo đức tiến bộđược hình thành và ngày càng phát triển Đó là sự say mê lao động, sáng tạo,

đề cao tính trung thực, khiêm tốn, phẩm hạnh, danh dự con người, căm ghét ápbức tàn bạo, ghét sự dối trá, sự tương trợ hợp tác lẫn nhau, nguyên tắc bìnhđẳng về lợi ích và lao động Những yếu tố đạo đức tốt đẹp đó luôn đối lập vớichủ nghĩa cá nhân vị kỷ, hiếu danh, lười biếng, ăn bám, xa hoa, lãng phí

Như vậy đạo đức là một hiện tượng phổ biến của xã hội, của mọi thờiđại Nó tồn tại một cách tất yếu khách quan nhằm điều chỉnh ý thức, hành vi,quan hệ ứng xử của con người với nhau trong xã hội ở đâu có con người thì ở

đó có quan hệ đạo đức, và con người có nhu cầu hướng tới những giá trị đạođức, sống thiện, có ích, nhân đạo, làm tròn các nghĩa vụ đạo đức đối với xãhội Những giá trị đạo đức khi đã được hình thành ở con người thì có tác độngtrở lại xã hội theo chiều hướng tốt đẹp

Đạo đức còn giúp cho con người hoàn thiện nhân cách của mình Nhữngngười có nhân cách bao giờ cũng có những phẩm chất đạo đức cao quý.Trong các tiêu chuẩn giá trị làm nên cái đẹp của con người, sự lựa chọn củanhân dân cũng hướng đến cái giá trị đạo đức "Cái nết đánh chết cái đẹp", "Tốt

gỗ hơn tốt nước sơn" Đạo đức là nhu cầu, là cội nguồn của hạnh phúc Một

xã hội hạnh phúc chính là ở chỗ xã hội đã tạo ra những con người có ý thức,

có năng lực thực tiễn hành động vì người khác Một người có lòng vị tha haygiúp đỡ người khác chính là bản thân anh ta đã "làm phúc" cho mọi người vàchính anh ta cũng cảm thấy hạnh phúc Những người gặp hoàn cảnh éo le sẽhạnh phúc biết nhường nào khi được người khác giúp đỡ vô tư Nhờ có hành

vi đạo đức tốt, con người mới đem lại hạnh phúc cho người khác Chủ thể đạođức khi thực hiện hành vi đạo đức cũng trở nên hạnh phúc Người giúp đỡngười khác sẽ cảm thấy cuộc sống của mình trở nên tốt đẹp hơn, có ý nghĩa

hơn Người hạnh phúc nhất là người biết đem lại niềm vui, hạnh phúc chongười khác.

Lịch sử đã chứng minh đạo đức có vai trò tích cực trong đời sống xãhội, nó như một động cơ có sức mạnh thôi thúc con người đấu tranh chốnglại những cái ác, cái xấu đi ngược lại lợi ích của xã hội; nó giữ gìn và pháttriển những cái tốt, cái thiện, làm cho xã hội ngày càng phát triển Trongthời đại ngày nay, đạo đức càng đóng vai trò quan trọng trong cuộc đấutranh vì hòa bình, dân chủ, độc lập dân tộc và tiến bộ xã hội Đạo đức đangtham gia tích cực vào cuộc đấu tranh vì quyền con người, chống lại chủnghĩa vô nhân đạo, bảo vệ môi sinh, chống nghèo đói, tạo ra mọi khả năng

và điều kiện thuận lợi để con người thực hiện nhu cầu của mình Đạo đứccòn là một tiêu chuẩn giá trị cao của đời sống con người, nó loại bỏ sự thấphèn, vị kỷ, đê tiện, xấu xa, hướng con người đi tới cái tốt đẹp, cái thiện vàcái tiến bộ Đối với mỗi con người, đạo đức là cơ sở, là nền tảng để xâydựng lý tưởng sống, hướng con người xác định đúng mục đích sống Trongcuộc sống, người nào cũng đặt cho mình một câu hỏi: mình sống như thếnào, vì mục đích gì? Tồn tại để làm gì? Nói chung, người có đạo đức làngười sống vì xã hội, sống vì hạnh phúc của người khác, sống để cống hiến

và đem lại lợi ích nhiều nhất cho xã hội Điều này không có nghĩa là quênlợi ích cá nhân Bởi vì, nếu không có cá nhân thì không thể có xã hội, nên sựtồn tại của cá nhân là một tất yếu khách quan

Những điều kiện tồn tại của cá nhân không thể bỏ qua, nhưng đó khôngphải là tất cả Do đó, con người sống phải vì lợi ích chung của xã hội vàngười khác, đó là một nhận thức đầy tính nhân văn và cách mạng Nó thể hiệnquan niệm, tồn tại của con người là mục đích chứ không phải đơn thuần làphương tiện như những kẻ vụ lợi tham lam Đạo đức giúp cho con người sángtạo ra hạnh phúc Nếu con người sinh ra chỉ biết hưởng thụ, sống thụ động,không có trách nhiệm thì của cải tự nhiên sẽ bị nghèo nàn, khô kiệt và khanhiếm dần đi; những giá trị văn hóa, vật chất, tinh thần sẽ không nảy sinh, họ

luôn nhìn đời bằng con mắt chán chường, cảm thấy sống thừa, vô vị Còn mộtkhi con người đã xác định sống phải có lý tưởng để cống hiến tài năng cho xãhội, thì mọi người sẽ tích cực tự giác làm việc, đem lại những thành quả cóích cho xã hội, và cũng chính lúc đó con người tạo ra những giá trị cao chochính mình Hạnh phúc chân chính biểu hiện mối quan hệ hài hòa giữa lợi ích

cá nhân và lợi ích xã hội Mối quan hệ ấy thúc đẩy lẫn nhau, làm cho conngười và xã hội ngày càng phát triển Đạo đức còn làm cho mỗi người biếtgiữ gìn phẩm giá, danh dự sống cao cả, biết hòa nhập, gắn bó với tập thể;tránh tư tưởng bè phái, cục bộ, vị kỷ, cá nhân và những thói đạo đức giả Đạođức đem lại cho con người niềm lạc quan yêu đời, nó phát huy và khơi dậy ởcon người tính tích cực tự giác, kiên trì khắc phục khó khăn, khát khao vươntới cuộc sống chân, thiện, mỹ Trải qua các quá trình lao động sáng tạo và cảibiến xã hội, con người càng thấy rõ hơn giá trị to lớn của đạo đức

Đạo đức không chỉ đóng vai trò điều chỉnh ý thức và hành vi của conngười mà còn có tác dụng cảm hóa con người, giúp con người nhận thức vàhành động theo lẽ phải, duy trì mối quan hệ tốt đẹp giữa người và người.Đồng thời, đạo đức còn làm thức dậy trong mỗi con người những tình cảm tốtđẹp, đó là lòng nhân ái, tính trung thực thẳng thắn Cùng với sự tiến lên của

xã hội, đạo đức sẽ có mặt ở mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, nó giúp conngười có khả năng lựa chọn, đánh giá các hiện tượng xã hội, đánh giá tư cách,

