NHỮNG NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA LUẬT DOANH NGHIỆP 1999

Đặc điểm này cũng chỉ rõ công ty hoàn toàn khác với các doanh nghiệp một chủ nh doanh nghiệp Nhà nớc, doanh nghiệp t nhân đồng thời chỉ rõ bản chất pháp lí của công ty là sự liên kết giữ

Những nội dung cơ bản của Luật doanh nghiệp 1999

I Lịch sử hình thành Luật Doanh nghiệp 1999

1 Sự xuất hiện của công ty ở Việt Nam và đặc điểm các công ty ở Việt nam trớc khi ban hành Luật Doanh nghiêp.

1.1 Sự xuất hiện của công ty ở Việt Nam

Các công ty ở Việt Nam xuất hiện cùng với sự phát triển của hoạt động thơng mại Dới thời kỳ Pháp thuộc, do Việt Nam là thuộc địa của Pháp nên hình thức và hoạt động của các công ty dới dạng các hội buôn đợc điều chỉnh bởi Luật Thơng mại Pháp Luật lệ về công ty đợc quy định lần đầu tiên tại Việt Nam trong “Dân luật thi hành tại các toà án Nam án Bắc kỳ” 1913, trong đó có quy định về hội buôn Theo đạo luật này, các công ty (hội buôn) đợc chia thành hai loại : hội ngời

và hội vốn Trong hội hợp vốn chia thành hội vô danh (Công ty cổ phần) và hội hợp cổ (Công ty hợp vốn cổ phần đơn giản) Trong hội ngời chia thành hội hợp danh (công ty hợp danh), hội hợp t (công ty hợp vốn đơn giản) và hội đồng lợi Trong luật này cha có công ty trách nhiệm hữu hạn Năm 1944, chính quyền Bảo

đại xây dựng Bộ luật Thơng mại trung phần với những quy định về công ty cũng tơng tự nh trong Dân luật năm 1913

Sau năm 1954, đất nớc chia làm hai miền ở miền Bắc, Việt Nam xây dựng nền kinh tế kế hoạch hoá tập trung với hai thành phần kinh tế chủ yếu là kinh tế quốc doanh và kinh tế tập thể trong đó kinh tế quốc doanh đóng vai trò chủ đạo Thời kì này tuy các đơn vị kinh tế quốc doanh có tên gọi là công ty

nh-ng khái niệm cônh-ng ty ở đây khônh-ng đợc hiểu theo bản chất pháp lí mà đợc hiểu theo hình thức kinh doanh Nhà nớc không khuyến khích phát triển kinh tế t nhân, không có liên doanh, liên kết giữa các thành phần kinh tế, t nhân không

đ-ợc phép đầu t vào những dự án lớn, không có cạnh tranh thực sự nên cũng không

có rủi ro Tất cả những hạn chế này đã triệt tiêu mọi điều kiện khách quan cho sự

ra đời của các công ty

Tuy nhiên, từ sau Đại hội Đảng lần thứ VI (1986), Đảng ta đã đề ra đờng

lối mới, phát triển kinh tế hàng hoá nhiều thành phần, vận hành theo cơ chế thị trờng, có sự quản lý của Nhà nớc, nên đã tạo điều kiện thuận lợi cho các công ty

ra đời Ngày 21-12-1990, Quốc hội Nhà nớc cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã thông qua Luật công ty, tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho sự ra đời và phát triển của hai loại hình công ty trách nhiệm hữu hạn và công ty cổ phần

Và tiếp đến là Luật Doanh nghiệp 1999 điểm sáng mới giúp hoàn thiện hơn nữa môi trờng pháp lý, tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho sự ra đời và phát

triển của một loại hình công ty hoàn toàn mới ở Việt Nam đó là công ty hợp danh

1.2 Đặc điểm các công ty ở Việt Nam trớc khi ban hành Luật Doanh nghiệp

Trớc khi Luật Doanh nghiệp đợc ban hành, các công ty ở Việt Nam có đặc

điểm nh sau:

