THẮNG LỢI VÀ KINH NGHIỆM VỀ QUÁ TRÌNH ĐẢNG LÃNH ĐẠO KẾT HỢP SỨC MẠNH DÂN TỘC VỚI SỨC MẠNH THỜI ĐẠI TRONG CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG MỸ

Kết hợp SMDT với SMTĐ của Đảng và nhân dân ta trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, đặc biệt giai đoạn từ 1965 đến 1973 đã tạo nên sức mạnh tổng hợp, trực tiếp góp phần to lớn vào c

THẮNG LỢI VÀ KINH NGHIỆM VỀ QUÁ TRÌNH ĐẢNG LÃNH ĐẠO KẾT HỢP SỨC MẠNH DÂN TỘC VỚI SỨC MẠNH THỜI ĐẠI TRONG

CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG MỸ, CỨU NƯỚC

TỪ 1965 ĐẾN 1973

2.1 THẮNG LỢI, HẠN CHẾ, NGUYÊN NHÂN

2.1.1 Thắng lợi và nguyên nhân

“Việt Nam hóa chiến tranh” của đế quốc Mỹ, buộc đế quốc Mỹ phải ngồi vào đàm

phán với ta tại Hội nghị Pari “Thắng lợi của Hội nghị Pa ri là thành quả trực tiếp

của sự kết hợp ba mặt trận đấu tranh quân sự, chính trị, ngoại giao” [2, tr.236]

Hiệp định Pa ri được ký kết, đã phản ánh xu thế thắng lợi tất yếu trong cuộcđấu tranh chống quân xâm lược của dân tộc ta Đồng chí cố Tổng bí thư Lê Duẩnđánh giá: “Đối với ta, điều quan trọng của Hiệp định Pa ri không phải là ở chỗ thừanhận hai chính quyền, hai quân đội, hai vùng kiểm soát, tiến tới thành lập chínhphủ ba thành phần mà mấu chốt là ở chỗ quân Mỹ phải ra còn quân ta thì ở lại”[17, tr.370]

Tạo sức mạnh tổng hợp giành thắng lợi quyết định trong cuộc kháng

chiến chống Mỹ, cứu nước Nhân dân ta đã thực hiện được mục tiêu “đánh cho

Mỹ cút”, mở ra một thời kỳ mới, tạo ra thế và lực mới có lợi nhất để thực hiện tiếptục mục tiêu “đánh cho ngụy nhào”, hoàn thành giải phóng miền Nam, thống nhấtđất nước

Mỗi một thắng lợi to lớn của nhân dân ta lại là những thất bại cay đắngcủa đế quốc Mỹ Đối với đế quốc Mỹ, thất bại trong cuộc chiến tranh xâm lược

Việt Nam là “thất bại nghiêm trọng nhất trong toàn bộ lịch sử 200 năm của

Hoa Kỳ” Kể từ ngày 4-7-1776 ngày công bố tuyên ngôn độc lập của nước Mỹ,

đến tháng 3-1965 đế quốc Mỹ mở đầu việc trực tiếp đưa quân ồ ạt vào xâm lượcViệt Nam, đế quốc Mỹ đã tiến hành hàng chục cuộc chiến tranh lớn; và khi kếtthúc cuộc chiến tranh nước Mỹ và quân đội Mỹ đều là kẻ chiến thắng Trongcuộc chiến tranh Việt Nam, đế quốc Mỹ đã huy động một lực lượng, phươngtiện chiến tranh khổng lồ nhất Vào thời điểm phát triển cao của cuộc chiếntranh (giữa 1969) trong gần 1,7 triệu quân Mỹ và tay sai, có gần 55 vạn quân

Mỹ và gần 7 vạn quân chư hầu Ngoài lực lượng trực tiếp tham chiến, nếu tính

cả lực lượng Mỹ ở ngoài khơi và các căn cứ quân sự – hậu cần Mỹ ở vùng ĐôngNam Á, thì riêng quân Mỹ chiến đấu và chi viện bảo đảm chiến đấu lên tới 80vạn tên “Quân số được huy động, lúc cao nhất, bằng binh lực của cả 5 nướcAnh, Bỉ, úc, Ca-na-đa và Tây Ban Nha cộng lại Tính chung cả 21 năm, NhàTrắng và Lầu Năm Góc đã đưa sang Đông Dương 6 triệu lượt binh sĩ Mỹ, trong

đó có 4,6 triệu lượt người dưới tuổi 30” [44, tr.339] Để bảo đảm cho lực lượngquân Mỹ, quân chư hầu và quân ngụy chiến đấu suốt hơn 20 năm, Mỹ đã đưavào chiến trường: vũ khí, đạn dược “nhiều vô kể”, nhưng đó chỉ là lực lượngtrên bộ Trong chiến tranh xâm lược Việt Nam, Mỹ sử dụng không quân là mộtchủ bài để giành thắng lợi Mỹ đã huy động: ba tập đoàn không quân chiến thuật

và một tập đoàn không quân chiến lược được huy động tham chiến ở Việt Nam.Lúc cao nhất (1969), Mỹ đã sử dụng tới 6.431 máy bay chiến thuật và máy bay

lên thẳng; 197 máy bay B52 bằng 46% tổng số máy bay B52 của cả nước Mỹ Nhưng mọi cố gắng của Mỹ trong chiến tranh xâm lược Việt Nam đều bị thấtbại nặng nề, để lại trang đen tối nhất trong lịch sử nước Mỹ.

