SKKN một số giải pháp duy trì sĩ số học sinh trong trường trung học cơ sở

Với tâm huyết của mình đối với sự nghiệp giáo dục, tôi rất quan tâm đến nỗi lo chung của ngành và suy nghĩ, đề ra một số giải pháp nhằm bảo đảm, duy trì sĩ số học sinh của trường, của xã

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

MÔ TẢ SÁNG KIẾN

Mã số:

1 Tên sáng kiến:

“Một số giải pháp duy trì sĩ số học sinh trong Trường trung học cơ sở ”

2 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Phổ cập giáo dục trung học cơ sở

3 Mô tả bản chất của sáng kiến:

3.1 Tình trạng giải pháp đã biết:

a Hiện trạng:

Hiện nay, học sinh bỏ học là nỗi lo của ngành giáo dục huyện nhà Trường trung học cơ sở nơi tôi công tác trong vài năm gần đây đã có tình trạng học sinh nghỉ học nhưng đã được kịp thời vận động trở lại lớp Còn hiện tượng học sinh đi học không đều, vắng học, có ý định bỏ học vẫn thường xuyên diễn ra hàng năm Công tác phòng chống học sinh bỏ học được lãnh đạo nhà trường, tập thể giáo viên, chính quyền địa phương chú trọng quan tâm đề ra nhiều biện pháp

- Đối với nhà trường:

Bên cạnh việc chú trọng nâng cao chất lượng giảng dạy và hiệu quả công tác giáo dục, nhà trường còn thực hiện nâng cấp cơ sở vật chất, đẩy mạnh phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”… làm tăng số học sinh khá giỏi, giảm học sinh yếu kém Đầu năm, các trường đã phổ biến chế độ thu, miễn giảm học phí, bảo hiểm y tế đối với gia đình chính sách, hộ nghèo, khó khăn; vận động ủng hộ sách vở, quần áo giúp học sinh nghèo phần nào ổn định để phụ huynh yên tâm đưa con em đến trường Gần giữa tháng 8, trường đã tập trung huy động học sinh ra lớp, chú ý học sinh khối 6, khối 9 Nhà trường phối hợp chặt chẽ với phụ huynh học sinh và các ban ngành đoàn thể phát huy phong trào

xã hội học tập, cộng đồng trách nhiệm chăm lo học sinh khó khăn để các

em ổn định học tập

- Đối với giáo viên:

Tích cực thực hiện đổi mới phương pháp dạy học; không ngừng học tập, giao lưu, trao đổi kinh nghiệm để nâng cao trình độ nghiệp vụ và chất lượng giảng dạy Tăng cường bồi dưỡng học sinh giỏi, phụ đạo học sinh yếu kém Chú trọng đặc biệt đối với học sinh cá biệt, lười học, hay trốn học; phối hợp với phụ huynh quản lí, giáo dục, theo dõi sát sao những đối tượng này

- Đối với chính quyền địa phương:

Chính quyền địa phương chú trọng toàn diện và thực hiện hiệu quả các chính sách xã hội, giảm nghèo, giải quyết việc làm, lồng ghép các dự

án phát triển kinh tế, xã hội tăng cường kết hợp với nhà trường vận động học sinh bỏ học trở lại trường Đồng thời, thông qua các nguồn vốn tín dụng lãi suất ưu đãi giúp hộ nghèo, cận nghèo có thêm thu nhập, ổn định cuộc sống, tạo điều kiện cho con em được đến trường, không bỏ học giữa chừng

b Ưu điểm và một số hạn chế của giải pháp đã thực hiện:

- Ưu điểm:

Nhìn chung, các giải pháp chống học sinh bỏ học trước đây có ưu điểm là đã giúp cho tình hình học sinh bỏ học có nhiều chuyển biến tốt, không còn xảy ra trầm trọng như thời gian trước kia Học sinh có nhiều điều kiện tốt về cơ sở vật chất, môi trường học tập, hoàn cảnh kinh tế gia đình, để ổn định học tập

- Hạn chế:

Nhược điểm của việc giải quyết vấn đề chính là nhà trường chưa quan tâm đúng mức các biện pháp phòng ngừa khi học sinh có nguy cơ bỏ học , khi học sinh đã bỏ học rồi mới thực hiện việc tìm hiểu nguyên nhân

và vận động trở lại lớp nên nhiều khi đã quá muộn Và gia đình học sinh, chính quyền địa phương và cả giáo viên chủ nhiệm lớp chưa nhiệt tình,

năng lực hạn chế, chưa thật sự hết lòng và tích cực xem trọng công tác này

mà chỉ làm qua loa, chiếu lệ nên hiệu quả thu được không cao Trong khi, công việc này lại đòi hỏi nhiều công sức, sự kiên trì và tâm huyết của những người có liên quan Chính vì thế, việc học sinh bỏ học đến nay vẫn chưa giải quyết được triệt để mà vẫn còn nằm trong mức báo động ở nhiều nơi

c Cần có giải pháp mới:

Hiện tượng học sinh bỏ học như hiện nay nhìn chung là một thực trạng rất đáng lo ngại, là nỗi bức xúc của ngành giáo dục, nỗi trăn trở của cấp ủy, chính quyền và cả cộng đồng xã hội cả nước Nếu chúng ta lơ là, không tích cực quan tâm sâu sát vấn đề này thì việc học sinh tiếp tục bỏ học, không đến trường sẽ diễn ra trầm trọng khó có thể cứu vãn được Giảm tỷ lệ học sinh bỏ học nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục là một mục tiêu phấn đấu quan trọng của công tác phổ cập giáo dục Thực tế là cấp học càng cao thì tỷ lệ học sinh bỏ học cũng tăng lên tương ứng Vì thế, tìm ra biện pháp duy trì, giữ vững sĩ số học sinh, kiên quyết không để học sinh bỏ học cũng là giải pháp nhằm đạt tốt các chuẩn phổ cập trung học cơ sở và

để tiến tới đạt phổ cập trung học bền vững Tôi nhận thấy việc các trường học chú trọng đẩy mạnh việc xây dựng

và phát huy các mô hình tích cực trong việc phòng chống học sinh bỏ học

là việc làm rất cần thiết nhằm thực hiện tốt nội dung của mục tiêu phấn đấu

xây dựng: “Nhà trường thân thiện và học sinh tích cực” mà ngành giáo dục

đã đề ra Bản thân tôi vừa là giáo viên giảng dạy vừa kiêm nhiệm công tác phổ cập giáo dục nên tôi nhận thức rõ được tầm quan trọng của việc duy trì

sĩ số học sinh để nâng cao chất lượng giáo dục nơi địa bàn đơn vị mình đang công tác Với tâm huyết của mình đối với sự nghiệp giáo dục, tôi rất quan tâm đến nỗi lo chung của ngành và suy nghĩ, đề ra một số giải pháp nhằm bảo đảm, duy trì sĩ số học sinh của trường, của xã; góp phần chấn chỉnh kịp thời học sinh bỏ học cho năm học 2018 - 2019 và những năm học tới, kiên quyết không để học sinh trường mình bỏ học

3.2 Nội dung giải pháp đề nghị công nhận là sáng kiến:

a Mục đích của giải pháp:

Mục đích nghiên cứu của đề tài này nhằm đưa ra những giải pháp tối

ưu, có tính khả thi để khắc phục, ngăn chặn có hiệu quả tình trạng học sinh

bỏ học, nhằm giữ vững, duy trì tốt sĩ số học sinh của trường và góp phần thực hiện tốt công tác phổ cập giáo dục tại địa bàn, góp phần giữ gìn và phát huy kết quả đạt được của phổ cập giáo dục tỉnh nhà Tôi nhận thấy những giải pháp này đã giúp cho việc duy trì sĩ số học sinh trong độ tuổi đến trường ở đơn vị tôi đạt kết quả rất tốt, giúp cho thành quả đã đạt được của phổ cập giáo dục ở địa phương tôi được duy trì và phát huy có hiệu quả Chính vì thế, tôi rất muốn giới thiệu, chia sẻ những giải pháp này đến với những giáo viên làm công tác phổ cập giáo dục như tôi ở các đơn vị

bạn để cùng trao đổi, giao lưu, học hỏi kinh nghiệm để cùng nhau hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình

b Nội dung của giải pháp:

b.1.Tính mới của giải pháp và sự khác biệt với giải pháp cũ:

Những điểm khác biệt và tính mới của giải pháp đề nghị công nhận

là sáng kiến so với giải pháp đã biết:

Trong thời gian qua, việc đẩy mạnh nâng cao chất lượng giáo dục, cơ

sở vật chất, quan tâm giúp đỡ học sinh khó khăn, vận động học sinh bỏ học trở lại trường… là công việc chung trường nào cũng thực hiện Còn việc xây dựng mô hình hay các giải pháp ngăn ngừa học sinh bỏ học thì chưa có tài liệu, quy định cụ thể nào để hướng dẫn làm Điểm mới ở đây là dựa trên những ưu điểm và hạn chế của những cách thức đã thực hiện, tôi đã xây dựng và thiết lập mô hình tích cực cho người giáo viên phổ cập gồm một

số giải pháp hữu hiệu mà theo tôi có thể duy trì hiệu quả sĩ số học sinh trong trường Tính mới của các giải pháp tôi đưa ra thể hiện rõ tầm quan trọng của việc “phòng hơn chống” học sinh bỏ học và nhấn mạnh vai trò của giáo viên làm công tác phổ cập trong việc tích cực tham mưu, phối hợp cùng các đoàn thể địa phương, phụ huynh học sinh, đội ngũ cán bộ, nhân viên và ban giám hiệu nhà trường trong việc thực hiện các biện pháp ngăn ngừa học sinh bỏ học bằng cả tinh thần và tấm lòng nhiệt tình của mình đối

với sự nghiệp giáo dục thì mới có thể giải quyết vấn đề này một cách có hiệu quả

b.2 Cách thực hiện sáng kiến:

Một số giải pháp tích cực ngăn ngừa tình trạng học sinh bỏ học nhằm duy trì sĩ số học sinh của giáo viên phổ cập giáo dục trung học cở:

Tăng cường công tác vận động học sinh ra lớp đầu năm học, duy trì

sĩ số, lập danh sách học sinh có nguy cơ bỏ học

b.3 Từng bước thực hiện như sau:

Ngay từ trong hè, giáo viên làm công tác phổ cập phải liên hệ với trường để nắm danh sách học sinh được tuyển vào lớp 6, số học sinh bỏ ôn thi, mới để kịp thời huy động tất cả đến trường, kết hợp cùng với giáo viên chủ nhiệm lớp làm tốt công tác tuyển sinh vào lớp 6 trước khi chính thức nhập học Tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương chỉ đạo các ban ngành, đoàn thể phối hợp cùng nhà trường để huy động tối đa học sinh trong độ tuổi ra lớp Tổ chức điều tra, thống kê số liệu học sinh đầu năm, nắm danh sách học sinh học tại địa bàn và học sinh học trái tuyến Trong những tháng đầu của năm học mới, giáo viên phổ cập của trường liên hệ và kết hợp chặt chẽ với giáo viên chủ nhiệm các lớp để nắm tình hình các em

có nguy cơ bỏ học ở các năm học trước xem các em đã thật sự ổn định học tập hay chưa đồng thời tìm hiểu, lập danh sách các đối tượng lười

học, vắng học thường xuyên, có nguy cơ bỏ học trong năm học mới rồi xác định nguyên nhân, nắm bắt hoàn cảnh, điều kiện học tập… để theo dõi, nhằm có giải pháp hỗ trợ, giúp đỡ kịp thời, kết hợp cùng với giáo viên chủ nhiệm lớp, gia đình học sinh kiểm tra việc đi học, tỉ lệ chuyên cần của các