Thứ nhất, công ty phải do hai hay nhiều thành viên góp vốn thành lập Đặc

điểm này xuất phất từ quan niệm truyền thống về công ty là công ty phải có sự liên kết giữa hai hay nhiều chủ thể Đặc điểm này cũng chỉ rõ công ty hoàn toàn khác với các doanh nghiệp một chủ nh doanh nghiệp Nhà nớc, doanh nghiệp t nhân đồng thời chỉ rõ bản chất pháp lí của công ty là sự liên kết giữa các thành viên bằng việc cùng nhau góp vốn thành lập

Thứ hai, về chế độ sở hữu tài sản của các thành viên Vì công ty đợc thành

lập dựa trên sự góp vốn của các thành viên nên tài sản của công ty là tài sản chung của tất cả các thành viên, các thành viên công ty có quyền sở hữu một phần tài sản trong khối tài sản chung của công ty tơng ứng với phần vốn mình đã góp và phần vốn này có quyền chuyển nhợng, dới đặc điểm này giúp ta phân biệt với doanh nghiệp Nhà nớc, doanh nghiệp tập thể và doanh nghiệp t nhân

Thứ ba, tính chịu trách nhiệm hữu hạn của các thành viên công ty Nh vậy

khi xảy ra vấn đề chịu trách nhiệm tài sản thì trách nhiệm lớn nhất của các thành viên công ty chỉ giới hạn số vốn đã góp vào công ty Khác với công ty, doanh nghiệp t nhân không có sự tách bạch giữa tài sản cá nhân và tài sản doanh nghiệp, nên khi xảy ra vấn đề chịu trách nhiệm tài sản doanh nghiệp t nhân phải lấy toàn bộ tài sản cá nhân của mình để hoàn thành nghĩa vụ chi trả

2 Thực trạng hệ thống pháp luật ở Việt Nam về công ty.

Việc thành lập, tổ chức hoạt động và giải thể công ty ở Việt Nam kể từ khi

đất nớc thực sự đi vào công cuộc đổi mới đợc điều chỉnh bởi Luật công ty ban hành năm 1990 cùng với một số văn bản và một số quy định liên quan nh Nghị

định 222- HĐBT, ngày 23 tháng 7 năm 1991

Nhìn chung Luật công ty ban hành 1999 và đợc sửa đổi năm 1994 đã phần nào đáp ứng đợc nhu cầu của các nhà kinh doanh và nhu cầu thực tiễn Các văn bản này thực sự đã thể chế hoá kịp thời đờng lối phát triển kinh tế do Đảng và Nhà nớc ta khởi xớng, ghi nhận những nguyên tắc cơ bản cho hoạt động công ty trong nền kinh tế thị trờng Bên cạnh đó các nhà kinh doanh đã mạnh dạn bỏ vốn

đa vào kinh doanh đem lại lợi ích không chỉ cho cá nhân mà còn cho xã hội Sự xuất hiện và phát triển của các công ty Trách nhiệm hữu hạn và công ty cổ phần

trong những năm vừa qua cho thấy rõ ràng các văn bản luật về công ty hiện hành

là thực sự tạo đợc môi trờng pháp lý lành mạnh cho hoạt động của công ty

Tuy nhiên, trớc yêu cầu của công cuộc đổi mới cùng với sự phát triển của

điều kiện kinh tế xã hội và pháp lý, hệ thống các văn bản pháp luật về công ty đã bắt đầu bộc lộ điểm hạn chế, đặc biệt là những quy định hành chính phiền hà, kém hiệu quả và nhiều tình huống phát sinh trong thực tế không có những quy

định pháp luật điều chỉnh Để tiếp tục hoàn thiện môi trờng pháp lý để phát huy nội lực phát triển kinh tế và từng bớc hội nhập kinh tế khu vực và quốc tế, Nhà

n-ớc ta tiến hành sửa đổi các văn bản quy định hoạt động của doanh nghiệp nói chung và hoạt động của công ty nói riêng

Ngày 12-6-1999, Quốc hội khoá IX, kì họp thứ năm đã thông qua Luật Doanh nghiệp Luật này có hiệu lực thi hành từ ngày 1-1-2000, thay thế cho cho Luật công ty và Luật doanh nghiệp t nhân và Luật sửa đổi một số điều của hai luật này Luật doanh nghiệp đợc ban hành với mục tiêu cải thiện hơn nữa môi tr-ờng pháp lý cho doanh nghiệp để huy động nội lực thúc đẩy và phát triển hơn nữa tiềm năng của khu vực doanh nghiệp, đẩy mạnh cải cách hành chính theo hớng