Sự thảm hại của đế quốc Mỹ trong cuộc chiến tranh xâm lược Việt Namkhông phải chỉ ở chỗ: chôn vùi hàng loạt chiến lược, chiến thuật chiến tranh mà đếquốc Mỹ gây ra ở Việt Nam, làm tiêu tan đi 700 tỷ đô la, 50.000 sinh mạng binhlính Mỹ mà còn ở chỗ: chia rẽ sâu sắc nước Mỹ, làm cho nội bộ bọn thống trịngày càng lục đục; lòng tin của nhân dân Mỹ vào chính phủ ngày càng giảm sút;cuộc đời chính trị của hàng loạt nhân vật “kiệt xuất” của nước Mỹ phải kết thúcmột cách bi thảm; và vị trí sen đầm quốc tế của Mỹ bị lung lay “Đây là một bướcthụt lùi hết sức nghiêm trọng đối với chính sách Mỹ”, “một sự thất bại có tầm lịch

sử và bi đát” [44, tr.300]

Kết hợp SMDT với SMTĐ của Đảng và nhân dân ta trong cuộc kháng chiến

chống Mỹ, cứu nước, đặc biệt giai đoạn từ 1965 đến 1973 đã tạo nên sức mạnh

tổng hợp, trực tiếp góp phần to lớn vào công cuộc giải phóng dân tộc của nhân dân hai nước Lào và Cămpuchia anh em, đồng thời góp phần động viên, cổ vũ các

dân tộc bị áp bức dũng cảm kiên cường giương cao ngọn cờ ĐLDT và CNXH tiếncông vào CNTB và CNĐQ Đó là biểu tượng sáng ngời về sức mạnh của cáchmạng thế giới, sức mạnh của ngọn cờ ĐLDT và CNXH, chính sức mạnh đó đã làmtiêu tan huyền thoại về “sức mạnh không thể tưởng tượng nổi của Mỹ” Khẳngđịnh sức mạnh tổng hợp của cách mạng Việt Nam mà cốt lõi là sức mạnh củađường lối giương cao ngọn cờ ĐLDT và CNXH là nhân tố quyết định thắng lợitrong kháng chiến chống Mỹ và trong tương lai phát triển của cách mạng ViệtNam

Sức mạnh dân tộc kết hợp với SMTĐ của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứunước nói chung và từ năm 1965 đến 1973 nói riêng, còn thể hiện trong mối quan

hệ giữa cách mạng Việt Nam, cách mạng Lào và cách mạng Căm-pu-chia Bởi lẽ,

cả ba nước đều có chung một kẻ thù, một mục tiêu cách mạng là: đánh bại đế quốc

Mỹ xâm lược, giải phóng đất nước khỏi ách thống trị thực dân mới của Mỹ, banước Đông Dương là một chiến trường chi viện cho nhau, ủng hộ, giúp đỡ lẫnnhau về mọi mặt Thắng lợi của mỗi nước là thắng lợi chung của cả ba nước Đánhgiá một trong những nhân tố thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nướccủa nhân dân ta Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IV của Đảng nêurõ:

Thắng lợi của chúng ta là thắng lợi của tình đoàn kết chiến đấu không gì laychuyển nổi của nhân dân ba nước Việt Nam, Lào và Cămpuchia Đại hội nhiệtliệt chào mừng thắng lợi lịch sử vĩ đại của nhân dân Lào và nhân dânCămpuchia anh em, coi đó như thắng lợi của chính mình, và xin gửi đến cácbạn chiến đấu cùng chiến hào lòng biết ơn vô hạn và tình đoàn kết trước saunhư một của nhân dân Việt Nam ta [21, tr.10, 11]

* Nguyên nhân thắng lợi

Kết hợp SMDT với SMTĐ trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước từ

1965 đến 1973 giành thắng lợi do nhiều nguyên nhân: đó là sự lãnh đạo của Đảngvới đường lối, phương pháp cách mạng đúng đắn, có miền Bắc XHCN, có nhândân và quân đội anh hùng; có tình đoàn kết và liên minh chiến đấu vững bền củanhân dân ba nước Đông Dương; có sự đồng tình, ủng hộ mạnh mẽ của các lựclượng vì hòa bình trên thế giới Trong đó, nhân tố quyết định thắng lợi của sự kếthợp SMDT với SMTĐ trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của nhân dân ta là

sự lãnh đạo của Đảng cộng sản Việt Nam

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước từ 1965 đến 1973, Đảng đã đề

ra đường lối kháng chiến đúng đắn sáng tạo, độc lập tự chủ, và đã kiên trì lãnh đạo,chỉ đạo quân và dân ta đánh thắng đế quốc Mỹ xâm lược