ý thức và hành vi của bản thân mình, làm cho hoạt động của con người phùhợp với lợi ích của xã hội, của cộng đồng Xã hội muốn ổn định và phát triển,đòi hỏi phải xây dựng những chuẩn mực đạo đức để giúp cho con người điềuchỉnh hành vi của mình nhằm đáp ứng những yêu cầu chung của nền đạo đức

xã hội Chế độ xã hội nào cũng chú ý quan tâm đến cán bộ, vì nó liên quanđến vận mệnh và sự hưng thịnh của mỗi chế độ, mỗi quốc gia ở nước ta,trong các thời kỳ cách mạng, cán bộ luôn là vấn đề nổi lên hàng đầu và giữmột vai trò hết sức trọng yếu Nó chẳng những có ý nghĩa quyết định đối vớicông tác xây dựng Đảng và việc tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng, mà

còn là nhân tố quyết định sự thành bại của cách mạng, gắn liền với vận mệnhcủa Đảng, của đất nước và chế độ; vì cán bộ "vừa là người lãnh đạo lại vừa làngười đầy tớ trung thành của nhân dân" Đảng muốn lãnh đạo cách mạng phải

có đường lối chính trị đúng đắn Nhưng để xây dựng đường lối đúng và làmcho đường lối đó trở thành hiện thực sinh động trong cuộc sống thì nhất thiếtphải có đội ngũ cán bộ vững vàng, có phẩm chất đạo đức trong sáng Chủ tịch

Hồ Chí Minh nói: "Cán bộ là cái gốc của mọi công việc" [30, 269] và "Côngviệc thành công hoặc thất bại đều do cán bộ tốt hoặc kém", cán bộ là cái dâychuyền của bộ máy nếu dây chuyền không tốt hoặc không chạy thì động cơ

dù tốt mấy thì toàn bộ máy cũng bị tê liệt Cán bộ là nhân tố quyết định trongviệc thực hiện sự lãnh đạo của Đảng Kiên trì sự lãnh đạo của Đảng là bảođảm thành công sự nghiệp đổi mới, nhưng để thực hiện sự lãnh đạo của Đảng,ngoài sự tự giác nhận thức, bảo vệ và kiên trì của toàn Đảng và của toàn dân,thì cán bộ là nhân tố quyết định Cán bộ là người định ra đường lối, chủtrương chính sách của Đảng, Nhà nước và vận động tổ chức nhân dân thựchiện thắng lợi các mục tiêu đề ra, đưa đất nước ngày càng phát triển và tiến

bộ Trong mỗi giai đoạn, mỗi thời kỳ cách mạng cần có một đội ngũ cán bộthích ứng, vừa có phẩm chất đạo đức, vừa có năng lực để đáp ứng được sự đòihỏi của nhiệm vụ cách mạng

Hiện nay đất nước ta đang bước sang thời kỳ đẩy mạnh công nghiệphóa, hiện đại hóa, trong bối cảnh có những thời cơ, thuận lợi mới, nhưng cũng

có nhiều khó khăn, thách thức mới Nhiệm vụ cách mạng mới rất nặng nề,khó khăn và phức tạp, đòi hỏi phải xây dựng được một đội ngũ cán bộ ngangtầm, có đủ bản lĩnh chính trị, phẩm chất cách mạng cao Chính vì thế, trongđiều kiện cách mạng hiện nay, đạo đức cần phải được nhấn mạnh trong mỗicon người, đặc biệt đối với đội ngũ cán bộ của Đảng, Nhà nước và các tổchức đoàn thể quần chúng Chủ tịch Hồ Chí Minh nói, làm cách mạng để cảitạo xã hội cũ thành xã hội mới là một sự nghiệp rất vẻ vang, nhưng nó cũng làmột nhiệm vụ rất nặng nề, một cuộc đấu tranh rất phức tạp, lâu dài, gian khổ

Sức có mạnh mới gánh được nặng và đi được xa Người cán bộ phải có đạođức cách mạng làm nền tảng, mới hoàn thành được nhiệm vụ cách mạng vẻvang Vì vậy, người cán bộ có đạo đức cách mạng thì khi gặp khó khăn, giankhổ, thất bại cũng không lùi bước Vì lợi ích chung của Đảng, của cách mạng,của giai cấp, của dân tộc người cán bộ sẽ không ngần ngại hy sinh lợi ích của

cá nhân mình Khi cần họ sẵn sàng hy sinh cả tính mạng của mình cũngkhông tiếc Trong mọi hoàn cảnh khi thuận lợi, thành công cũng như lúc gặpkhó khăn gian khổ họ luôn thể hiện tinh thần "Lo trước thiên hạ, vui sau thiênhạ"; lo hoàn thành nhiệm vụ cho tốt chứ không kèn cựa về mặt hưởng thụ;không công thần, không quan liêu, không kiêu ngạo, không hủ hóa Họ ra sứclàm việc cho Đảng, giữ vững kỷ luật của Đảng, thực hiện tốt đường lối, chínhsách của Đảng; đặt lợi ích của Đảng, của nhân dân lao động lên trên lợi íchriêng của cá nhân mình; hết lòng hết sức phục vụ nhân dân, gương mẫu trongmọi công việc, biết hòa mình với quần chúng, lắng nghe ý kiến của quầnchúng, từ lời nói đến việc làm đều làm cho dân tin, dân phục, dân yêu

Như vậy, đạo đức không thể thiếu đối với mỗi người và càng khôngthể thiếu đối với mỗi cán bộ Nó giúp cho người cán bộ nhìn đúng, làm đúng.Đạo đức cách mạng là động lực thôi thúc nội tâm của người cán bộ vượt lênmọi khó khăn để nâng cao trình độ trí tuệ, không có động lực này thì khó cóthể nâng cao được trình độ cho bản thân, hoặc nếu có thì rất có thể nhữnghiểu biết và tài năng của họ được sử dụng nhiều khi không đúng mục đích mà

Tổ quốc và nhân dân mong muốn Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thốngbao gồm nhiều lĩnh vực, phản ánh gần như toàn bộ những vấn đề quan trọngnhất của sự nghiệp cách mạng nước ta

Nhưng có thể nói, vấn đề đạo đức của người cách mạng được Ngườiđặt ở vị trí hàng đầu và được nói đến nhiều nhất trong suốt cả cuộc đời hoạtđộng cách mạng của mình Nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh chúng ta thấyNgười rất đề cao vai trò của đạo đức Người coi đạo đức là cái gốc của ngườicán bộ Suốt cuộc đời đấu tranh vì sự nghiệp giải phóng dân tộc, giải phóng

giai cấp, giải phóng con người, Hồ Chí Minh luôn quan tâm đến đạo đức cáchmạng, đạo đức làm người Người nêu lên những tiêu chuẩn về đạo đức cáchmạng và chính Người là một kiểu mẫu về đạo đức cách mạng Khi đã trởthành người Cộng sản, Hồ Chí Minh thấy có trách nhiệm tuyên truyền giáodục chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng cứu nước đúng đắn cho người cáchmạng Việt Nam Đồng thời, người truyền thụ đạo đức cách mạng cho họ.Trong tác phẩm Đường cách mệnh, ở chương đầu tiên, Người nêu: "Về tưcách người cách mệnh" Tháng 10 năm 1947, khi Người viết cuốn Sửa đổi lốilàm việc, Người nhấn mạnh đến đạo đức mới, vì chỉ có thực hiện đạo đức mớithì người cán bộ mới nhận thức đầy đủ ý thức trách nhiệm của mình và hoànthành nhiệm vụ của tập thể, của dân tộc, của giai cấp và của loài người.Người nói: "Cũng như sông thì có nguồn mới có nước, không có nguồn thìsông cạn Cây phải có gốc, không có gốc thì cây héo Người cách mạngkhông có đạo đức thì dù tài giỏi mấy cũng không lãnh đạo được nhân dân"[34, 252-253] Trong sự nghiệp cách mạng, một trong những vấn đề Hồ ChíMinh quan tâm hàng đầu là đạo đức Suốt đời, Hồ Chí Minh luôn luôn quantâm đến việc giáo dục lý tưởng cách mạng và đạo đức cách mạng cho nhữngngười yêu nước, cho thanh niên, cho quần chúng, đặc biệt là cho cán bộ đảngviên Phải khẳng định rằng, Hồ Chí Minh không chỉ là người giáo dục đạođức cách mạng, mà còn là hiện thân của đạo đức cách mạng đã nêu gươngcho toàn Đảng, toàn dân ta.

