NHÀ máy sản XUẤT PHÂN bón NPK CÔNG SUẤT 50 000 tấn năm CN hơi nước BẰNG PHƯƠNG PHÁP CHUYÊN GIA

TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỘIVIỆN KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ MÔI TRƯỜNG TIỂU LUẬN ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG MÔI TRƯỜNG ĐỀ TÀI: ĐÁNH GIÁ VÀ DỰ BÁO TÁC ĐỘNG CỦA DỰ ÁN NHÀ MÁY SẢN XUẤT PHÂN BÓN NPK C

TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỘI

VIỆN KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ MÔI TRƯỜNG

TIỂU LUẬN ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG MÔI TRƯỜNG

ĐỀ TÀI:

ĐÁNH GIÁ VÀ DỰ BÁO TÁC ĐỘNG CỦA DỰ ÁN

NHÀ MÁY SẢN XUẤT PHÂN BÓN NPK CÔNG SUẤT 50.000 TẤN/NĂM CN HƠI NƯỚC BẰNG PHƯƠNG PHÁP CHUYÊN GIA

Hà Nội, tháng 10năm 2017

LỜI MỞ ĐẦU

Trong những năm vừa qua, nền kinh tế đã có những bước phát triển vượt bậc, xây dựng các khu công nghiệm, trọng điểm kinh tê, Đi cùng với đó là những hậu quả về môi trường và sức khỏe người dân Do vậy, các vấn đề về môi trường đang ngày được quan tâm và các quy định pháp luật được ra đời Trong đó có Đánh giá tác động môi trường

Đánh giá tác động môi trường(ĐTM) là căn cứ mang tính pháp lí bắt buộc của dự án phát triển, mang lại cân bằng giữa môi trường và sự phát triển, hạn chế tối đa những tác động xấu tới môi trường do dự án Theo luật bảo vệ môi trường thì phải thông qua báo cáo ĐTM thì dự án mới được cấp phép đầu tư

Cớ nhiều phương pháp để đánh giá tác động môi trường như:

 Phương pháp ma trận

 Phương pháp sơ đồ mạng lưới

 Phương pháp chuyên gia

 Phương pháp chuyên gia

 Phương pháp mô hình hóa

 Phương pháp chồng xếp bản đồ

 Phương pháp phân tích đa tiêu chí

Trong bài tiều luận dưới đây, nhóm em xin được tìm hiểu về phương pháp chuyên gia Sử dụng phương pháp chuyên gia để đánh giá tác động môi trường của nhà máy sản xuất phân bón NPK công suất 50.000 tấn/ năm công nghệ hơi nước

MỤC LỤC

LỜI MỞ ĐẦU 1

NỘI DUNG 4

CHƯƠNG I: TỔNG QUAN VỀ PHƯƠNG PHÁP CHUYÊN GIA 4

I Đánh giá tác động môi trường 4

1 Định nghĩa 4

2 Cấu trúc báo cáo đánh giá tác động môi trường: 4

3 Các phương pháp đánh giá tác động môi trường: 4

II Phương pháp chuyên gia 4

1 Định nghĩa: 4

2 Lựa chọn và thành lập nhóm chuyên gia: 5

3 Phương pháp trưng cầu lấy ý kiến chuyên gia 6

4 Phân tích kết quả trưng cầu ý kiến 7

CHƯƠNG IV:ĐÁNH GIÁ VÀ DỰ BÁO TÁC ĐỘNG CỦA DỰ ÁN: 9

I Cơ cấu nhóm chuyên gia: 9

II Thu thập xây dựng các tư liệu về các ngành liên quan 10

III Xây dựng biểu câu hỏi lấy ý kiến chuyên gia 11

IV Phân tích kết quả 15

CHƯƠNG III: ƯU , NHƯỢC ĐIỂM CỦA PHƯƠNG PHÁP 17

I Ưu điểm: 17

II Nhược điểm: 18

KẾT LUẬN 18

NỘI DUNG

CHƯƠNG I: TỔNG QUAN VỀ PHƯƠNG PHÁP CHUYÊN GIA

I Đánh giá tác động môi trường

1 Định nghĩa

Tác động môi trường(ĐTM) là quá trình phân tích, dự báo tác động đến môi trường của dự án đầu tư cụ thể để đưa ra biện pháp bảo vệ môi trường

khi triển khai dự án đó (Luật bảo vệ môi trường 2014)