Kẻ thù xâm lược nước ta là đế quốc Mỹ, một tên đế quốc đầu sỏ, có tiềm lựckinh tế to lớn và bộ máy quân sự đồ sộ, là tên đế quốc vừa tàn bạo vừa xảo quyệt

về thủ đoạn, biện pháp Trong khi đó, tình hình thế giới lúc bấy giờ, có một sốngười, kể cả những người ủng hộ và giúp đỡ cuộc kháng chiến của nhân dân ta, lúcđầu cũng chưa thật tin rằng nhân dân ta sẽ thắng được Mỹ Thậm chí, có nhữngngười còn lo cho Việt Nam bị sức mạnh của Mỹ đè bẹp Song Đảng ta không hề lo

sợ trước sức mạnh và sự đe dọa của tên đế quốc đầu sỏ, mà luôn tin vào sức mạnh

vô địch của nhân dân “Nhân dân ta rất yêu nước và có ý thức làm chủ vận mệnhđất nước rất cao; nếu Đảng biết tổ chức và hướng dẫn nhân dân đấu tranh theo mộtphương hướng đúng thì nhất định sẽ thắng lợi” [1, tr.98] Nhận thức được vai trò tolớn của quần chúng nhân dân, Đảng xác định quyết tâm đánh Mỹ và thắng Mỹ vì

sự sống còn của dân tộc, vì lợi ích cơ bản lâu dài của nhân dân ta là độc lập thốngnhất, tiến lên CNXH Quyết tâm đánh Mỹ và thắng Mỹ của Đảng ta, thể hiện rõ lậptrường cách mạng triệt để của giai cấp công nhân Việt Nam, ý chí quật cường củadân tộc “đánh Mỹ và thắng Mỹ” để bảo vệ độc lập, tự do, thống nhất đất nước, đưa

cả nước tiến lên CNXH Quyết tâm đó là sự thể hiện những nguyên tắc cách mạngcủa học thuyết cách mạng Mác- Lê nin, tư tưởng Hồ Chí Minh trong đấu tranh giảiphóng dân tộc, giải phóng xã hội, giải phóng con người Quyết tâm ấy còn bắtnguồn từ truyền thống yêu nước, bất khuất, quật cường chống ngoại xâm của dântộc Việt Nam qua mấy ngàn năm dựng nước và giữ nước Tiêu biểu cho tinh thầnyêu nước, ý chí kiên cường, quyết chiến, quyết thắng đế quốc Mỹ, quyết tâm giảiphóng miền Nam thống nhất Tổ quốc của cả dân tộc ta là Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩđại Khi đế quốc Mỹ ồ ạt đưa quân vào xâm lược miền Nam và dùng không quân

đánh phá miền Bắc, Người khẳng định: “chiến tranh có thể kéo dài 5 năm, 10 năm,

20 năm hoặc lâu hơn nữa, Hà Nội, Hải Phòng và một số thành phố, xí nghiệp có thể bị tàn phá, song nhân dân Việt Nam quyết không sợ! không có gì quý hơn độc lập, tự do [35, tr.108].

Để giành thắng lợi trong cuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹ, Đảng đã đánhgiá đúng tình hình địch, ta để hạ quyết tâm chiến lược chính xác, kịp thời Đảng có

quan điểm khoa học, toàn diện và thực tiễn, không chỉ đánh giá lực lượng quân sự

mà đánh giá các mặt quân sự, chính trị, kinh tế, tư tưởng, văn hóa, trong nước vàtrên thế giới Đảng ta thấy Mỹ có những chỗ mạnh nhất là nhiều tiền của, đôngquân, vũ khí nhiều và hiện đại, thủ đoạn tàn bạo và nham hiểm, nhưng đó khôngphải là sức mạnh vô hạn, ta có thể hạn chế được những chỗ mạnh đó Mặt khác,Đảng còn thấy Mỹ có nhiều chỗ yếu mà yếu nhất là về chính trị, tinh thần trongmột cuộc chiến tranh xâm lược phi nghĩa mà ta có thể khai thác, khoét sâu, tậndụng để đánh thắng chúng Đồng thời, Đảng còn thấy được cả chỗ yếu của nó vềquân sự, đó là một quân đội xâm lược, luôn dựa vào uy lực của vũ khí, dựa vàosức mạnh sắt thép và máy móc Do đó, Đảng khẳng định: “Mỹ giàu nhưng sức

Mỹ không phải là vô hạn, Mỹ hung hăng nhưng có chỗ yếu, ta biết đánh, biếtthắng thì nhất định kháng chiến thành công” [2, tr.173]

Với quyết tâm đánh Mỹ, thắng Mỹ và trên cơ sở đánh giá đúng so sánhlực lượng giữa ta và địch là cơ sở quan trọng để Đảng xác định đường lối khángchiến chống đế quốc Mỹ, một cách đúng đắn, sáng tạo Đó là đường lối giươngcao ngọn cờ ĐLDT và CNXH, tiến hành đồng thời hai chiến lược cách mạng ởhai miền nhằm mục tiêu chung là chống Mỹ, cứu nước, giải phóng miền Nam,bảo vệ miền Bắc, thống nhất Tổ quốc Đây là ngọn cờ đúng đắn duy nhất tậphợp được lực lượng lớn nhất trên cả hai miền Nam, Bắc tiến hành kháng chiếnchống Mỹ, cứu nước, đồng thời là ngọn cờ chính nghĩa phù hợp với mục tiêucách mạng và xu thế thời đại, được cả loài người đồng tình ủng hộ Bên cạnh