đảm bảo quyền tự do kinh doanh, tạo môi trờng thuận lợi cho đầu t kinh doanh, tạo bộ khung pháp lý đồng bộ và thống nhất, tiến tới hình thành một một luật thống nhất về doanh nghiệp, đáp ứng tốt hơn nhu cầu đa dạng của các nhà đầu t, phù hợp với mức phát triển cao hơn và đa dạng hơn của hoạt động kinh doanh cũng nh xu hớng hội nhập , đồng thời tăng cờng hiệu lực giám sát và kiểm soát của Nhà nớc đối với hoạt động kinh doanh

Luật Doanh nghiệp 1999 với nhiều quy định mới, đầy đủ, chi tiết và chặt chẽ

về việc thành lập , các loại hình công ty, chuyển đổi hình thức và giải thể công

ty, chắc chắn sẽ tăng cờng hiệu quả hoạt động cho công ty ở Việt Nam

3 Sự cần thiết ban hành Luật Doanh nghiệp 1999.

Luật Doanh nghiệp 1999 đợc ban hành trên cơ sở sửa đổi, bổ sung một

cách cơ bản và toàn diện các quy định của Luật công ty và Luật doanh nghiệp t nhân và hợp nhất hai luật này thành một đạo luật chung nhằm tạo khuôn khổ pháp lý điều chỉnh chung hoạt động chung của hầu hết các Luật Doanh nghiệp ngoài quốc doanh Sau hơn 10 năm đổi mới, trình độ phát triển về kinh tế - xã hội

ở nớc ta đã đạt đợc mức cao hơn đáng kể so với trớc đây Khung pháp lý và thể chế quản lý nhà nớc đã từng bớc phát triển và đang trong quá trình hoàn hiện Chính sự phát triển đó đã tạo ra ba lý do chủ yếu thúc đẩy việc ban hành Luật Doanh nghiệp trên cơ sở hợp nhất Luật công ty ( sửa đổi ) và Luật doanh nghiệp

t nhân ( sửa đổi )

Một là, Đại hội lần thứ VIII của Đảng ta đã khẳng định “ nớc ta đã

chuyển sang thời kỳ phát triển mới, thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá”

Để thực hiện công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nớc, Nghị quyết Đại hội lần thứ VIII của Đảng đã chủ trơng:

Luôn luôn nêu cao phơng châm dựa vào nguồn lực trong nớc là chính, đi

đôi với tranh thủ tối đa nguồn lực từ bên ngoài, động viên mọi ngời, mọi nhà, mọi cấp, mọi ngành cần kiệm trong sản xuất, tiết kiệm trong tiêu dùng, dành vốn cho đầu t phát triển

Lấy việc giải phóng sức sản xuất, động viên tối đa mọi nguồn lực bên trong và bên ngoài cho công nghiệp hoá, hiện đại hoá nâng cao hiệu quả kinh tế xã hội, cải thiện đời sống nhân dân làm mục tiêu hàng đầu trong việc khuyến khích phát triển các thành phần kinh tế và hình thức tổ chức kinh doanh

Tiếp tục hoàn thiện môi trờng kinh doanh theo pháp luật là một trong những giải pháp để thực hiện chủ trơng nói trên.Về lĩnh vực này, Nghị quyết hội nghị lần thứ IV Ban chấp hành Trung Ương khoá VIII đã chỉ rõ: “ Sửa đổi, bổ sung các văn bản pháp quy về loại hình doanh nghiệp và hộ kinh doanh cá thể, xây dựng luật thống nhất áp dụng cho các loại chủ thể kinh doanh”