Trong quá trình cách mạng Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn quantâm, lo lắng đến đội ngũ cán bộ lãnh đạo quản lý của Đảng bởi vai trò của họđối với quần chúng, đối với sự nghiệp cách mạng là rất lớn Người cho rằng,người cán bộ cách mạng phải có nhiều ưu điểm, nhiều đức tính tốt, khái quátlại là phải có đạo đức cách mạng và năng lực làm việc Một cán bộ lãnh đạoquản lý tốt phải được xác định trên cơ sở tổng hợp một cách biện chứng giữahai mặt đức và tài Xét trong mối quan hệ đó, Chủ tịch Hồ Chí Minh xem đạođức cách mạng của người cán bộ là gốc, vì không có đạo đức cách mạng thì

có giỏi mấy cũng không làm được cán bộ lãnh đạo, cán bộ quản lý của Đảng

và Nhà nước Người thường nhắc nhở cán bộ, đảng viên rèn luyện đạo đứccách mạng và năng lực làm việc Người cho rằng, quần chúng nhân dân theoĐảng không phải vì cái mác "cộng sản" mà là vì tư cách, đạo đức của ngườicán bộ cộng sản Nội dung chủ yếu của đạo đức cách mạng đó là: xây dựngchủ nghĩa tập thể xã hội chủ nghĩa, chống chủ nghĩa cá nhân, lao động tựgiác, sáng tạo, cần kiệm liêm chính, chí công vô tư những tư tưởng đó củaNgười là sợi chỉ đỏ xuyên suốt quá trình giáo dục, xây dựng đội ngũ cán bộlãnh đạo, quản lý của Đảng và Nhà nước ta Hồ Chí Minh không phải làngười đầu tiên đề cao vị trí, vai trò của đạo đức Trước đây hàng chục thế kỷPhật giáo, Khổng giáo, Lão giáo đều đã đề cao vị trí của đạo đức, đặc biệt làKhổng giáo Khổng Tử là một nhà đạo đức lớn Ông chủ trương xây dựngmột nền chính trị đạo đức lấy chữ "nhân" làm nền tảng Hồ Chí Minh đánhgiá cao Nho giáo chủ yếu ở đạo đức học Người cho rằng "Học thuyết củaKhổng Tử có ưu điểm của nó là sự tu dưỡng đạo đức cá nhân" Nhưng đừng

vì thế mà nghĩ rằng tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức cũng giống như tưtưởng đạo đức của Khổng Tử Hồ Chí Minh chỉ lấy cái hay, cái đúng của Nhogiáo ở chỗ nó đề cao đạo đức nhưng không phải là thứ đạo đức trừu tượng mà

là đạo đức của con người trần gian, đặc biệt là đạo làm người "tu thân" củaNho giáo là để trở thành người có nhân, có đức Về mặt nào đó chữ "nhân"của Nho giáo cũng như quan niệm về đạo đức của Khổng Tử dễ gần với chủnghĩa nhân đạo mácxít Nho giáo đề ra "cần, kiệm, liêm, chính" Hồ Chí Minhcũng nói tới: Cần, kiệm, liêm, chính, nhưng với một nội dung khác về cơ bản.Quan điểm Nho giáo đề ra "cần, kiệm, liêm, chính" là chỉ để người khác thựchiện chứ không phải cho vua, chúa, quan lại phong kiến thực hiện, như HồChí Minh đã từng có nhận xét Hồ Chí Minh không chỉ là một nhà đạo đứchọc mà đúng hơn phải nói Người là nhà cách mạng về đạo đức Người tiếpthu tất cả những cái hay, cái đúng của Nho giáo về quan điểm đạo đức, song

về cơ bản, Người đã có sự cải tạo lại phát triển lên khiến nó trở thành những

giá trị phù hợp với thực tế Việt Nam, với đường lối cách mạng nước ta Từ đó

ở Người hình thành một hệ thống quan điểm riêng về đạo đức bổ sung choquan điểm đạo đức của chủ nghĩa Mác - Lênin, tạo thành một triết lý pháttriển lấy đạo đức cách mạng làm nền tảng cho cách mạng nước ta Triết lý đạođức Hồ Chí Minh là triết lý phát triển hướng về con người, thực hiện sựnghiệp cách mạng để giải phóng con người, nhất là người lao động bị áp bức,bóc lột Đó cũng là triết lý về đạo đức thể hiện sự đoàn kết tất cả mọi ngườicần lao trên thế giới để thực hiện sứ mệnh cách mạng cao cả là giải phóng conngười khỏi áp bức bóc lột, khỏi sự nghèo nàn, lạc hậu, để xây dựng một xãhội phồn vinh, bình đẳng, dân chủ, văn minh Phải chăng, cũng từ bài học củabản thân là nhờ có tấm lòng yêu nước, thương dân được xem như một độnglực lớn, Hồ Chí Minh mới xem đạo đức là cái gốc của người cách mạng, để từ

đó Người đặt vấn đề đạo đức có tầm quan trọng như một triết lý phát triển của

xã hội nói chung, của sự nghiệp cách mạng Việt Nam nói riêng ở đây còn có

ý nghĩa sâu xa nữa mà có lẽ chúng ta chưa phải ai cũng đã thấy hết, đó là việc

Hồ Chí Minh không chỉ đặt đối tượng của sự nghiệp cách mạng mà mình theođuổi là giải phóng con người, mà quan trọng là chủ thể cách mạng cũng là conngười Con người nói ở đây không phải là một siêu nhân nào đó có sứ mệnhgiải phóng cho người khác mà chính là người dân, người cùng khổ, người bị

áp bức Tóm lại, "số phận dân ta ở trong tay ta, văn hóa soi đường cho quốcdân đi "như Hồ Chí Minh khẳng định là với ý nghĩa đó Nói văn hóa soiđường là nói đến tầm trí tuệ của mỗi người, yêu cầu về dân trí, nhưng cũng lànói đến vai trò của đạo đức Bởi lẽ, nếu thiếu đạo đức thì dù có văn hóa conngười cũng không làm nên trò gì, hơn nữa, đạo đức mà Hồ Chí Minh đòi hỏi

ở đây là đạo đức cách mạng Bản chất đạo đức cách mạng đã tiềm ẩn một nộilực khiến cho con người phải vươn lên không ngừng để thực hiện những hoàibão của mình Hồ Chí Minh là một tấm gương như vậy và Người mong muốnmọi người cũng như mỗi người, nghĩ đến thân phận của mình và số phận củadân ta thì trước hết phải tự mình nâng mình lên, tự mình phát huy mọi tiềm

năng mà mình có được để phụng sự cho nước, cho dân trong đó có bản thânmình Hồ Chí Minh được mọi người tôn vinh là siêu nhân và chính Người đã

có nhiều công lao vĩ đại đối với đất nước ta, nhân dân ta và cả thế giới Thếnhưng Hồ Chí Minh lại không bao giờ xem mình là siêu nhân Điều đó chẳngnhững xuất phát từ phẩm chất khiêm tốn của Người mà còn xuất phát từ mộtquan niệm về triết lý phát triển, xem sự nghiệp cách mạng là công việc củamọi người, của dân và do dân Một người dù tài giỏi đến mấy nếu không cónhân dân cũng không làm gì được Chỉ có nhân dân mới là nhân tố quyết địnhcủa phát triển Đó là một quan điểm mới về triết lý phát triển mà không phải