2 Cấu trúc báo cáo đánh giá tác động môi trường:

- Mô tả tóm tắt dự án: Tên dự án, mục đích dự án, sản phẩm, thiết bị, công đoạn quy trình sản xuất, tổ chứ thực hiện, thông tin và hoạt động,…

- Hiện trạng môi trường nền của dự án: các yếu tố tự nhiên và con người

có thể bị tác động khi thực hiên dự án

- Đánh giá tác động có thể gây ra cho môi trường: Các tác động của một loạt hoạt động của dự án có thể gây ra cho môi trường tự nhiên vafmooi trường con người tại khu vực thực hiện dự án

- Biện pháp giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường

- Phương pháp chuyên gia

- Phương pháp mô hình hóa

- Phương pháp chồng xếp bản đồ

- Phương pháp phân tích đa tiêu chí

II Phương pháp chuyên gia

1 Định nghĩa:

Phương pháp chuyên gia là phương pháp thu thập và xử lí những đánh giá

và dự báo bằng cách tổng hợp và hỏi ý kiến chuyên gia giỏi về lĩnh vực hẹp của khoa học-kĩ thuật hoạc sản xuất

Quá trình áp dụng phương pháp chuyên gia có thể chia làm 3 giai đoạn lớn:

 Lựa chọn chuyên gia

 Trưng cầu ý kiến chuyên gia

 Thu thập và xử lí đánh giá báo cáo

Phương pháp chuyên gia dựa trên cơ sở tổng kết kinh nghiệm, khả năng phản ảnh tương lai một cách tự nhiên của các chuyên gia giỏi và xử lí thống

kê các câu trả lời một cách khoa học, đưa ra đánh giá khách quan đánh giá tương lai về sự phát triển của khoa học –kĩ thuật hay sản xuất dựa trên việc

xử lí có hệ thống các đánh giá

Phương pháp chuyên gia là phương pháo tổng hợp mang tính kinh nghiêm cao của các chuyên gia

2 Lựa chọn và thành lập nhóm chuyên gia:

- Cơ cấu nhóm chuyên gia:

Chủ yếu gồm 2 nhóm :

 Nhóm chuyên gia thương trực

Nhóm này thực chất là chủ nhiệm đề tài gồm những người phối hợp tham gia, trong đó có một người chủ trì lập ra đề cương nghiên cứu vafphuwong pháp luận của đề tài về các vấn đề môi trường và sự phát triển mà chủ đầu tư vạch ra trong sự án

 Nhóm chuyên gia tham vấn

Từ vấn đề của dự án nhóm chuyên gia thường trực đề xuất mời chuyên gia tham gia đánh giá, dự báo, nhưng số lượng nhóm chuyên gia này phải phù hợp vafpharn ảnh đúng xu hướng đánh giá của dự án

- Thu thập dữ liệu về các vấn đề liên quan:

Để phục vệ cho việc lựa chọn chuyên gia cần tìm hiểu danh sách chuyên gia có thể tham gia dự án và các thông tin cơ bản của dự án :

 Nguồn lao động

 Môi trường: tụ nhiên, con người, xã hội

 Vị trí địa lí, điều kiện địa hình

 Chủ trương ưu tiên,…

- Xây dựng hê thống câu hỏi để lấy ý kiến từ chuyên gia:

Khi xác định được vấn đề của đối tượng dự báo, đánh giá chúng ta có cơ

sở để đưa ra các câu hỏi về mặt số lượng hay thông tin đánh giá về mặt chất lượng và quan hệ Các câu hỏi này phải xoáy quanh trọng tâm để có sự thống nhất và toàn diên

- Cung cấp thông tin cần thiết cho chuyên gia

Cung cấp cho chuyên ra thông tin có tính chọn lọc và là chất xúc tác tạo các phản ứng trả lời có cảm hưng từ các chuyên gia Các câu hỏi phải dựa trên cơ sở phương án được đặt ra và cung cấp nguồn gốc và thông tin liên quan để nhận được câu trr lời khách quan nhất

- Đánh giá năng lực chuyên gia

Có thể thấy chất lượng dự báo và đánh giá phụ thuộc lớn vào trình độ chuyên gia Do đó có thể dùng hình thức tự đánh giá hoặc bản tự khai để lựa chọn chuyên gia

 Phương pháp tự đánh giá

Ghi sẵ các câu hỏi và điểm cho cá ccaau hỏi là từ 0-10 để cho các chuyên gia tự đánh giá Thu thập câu trả lời và đánh giá theo nguyên tắc 0 ≤Ti≤1 (Trong đó Ti là trình độ chuyên gia)

 Phương pháp điền bản tự khai

Phương pháp này xây dựng tiêu chí cho trình độ chuyên gia và dựa vào câu trả lời để kiểm tra trình độ chuyên gia

- Thành lập nhóm chuyên gia

3 Phương pháp trưng cầu lấy ý kiến chuyên gia

Đây là giai đoàn của phương pháp Có 2 cách tiếp cận để trưng cầu ý kiến chuyên gia:

- Trưng cầu cá nhân hoặc tập thể

- Trưng cầu có mặt hoặc vắng mặt

 Hội thảo

 Hội nghị

4 Phân tích kết quả trưng cầu ý kiến

Giải quyết 2 vấn để khi xử lí ý kiến chuyên gia:

- Đánh giá thời gian hoàn thành sự kiện

- Đánh giá tầm quan trọng tương đối giữa các sự kiện

 Đánh giá thời gian hoàn thành sự kiên

Phân tích trưng cầu ý kiến chuyên giai phải phân tích được các đại lương đặc trưng cho ý kiến của nhóm, của tập thể chuyên gia và độ thống nhất ý kiên của họ Để dánh giá được thời gian xuất hiên và các quá trình mới ta dùng trung vị và tứ phân vị

 Trung vị: trong đánh giá trung vị được xem là giá trị của những ý kiến đánh giá, dự báo có tổng số ý kiến đánh giá trước giá trị đó bằn tổng số ý kiến đánh giá sau giá trị đó

Cách tính trung vị:

+ dMe

Trong đó:

Giá trị dưới của tổ chứa trung vị

dMe Khoảng cách của tổ chứa trung vị

n Tổng số chuyên gia chứa số trung vị

Tần số tích lũy của tổ đứng trước tổ chứa trung vị

Ta có : F(Me-1)

fMe Tần số của tổ chức trung vị

+ Công thức tính khoảng trung vị:

Me' = + dMe′

+ dMe"

trong đó :

, : Giới hạn dưới của tổ chứa số tử phân vị dưới và số tử phân vị trên.

dMe′, dMe" : Khoảng cách của tổ chứa số tử phân vị dưới và trên , : Tần số tích lũy của tổ đứng trước tổ chứa số tử phân vị dưới và trên

 Khoảng tử phân vị: Là khoảng chứa chừng 50% những đắnh giá dự báo của tập thể chuyên gia nằm giữa khoảng 25% những đánh giá cao nhất và25% những ý kiến đánh giá thấp nhất Giá trị giới hạn trên (dưới ) của

khoảng phân vị được gọi là số tử phân vị trên (dưới)

 Đánh giá tầm quan trọng tương đối giữa các sự kiện:

Để thực hiện được mục tiêu tổng quát cần thực hiện được mục tiêu con, cần chú ý đánh giá vào các mục tiêu mũi nhọn, mục tiêu ưu tiên như: tốc độ tăng trưởng GDP, nhu cầu việc làm,tiêu dùng, phân phối, đầu tư, phát triển.Khi sử dụng phương pháp chuyên gia để giải quyết vấn đề này, người ta thường dùng các chi tiêu:

- giá trị trung bình của từng mục tiêu (Cj);

Giai đoạn 1: Dự báo các nhân tố theo phương pháp phỏng ván cá nhân

chuyên gia để hình thành các phương án dự báo theo nhân tố

Giai đoạn 2: tổ chức tấn công trí tuệ có thể theo phương pháp Delphi để hoànchỉnh và lựa chọn các phương án dự báo nhân tố , các kịch bản xảy ra, lập phiếu lấy ý kiến tập thể chuyên gia

Giai đoạn 3: Tổ chức lấy ý kiến đánh giá của tập thể chuyên gia về khả năng ,mức độ hiện thực của từng phương án dự báo.

CHƯƠNG IV:ĐÁNH GIÁ VÀ DỰ BÁO TÁC ĐỘNG CỦA DỰ ÁN:

NHÀ MÁY SẢN XUẤT PHÂN BÓN NPK CÔNG SUẤT 50.000

TẤN/NĂM

CN HƠI NƯỚC

I Cơ cấu nhóm chuyên gia:

Có 2 nhóm chuyên gia được thành lập để đánh giá và dự báo những tác động môi trường:

Nhóm chuyên gia thường trực: Thành phần của nhóm bao gồm có 1 số người phối hợp tham gia, là chủ nhiệm đề tài đề ra các đề cương nghiên cứu

và đưa ra các vấn đề môi trường và phát triển có thể xảy ra từ kế hoạch dự ánxây dựng nhà máy sản xuất NPK

Nhóm chuyên gia được mời: mời các chuyên gia về các ngành liên quan như:

+ 05 Chuyên gia về thủy lợi, cấp nước để lấy ý kiến về việc cấp, thoát nước cho dự án và những ảnh hưởng đến con suối gần dự án có liên quan đếncấp nước cho nông nghiệp

+ 05 Chuyên gia về sinh thái học (chuyên về thực vật) để lấy ý kiến về việc ảnh hưởng đến hệ sinh thái xung quanh nhà máy

+ 03 Chuyên gia về giao thông vận tải, xây dựng đường xá để lấy ý kiến về việc ảnh hưởng đến việc xây dựng đường dẫn vào nhà máy lúc thi công và lúc đưa vào vận hành dự án

+ 07 Chuyên gia về môi trường (khí thải (2 chuyên gia), CTR (1

chuyên gia)) để lấy ý kiến về các vấn đề môi trường liên quan đến khí thải, bụi, chất thải rắn trong quá trình thi công và vận hành dự án

II Thu thập xây dựng các tư liệu về các ngành liên quan

 Vị trí địa lý: Khu vực dự án tại khu vực dự án rộng 60 ha, ranh giới cụ

thể như sau: Phía Bắc giáp đường đất rộng 10m, Dọc đường đất có khoảng 10

hộ dân đang sinh sống (Đây là các hộ dân tự ý xây dựng nhà ở cấp 4 hoặc nhà tạm không phép trên khu vực đất trồng rừng này) Các phía còn lại đều giáp rừng trồng khai thác gỗ nguyên liệu

được chia thành 2 mùa rõ rệt, mùa hè nóng ẩm, mưa nhiều và mùa đông lạnh khô, mưa ít Các thông số điều kiện khí tượng thuỷ văn do trạm khí tượng cung cấp: Nhiệt độ trung bình năm: 23,9 oC.; Độ ẩm tương đối: 80,7 %; Lượng mưa trung bình: 1473,5 mm; Tốc độ gió trung bình: 2,3 m/giây;