Hai là, trong hơn 10 năm qua, khung pháp lý nói chung và khung pháp lý về

doanh nghiệp nói riêng đã không ngừng đợc hoàn thiện và phát triển thêm Luật dân sự, Luật Thơng mại, Luật khuyến khích đầu t trong nớc, Luật Doanh nghiệp Nhà nớc, Luật Hợp tác xã đã đợc ban hành Luật về đầu t nớc ngoài cũng đợc

bổ sung, sửa đổi theo hớng từng bớc thu hẹp sự khác sự, tiến tới hình thành một khung pháp lý bình đẳng đối với doanh nghiệp trong nớc và doanh nghiệp có vốn

đầu t nớc ngoài Điều này cũng phù hợp với các cam kết quốc tế của nớc ta khi tham gia ASEAN, AFTA, chơng trình AIA, AICO, APEC, ký kết hiệp định

Th-ơng mại với Hoa Kỳ về đối xử quốc gia bình đẳng, công khai, minh bạch và đang

đàm phán để ra nhập WTO

Vì vậy một số quy định trong Luật công ty và Luật doanh nghiệp t nhân hiện

hành đã không còn tơng thích với nội dung tơng ứng của một số luật khác có liên quan, đặc biệt là Luật khuyến khích đầu t trong nớc, Luật dân sự, Luật Thơng mại Điều đó đang góp phần tạo ra sự không nhất quán trong giải thích và thi hành luật, hạn chế hiệu lực của các quy định pháp luật có liên quan

Ba là, sau 10 năm đổi mới, nền kinh tế nớc ta đã có sự phát triển nhất định

và đạt đợc mức tăng trởng cao hơn so với mức của những năm đầu thập kỷ 90 này Số lợng doanh nghiệp tham gia thị trờng đã tăng lên đáng kể, cơ chế thị

tr-ờng đã hoạt động với quy mô và ctr-ờng độ lớn hơn, mức độ mở cửa của nền kinh tế nớc ta với bên ngoài cũng đã tăng lên Do đó, số lợng giao dịch, loại giao dịch, quy mô giao dịch kinh doanh tăng lên gấp nhiều lần, loại hình hoạt động kinh doanh và tính chất của các loại giao dịch cũng đa dạng và phức tạp hơn nhiều Trong khi đó, Luật công ty và Luật doanh nghiệp t nhân đợc ban hành trong những năm đầu của thời kỳ đổi mới, khi chúng ta cha hiểu biết nhiều và cha có kinh nghiệm thực tế về kinh tế thị trờng Vì vậy, một số nội dung của hai luật nói trên , đặc biệt là Luật công ty đã không còn phù hợp với mức độ phát triển mới

và thực tế đã thay đổi

Những thiếu sót và hạn chế của Luật công ty và Luật doanh nghiệp t nhân hiện hành đã góp phần làm cho khung pháp lý của nớc ta cha tạo điều kiện phát huy tối đa nội lực cho phát triển kinh tế đất nớc Những thiếu sót và hạn chế này thực sự đã làm giảm tính linh hoạt của các nhà đầu t phù hợp với khả năng và

điều kiện của mình Đây cũng chính là nguyên nhân làm giảm hiệu lực quản lý Nhà nớc đối với doanh nghiệp

Tóm lại, việc ban hành Luật Doanh nghiệp với phạm vi điều chỉnh đợc mở rộng, nội dung đầy đủ linh hoạt, bao quát hơn, phù hợp với yêu cầu tăng cờng quản lý Nhà nớc, yêu cầu đa dạng của các nhà kinh doanh và xu thế hội nhập và thúc đẩy thêm việc huy động nội lực và sự phát triển kinh tế của Việt Nam

I Những nội dung cơ bản của Luật Doanh nghiệp 1999.

Ngày 26/6/1999, Chủ tịch nớc đã ký lệnh số 51/CTN công bố Luật Doanh nghiệp đã đợc Quốc hội khoá X, tại kỳ họp thứ V thông qua ngày 12/6/1999, Luật này có hiệu lực từ ngày 01/01/2000 và thay thế Luật công ty và Luật Doanh nghiệp t nhân ngày 12/1990

Luật Doanh nghiệp gồm 10 chơng, 124 Điều với nội dung tơng đối hoàn chỉnh và chi tiết Bổ sung nhiều nội dung cơ bản mà hai luật nói trên cha quy