đó, Đảng luôn đề ra đường lối quốc tế đúng đắn, nêu cao tinh thần quốc tế vôsản, trong sáng, coi cách mạng Việt Nam là một bộ phận khăng khít của cáchmạng thế giới, liên minh chiến đấu chặt chẽ với nhân dân Lào và nhân dânCămpuchia anh em, gắn chặt cách mạng Việt Nam với sự phát triển của ba dòngthác cách mạng thế giới, coi cuộc chiến đấu chống Mỹ là nhiệm vụ thiêng liêngcủa dân tộc, đồng thời là nghĩa vụ quốc tế cao cả; mọi hoạt động chống Mỹ, cứu

nước đều nhằm phục vụ lợi ích cả cách mạng nước ta và cách mạng thế giới,nên chúng ta đã tranh thủ được sự giúp đỡ, ủng hộ to lớn của nhân dân thế giới,của cả loài người tiến bộ đứng về phía Việt Nam chống Mỹ xâm lược.

Đi đôi với đường lối đúng đắn, sáng tạo, Đảng đã biết lựa chọn phương phápcách mạng, phương pháp tiến hành chiến tranh chống Mỹ, cứu nước hết sức sángtạo: đánh địch bằng sự kết hợp đấu tranh chính trị, quân sự với ngoại giao; bằngsức mạnh ở cả tiền tuyến và hậu phương; kết hợp SMDT với SMTĐ; kiên quyếtthực hành chiến lược tiến công, biết giành thắng lợi từng bước tiến lên giành thắnglợi hoàn toàn; biết động viên, tổ chức cả nước kháng chiến, nhưng khôn khéo kiềmchế và kiên quyết thắng địch ở miền Nam, bảo vệ miền bắc XHCN

Nguyên nhân thắng lợi trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của dântộc ta còn là sự đoàn kết, thống nhất cao của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta.Đảng ta đã xây dựng được khối đại đoàn kết toàn dân tộc trên dưới một lòng, triệungười như một, quyết tâm đánh thắng giặc Mỹ xâm lược Đoàn kết, thống nhất vốn

là một truyền thống tốt đẹp của Đảng ta, nhân dân ta; càng trong những lúc khókhăn thì tinh thần đoàn kết, thống nhất càng phát triển, vượt qua mọi thử thách, hysinh Trong kháng chiến chống Mỹ, điểm nổi bật về tinh thần đoàn kết dân tộc, đó

là tình đoàn kết Bắc - Nam một nhà, là anh em ruột thịt Nhân dân miền Bắc ngàyđêm hướng về miền Nam, không ngừng chi viện sức người, sức của cho miền Namđánh Mỹ Cả miền Nam ngày đêm hướng về miền Bắc như hướng về đầu nguồncủa cách mạng và kháng chiến “Nhờ đoàn kết, thống nhất, dân tộc ta mới vượt quađược mọi thử thách trước hiểm họa ngoại xâm và đánh thắng đế quốc Mỹ xâmlược” [1, tr.102]

Kết hợp SMDT với SMTĐ trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước từ

1965 đến 1973 giành thắng lợi to lớn còn bắt nguồn từ nguyên nhân, do Đảng ta đã cónhiều quyết định xuất sắc về chỉ đạo chiến lược Trong đó, nổi bật là việc xử lý cácmối quan hệ giữa hai nhiệm vụ chiến lược: xây dựng CNXH ở miền Bắc và giải

phóng miền Nam; giữa cuộc kháng chiến của nhân dân ta với phong trào cách mạngthế giới; giữa mục tiêu cơ bản với mục tiêu trước mắt Đó chính là một trong nhữngnhân tố trực tiếp quyết định giành thắng lợi từng bước, đánh thắng từng chiến lượcchiến tranh của đế quốc Mỹ tiến đến giành thắng lợi hoàn toàn trong cuộc khángchiến Chính nhờ đường lối đúng đắn và sự nhạy bén, sắc sảo của Đảng trong chỉ đạochiến lược đã giúp cho quân và dân ta tích cực chiến đấu, tạo nên những bước ngoặtchiến lược làm thay đổi cục diện có lợi cho ta, từ đánh cho “Mỹ cút” đến đánh cho

“ngụy nhào”, đi đến giành thắng lợi toàn bộ cuộc chiến tranh chống đế quốc Mỹxâm lược

Như vậy, với chủ trương đường lối đúng đắn, sáng tạo của Đảng, với quyếttâm sắt đá của toàn dân tộc, trung thành và vận dụng sáng tạo lý luận chủ nghĩaMác- Lê nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, kinh nghiệm truyền thống đánh giặc giữ nướccủa dân tộc, kết hợp với tranh thủ sự đồng tình ủng hộ, giúp đỡ của nhân dân thếgiới, đã giúp cho nhân dân ta đã giành thắng lợi trọn vẹn trong cuộc kháng chiếnchống Mỹ, cứu nước Đó còn là sự thắng lợi của kết hợp SMDT với SMTĐ