em, sử dụng các biện pháp giáo dục tích cực, biện pháp vận động phù hợp đưa các em tiếp tục đến trường, giúp các em tự tin và có tư tưởng, thái độ tốt hơn trong học tập Phối hợp tốt với nhà trường, Tổng phụ trách Đội, giáo viên chủ nhiệm lớp xây dựng các hoạt động ngoại khóa để thu hút học sinh đến trường: Tham mưu cùng ban lãnh đạo nhà trường, Tổng phụ trách Đội, giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn xây dựng kế hoạch hoạt động ngoài giờ, bao gồm hoạt động giữa giờ ra chơi; sinh hoạt chủ điểm; kế hoạch hoạt động, học phụ đạo, học bồi dưỡng; cắm trại; hoạt động vui chơi trong hè… tạo sự thu hút, tập trung của các em khi vào trường, giúp các em hăng hái hơn trong sinh hoạt và học tập, làm cho học sinh cảm nhận được mỗi ngày đến trường là một ngày vui và ham thích đến trường Nội dung các hoạt động này chủ yếu tập trung vào việc tổ chức cho học sinh chơi các trò chơi dân gian, trò chơi tập thể, văn nghệ, múa hát cộng đồng, hội khỏe Phù Đổng Tăng cường chú trọng việc tích hợp rèn luyện, giáo dục các chuẩn mực đạo đức, kĩ năng sống, nhận thức xã hội cho học sinh Các hoạt động nói trên phải được tổ chức kết hợp đan xen trong chương trình học, trong tiết học một cách hợp lý sao cho phong phú,

sinh động và hấp dẫn để giảm bớt mệt mỏi, căng thẳng cho học sinh do hằng ngày các em phải tiếp thu một khối lượng kiến thức lớn khi đến trường Đề xuất thực hiện một số phong trào nhằm giúp các em đi học đầy

đủ như: phong trào giúp bạn vượt khó, phong trào cùng nhau đi học, phong trào cùng bạn học giỏi… vận động học sinh tích cực tham gia để giúp học sinh có ý thức và thái độ tốt hơn trong học tập Phối hợp chặt chẽ với giáo viên, cán bộ công nhân viên và các đoàn thể trong nhà trường đối với công tác quản lí và giáo dục học sinh

Giáo viên phổ cập kết hợp với giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn, các đoàn thể trong nhà trường thường xuyên kiểm tra giám sát sự chuyên cần của học sinh, đặc biệt là đối tượng học sinh yếu và học sinh cá biệt để có biện pháp phối hợp giáo dục, giúp đỡ Học sinh chỉ cần vắng mặt một buổi học không lí do là giáo viên chủ nhiệm liên lạc với gia đình để tìm hiểu nguyên nhân, vắng mặt 2 buổi không lí do là báo cáo ngay với Ban giám hiệu nhà trường và giáo viên phổ cập để tìm biện pháp giải quyết

Tham mưu tích cực với Ban giám hiệu nhà trường xây dựng một đội ngũ nhà giáo thực sự có tinh thần yêu nghề, tận tụy với công việc:

Dưới sự chỉ đạo và phân công của Ban giám hiệu, tất cả cán bộ giáo viên trong nhà trường phải cùng có ý thức hợp tác, phối hợp đồng bộ trong các hoạt động bằng tất cả lòng yêu nghề, yêu công việc và tinh thần trách

nhiệm, tận tâm tận lực với nghề và hết lòng với học sinh Ở đây, vai trò của giáo viên chủ nhiệm lớp đặc biệt quan trọng, vừa công tác tốt trong giảng dạy vừa quản lý lớp Đối tượng của chúng ta là lứa tuổi rất nhạy cảm cho nên người giáo viên phải hết sức thương yêu, tôn trọng, gần gũi, ân cần, bao dung với thái độ nhẹ nhàng nhưng nghiêm khắc trong việc giáo dục các em Nhiều giáo viên của chúng ta bây giờ vẫn còn rất nặng lời, thậm chí xúc phạm học sinh khi các em mắc lỗi Trong công tác vận động, tôi đã tiếp xúc với một số học sinh bỏ học chỉ vì giáo viên nặng lời phê phán, các em tự ái nên nhất quyết không chịu đến lớp nữa Đây là hiện tượng cần phải được phê phán, nhắc nhở và chấn chỉnh kịp thời Công tác chủ nhiệm lớp chính là những giải pháp ban đầu và hiệu quả nhất nhằm ngăn ngừa học sinh bỏ học và góp phần duy trì sĩ số của học sinh Nhà trường cần tích cực chú trọng đổi mới phương pháp dạy học với mục đích

là nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, góp phần giảm tỷ lệ học sinh yếu kém đồng thời làm giảm nguy cơ bỏ học ở học sinh Ngay từ đầu năm học phải tổ chức tiến hành phân loại học lực của học sinh thật chính xác rồi lựa chọn những giáo viên có năng lực chuyên môn và nghiệp vụ sư phạm tốt thực hiện tiến hành phụ đạo, bồi dưỡng kiến thức cho các em Qua đợt khảo sát chất lượng đầu năm, kịp thời phát hiện những học sinh yếu kém rồi tích cực kết hợp với gia đình kiên trì rèn luyện cho học sinh nắm vững kiến thức, đem lại cho các em sự tự tin và thích thú học tập Trong

giảng dạy, chú trọng ngay những học sinh có biểu hiện lơ là, sa sút trong học tập, kết hợp cùng gia đình tìm nguyên nhân và kịp thời bồi dưỡng kiến thức Một biện pháp quan trọng khác là cần khuyến khích, tôn vinh những giáo viên sau một năm học đã có công giáo dục học sinh cá biệt, học sinh yếu kém Thực tế cho thấy, giáo dục một học sinh cá biệt, có học lực yếu kém mất nhiều công sức, thời gian không kém gì so với việc bồi dưỡng một học sinh giỏi và chính họ là những người góp phần trực tiếp làm giảm thiểu nguy cơ bỏ học của học sinh Thẳn thắn đấu tranh, góp ý, nhắc nhở nếu có đồng nghiệp có thái độ và tư tưởng chủ quan, không có tinh thần trách nhiệm trong công tác

Thường xuyên trao đổi và nắm bắt thông tin từ ban cán sự của các lớp và giáo viên chủ nhiệm:

Ban cán sự lớp chính là một tổ chức trực tiếp theo dõi và lãnh đạo lớp được giáo viên chủ nhiệm cùng cả lớp tín nhiệm đề cử Chính ban cán

sự lớp nắm bắt rõ nhất về tình hình của lớp mình Giáo viên phổ cập của trường phải thường xuyên trao đổi với ban cán sự của các lớp và giáo viên chủ nhiệm để theo dõi tình hình của từng lớp, kịp thời nắm bắt những thay đổi của lớp về tình hình duy trì sĩ số học sinh để đề ra biện pháp và xử lý kịp thời khi có vấn đề xảy ra Kết hợp cùng với giáo viên chủ nhiệm liên lạc thường xuyên với phụ huynh học sinh để nắm tình hình:

Sự buông lỏng của gia đình là nguyên nhân chủ yếu làm cho học sinh

lơ là học tập Sự lười biếng học tập kéo dài sẽ dẫn đến hậu quả là học lực nhanh chóng giảm sút Học sinh bị mất căn bản do lỗ hổng kiến thức quá lớn, vào học thầy cô giảng bài không hiểu được đồng thời hay bị phê bình nên chán nản bỏ học Chính vì thế, từng gia đình phải có trách nhiệm quản

lý, nhắc nhở và thường xuyên giám sát việc học tập của con em mình Hiện tại vẫn còn nhiều gia đình lo làm ăn kiếm tiền khá giả, họ không quan trọng việc học tập của con em mà có quan niệm là học được thì tốt, còn không được thì ở nhà phụ giúp gia đình Với những đối tượng này, chúng

ta phải thật khéo léo cải thiện dần tư tưởng để họ thấy được sự quan trọng của việc học và có trách nhiệm hơn trong việc cùng nhà trường quản lí, giáo dục con em mình học tập tốt Nhà trường cần nhắc nhở phụ huynh học sinh nhất thiết phải thường xuyên duy trì mối liên hệ với nhà trường, dự họp đầy đủ khi được thông báo để kịp thời nắm rõ tình hình học tập, rèn luyện của con em Giáo viên chủ nhiệm lớp phải trực tiếp liên lạc với phụ huynh học sinh để trao đổi thông tin, nắm bắt tình hình, cùng phụ huynh tìm ra các giải pháp phối hợp tốt nhất trong công tác quản lí và giáo dục con em họ; góp phần duy trì tính chuyên cần, tích cực học tập của học sinh Tích cực chủ động liên lạc với phụ huynh học sinh nhất là những trường hợp học sinh cá biệt, thường xuyên trốn học để phối hợp giáo dục