ai cũng thấy, cũng quán triệt được trong quá trình thực hiện nhiệm vụ cáchmạng của mình Đây là một nội dung đạo đức hết sức quan trọng hầu nhưchúng ta chỉ thấy rõ trong tư tưởng Hồ Chí Minh, bởi lẽ, Hồ Chí Minh khôngchỉ nói mà chính Người đã làm như vậy Bản thân người là một hình ảnh sinhđộng của triết lý xem đạo đức như một động lực của phát triển xã hội nóichung, của sự nghiệp cách mạng nước ta nói riêng Nhìn lại thực tế lịch sửcủa dân tộc, chúng ta có thể thấy rõ chỉ những triều đại nào biết dựa vào dân,coi dân thực sự là gốc của nước, dân mới là sức mạnh "vừa có khả năng đẩythuyền vừa có khả năng lật thuyền", thì triều đại đó sẽ chẳng những đứngvững được mà còn vượt qua được những sóng gió, giữ cho đất nước được độclập, thịnh vượng, nhân dân được tự do Đó là những tấm gương của TrầnHưng Đạo, Lê Lợi, Nguyễn Trãi, Quang Trung và nhiều vị vua hiền, tôi giỏikhác Đương nhiên, không chỉ có đạo đức mà phải nói đến tài năng vốn đượcxem là một điều kiện cũng có vai trò quyết định trong sự nghiệp xây dựng vàphát triển đất nước Song, như Hồ Chí Minh đã từng nói giữa đức và tài thìđức cần có trước, bởi lẽ, nếu không có đức thì dù có tài cũng không thể làm

gì, thậm chí có tài mà không có đức có khi còn trở thành tai họa cho dân, chocách mạng

Nhìn lại sự nghiệp cách mạng nước ta từ sau Cách mạng tháng Támđến nay, chúng ta càng thấy rõ quan điểm xem "đạo đức là gốc của người

cách mạng" của Hồ Chí Minh quan trọng và đúng đắn như thế nào Có thểtrước đây khi nói đến quan điểm xem đạo đức là gốc của người cách mạng, cóngười còn e ngại nghĩ rằng chắc Hồ Chí Minh chịu ảnh hưởng của Nho giáonên mới đề cao vai trò của đạo đức như vậy Nhưng đến nay, sau những thựctiễn sinh động, nhất là sau thời kỳ đất nước đổi mới, phát triển nền kinh tếnhiều thành phần vận động theo cơ chế thị trường, đồng thời có sự mở cửagiao lưu, hội nhập với thế giới chúng ta mới thấm thía với những quan điểmđúng đắn của Hồ Chí Minh trong việc đề cao vai trò của đạo đức Không phảingẫu nhiên mà trong Di chúc để lại, Chủ tịch Hồ Chí Minh còn tiếp tục nhấnmạnh "Đảng ta là một Đảng cầm quyền Mỗi đảng viên và cán bộ phải thật sựthấm nhuần đạo đức cách mạng, thật sự cần kiệm liêm chính, chí công vô tư Phải giữ gìn Đảng ta thật trong sạch, phải xứng đáng là người lãnh đạo, làngười đầy tớ thật trung thành của nhân dân Đảng cần phải chăm lo giáo dụcđạo đức cách mạng cho thanh niên, đào tạo họ thành những người thừa kế xâydựng chủ nghĩa xã hội vừa "hồng" vừa "chuyên" Đảng cần phải có kế hoạchthật tốt để phát triển kinh tế và văn hóa, nhằm không ngừng nâng cao đờisống của nhân dân [33, 510-511].

1.1.2 Đặc điểm của cán bộ lãnh đạo, quản lý nhà nước, những yêu cầu đạo đức của họ trong giai đoạn hiện nay

Cán bộ lãnh đạo quản lý nhà nước là gì? Nó khác với những loại cán

bộ khác như thế nào? Đây là những vấn đề chưa thật được giới nghiên cứuquan tâm Trong Nghị quyết Hội nghị lần thứ 3 Ban chấp hành Trung ương(khóa VIII), khi nói về tiêu chuẩn của các loại cán bộ, Đảng ta đã phân cán

bộ thành bốn loại: cán bộ lãnh đạo Đảng, Nhà nước, đoàn thể nhân dân; cán

bộ lãnh đạo lực lượng vũ trang; cán bộ khoa học, chuyên gia; cán bộ quản lýkinh doanh

Như vậy ở đây cán bộ lãnh đạo, quản lý nhà nước chưa được phânthành một loại cán bộ riêng biệt trong mối quan hệ với các loại cán bộ khác.Điều đó chứng tỏ loại cán bộ này vẫn có những đặc điểm chung với các loại

cán bộ khác, nhất là cán bộ lãnh đạo Đảng và các đoàn thể nhân dân Ngayviệc phân biệt hai thuật ngữ "lãnh đạo" và "quản lý" hiện nay cũng đang cónhiều cách phân biệt và có nhiều quan điểm khác nhau Có quan điểm chorằng, lãnh đạo chỉ là một bộ phận, một chức năng của công tác quản lý Nghĩa

là, quản lý bao trùm trong nó cả công tác lãnh đạo Đối với nhà quản lý, lãnhđạo chỉ là một trong những phẩm chất mà thôi Cũng có quan điểm lại chorằng, "lãnh đạo" bao gồm trong nó cả "quản lý", "quản lý" chỉ là một bộ phậnhay một khía cạnh của "lãnh đạo" Theo Từ điển tiếng Việt (1992): "lãnh đạo

là đề ra chủ trương, đường lối và tổ chức, đảng viên thực hiện" [42, 540]; còn

"quản lý" - một là: trông coi và giữ gìn theo những yêu cầu nhất định, hai là:

tổ chức và điều khiển các hoạt động theo những yêu cầu nhất định" [42, 789].Nếu theo cách hiểu trong Từ điển tiếng Việt thì rõ ràng lãnh đạo bao trùm lênquản lý và quản lý chẳng qua là thực thi một nhiệm vụ nào đó được cấp trênchỉ đạo, được lãnh đạo Nghĩa là, quản lý không chỉ là một bộ phận cấu thànhcông tác lãnh đạo mà quản lý thực chất là sự triển khai cụ thể của lãnh đạo.Trong luận văn này chúng tôi không có ý phân biệt giữa lãnh đạo và quản lý.Hai thuật ngữ này được dùng đôi khi thay thế nhau trong các văn cảnh tươngthích không phân biệt Cán bộ lãnh đạo, quản lý nhà nước ở đây chúng tôimuốn nói tới những người có chức vụ, quyền hạn, sử dụng chức vụ, quyềnhạn mà Nhà nước giao cho để thực hiện những nhiệm vụ của Nhà nước, quản

lý, điều tiết xã hội Khái niệm cán bộ lãnh đạo, quản lý nhà nước có liên quantới khái niệm cán bộ công chức Nhà nước Cán bộ công chức Nhà nước baogồm những người trong biên chế, hoặc được tuyển dụng, bổ nhiệm Họ lànhững người hoặc được giao nhiệm vụ thường xuyên, hoặc những người dobầu cử để đảm nhiệm chức vụ theo nhiệm kỳ hưởng lương từ ngân sách Nhànước và làm việc trong các nhiệm sở của Nhà nước, các tổ chức chính trị, xãhội; những người là sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên nghiệp đang làm việc trongcác cơ quan quân đội, công an Như vậy đội ngũ cán bộ, công chức khôngphải chỉ có những người làm việc trong các cơ quan hành chính Nhà nước, mà

