MỤC LỤC CHƯƠNG 1. BỐI CẢNH TRUNG QUỐC KHI TẬP CẬN BÌNH LÊN NẮM QUYỀN 1 CHƯƠNG 2. CON ĐƯỜNG ĐI ĐẾN QUYỀN LỰC 4 2.1. Gia đình, quê hương 4 2.2.thời học sinh, sinh viên 5 2.3. Sự nghiệp chính trịS 7 CHƯƠNG 3. THỰC THI QUYỀN LỰC CHÍNH TRỊ 18 3.1.Chống tham nhũng trong nước 18 3.2.Cứng rắn trên trường quốc tế 21 3.3.Thúc đẩy cải cách kinh tế 24 CHƯƠNG 1. BỐI CẢNH TRUNG QUỐC KHI TẬP CẬN BÌNH LÊN NẮM QUYỀN Chủ tịch Tập Cận Bình là nhà lãnh đạo tối cao thuộc thế hệ lãnh đạo thứ 5 của nước Trung Quốc mới đang trỗi dậy. Trung Quốc sau bốn thập kỷ tăng trưởng liên tục, đến thời Chủ tịch Tập Cận Bình, đã vượt lên nổi nhục bị tám đế quốc xâu xé cuối thời Mãn Thanh, sự nội chiến Quốc Cộng hơn 20 năm, sự xâm lược và chiếm đóng của Nhật Bản, sự xáo động dữ dội của thời kỳ “đại loạn” đại cách mạng văn hóa, sự hiểm họa cực kỳ do tham nhũng, tranh chấp quyền lực, lũng đoạn kinh tế, suy thoái môi trường , phân hóa giàu nghèo và phát triển nóng. Có thể nói, thuận lợi của Tập Cận Bình khi lên nắm quyền là sau 34 năm tiến hành cải cách mở cửa, kinh tế Trung Quốc đã giành được những thành tựu hết sức rực rỡ, khiến cả thế giới phải ngưỡng mộ. Từ một nền kinh tế ít được thế giới quan tâm, vào năm 2012, Trung Quốc đã có tổng lượng GDP đứng thứ 2 trên thế giới (sau Mỹ). Có thể nói rằng, trong lịch sử 5.000 năm phát triển nền văn minh nhân loại, chưa có một quốc gia nào có sự phát triển thần kỳ như Trung Quốc về lĩnh vực kinh tế; về quân sự: Trung Quốc hiện nay là 1 trong 3 cường quốc quân sự hàng đầu trên thế giới (sau Mỹ và Nga); về khoa học công nghệ: hiện Trung Quốc là 1 trong 3 quốc gia đưa người lên vũ trụ (cùng với Mỹ và Nga). Chính vì những thành tựu đó, Trung Quốc được cả thế giới vị nể. Tuy nhiên, đó mới chỉ là “mặt phải của tấm huy chương”, bởi những thách thức trong nước là không hề nhỏ. Như chúng ta đã biết, sau 34 năm, với phương châm “đuổi kịp Pháp vượt Pháp, đuổi kịp Anh vượt Anh, đuổi kịp Đức vượt Đức… Tất cả đều phát triển theo số lượng, thế nên nền kinh tế Trung Quốc đã tích tụ những vấn đề “bệnh tật” không thể tránh khỏi. Còn nhớ, Thủ tướng Ôn Gia Bảo từng phát biểu ngay trước thềm Đại hội XVIII Đảng Cộng sản Trung Quốc vào đầu năm 2012 rằng: “Nền kinh tế Trung Quốc hiện đang mất cân bằng, không hợp lý và không bền vững…”. Điều ông Ôn Gia Bảo nói cho đến nay vẫn hoàn toàn đúng, một nền kinh tế phát triển theo chiều rộng, quảng canh, chạy theo số lượng nhưng chất lượng rất thấp. Đơn cử, để sản xuất ra 1 USD hàng hóa, dịch vụ, Trung Quốc tiêu tốn hơn Nhật Bản 3 lần năng lượng, hơn Đức 2,8 lần và hơn Mỹ 3 lần. Điều này chứng tỏ nền kinh tế này hiệu quả rất thấp, lãng phí tài nguyên và đây chính là “cục u nhọt” lớn nhất của nền kinh tế Trung Quốc sau 34 năm cải cách. Một điều đáng nói nữa là nợ công và bong bóng bất động sản, nợ công của Trung Quốc hiện đã vượt qua 100% GDP. Về xã hội, theo các con số thống kê, sự phân hóa giàu nghèo ở Trung Quốc hiện nay rất lớn và là một trong những quốc gia phân hóa giàu nghèo nhất thế giới. Đơn cử, chỉ 0,4% dân số thuộc nhóm triệu phú (khoảng dưới 500.000 người) nắm giữ tới 70% tài sản của toàn Trung Quốc. Sự phân hóa giàu nghèo lớn ấy đã tích tụ nhiềau vấn đề xã hội, thêm vào đó là tầng lớp quan chức tha hóa, quan liêu, tham nhũng làm cho người dân bất bình. Mỗi năm ở Trung Quốc diễn ra hàng trăm cuộc biểu tình với quy mô trên 100 người trở lên. Về vấn đề môi trường, mặc dù là một trong những nước đang phát triển, bình quân đầu người chỉ mới khoảng 5 6 ngàn USD, nhưng Trung Quốc lại là một trong những quốc gia ô nhiễm môi trường nhất thế giới. Cụ thể, trong 20 thành phố có mức độ ô nhiêm môi trường lớn thì riêng Trung Quốc đã có tới 15 thành phố nằm trong danh sách này. Như vậy, bối cảnh trong nước cả về kinh tế, chính trị, xã hội và môi trường khi ông Tập lên nắm quyền là hết sức khó khăn. Còn về bối cảnh quốc tế, ông Tập Cận Bình lên nắm quyền trong điều kiện Mỹ thực hiện chiến lược xoay trục sang châu Á – Thái Bình Dương, đấy là bước chuyển chiến lược cực kỳ quan trọng tác động trực tiếp đến Trung Quốc. Vì vậy, muốn hay không muốn Trung Quốc vẫn phải đối phó. Vấn đề thứ 2 mà ông Tập gặp phải là chủ nghĩa khủng bố và chủ nghĩa ấy đã lan đến Trung Quốc, thậm chí còn diễn ra ngay ở Thiên An Môn chứ không chỉ là vùng Tây Tạng, Tân Cương... Như vậy có thể nhận định, ông Tập lên nắm quyền trong bối cảnh xã hội Trung Quốc và thế giới đặt trên vai ông rất nhiều vấn đề trọng đại mà những người tiền nhiệm chưa từng phải chịu đựng.