2.1.2 Hạn chế và nguyên nhân.

* Hạn chế

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước thời kỳ từ 1965 đến 1973,bên cạnh những thắng lợi to lớn có tính chất lịch sử, chúng ta còn có những hạnchế như sau:

Một là, trong quá trình lãnh đạo, chỉ đạo cuộc kháng chiến, có một số thời

điểm, Đảng ta chưa nêu rõ sự kết hợp SMDT với SMTĐ, mà phần lớn là các Hội nghịTrung ương, Bộ Chính trị mới chỉ nêu kết hợp đấu tranh quân sự, chính trị, ngoạigiao

Hai là, đối với cách mạng Cămpuchia, ta có nhiều ưu điểm trong việc tranh

thủ được đường lối trung lập tích cực của chính phủ Xihanúc, có lợi cho cáchmạng miền Nam, trong thực hiện nghĩa vụ quốc tế về quân sự Nhưng đối với tập

đoàn Pônpốt, một mặt ta cố gắng hạn chế mặt tiêu cực của họ, tập trung cao chomục tiêu đánh thắng đế quốc Mỹ là đúng, mặt khác lại đánh giá không đúng bảnchất phản động của chúng nên mất cảnh giác để chúng gây nhiều hậu quả xấu.Đảng ta chỉ rõ:

Trong những năm cuối của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, takhông phát hiện sớm sự thỏa hiệp giữa Oasinhtơn- Bắc Kinh và Mátxcơva về cuộc chiến đấu của nhân dân ta Sau ngày chống Mỹ toàn thắngmùa xuân 1975, ta chưa đánh giá hết bản chất phản động của tập đoànPônpốt, chậm thấy sự chuyển hướng chính sách của Trung Quốc [2,tr.233]

* Nguyên nhân hạn chế

Nguyên nhân của những hạn chế trên là do Đảng ta “đánh giá chưa đúng bảnchất tập đoàn Pônpốt, đưa đến hậu quả xấu trong liên minh chống Mỹ và gây bấtngờ lớn cho ta những năm sau này” [1, tr.115] Đồng thời, còn có nguyên nhânkhách quan là trên thế giới còn có nhiều quan điểm khác nhau về cuộc kháng chiếnchống Mỹ, cứu nước của nhân dân ta, gây khó khăn cho ta trong xác định chủtrương kết hợp SMDT với SMTĐ tạo sức mạnh tổng hợp đánh thắng đế quốc Mỹxâm lược Đặc biệt là sự thiếu thống nhất trong nhận thức của hai nước lớn là Liên

Xô và Trung Quốc về cuộc kháng chiến chống Mỹ của nhân dân ta

Tóm lại: Thắng lợi trong ký kết Hiệp định Pa ri là một thắng lợi có ý nghĩa

dân tộc và thời đại to lớn, là kết quả tất yếu đi đến thắng lợi của nhân dân ta trongcuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước Đó là thắng lợi của đường lối đúng đắn,đường lối kết hợp SMDT với SMTĐ Qua thực tiễn lãnh đạo, chỉ đạo kết hợpSMDT với SMTĐ trong thời kỳ này đã để lại cho Đảng ta, dân tộc ta, nhân dân tanhững kinh nghiệm quý về kết hợp SMDT với SMTĐ làm cơ sở vận dụng vào sựnghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa sau này

2.2 MỘT SỐ KINH NGHIỆM CHỦ YẾU RÚT RA TỪ QUÁ TRÌNH ĐẢNG

LÃNH ĐẠO, KẾT HỢP SỨC MẠNH DÂN TỘC VỚI SỨC MẠNH THỜI ĐẠI TRONG CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG MỸ TỪ 1965 ĐẾN 1973

2.2.1 Nêu cao tinh thần độc lập, tự chủ, sáng tạo trong xác định đường lối, phương hướng kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại

Trong quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng ta luôn xác định rõ chủ trương:cách mạng Việt Nam là một bộ phận không thể tách rời của cách mạng thế giới Vìvậy, thực hiện đoàn kết quốc tế trên cơ sở lý luận chủ nghĩa Mác- Lê nin, tư tưởng

Hồ Chí Minh là một nguyên tắc của cách mạng Việt Nam Đặc biệt trong cuộckháng chiến chống Mỹ, cứu nước, yếu tố quốc tế có tác động và ý nghĩa rất lớn đốivới cách mạng Việt Nam Ngay trong Nghị quyết Hội nghị lần thứ 15 (khóa II) củaBan chấp hành Trung ương Đảng đã chỉ rõ: Cuộc kháng chiến của nhân dân ViệtNam, không chỉ thực hiện thống nhất đất nước mà còn góp phần bảo vệ hòa bình ởĐông Nam Á và thế giới Thắng lợi của cách mạng Việt Nam đồng thời còn làthắng lợi của phe XHCN, là thắng lợi của phong trào giải phóng dân tộc, là thắnglợi của phong trào đấu tranh chống chiến tranh xâm lược của nhân dân tiến bộ vàyêu chuộng hòa bình trên thế giới