Hướng gió chủ đạo: Đông - Đông nam (tháng 5, 6, 7, 8, 9); Đông bắc – Bắc (tháng 11, 12, 1, 2, 3) Tổng số giờ nắng trung bình trong năm là 1.480 giờ; Tổng lượng bức xạ trung bình hàng năm là 120 kcal/cm2.năm Bão thường xuất hiện từ tháng 6 đến tháng 10, trong đó, tháng 8 là tháng có nhiều bão nhất Bão thường kèm theo gió mạnh với tốc độ trung bình 16 m/giây, kèm theo mưa lớn (cực đại là 182,2 mm)

đá vôi không bằng phẳng, bề măt là đất mùn dày khoảng 0,5-1m và đã được trồng rừng khai thác gỗ nguyên liệu

dự án khá đơn giản gồm:

- Hiện trạng khu vực quy hoạch dự án có đến 53% diện tích là đất trống, chủ yếu là cỏ và cây bụi Chỉ có 47% là diện tích đất trồng cây, trong đó: 16,8% diện tích là rừng sản xuất trồng keo lai, hầu hết là cây ở giai đoạn sinh trưởng năm thứ 2, tầng cây thấp, đường kính cây bé Khoảng 30,2% diện tíchtrồng cây ăn quả lâu năm như xoài, mít… tuy nhiên mật độ cây trồng rất thưa Như vậy hiện trạng rừng trồng ở khu vực này không đem lại nhiều hiệu quả đáng kể như mục đích đã được quy hoạch

- Khu vực này không phát hiện các loài động thực vật quý hiếm cần bảo vệ

khu quy hoạch dự án Nguồn nước sử dụng của khu vực dân cư phía Đông vị trí quy hoạch dự án chủ yếu từ giếng đào và giếng khoan

Hệ thống thủy văn, hải văn: Cách khoảng hơn 200m về phía Nam dự án códòng suối Hàn chảy qua Con suối này bắt nguồn từ suối Mơ, chảy về hướng Bắc, cung cấp nước tưới cho nông nghiệp (chủ yếu là các ruộng lúa).

hiện trạng tuyến đường tiếp giáp với đường Quốc lộ 1A đạng bị xuống cấp đáng kể, và đường dẫn vào vị trí dự án chỉ là đường đất nhỏ với mặt đường rộng < 5m, nên sẽ cần được nâng cấp, mở rộng để tạo điều kiện thuận lợi về mặt lưu thông, vận chuyển phục vụ quá trình thi công

trung ở phía Bắc trên 1km Ngoài ra, trong vòng bán kính 1km từ vị trí dự án không có các công trình văn hóa, khảo cổ, khu di tích lịch sử, khu bảo tồn,…

viễn thông đều sẵn có trong khu vực, thuận lợi cho việc đấu nối và sử dụng khi thực hiện dự án

III Xây dựng biểu câu hỏi lấy ý kiến chuyên gia.

8 Vấn đề về sông suối xung quanh

Trả lời:

- Các khí sinh ra có thể là CO2 SO2, NOx, CO, SO3,

- Ảnh hưởng của khí thải:

+ Các khí này nếu không được xử lý khi ra ngoài kết hợp với hơi nước trong không khí tạo ra H2SO4, HNO3, gây mưa axit

+ Gây ăn mòn các thiết bị nhà xưởng, đồ dùng của người dân xung quanh

+ Nếu vào cơ thể con người, khí SO2 xâm nhập vào cơ thể qua đường hô hấp hoặc hoà tan với nước bọt, từ đó qua đường tiêu hoá để ngấm vào máu Trong máu, SO2 tham gia nhiều phản ứng hoá học để làm giảm dự trữ kiềm trong máu gây rối loạn chuyển hoá đường và protêin, gây thiếu vitamin B và