định So với hai luật trớc Luật Doanh nghiệp có nhiều điểm mới, thể hiện qua nhiều nội dung chủ yếu sau:

1 Phạm vi điều chỉnh

Phạm vi áp dụng của Luật Doanh nghiệp đợc mở rộng bao gồm cả Doanh nghiệp Nhà nớc sau khi cổ phần hoá, kể cả trờng hợp Nhà nớc có cổ phần chi phối tại doanh nghiệp, doanh nghiệp của tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội sau khi chuyển đổi thành công ty cổ phần hoặc công ty trách nhiệm hữu hạn

Từ trớc đến nay các doanh nghiệp của các tổ chức chính trị, chính trị - xã hội

ch-a rõ hoạt động theo luật nào

2 Đối tợng đợc thành lập, góp vốn và quản lý doanh nghiệp

Từ một số rất ít các đối tợng quy định tại Điều 9, Điều10, hầu nh tất cả các cá nhân, tổ chức đều đợc quyền góp vốn vào doanh nghiệp cũng nh quyền thành lập và quản lý doanh nghiệp Điều này tạo sự thống nhất với các luật hiện hành

có liên quan đến vấn đề này nh: Bộ Luật dân sự, Luật khuyến khích đầu t trong nớc, đồng thời góp phần huy động tối đa mọi nguồn lực hiện có trong xã hội vào phát triển sản xuất kinh doanh

3 Các loại hình doanh nghiệp

Nhằm khuyến khích các doanh nghiệp và dân c bỏ vốn đầu t để kinh doanh hoặc mở rộng quy mô, ngành nghề kinh doanh tạo điều kiện cho các nhà

đầu t lựa chọn loại hình kinh doanh phù hợp với điều kiện và lợi ích của họ, Luật Doanh nghiệp bổ sung hai loại hình doanh nghiệp mới là loại hình công ty hợp danh và công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên Luật mới này còn góp phần làm tăng hiệu lực quản lý của Nhà nớc đối với doanh nghiệp, nhất là các loại hình doanh nghiệp trớc đây cha có luật điều chỉnh

4 Quyền và nghĩa vụ của ngời đầu t

Luật Doanh nghiệp quy định cụ thể và đầy đủ hơn quyền và nghĩa vụ của

ngời đầu t Luật Doanh nghiệp đa ra các quy định giúp các nhà đầu t thiết lập cơ chế vốn linh hoạt đa dạng, qua đó các nhà đầu t có thể cùng nhau thoả thuận và lựa chọn cách thức góp vốn phù hợp với điều kiện và lợi ích của họ Bên cạnh đó, Luật Doanh nghiệp cụ thể cơ chế và cách thức để ngời góp vốn có thể tham gia vào việc quyết định các vấn đề quản lí doanh nghiệp, giám sát việc quản lý doanh nghiệp Do vậy, quyền tham gia qyuết định và giám sát của nhà đầu t với việc quản lý, kinh doanh ở doanh nghiệp đợc đảm bảo, lợi ích hợp pháp của các nhà

đầu t ở doanh nghiệp đợc bảo vệ và bảo đảm thực hiện Đồng thời bảo vệ đợc quyền, lợi ích hợp pháp của chủ nợ

5 Cơ cấu tổ chức và quản lý

Với chủ chơng coi việc tổ chức quản lý là công việc nội bộ của công ty,

Luật chỉ đa ra các “khung” để các nhà đầu t tự lựa chọn và áp dụng dựa trên tính chất và địa vị pháp lý của doanh nghiệp mình Luật Doanh nghiệp đa ra các quy

định cụ thể về thẩm quyền triệu tập cũng nh điều kiện và thể thức tiến hành họp Hội đồng thành viên, Đại hội đồng, nguyên tắc thông qua quyết định của cơ quan này Lần đầu tiên Luật Doanh nghiệp đa ra chế định về kiểm soát các giao dịch

lớn Đây là quy định tạo điều kiện xây dựng một phơng thức quản lý minh bạch,

là cơ sở pháp lý để các cổ đông thiểu số giám sát và thực hiện các quyền nhằm bảo vệ lợi ích pháp lý của họ