Do vậy, để hoàn thành nhiệm vụ cách mạng, Đảng ta cho rằng: Vấn đề có ýnghĩa quyết định đầu tiên là phải xác lập được đường lối kháng chiến, đường lốiquân sự, đường lối đối ngoại đúng đắn Trên cơ sở đó động viên tất cả mọi nhân tốtrong cả nước, đồng thời tranh thủ mọi điều kiện quốc tế thuận lợi để phục vụ chocuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹ xâm lược

Mặt khác, cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của nhân dân ta tuy diễn ratrong điều kiện lịch sử rất thuận lợi của thời đại, nhưng không phải không cónhững khó khăn phức tạp Phức tạp lớn nhất là sự chia rẽ trong hệ thống XHCN,của phong trào cách mạng thế giới, nhất là mâu thuẫn giữa Liên xô và TrungQuốc Vì vậy, để giành được thắng lợi trong cuộc chiến tranh không cân sức giữamột tên đế quốc khổng lồ, với một dân tộc nhỏ, nghèo nàn lạc hậu, chúng ta phải có

đường lối đúng đắn để kết hợp SMDT với SMTĐ nhằm tạo nên sức mạnh tổng hợpchiến thắng kẻ thù Trong Nghị quyết Đại hội lần thứ IV và nhiều văn kiện khác củaĐảng đều nêu nguyên nhân chủ yếu quyết định thắng lợi của cuộc kháng chiếnchống Mỹ, cứu nước là “sự lãnh đạo của Đảng đối với đường lối chính trị, đường lốiquân sự độc lập, tự chủ, đúng đắn và sáng tạo” Ngay trong Nghị quyết Hội nghị lầnthứ 21 của Ban chấp hành Trung ương Đảng (khóa III), tháng 10-1973, Đảng ta đãkhẳng định:

Nhờ thực hiện đoàn kết quốc tế đến mức cao nhất và giữ vững độc lập, tựchủ trong đường lối, chủ trương, chính sách của mình, khi tình hình thếgiới thuận lợi cũng như lúc khó khăn, phức tạp, chúng ta đã được các nướcXHCN anh em, phong trào cộng sản và công nhân quốc tế, phong trào độclập dân tộc và nhân dân toàn thế giới, kể cả nhân dân tiến bộ Mỹ, ủng hộ vàgiúp đỡ, trong đó sự giúp đỡ của các nước XHCN anh em là cực kỳ quantrọng [46, tr.318]

Như vậy, có thể thấy rằng Đảng ta rất coi trọng và nhấn mạnh vấn đề phảigiữ vững độc lập, tự chủ trong hoạch định đường lối, chủ trương, chính sách củamình, đồng thời cũng nhấn mạnh phải tăng cường đoàn kết quốc tế Điều đó,phản ánh một mặt chúng ta phải độc lập, tự chủ, sáng tạo trong đường lối đểphát huy sức mạnh của dân tộc, đồng thời có chủ trương, phương hướng đoànkết quốc tế để tranh thủ sức mạnh của thời đại, tạo thành sức mạnh tổng hợp chocách mạng Việt Nam

Độc lập, tự chủ và đoàn kết quốc tế là một nguyên tắc, một yêu cầu bắt buộcđối với các đảng cộng sản Vì vậy, trong quá trình lãnh đạo cách mạng đòi hỏi Đảngphải có đường lối và phương pháp cách mạng đúng đắn, phù hợp với những nguyên

lý phổ biến của Chủ nghĩa Mác- lê nin và những điều kiện lịch sử cụ thể của nướcmình Một đảng có độc lập, tự chủ thật sự thì đoàn kết quốc tế mới tốt, bởi vì, đảng đókhông thể bị chi phối để đi đến thiên lệch trong quan hệ với các đảng bạn Ngược lại,

đoàn kết quốc tế tốt sẽ tạo điều kiện thuận lợi để củng cố độc lập, tự chủ, bởi nó đemlại cho mỗi đảng sự cổ vũ, sự giúp đỡ và cả những kinh nghiệm quý báu của bạn bè,đồng chí ở nước khác.

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, nếu dân tộc ta không có quyếttâm đánh Mỹ, không có đủ sức mạnh và không có đường lối đúng đắn thì không cókhả năng kết hợp được với sức mạnh của thời đại Mặt khác, nếu dân tộc ta không