C, tạo ra methemoglobine để chuyển Fe2+ (hoà tan) thành Fe3+ (kết tủa) gây tắc nghẽn mạch máu cũng như làm giảm khả năng vận chuyển ôxy của hồng cầu, gây co hẹp dây thanh quản, khó thở

2 Có thể sinh ra các loại bụi gì từ các công đoạn nghiền, sấy, sàng, trộn, đánh bóng? Các công đoạn mà bụi có thể gây ảnh hưởng đến môi trường, conngười xung quanh? Ảnh hưởng của các loại bụi này đến môi trường, người dân xung quanh khu vực dự án?

- Ảnh hưởng của bụi:

+ Gây mất mỹ quan cho môi trường xung quanh

+ Môi trường xung quanh trở nên bụi bẩn

+ Nếu hạt bụi PM10 và PM2,5 vào cơ thể con người, nó có thể dễ dàng đi vào máu thông qua con đường hô hấp gây kích ứng đối với mũi, cổ họng, mắt, nếu chỉ tiếp xúc ít và mức độ nhẹ, còn ở mức độ nặng hơn thì gây ra các bệnh về hô hấp ( viêm xoang, viêm nang phổi, hen xuyễn, giảm chức năng phổi, ung thư phổi ), bệnh về tim mạch,

+ Nếu hạt bụi là những hạt phân NPK thì khi phát tán ra khu rừng ở 3 phía xung quanh có thể giúp cây ở đó tươi tốt, phát triển mạnh

3 Do trong khu quy hoạch dự án chưa có hệ thống cấp nước sạch, vì vậy cần phải có hệ thống thủy lợi để cấp nước cho khu vực dự án Những tác

động khi xây dựng hệ thống thủy lợi này tới môi trường xung quanh? Biện pháp khắc phục những tác động này?

Trả lời:

+ Hệ thống thủy lợi tại khu vực sẽ được nâng cấp, khả năng ngập lụt được giảm thiểu, điều tiết nước cho công nghiệp, sinh hoạt, tưới tiêu tại khu vực tốthơn

+ Cần giải phóng mặt bằng hoặc đào bể ngầm

+ Hệ thống đường ống cần tính toán kĩ càng, vì bảo trì chỉ có thể tiến hành vào mùa khô Nếu đường ống không đảm bảo dễ gây tắc bùn trong ống, giảmdiện tích thoát nước hoặc nghiêm trọng hơn có thể gây ứ tắc ống, vỡ ống + Nguồn nước cấp cũng cần phải xác định rõ: Nguồn nước máy của thành phố, từ nước mặt hoặc nước ngầm:

- Trong trường hợp nước ngầm cần kiểm tra xem lượng nước ngầm quanhkhu vực đó có đảm bảo để cung cấp hay không Cần đảm bảo bền vững nguồn nước ngầm theo các QCVN đã quy định Nếu lượng nước ngầm không

đủ hoặc cạn kiệt có khả năng gây sụt lở đất

- Trong trường hợp nước mặt cần quan tâm nguồn nước mặt bị ô nhiễm

do chất thải, nước thải sinh hoạt và sản xuất hay không

4 Ảnh hưởng của những chất thải rắn khi xây dựng nhà máy (vận chuyểnvật liệu xây dựng, chất thải xây dựng, ) và khi nhà máy đi vào hoạt động (vận chuyển than, xỉ ra vào nhà máy, vỏ bao bì, )? Biện pháp khắc phục, giảm thiểu những ảnh hưởng này tới môi trường, con người xung quanh?Trả lời:

- Chất thải công nghiệp:

+ CTR như xỉ than, vật liệu xây dựng vứt bừa bãi ra đất sẽ lắng đọng trên

bề mặt đất, làm thay đổi pH, hệ sinh thái đất

+ Gặp trời mưa sẽ ngấm xuống đất làm ô nhiễm nguồn nước ngầm xung