cả những người làm việc trong các cơ quan Nhà nước khác, miễn là họ có đặcđiểm chung: giữ một công việc thường xuyên, được xếp vào ngạch bậc cán bộcông chức nhà nước và được hưởng lương từ ngân sách nhà nước Thực tiễnlãnh đạo, quản lý nhà nước trong thời gian qua đã khẳng định rằng muốn côngviệc Nhà nước được thông suốt, thống nhất, kịp thời, linh hoạt không thểkhông cần có một đội ngũ cán bộ, công chức chuyên nghiệp có đủ phẩm chất

và năng lực Cán bộ lãnh đạo, quản lý nhà nước là những người có chức vụ,quyền hạn để thực thi quyền lực của Nhà nước Trong chế độ ta chức vụquyền hạn, quyền lực Nhà nước không phải là của bản thân người cán bộ, củabản thân Nhà nước Quyền lực Nhà nước vốn là quyền lực công cộng của xãhội, của nhân dân "trao cho", ủy nhiệm cho Những người cán bộ lãnh đạo,quản lý nhà nước được nhân dân và xã hội "ủy nhiệm" thay mặt xã hội, thaymặt nhân dân để quản lý xã hội Xã hội muốn vận động, phát triển đòi hỏiphải có sự tổ chức và quản lý chặt chẽ Xét về nguyên tắc và xu thế phát triểnthì mọi thành viên trong xã hội đều tham dự vào quá trình này Đây là xu thếtất yếu trong chủ nghĩa xã hội Nhưng trên thực tế, thực hiện đầy đủ nguyêntắc này lại là một quá trình lịch sử lâu dài, đòi hỏi quần chúng nhân dân phải

có một mặt bằng dân trí cao và có một trình độ phát triển kinh tế, văn hóa cao.Lúc đó việc quản lý nhà nước sẽ không còn là "chức năng đặc biệt của lớpngười đặc biệt" nữa

Trong tình hình hiện nay, nhất là ở nước ta còn rất cần thiết phải có một

bộ máy quản lý chuyên nghiệp bao gồm một đội ngũ cán bộ, viên chức thànhthạo chuyên môn nghiệp vụ quản lý, tận tâm tận lực phục vụ lợi ích chung củanhân dân, của xã hội Như vậy cán bộ lãnh đạo, quản lý nhà nước vẫn là mộttầng lớp đặc biệt được trao cho những quyền hạn và quyền lực nhất định,nhưng quyết họ không phải là tầng lớp đặc biệt "có đặc quyền đặc lợi" Sửdụng chức quyền và việc lợi dụng, lạm dụng chức quyền là hai vấn đề hoàntoàn khác nhau Nhà nước ta là Nhà nước của dân, do dân và vì dân, là Nhànước mà tất cả quyền lực của nó đều thuộc về nhân dân Khi nói về bản chất

của Nhà nước ta Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: "Nước ta là nước dân chủ.Bao nhiêu lợi ích đều vì dân Bao nhiêu quyền hạn đều của dân Công việcđổi mới xây dựng là trách nhiệm của dân, sự nghiệp kháng chiến kiến quốc làcông việc của dân Quyền hành và lực lượng đều ở dân" [34, 199] Để thểhiện và thực hiện được bản chất của Nhà nước, Chủ tịch Hồ Chí Minh đòi hỏingười cán bộ Nhà nước phải là "công bộc", là "người đầy tớ thật trung thànhcủa nhân dân" Được nhân dân "ủy quyền", "trao cho" do đó Nhà nước, cũngnhư cán bộ lãnh đạo, quản lý nhà nước là những người có chức vụ, quyềnhạn, có quyền lực trong xã hội và do đó cũng rất dễ dẫn tới sự chuyển hóa từchỗ là công bộc, công cụ của nhân dân trở thành "ông chủ" đứng lên trên xãhội đè đầu cưỡi cổ nhân dân; rất dễ coi quyền lực được ủy quyền là quyền lựccủa mình và sử dụng nó nhằm mục đích trục lợi

Do đó, đối với những cán bộ lãnh đạo, quản lý nhà nước bên cạnhnhững yêu cầu cần phải có năng lực để thực thi nhiệm vụ, còn đòi hỏi phải cóphẩm chất đạo đức tốt, trung thực, tận tâm vì tập thể, hết lòng hết sức vì nhândân, có tinh thần trách nhiệm cao nhất trước nhân dân Trong suốt quá trìnhcách mạng, Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng ta đã hết sức quan tâm đến việcnâng cao đạo đức cách mạng cho cán bộ nói chung, cán bộ lãnh đạo quản lýnhà nước nói riêng Nói về tiêu chuẩn của người cán bộ, Đảng ta luôn thấmnhuần quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh: coi trọng cả đức và tài, trong đóđức là gốc Hiện nay đất nước ta đang bước sang thời kỳ đẩy mạnh côngnghiệp hóa, hiện đại hóa trong bối cảnh có những thời cơ, thuận lợi mới,nhưng cũng có nhiều khó khăn thách thức mới Nhiệm vụ chính trị mới rấtnặng nề, khó khăn và phức tạp, đặt ra rất nhiều vấn đề cho công tác cán bộ,đòi hỏi Đảng ta phải xây dựng được đội ngũ cán bộ ngang tầm, có đủ bản lĩnhchính trị, phẩm chất cách mạng, năng lực trí tuệ và tổ chức thực tiễn, gópphần thực hiện thành công hai nhiệm vụ chiến lược xây dựng và bảo vệ Tổquốc xã hội chủ nghĩa

Để xây dựng được đội ngũ cán bộ đáp ứng những yêu cầu của nhiệm

vụ cách mạng mới Hội nghị Ban chấp hành Trung ương Đảng lần thứ 3 (khóaVIII) đã đề ra những tiêu chuẩn chung cho đội ngũ cán bộ là: - Có tinh thầnyêu nước sâu sắc, có tinh thần phục vụ nhân dân, kiên định mục tiêu độc lậpdân tộc và chủ nghĩa xã hội, phấn đấu thực hiện có hiệu quả đường lối củaĐảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước - Cần kiệm liêm chính, chí công

vô tư, không tham nhũng và kiên quyết đấu tranh chống tham nhũng, có ýthức tổ chức kỷ luật, trung thực, không cơ hội, gắn bó mật thiết với nhân dân,được nhân dân tín nhiệm - Có trình độ hiểu biết về lý luận chính trị, nắmvững quan điểm, đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước;

có trình độ văn hóa, chuyên môn, đủ năng lực và sức khỏe để làm việc cóhiệu quả, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ được giao Trong điều kiện kinh tế thịtrường và mở cửa, trước sự cám dỗ của tiền tài, vật chất, trước những đòn tiếncông hiểm độc của các thế lực thù địch, nhiều cán bộ lơi lỏng tu dưỡng, rènluyện phấn đấu, bị thoái hóa biến chất về phẩm chất chính trị, đạo đức, lốisống thì việc tiếp tục nhấn mạnh đức là gốc là hoàn toàn đúng đắn và cầnthiết Từ đại hội toàn quốc lần thứ VI Đảng ta đã khẳng định quan điểm,đường lối của Đảng là lấy chủ nghĩa Mác - Lê nin và tư tưởng Hồ Chí Minhlàm nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động cách mạng Đạo đức cáchmạng được hình thành và phát triển trên cơ sở chủ nghĩa Mác - Lê nin và tưtưởng Hồ Chí Minh, đồng thời kế thừa truyền thống đạo đức của dân tộc Đó

là sự kết hợp giữa bản chất cách mạng của giai cấp vô sản, những tinh hoa củavăn hóa, văn minh nhân loại và những nét ưu việt trong truyền thống đạo đứccủa dân tộc Sự kết hợp đó tạo nên một nền đạo đức mới, đạo đức cách mạngViệt Nam Muốn xây dựng được nền đạo đức mới cho toàn xã hội thì trướchết đội ngũ cán bộ của Đảng và Nhà nước phải là lực lượng tiên phong, là tấmgương cho toàn thể quần chúng nhân dân Để làm tròn nhiệm vụ vẻ vang củamình thì mỗi cán bộ phải không ngừng học tập, rèn luyện, trau dồi phẩm chấtcách mạng Đạo đức cách mạng không phải là những tiêu chuẩn trừu tượng,

mà gắn với yêu cầu đặc điểm của từng thời kỳ cách mạng Trong thời kỳ đẩy

mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, những yêu cầu đặt ra về phẩmchất đạo đức của người cán bộ nói chung và của người cán bộ lãnh đạo, quản

lý nhà nước nói riêng là:

Thứ nhất, Có lòng trung thành với Tổ quốc, với Đảng, tin tưởng vào sựnghiệp đổi mới của Đảng, vào con đường đi lên chủ nghĩa xã hội; phấn đấutích cực góp phần vào sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước,thực hiện mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, vănminh Phẩm chất này là cái gốc của người cán bộ nói chung và người cán bộlãnh đạo, quản lý nhà nước nói riêng, là chuẩn mực và giá trị cao nhất vềđạo đức cách mạng của người cán bộ, nó phải được trở thành tình cảm và ýchí cách mạng của mỗi người cán bộ Bởi vậy, sự tự rèn luyện để có đượctình cảm tốt đẹp của bản thân mỗi cán bộ là công việc của chính họ Làm sao

để trái tim mỗi người cán bộ rung động trước niềm vui của dân tộc cũng nhưđau buồn trước cảnh nghèo nàn và lạc hậu của quần chúng nhân dân, coi đónhư niềm vui và nỗi buồn của chính bản thân, gia đình mình Phải có tìnhcảm cách mạng đó thì mới thôi thúc người cán bộ hăng say làm việc, tìmcách hoàn thành nhiệm vụ Không có sự say sưa thì không thể có sự tìm tòisáng tạo Nhờ có ngọn lửa nhiệt tình cách mạng mà có sự say sưa với côngviệc và sáng tạo trong hành động, tìm kiếm những phương án tối ưu chocông việc Bất luận vì nguyên cớ gì mà để ngọn lửa nhiệt tình, lý tưởng hoàibão tắt đi, chắc chắn không thể có điều kiện để nâng cao và thâu tóm đượctri thức Giai đoạn cách mạng hiện nay, hơn bao giờ hết cần phải có nhiệttình cách mạng một cách bền bỉ, lặng lẽ nhưng lại là sự đấu tranh quyết liệtvới bản thân trước những ảnh hưởng tiêu cực của cơ chế thị trường, một cơchế thường làm triệt tiêu nhiệt tình cách mạng của mỗi người, làm tăng độnglực cho chủ nghĩa cá nhân, chủ nghĩa cơ hội, óc vị kỷ Nhiệt tình cách mạngcủa mỗi người cán bộ là biểu hiện của tính nhân văn cao cả Để bảo vệ conngười chống lại những hành vi "phi nhân tính", người cán bộ không ngầnngại chấp nhận sự hy sinh Tình cảm và ý chí cách mạng tạo cho người cán

bộ lãnh đạo dũng cảm dám nhìn thẳng vào sự thật, đấu tranh bảo vệ cáiđúng, chống lại cái sai không vì lợi ích, địa vị cá nhân hoặc do sự áp đặt cánhân độc đoán nào chi phối

Thứ hai, Cán bộ phải trau dồi chủ nghĩa tập thể, chống chủ nghĩa cánhân, chủ nghĩa quan liêu và thói đặc quyền, đặc lợi Chủ nghĩa tập thể đòihỏi mọi người gắn bó đoàn kết để tạo nên sức mạnh to lớn của cách mạng Sựđoàn kết gắn bó chặt chẽ đó phải đi liền với sự tôn trọng cá nhân, không lấydanh tập thể coi thường cá nhân, sáng kiến của cá nhân, xâm phạm nhân cách

cá nhân Chủ nghĩa tập thể phải tạo điều kiện thuận lợi đúng hướng cho sựphát triển tiến bộ của cá nhân, cho sự tự do sáng tạo cũng như phát triển cátính, nhân cách phong phú của mỗi con người Trong sự nghiệp đổi mới củađất nước, mối quan hệ giữa cá nhân và tập thể phải được kết hợp và giải quyếtmột cách hài hòa giữa quyền lợi và nghĩa vụ, lợi ích cá nhân và lợi ích tập thểtheo phương châm "Mỗi người vì mọi người, mọi người vì mỗi người" Phảikiên quyết chống lại chủ nghĩa cá nhân, vì nó là thứ bệnh rất nguy hiểm đẻ rahàng loạt những căn bệnh khác, như tham ô, hối lộ, hủ hóa, đặc quyền, đặclợi, lãng phí của công, công thần địa vị, kéo bè, kéo cách, tự do vô tổ chức vô

kỷ luật, cơ hội, xu nịnh, bợ đỡ, quan liêu, với rất nhiều biểu hiện xấu xa tệ hạinhư mệnh lệnh, cửa quyền, giấy tờ, quan cách, hách dịch, gia trưởng, độcđoán chuyên quyền, ức hiếp quần chúng, đẳng cấp, xa quần chúng, xa thực tế,

vô trách nhiệm, bảo thủ, trì trệ Chủ nghĩa cá nhân và bệnh quan liêu là kẻđịch ở bên trong con người "một thứ giặc trong lòng chúng ta" Nó thường ẩnnáu kín đáo, hơn nữa còn được bao che bởi chính chúng ta Do đó, yêu cầumọi người phải kiên quyết chống lại, phải quét sạch nó đi Muốn củng cốnâng cao phẩm chất đạo đức cho cán bộ phải chống chủ nghĩa cá nhân, thamnhũng, quan liêu Đây là công việc vừa mang tính cấp bách vừa mang tính cơbản trong chiến lược xây dựng và nâng cao chất lượng tổ chức Đảng của mỗicán bộ, đảng viên, đặc biệt là những người giữ cương vị trọng trách trong hệthống chính trị, trong Nhà nước

Thứ ba, Cán bộ phải gương mẫu, trung thực trong lao động, cần kiệm,liêm chính, chí công, vô tư Chủ tịch Hồ Chí Minh thường nhắc nhở cán bộ,đảng viên phải: cần, kiệm, liêm, chính, chí công tô tư "Cần" là cần cù tronglao động, biết khuyến khích và giúp đỡ người khác làm tốt công việc "Cần"trong giai đoạn hiện nay còn phải là tích cực, chủ động, sáng tạo trong côngviệc được giao, mang lại hiệu quả cao trong công việc mình đảm nhiệm Tínhhiệu quả là yêu cầu bức thiết trong điều kiện kinh tế thị trường, nhất là đối vớicán bộ lãnh đạo quản lý nhà nước Cho nên, "cần" trong giai đoạn hiện nay làyếu tố không thể thiếu được đối với người cán bộ lãnh đạo, quản lý nhà nước.

