ĐẠI CƯƠNG/ĐỊNH NGHĨA Catheter động mạch phổi cung cấp các thông số: - Đo trực tiếp các thông số áp lực: tĩnh mạch trung tâm, trong tim phải, động mạch phổi, động mạch phổi bít.. - Kĩ thu
Trang 1QUY TRÌNH KĨ THUẬT ĐO ÁP LỰC BUỒNG TIM, ÁP LỰC ĐỘNG
MẠCH PHỔI BẰNG CATHETER SWAN- GANZ
I ĐẠI CƯƠNG/ĐỊNH NGHĨA
Catheter động mạch phổi cung cấp các thông số:
- Đo trực tiếp các thông số áp lực: tĩnh mạch trung tâm, trong tim phải, động mạch phổi, động mạch phổi bít
- Kĩ thuật hòa loãng nhiệt được sử dụng để tính CO, các thông số huyết động khác: sức cản mạch phổi và mạch hệ thống, máu tĩnh mạch trộn
để xác định khả năng oxy hóa máu của phổi
- Ngoài ra, khi hút được các mẫu máu trong đầu catheter có thể chẩn đoán được ung thư hạch và tắc mạch mỡ
II CHỈ ĐỊNH
1 Chẩn đoán
a Chẩn đoán phân biệt các nguyên nhân của sốc:
- Sốc tim
- Sốc giảm thể tích
- Sốc do rối loạn phân bố
- Sốc do tắc nghẽn (PE lớn)
b Chẩn đoán phân biệt nguyên nhân phù phổi:
- Do tim mạch
- Không do tim mạch
c Đánh giá tình trạng tăng áp lực mạch phổi
d Chẩn đoán ép tim cấp
e Chẩn đoán tình trạng Shunt phải trái
f Chẩn đoán di căn của khối u lympho hoặc tắc mạch mỡ
2 Điều trị
a Kiểm soát bệnh nhân trước phẫu thuật có tình trạng tim mạch không ổn định
b Kiểm soát các biến chứng ở bệnh nhân nhồi máu cơ tim
c Kiểm soát bệnh nhân trước phẫu thuật tim
d Kiểm soát bệnh nhân tiền sản giật nặng
e Hướng dẫn trên lâm sàng sử dụng các thuốc: vận mạch, trợ tim, giãn mạch (đặc biệt đối với bệnh nhân tăng áp lực mạch phổi)
f Hướng dẫn trên lâm sàng việc điều trị: kiểm soát dịch, chảy máu tiêu hóa, chấn thương có chảy máu ngoài, Bỏng, Suy thận, nhiễm
Trang 2g Kiểm soát việc thở máy (đánh giá mức Peep tốt nhất để có được Oxy đảm bảo)
III CHỐNG CHỈ ĐỊNH
Trong các trường hợp chống chỉ định đặt catheter động mạch phổi
IV CHUẨN BỊ
1 Cán bộ chuyên khoa
Một bác sĩ chuyên khoa hồi sức cấp cứu
Một y tá chuẩn bị dụng cụ
2 Phương tiện
- Máy theo dõi áp lực (Nihon Kohden,…)
- Đầu theo dõi áp lực
3 Người bệnh
a Giải thích cho bệnh nhân hoặc gia đình bệnh nhân và kí giấy cam kết
b Cân nhắc sử dụng thuốc an thần hoặc giảm đau
c Kết nối các thiết bị theo dõi: điện tim, SPO2, huyết áp động mạch, cổng theo dõi áp lực qua catheter động mạch phổi
d Đặt sẵn một đường truyền để có thể cấp cứu khi cần trong quá trình đặt catheter động mạch phổi
e Chuẩn bị tư thế bệnh nhân:
- Nâng giường lên độ cao phù hợp
f “Zeroing” hệ thống theo dõi áp lực
4 Hồ sơ bệnh án
- Ghi hồ sơ bệnh án:tình trạng lâm sàng và các thông số cận lâm sàng,
- Ghi các thông số áp lực theo dõi: áp lực tĩnh mạch trung tâm, áp lực động mạch phổi và áp lực động mạch phổi bít
V CÁC BƯỚC TIẾN HÀNH
- Cách thức đặt catheter động mạch phổi (Xem quy trình kĩ thuật đặt catheter động mạch phổi)
- Kiểm tra các đường đo áp lực thông thoáng, nếu nghi tắc nghẽn thì phải giải quyết nguyên nhân tắc nghẽn rồi mới tiến hành đo
- Đo các thông số huyết động qua catheter Swan – Ganz: Sử dụng máy Hewlett Packard
Đo CVP: nối phần đầu gần với bộ phận đo áp lực
Đo áp lực động mạch phổi: nối đầu xa với bộ phận đo áp lực
Trang 3 Sau khi đo áp lực động mạch phổi: bơm bóng dưới 15 giây để đo áp lực mao mạch phổi bít
VI THEO DÕI
Theo dõi các dấu hiệu lâm sàng trong quá trình đo áp lực: mạch, huyết
áp, SPO2, dấu hiệu tràn máu màng phổi,
Hình 1: Áp lực động mạch
phổi
Hình 2: Áp lực động mạch phổi bít
Hình 3: Áp lực tĩnh mạch trung tâm
Trang 4Trong quá trình đo có thể gặp một số biến chứng:
- Tràn máu màng phổi
- Tắc động mạch phổi do bơm bóng bít quá lâu
- Vỡ bóng chèn trong quá trình đo
Tùy theo các tình huống mà tiến hành xử trí phù hợp