có đủ sức mạnh đứng vững và đương đầu với đế quốc Mỹ, thì chúng ta không thểtranh thủ được sức mạnh của thời đại Nhưng nếu có đủ sức mạnh của dân tộc màkhông có đường lối đối nội, đối ngoại đúng đắn thì cũng khó có thể tranh thủ đượcsức mạnh của thời đại Thực tiễn cho thấy khi đế quốc Mỹ tiến hành chiến tranhxâm lược Việt Nam, Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã bình tĩnh, sáng suốt lựachọn đường lối kháng chiến phù hợp với thực tiễn cách mạng Việt Nam và xu thếcủa thời đại, đó là đường lối hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và CNXH Mặtkhác, trong đường lối của Đảng ta luôn luôn kết hợp chặt chẽ các mục tiêu của thờiđại với cuộc đấu tranh của dân tộc ta, kết hợp chặt chẽ lợi ích cách mạng nước tavới lợi ích cách mạng thế giới, do đó nhanh chóng nhận được giúp đỡ của bạn bèquốc tế Đường lối của Đảng nhấn mạnh mục tiêu ĐLDT và CNXH, nhưng khôngquên mục tiêu hòa bình và dân chủ Bằng cuộc đấu tranh của mình, chúng ta đãgóp phần củng cố hòa bình và phong trào dân chủ trên thế giới Bởi vì, mục đíchcủa đế quốc Mỹ trong chiến tranh xâm lược Việt Nam là để “biến miền Namthành một thuộc địa kiểu mới, một căn cứ quân sự của Mỹ, để chia cắt lâu dàinước ta, tiến công phe XHCN, uy hiếp độc lập và hòa bình các dân tộc ở châu Á

và các nơi khác” [46, tr.306] Do vậy, trong quá trình lãnh đạo cuộc kháng chiến,một mặt ta chủ động kết hợp đấu tranh quân sự và chính trị, mặt khác chúng ta đẩymạnh đấu tranh trên mặt trận ngoại giao, liên tiếp đưa ra những đợt tiến công ngoạigiao nhằm chấm dứt chiến tranh và bảo vệ hòa bình Đường lối của Đảng hết sứckhôn khéo, không để cho Mỹ biến cuộc chiến tranh Việt Nam trở thành một cuộc

xung đột quốc tế, có nguy cơ lan rộng ra toàn khu vực và kéo theo sự dính lứu củanhiều nước, kể cả các nước XHCN khác.

Thực tiễn trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, Đảng ta luôn nêu cao tinh thầnđộc lập, tự chủ, sáng tạo trong xác định đường lối, phương hướng kết hợp SMDT vớiSMTĐ, đồng thời chú trọng nêu cao ý chí “tự lực tự cường”, tinh thần độc lập, tự chủ,giáo dục toàn Đảng, toàn dân, toàn quân tin ở sức mình, “dựa vào sức mình là chính”,

cố gắng huy động đến mức cao nhất “mọi lực lượng có thể huy động” Đồng thời,phát huy những năng lực tiềm tàng, gắn liền với truyền thống lịch sử oanh liệt của dântộc, nhằm tạo ra cho dân tộc ta, đất nước ta một sức mạnh lớn nhất có thể được đểđương đầu với chiến tranh xâm lược của đế quốc Mỹ Đảng ta khẳng định: “Sứcmạnh dân tộc, sức mạnh trong nước là động lực chủ yếu, là chỗ dựa quan trọng nhấtcủa công cuộc cứu nước [1, tr.146]

Trong quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng ta luôn nhận thức sâu sắc rằng: cáchmạng nước nào, phải do chính nhân dân nước đó tự làm là chính, Đảng cộng sản mỗinước, phải chịu trách nhiệm trước nhân dân nước mình, lãnh đạo nhân dân nước mìnhchủ động làm cách mạng thành công, qua đó mà góp phần tích cực làm tròn bổn phậncủa mình với cách mạng thế giới Muốn thực hiện được điều đó, Đảng phải tự nghiêncứu, tìm tòi, xây dựng một đường lối và phương pháp tiến hành cách mạng đúng đắn,sát với thực tiễn Việt Nam Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước thời kỳ

1965 đến 1973, Đảng ta hiểu rõ tình hình hơn ai hết, đã sáng suốt vận dụng nhữngnguyên lý, lý luận của Chủ nghĩa Mác- Lê nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, kế thừa kinhnghiệm đấu tranh cách mạng của các nước và truyền thống đánh giặc ngoại xâm củadân tộc ta, trên cơ sở đó xây dựng nên đường lối cứu nước đúng đắn, thể hiện sâusắc tinh thần độc lập, tự chủ, sáng tạo trong xác định chủ trương, phương hướng,bước đi, cách thức kết hợp SMDT với SMTĐ Vì có độc lập, tự chủ tự lực, tựcường thì mới phát huy được tiềm năng, trí tuệ, sức người, sức của toàn dân tộc

Có độc lập, tự chủ thì mới có điều kiện để khai thác, tiếp nhận sự ủng hộ và giúp

đỡ của quốc tế, mới kết hợp được sức mạnh của thời đại một cách hiệu quả.