"Kiệm" có nghĩa là không hoang phí thời gian, của cải của mình và của nhândân Tiết kiệm thời gian, tiết kiệm trong sản xuất để mang lại hiệu quả sảnxuất cao Tiết kiệm trong đời sống, trong sinh hoạt, tránh xa hoa, lãng phí củacải của cá nhân, gia đình và xã hội Những điều đó vẫn giữ nguyên giá trị vàvai trò trong điều chỉnh hành vi của cán bộ, đảng viên hiện nay Tuy nhiên,cũng phải có sự đổi mới nhận thức, không nên hiểu chữ "kiệm" với nghĩa hạnhẹp, đòi hỏi cán bộ quản lý phải "thắt lưng, buộc bụng", "nắm cơm với quảcà" để xây dựng CNXH, cán bộ không được mua sắm và sử dụng nhữngphương tiện hiện đại

Cái chúng ta cần đấu tranh, giáo dục đối với cán bộ là lối sống gấp,

sự xa xỉ, lãng phí chạy theo thị hiếu không lành mạnh về văn hóa và đạođức "Liêm" là không tham ô, tôn trọng tài sản của công dân và của nhândân Chúng ta muốn xây dựng thành công CNXH thì trước hết đội ngũ cán

bộ lãnh đạo quản lý nhà nước phải là tấm gương về "liêm" Cán bộ lãnh đạo,quản lý không nghiêm, vi phạm các thói xấu như tham ô, móc ngoặc, hối lộ,

tư lợi bất minh thì không mang lại được niềm tin cho quần chúng, làm suyyếu xã hội Đây chính là một trong những vấn đề nhức nhối hiện nay ở nước

ta mà Chính phủ xem là một tệ nạn xã hội Nhiều cán bộ lãnh đạo quản lýtrở thành tội phạm chỉ vì danh lợi bất minh, bất "liêm" "Chính" là việc phảithì dù nhỏ cũng làm, việc trái thì dù nhỏ cũng tránh Tức là đòi hỏi cán bộ

phải có tính thẳng thắn, trung thực, làm theo lẽ phải, đấu tranh chống sự giảdối, không trung thực, cơ hội, lợi dụng chức quyền làm việc bất minh Đóchính là một trong những phẩm chất tư cách tốt của người cán bộ lãnh đạoquản lý nhà nước Ngày nay, trong điều kiện kinh tế thị trường, cán bộ lãnhđạo quản lý nhà nước càng cần phải được giáo dục, rèn luyện phẩm chất đó.

"Chí công vô tư" trong điều kiện kinh tế thị trường được hiểu với nghĩaquyền lợi và nghĩa vụ của mọi người bao giờ cũng gắn với xã hội, khôngtách rời, cô lập một cách tuyệt đối khỏi lợi ích xã hội Hoạt động của cánhân phải trên cơ sở nền tảng của xã hội, vì xã hội trong đó có quyền lợi trựctiếp của bản thân mình Trong từng nhiệm vụ cụ thể, mọi người phải lấy lợiích chung của tập thể, của quốc gia, của dân tộc đặt lên trên lợi ích cá nhânmình Cán bộ lãnh đạo quản lý không được vì quyền lợi (nhất là quyền lợikhông chính đáng) của riêng bản thân mình mà vi phạm tới lợi ích tập thể,lợi ích quốc gia Chí công vô tư với nghĩa như vậy vẫn phải là nội dung giáodục và xây dựng đạo đức cho cán bộ lãnh đạo quản lý nhà nước ở nước tahiện nay Thực tế cho thấy, sự hiểu biết kết hợp với nhiệt tình cách mạng là

cơ sở, điều kiện tạo nên hành động đúng đắn của người cán bộ Chính bằnghành động, bằng những việc làm cụ thể, bằng tấm gương của mình về cần,kiệm, liêm, chính, chí công vô tư cán bộ sẽ thuyết phục, quy tụ, tổ chứcđược mọi người xung quanh thực hiện tốt chủ trương, chính sách của Đảng

và Nhà nước Sẽ là giả dối và lý thuyết suông khi cán bộ "nói một đằng làmmột nẻo", nói những điều viển vông trừu tượng mà không chú ý giải quyếtnhững công việc đời thường Có người thường dạy dỗ người khác nhữngđiều to tát nhưng khi phải ủng hộ lẽ phải, bảo vệ lợi ích chân chính cho mộtcon người cụ thể, mà việc đó đụng chạm đến lợi ích, địa vị của mình thì họlại né tránh, làm như vậy họ tự đánh mất mình và làm mất đi lòng tin và sựtín nhiệm của mọi người Người Việt Nam giàu tình cảm và rất thực tế, họcoi một tấm gương sáng của người cán bộ, có giá trị gấp trăm, gấp nghìn lầnlời lẽ tuyên truyền đẹp đẽ nhưng lại không thực tế Phẩm chất đạo đức có

sức thuyết phục nhất của người cán bộ hiện nay là tấm gương, là hành vigương mẫu, là lòng trung thực của họ Khi người cán bộ không còn trongsáng, phẩm chất đạo đức giảm sút, hành động không xuất phát từ tráchnhiệm phục vụ nhân dân, mà đặt quyền lợi của cá nhân lên trên hết, thì tấtyếu dẫn đến hành vi tham nhũng, vụ lợi, vị kỷ, vô trách nhiệm

Thứ tư, Cán bộ có tinh thần nỗ lực học tập, cần cù, có chí tiến thủ.Công cuộc đổi mới của đất nước ta là sự nghiệp to lớn và khó khăn, đòi hỏimọi cán bộ phải học hỏi nắm vững kiến thức, mà trước hết là kiến thức tronglĩnh vực hoạt động của mình, khắc phục được chủ nghĩa giáo điều và chủnghĩa kinh nghiệm Đảng ta coi việc nỗ lực học tập, cầu tiến bộ của cán bộcũng là một phẩm chất đạo đức cách mạng Đảng ta cho rằng: "Học tập lànghĩa vụ bắt buộc đối với mọi cán bộ, đảng viên và phải được quy định thànhchế độ Lười học tập, lười suy nghĩ, không thường xuyên tiếp nhận nhữngthông tin mới, những hiểu biết mới, cũng là biểu hiện của sự thoái hóa" [5,141] Nếu người cán bộ ngại học tập, thỏa mãn với những trí thức đã có thì sẽdẫn đến sự lạc hậu, không tiên phong về trí tuệ, do đó không đủ khả năng đểlãnh đạo quần chúng nhân dân vượt qua những thử thách mới

Thứ năm, Người cán bộ phải có ý thức tổ chức kỷ luật nghiêm, có ýthức tự phê bình và phê bình, giữ gìn sự thống nhất trong Đảng và liên hệ mậtthiết với nhân dân, biết lắng nghe những ý kiến của nhân dân Người cán bộ

có đạo đức cách mạng là người có ý thức tổ chức kỷ luật cao, không độc đoán

cá nhân, tự cho phép mình cao hơn tổ chức, tự cho phép mình đứng ngoài kỷluật ý thức tổ chức kỷ luật của người cán bộ phải được thể hiện cả trong suynghĩ lẫn trong hành động, cả trong cách nói năng lẫn trong giao tiếp ứng xửhàng ngày; đồng thời phải được thể hiện ở ý thức tự phê bình và phê bình cao

Có như vậy mới đảm bảo cho Đảng không những thống nhất về tư tưởng,quan điểm mà còn thống nhất về tổ chức và hành động, làm cho toàn Đảng làmột khối thống nhất