Tổ chức lại doanh nghiệp bao gồm: chia tách, hợp nhất, sát nhập và chuyển đổi hình thức pháp lý của doanh nghiệp là một nội dung hoàn toàn mới Luật Doanh nghiệp có quy định cụ thể về trình tự, thủ tục và cách thức thực hiện, trong đó chú ý tới việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của ngời lao động, chủ

nợ, ngời đầu t, đặc biệt là ngời đầu t thiểu số và những bên có liên quan khác trong quá trình chia tách, hợp nhất, sát nhập và chuyển đổi doanh nghiệp Đây chính là cơ sở pháp lý quan trọng giúp các nhà đầu t phân bổ rủi ro một cách hợp

lý, tăng độ an toàn và bền vững trong kinh doanh

6 Thủ tục thành lập và quản lý Nhà nớc đối với doanh nghiệp

Về thủ tục thành lập doanh nghiệp, các quy định trong Luật Doanh nghiệp

đơn giản hơn rất nhiều so với Luật công ty, Luật doanh nghiệp t nhân trớc đó Cụ thể là Luật Doanh nghiệp đã bỏ chế độ xin giấy phép thành lập, chỉ thực hiện

đăng ký kinh doanh với thủ tục và hồ sơ gọn nhẹ, đơn giản Đây là một t tởng rất mới, Luật Doanh nghiệp đã cụ thể hoá nguyên tắc tự do kinh doanh theo quy

định của pháp luật và từng bớc xoá bỏ cơ chế “ xin - cho” đang tồn tại khá phổ biến trong đời sống kinh tế xã hội nớc ta hiện nay

Hơn thế, Luật Doanh nghiệp còn bỏ yêu cầu về vốn pháp định đối với việc

kinh doanh trong đại bộ phận các ngành nghề của nền kinh tế

Về quản lý Nhà nớc đối với doanh nghiệp, Luật Doanh nghiệp đã thay đổi cơ bản cách thức quản lý Nhà nớc đối với doanh nghiệp theo hớng chuyển từ

“Tiền kiểm” sang “hậu kiểm”, nâng cao hiệu lực quản lý Nhà nớc bằng pháp luật, ngăn ngừa khẳ năng một số cán bộ, công chức lợi dụng quyền hạn đợc giao, sách nhiều nhà đầu t và doanh nghiệp

III Những điểm mới theo hớng hoàn thiện của các chế định

về công ty trong Luật Doanh nghiệp 1999

1 Các quy định về thành lập và đăng ký kinh doanh.

a Chế định về thành lập và đăng ký kinh doanh

Đối tợng đợc thành lập, góp vốn và quản lý công ty.

Đối tợng đợc quyền góp vốn, thành lập, thành lập doanh nghiệp trong Luật Doanh nghiệp 1999 đợc mở rộng hơn so với Luật công ty 1990 Việc mở rộng này tạo ra sự thống nhất với các luật liên quan đến vấn đề này nh Bộ Luật dân sự, Luật khuyến khích đầu t trong nớc, Luật đầu t nớc ngoài tại Việt nam, đồng thời

cũng góp phần huy động tối đa mọi nguồn lực hiện có trong xã hội vào đầu t phát triển sản xuất kinh doanh

Thêm vào đó, vấn đề ngời đợc quyền góp vốn thành lập và quản lý doanh nghiệp cũng đợc quy định một cách khoa học hơn Luật Doanh nghiệp quy định vấn đề này theo phơng pháp loại trừ, theo đó mọi tổ chức cá nhân đều có quyền thành lập, quản lý và góp vốn vào công ty, trừ các trờng hợp bị cấm đợc liệt kê trong luật

Một điểm tiến bộ nữa của Luật Doanh nghiệp so với Luật công ty là Luật Doanh nghiệp đã tách bạch đối tợng đợc thành lập quản lý với đối tợng đợc quyền góp vốn

Thủ tục thành lập công ty.