Mặt khác, đứng trước một kẻ thù nguy hiểm là đế quốc Mỹ, trước vậnmệnh của dân tộc và nghĩa vụ quốc tế lớn lao, đòi hỏi Đảng ta phải hết sức kiênđịnh, dũng cảm và khôn khéo, có đường lối độc lập, tự chủ và phương phápcách mạng tiến công đúng đắn, chẳng những “dám đánh” mà còn phải “biếtđánh” và “biết thắng” Đoàn kết quốc tế, đặc biệt đoàn kết ba nước Việt Nam,Lào, Cămpuchia, là vấn đề có ý nghĩa sống còn đối với cả ba dân tộc Đoàn kếtvới phe XHCN, với phong trào cộng sản và công nhân quốc tế và với tất cả cácphong trào đấu tranh của nhân dân thế giới chống chủ nghĩa đế quốc là nhân tốquan trọng đối với thắng lợi của cách mạng nước ta Đồng thời, phải giữ vữngđộc lập tự chủ, bởi vì trong cuộc chiến đấu gay go, ác liệt này, ta là người “đứngmũi chịu sào”, hàng ngày phải đối phó trực tiếp với địch cả ở chiến trường vàtrên bàn đàm phán Vì vậy, hơn ai hết, ta hiểu rõ tình hình địch- ta qua các thời

kỳ phát triển của chiến tranh, đồng thời ta hiểu rõ phải tổ chức và đấu tranh nhưthế nào để có thể giành thắng lợi Nếu ta không giữ vững độc lập tự chủ trongđường lối, chủ trương chính sách, cứ ngả theo ý kiến người khác, hoặc chịu sức

ép của các nước lớn sẽ dẫn đến bối rối, ngả nghiêng thì chẳng những ta sẽ gặpkhó khăn trong việc đối phó với kẻ địch, thậm chí phải từ bỏ cuộc chiến đấu củamình, mà còn gặp khó khăn ngay cả trong việc đoàn kết quốc tế Cho nên: “phảithực hiện đoàn kết quốc tế là để tăng thêm sức mạnh chiến đấu của mình, cô lập

đế quốc Mỹ trên trường quốc tế và làm rung chuyển cả hậu phương nước Mỹcủa chúng” [46, tr.325]

Thực tiễn cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, đến cuối năm 1965, tức làkhi đế quốc Mỹ đã tiến hành “chiến tranh cục bộ” ở miền Nam và đánh phá miềnBắc bằng không quân, hải quân, khi đó Đảng ta đã nêu cao tinh thần độc lập, tựchủ, sáng tạo trong xác định quyết tâm đánh Mỹ, thắng Mỹ và đề ra chủ trương,phương hướng kết hợp SMDT với SMTĐ một cách hợp lý Để giữ vững độc lập tự

chủ về đường lối, Đảng ta chủ trương kiên quyết duy trì và đẩy mạnh cuộc đấutranh giải phóng miền Nam, đồng thời với việc xây dựng và bảo vệ XHCN ở miềnBắc Mặt khác, để góp sức giữ gìn hòa bình ở khu vực và trên thế giới, không đểcho một “đốm lửa nhỏ thành đám cháy lớn”, Đảng ta đã nghiên cứu cách đánh vàcách thắng địch từng bước, vừa đánh vừa kiềm chế địch, buộc địch phải bị độngđối phó với ta ở miền Nam, để cuối cùng đánh bại chúng ở miền Nam, không chochúng đưa bộ binh ra gây chiến ở miền Bắc.

Trong chỉ đạo chiến lược và chiến thuật, ta hoàn toàn độc lập tự chủ như:chuyển từ thế giữ gìn lực lượng sang thế tiến công, từ đấu tranh chính trị là chủyếu sang đấu tranh chính trị kết hợp với đấu tranh quân sự, rồi đưa dần đấu tranhquân sự lên địa vị quyết định trực tiếp và mở thêm mặt trận đấu tranh ngoại giao

Để tăng cường đoàn kết quốc tế, Đảng ta chủ trương phát huy nội lực và mọinhân tố tích cực, tranh thủ mọi lực lượng có thể tranh thủ, hoan nghênh mọi sángkiến vì hòa bình và cách mạng, cảm ơn mọi sự ủng hộ, giúp đỡ của bạn bè gần xa.Mặt khác, Đảng ra sức đóng góp vào việc khắc phục, hạn chế những nhân tố tiêucực trong các quan hệ quốc tế bằng một thái độ cương quyết có nguyên tắc, nhưngkhôn khéo và bền bỉ

Đối với cách mạng Lào và Cămpuchia, Đảng ta đã chủ trương hết sức giúp

đỡ bằng cả xương máu của cán bộ, chiến sĩ mình và với tinh thần “hạt gạo cắnđôi”, “cọng rau bẻ nửa” trong chống Mỹ Khi Pônpốt ở Cămpuchia có những hànhđộng phản trắc đánh vào sau lưng ta, ta vẫn chủ trương kiên trì đoàn kết và giúp đỡ

họ đánh kẻ thù chung là đế quốc Mỹ

Đối với các nước XHCN, các đảng cộng sản và công nhân quốc tế, ta chủtrương làm cho bạn hiểu rõ “quyết tâm chiến lược, khả năng chiến thắng và sáchlược của ta” trong chống Mỹ, cứu nước để tranh thủ sự đồng tình, giúp đỡ của bạn;làm cho bạn thông cảm với những khó khăn của ta và với những chính sách, biệnpháp và cả những sách lược mà ta phải thực hiện, nhất là đối với Mỹ và Trung