Trong điều kiện đổi mới hiện nay, Đảng đòi hỏi người cán bộ phải nêucao tinh thần sáng tạo, song điều đó không có nghĩa là vượt qua các nguyêntắc, vi phạm các quy chế của Đảng Cán bộ phải chấp hành nghiêm các chínhsách, pháp luật của Nhà nước, tôn trọng các quy định của cơ quan Nhà nước,gắn bó và quan hệ mật thiết với quần chúng nhân dân, khéo léo tổ chức vàlãnh đạo nhân dân; thành tâm học hỏi quần chúng nhân dân, kiên trì dựa vàoquần chúng, giáo dục và phát động quần chúng thực hiện mọi chủ trương,chính sách của Đảng và Nhà nước, phải luôn chăm lo đến đời sống của quầnchúng Thứ sáu, Phẩm chất đạo đức của người cán bộ còn được biểu hiện ởlòng trung thành với quyền lợi của giai cấp công nhân quốc tế và phong tràocách mạng thế giới Cách mạng Việt Nam là một bộ phận của cách mạng thếgiới; cách mạng của các nước có ảnh hưởng, tác động lẫn nhau trong mốiquan hệ tương hỗ, các nước đoàn kết giúp đỡ lẫn nhau trên cơ sở bình đẳng,cùng có lợi và tôn trọng các điều ước quốc tế Ngày nay, trước những biếnđộng phức tạp của tình hình quốc tế, thì sự trung thành với chủ nghĩa quốc tếcủa giai cấp công nhân và phong trào cách mạng thế giới được coi như là mộtphẩm chất cao quý của người cán bộ cách mạng Các cán bộ lãnh đạo quản lýnhà nước phải thể hiện được phẩm chất đạo đức đó bằng hành động cáchmạng như phấn đấu thực hiện thắng lợi công cuộc đổi mới, tăng cường đoànkết với phong trào đấu tranh cách mạng thế giới, làm thất bại âm mưu "diễnbiến hòa bình" của kẻ thù, nhằm góp phần đấu tranh vì mục tiêu của thời đạihòa bình, độc lập, dân chủ và tiến bộ xã hội.

Tóm lại, trong tình hình hiện nay, việc tu dưỡng đạo đức phải là việc làthường xuyên của người cán bộ lãnh đạo, quản lý nhà nước Việc rèn luyệnđạo đức trong điều kiện thuận lợi thường phức tạp hơn lúc khó khăn; lúc sungsướng khó hơn lúc gian khổ, trong hòa bình khó hơn trong chiến tranh; đặcbiệt trong tình hình hiện nay khi chúng ta thực hiện xây dựng nền kinh tế thịtrường thì việc rèn luyện nâng cao đạo đức của người cán bộ lãnh đạo quản lýnhà nước càng khó khăn hơn nhiều Vì vậy không ai được chủ quan cho rằng

đạo đức của mình đã đủ, cũng như tự mãn nghĩ rằng hiểu biết của mình đã cóthừa, mà mỗi cán bộ phải không ngừng học tập, rèn luyện tu dưỡng đạo đức,bởi lẽ như Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ ra: "Ngọc càng mài càng sáng, vàngcàng luyện càng trong"

1.2 Thực trạng đạo đức của cán bộ lãnh đạo, Quản lý nhà nước và những nguyên nhân

Sau mười năm năm đổi mới do Đảng ta khởi xướng và lãnh đạo, độingũ cán bộ lãnh đạo, quản lý nhà nước ta đã vượt qua bao nhiêu khó khăn thửthách để lãnh đạo quản lý đất nước vững bước tiến lên Số đông cán bộ lãnhđạo quản lý nước ta được rèn luyện trong quá trình đấu tranh cách mạng lâudài gian khổ có bản lĩnh chính trị vững vàng, kiên định mục tiêu con đườngĐảng, Bác Hồ và nhân dân ta đã lựa chọn, hăng hái thực hiện đường lối, chủtrương, chính sách đổi mới của Đảng và Nhà nước Trước những khó khăn dokhủng hoảng kinh tế - xã hội của đất nước, trước sự đổ vỡ của chủ nghĩa xãhội ở Liên Xô và Đông Âu, trước những âm mưu "diễn biến hòa bình" rấtthâm độc của các thế lực thù địch, phần đông cán bộ vẫn vững vàng, năngđộng, sáng tạo, góp phần đưa đất nước vượt qua khủng hoảng và tiếp tục tiếnlên Chuyển từ môi trường cơ chế kế hoạch hóa tập trung bao cấp sang môitrường mới của nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần vận động theo cơ chếthị trường mở cửa với bên ngoài, đó là một sự thay đổi lớn Hoạt động trongmôi trường hết sức phức tạp và mới mẻ, số đông cán bộ nước ta luôn trau dồi

và giữ vững được phẩm chất và đạo đức cách mạng, yêu nước, yêu CNXH,chí công vô tư, có lối sống lành mạnh, giữ gìn được phẩm chất người cán bộcách mạng Điều đó đã góp phần vô cùng to lớn và quan trọng cho sự thànhcông của việc phát triển kinh tế - xã hội, ổn định chính trị, giữ vững an ninhquốc phòng, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho nhân dân

Tuy nhiên, làm thế nào để xây dựng cho được một đội ngũ cán bộ lãnhđạo quản lý có đủ phẩm chất và năng lực ngang tầm với nhiệm vụ mới còn làcông việc hết sức phức tạp và nặng nề của Đảng ta Trước những biến động

phức tạp trên thế giới cũng như trong điều kiện đẩy mạnh công nghiệp hóa,hiện đại hóa đất nước, đội ngũ cán bộ lãnh đạo quản lý nhà nước ta còn nhiềuđiều bất cập Họ là những người năng động, cố gắng để thích ứng nhanh với

cơ chế mới, nhiệm vụ cách mạng mới Nhưng kinh nghiệm còn ít, năng lựccòn hạn chế, tổ chức kinh doanh còn kém hiệu quả, quan hệ với nước ngoàicòn nhiều sơ hở mất cảnh giác Không ít cán bộ chưa quán triệt đầy đủ đườnglối, chính sách của Đảng, nặng về kinh doanh đơn thuần, một số tham nhũngthoái hóa, biến chất, xa hoa, lãng phí của công, làm giàu phi pháp Sự sa sút

về đạo đức của đội ngũ cán bộ này thể hiện ở chủ nghĩa cá nhân phát triểnmạnh, ở tính tự tư tự lợi, ở lối sống thực dụng, chạy theo đồng tiền; ở tệ thamnhũng quyền lực sự sa sút về phẩm chất đạo đức đó xảy ra với cán bộ lãnhđạo quản lý ở tất cả các cấp, từ cơ sở đến trung ương, ở tất cả các ngành từkinh tế đến hành chính sự nghiệp, từ các tổ chức đoàn thể tới các đơn vị lựclượng vũ trang Đánh giá về tình trạng này tại Đại hội đại biểu toàn quốc lầnthứ VII Đảng ta đã chỉ rõ: tình trạng cán bộ, đảng viên vi phạm các nguyêntắc quản lý hoặc lợi dụng những sơ hở trong cơ chế quản lý lấy cắp của công,

ăn hối lộ, buôn lậu làm giàu bất chính, vi phạm đạo đức lối sống có chiềuhướng tăng lên, nhất là cán bộ hoạt động trong lĩnh vực sản xuất kinh doanh,quản lý nhà nước Thậm chí cho đến nay, như đồng chí Tổng bí thư Lê KhảPhiêu đã chỉ ra, "những hiện tượng suy thoái về đạo đức và lối sống, lợi dụngchức quyền để tham nhũng, buôn lậu, làm giàu bất chính, tham vọng cá nhân,kèn cựa địa vị có những mặt tiếp tục phát triển, gây hậu quả nghiêm trọng"[8, 44-45]

Chuyển từ nền kinh tế tập trung, bao cấp sang nền kinh tế thị trường có

sự quản lý điều tiết của Nhà nước đã kéo theo những biến đổi tương ứng củađạo đức của người cán bộ nói chung và người cán bộ lãnh đạo quản lý nhànước nói riêng Kinh tế thị trường là "mảnh đất màu mỡ" cho chủ nghĩa cánhân nảy sinh, phát triển