Các chế định về thủ tục thành lập công ty quy định trong Luật Doanh nghiệp đợc đơn giản hóa đi rất nhiều so với các quy định của Luật công ty và các văn bản hớng dẫn thi hành Việc đổi mới này xuất phát từ chủ trơng của Đảng và Nhà nớc về cải cách hành chính và thực tiễn thi hành Luật công ty trong hơn tám năm qua nhằm làm cho thủ tục thành lập công ty ở nớc ta hoà nhập và tơng đồng với việc thành lập công ty ở hầu hết các nớc trên thế giới Cụ thể là:

Thứ nhất, Luật Doanh nghiệp bỏ thủ tục xin phép thành lập, chỉ thực hiện

việc đăng kí kinh doanh với thủ tục hồ sơ gọn nhẹ trên cơ sở nâng cao hiệu lực quản lý Nhà nớc

Thứ hai, Luật Doanh nghiệp quy định một hồ sơ đăng kí kinh doanh đơn

giản hơn Hồ sơ dăng kí kinh doanh giờ đây chỉ bao gồm: Đơn đăng ký kinh doanh, điều lệ công ty, danh sách thành viên mà không yêu cầu phải có chứng nhận về mức vốn mà chỉ cần mức vốn trên điêù lệ công ty và cũng không ai yêu cầu phải xuất trình phơng án kinh doanh và những xác nhận về nhân thân của

ng-ời đầu t mà chỉ kê khai các thông tin nói trên theo đúng mẫu đợc quy định cụ thể

từ Điều 13 đến Điều 16

Thứ ba, Luật Doanh nghiệp đã đa ra một số nguyên tắc mới trong thủ tục

thành lập doanh nghiệp là doanh nghiệp phải chịu trách nhiệm về tính chính xác, trung thực của hồ sơ đăng ký kinh doanh ( Khoản 1 Điều 12)

Nguyên tắc mới này thúc đẩy các bên trong giao dịch dân sự, thơng mại phải tự tìm hiểu nhau, kiểm tra các thông tin và kiểm soát lẫn nhau, khắc phục tình trạng lạm dụng xác nhận của cơ quan Nhà nớc để thoái thác trách nhiệm trong công việc thực hiện giao dịch

Ngoài ra, Luật Doanh nghiệp còn quy định cơ quan đăng ký kinh doanh không đợc đòi hỏi thêm bớt bất cứ giấy tờ nào ngoài quy định và không đợc từ

chối cấp giấy đăng ký kinh doanh khi ngời thành lập đã hội đủ điều kiện Đối với những ngành nghề kinh doanh cần phải có giấy phép thì vẫn phải xin giấy phép của cơ quan nhà nớc có thẩm quyền

Thứ t, Luật Doanh nghiệp đã bỏ yêu cầu về vốn pháp định trong thủ tục

thành lập công ty đối với mọi ngành nghề nói chung Điều này không có nghĩa là không có vốn vẫn đợc thành lập công ty Việc quản lý của Nhà nớc về vấn đề vốn công ty đợc thực hiện theo một phơng thức khác Cụ thể là các doanh nghiệp phải

đăng ký số vốn đã có khi thành lập và định kỳ báo cáo, cập nhật thông tin về số vốn đó với cơ quan đăng ký kinh doanh để cơ quan này cung cấp cho các cơ quan quản lí Nhà nớc có thẩm quyền và những ngời khác có nhu cầu

Nh vậy, việc đơn giản hoá thủ tục thành lập doanh nghiệp, bỏ yêu cầu về

vốn pháp định trong Luật doanh nghiệp đã thể hiện một bớc tiến đáng kể trong quá trình cải cách thủ tục hành chính so với Luật công ty Những quy định mới này đã hạn chế tối đa đợc sự can thiệp không cần thiết của các cơ quan Nhà nớc

đối với hoạt động kinh doanh của công ty, đồng thời vẫn đảm bảo đợc tính chặt chẽ, giám sát đợc hoạt động của công ty sau khi đăng kí kinh doanh

b Các loại hình công ty trách nhiệm hữu hạn

Luật Doanh nghiệp quy định về hai loại hình công ty trách nhiệm hữu hạn

nh sau:

Công ty trách nhiệm hữu hạn có hai thành viên trở lên

So với Luật công ty các chế định về công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên có nhiều điểm mới

Thứ nhất, nếu trong Luật công ty số thành viên của công ty trách nhiệm

hữu hạn là không hạn chế thì Luật Doanh nghiệp giới hạn số thành viên của công

ty trách nhiệm hữu hạn có từ hai thành viên trở lên không đợc vợt quá năm mơi (50)

Thứ hai, các quy định của Luật Doanh nghiệp về phần vốn góp của công

ty trách nhiệm hữu hạn đợc quy định cụ thể, chặt chẽ và đầy đủ hơn Thành viên công ty phải góp vốn đầy đủ và đúng hạn nh đã cam kết Nếu trờng hợp thành viên góp không đầy đủ và đúng hạn thì số vốn cha góp đợc coi là nợ của thành viên đó với công ty và phải bồi thờng mọi thiệt hại phát sinh Ngời đại diện theo pháp luật của công ty cũng phải thông báo thành văn bản cho cơ quan đăng ký kinh doanh Khi góp vốn, thành viên công ty đợc cấp giấy chứng nhận góp vốn với các đầy đủ các nội dung đợc quy định cụ thể trong luật ( Điều 27 )

Thứ ba, về cách xử lý đối với phần vốn góp Luật Doanh nghiệp có quy

định cho phép thành viên có quyền yêu cầu công ty mua lại phần vốn góp của mình nếu thành viên bỏ phiếu chống hoặc phản đối bằng văn bản, các quy định của Hội đồng thành viên về một vấn đề liên quan đến sửa đổi điều lệ hay tổ chức lại công ty

Nguyên tắc định giá, thanh toán phần vốn góp trong trờng hợp này cũng

đợc quy định cụ thể Về chuyển nhợng phần vốn góp, Luật Doanh nghiệp đã quy

định chặt chẽ hơn, cụ thể là thành viên muốn chuyển nhợng một phần hoặc toàn

bộ phần vốn góp phải chào bán phần vốn góp cho tất cả các thành viên còn lại theo tỉ lệ tơng ứng với phần vốn góp của họ trong công ty với cùng điều kiện Tr-ờng hợp các thành viên còn lại của công ty mua không hết thì mới đợc chuyển nhợng cho ngời không phải là thành viên Nh thế, quyền lợi của thành viên công

ty đợc đảm bảo công bằng hơn

Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên.

Để phù hợp với tình hình phát triển kinh tế trong giai đoạn hiện nay, Luật Doanh nghiệp đã quy định thêm loại hình công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên (Điều 46 đến điều 50) Loại hình công ty này giúp chủ đầu t độc lập trong hoạt động kinh doanh song chỉ phải chịu trách nhiệm hữu hạn Hơn thế nữa việc chuyển đổi hình thức sở hữu công ty đợc mềm dẻo hơn, đặc biệt khi toàn bộ vốn của công ty trách nhiệm hữu hạn nhiều chủ bị thâu tóm trong tay một thành viên

Tuy nhiên, loại hình công ty này chỉ đợc quy định đối với tổ chức Khái

niệm tổ chức đợc hiểu theo nghĩa rộng, có thể là nhà nớc, các tổ chức chính trị,

tổ chức chính trị xã hội, tổ chức xã hội hoặc theo nghĩa hẹp là công ty hoặc các pháp nhân khác Hiện nay, Luật cha cho phép một cá nhân đứng ra thành lập và

là chủ sở hữu duy nhất của công ty trách nhiệm hữu hạn

Về quyền và nghĩa vụ của chủ sở hữu công ty đặc biệt là những hạn chế đối với quyền của chủ sở hữu công ty, Luật Doanh nghiệp đã quy định rất cụ thể: Chủ sở hữu công ty không đợc trực tiếp rút một phần hoặc toàn bộ số vốn đã góp vào công ty, chủ sở hữu chỉ đợc quyền rút vốn bằng cách chuyển nhợng một phần hoặc toàn bộ số vốn cho một tổ chức hoặc cá nhân khác và không đợc rút lợi nhuận của công ty khi công ty không thanh toán đủ các khoản nợ và các nghĩa vụ tài sản khác đến hạn phải trả

c Cơ cấu tổ chức, quản lý công ty trách nhiệm hữu hạn

Công ty trách nhiệm hữu hạn có hai thành viên.