Trang 1MỤC LỤC
CHƯƠNG 1 BỐI CẢNH TRUNG QUỐC KHI TẬP CẬN BÌNH
LÊN NẮM QUYỀN 1
CHƯƠNG 2 CON ĐƯỜNG ĐI ĐẾN QUYỀN LỰC 4
2.1 Gia đình, quê hương 4
2.2.thời học sinh, sinh viên 5
2.3 Sự nghiệp chính trịS 7
CHƯƠNG 3 THỰC THI QUYỀN LỰC CHÍNH TRỊ 18
3.1.Chống tham nhũng trong nước 18
3.2.Cứng rắn trên trường quốc tế 21
3.3.Thúc đẩy cải cách kinh tế 24
Trang 2CHƯƠNG 1 BỐI CẢNH TRUNG QUỐC KHI TẬP CẬN BÌNH
LÊN NẮM QUYỀN
Chủ tịch Tập Cận Bình là nhà lãnh đạo tối cao thuộc thế hệlãnh đạo thứ 5 của nước Trung Quốc mới đang trỗi dậy TrungQuốc sau bốn thập kỷ tăng trưởng liên tục, đến thời Chủ tịch TậpCận Bình, đã vượt lên nổi nhục bị tám đế quốc xâu xé cuối thờiMãn Thanh, sự nội chiến Quốc Cộng hơn 20 năm, sự xâm lược vàchiếm đóng của Nhật Bản, sự xáo động dữ dội của thời kỳ “đạiloạn” đại cách mạng văn hóa, sự hiểm họa cực kỳ do tham nhũng,tranh chấp quyền lực, lũng đoạn kinh tế, suy thoái môi trường , phânhóa giàu nghèo và phát triển nóng
Có thể nói, thuận lợi của Tập Cận Bình khi lên nắm quyền làsau 34 năm tiến hành cải cách mở cửa, kinh tế Trung Quốc đã giànhđược những thành tựu hết sức rực rỡ, khiến cả thế giới phải ngưỡng
mộ Từ một nền kinh tế ít được thế giới quan tâm, vào năm 2012,Trung Quốc đã có tổng lượng GDP đứng thứ 2 trên thế giới (sauMỹ) Có thể nói rằng, trong lịch sử 5.000 năm phát triển nền vănminh nhân loại, chưa có một quốc gia nào có sự phát triển thần kỳnhư Trung Quốc về lĩnh vực kinh tế; về quân sự: Trung Quốc hiệnnay là 1 trong 3 cường quốc quân sự hàng đầu trên thế giới (sau Mỹ
và Nga); về khoa học - công nghệ: hiện Trung Quốc là 1 trong 3quốc gia đưa người lên vũ trụ (cùng với Mỹ và Nga) Chính vìnhững thành tựu đó, Trung Quốc được cả thế giới vị nể
Tuy nhiên, đó mới chỉ là “mặt phải của tấm huy chương”, bởinhững thách thức trong nước là không hề nhỏ Như chúng ta đã biết,sau 34 năm, với phương châm “đuổi kịp Pháp vượt Pháp, đuổi kịpAnh vượt Anh, đuổi kịp Đức vượt Đức… Tất cả đều phát triển theo
Trang 3số lượng, thế nên nền kinh tế Trung Quốc đã tích tụ những vấn đề
“bệnh tật” không thể tránh khỏi Còn nhớ, Thủ tướng Ôn Gia Bảotừng phát biểu ngay trước thềm Đại hội XVIII Đảng Cộng sảnTrung Quốc vào đầu năm 2012 rằng: “Nền kinh tế Trung Quốc hiệnđang mất cân bằng, không hợp lý và không bền vững…” Điều ông
Ôn Gia Bảo nói cho đến nay vẫn hoàn toàn đúng, một nền kinh tếphát triển theo chiều rộng, quảng canh, chạy theo số lượng nhưngchất lượng rất thấp Đơn cử, để sản xuất ra 1 USD hàng hóa, dịch
vụ, Trung Quốc tiêu tốn hơn Nhật Bản 3 lần năng lượng, hơn Đức2,8 lần và hơn Mỹ 3 lần Điều này chứng tỏ nền kinh tế này hiệuquả rất thấp, lãng phí tài nguyên và đây chính là “cục u nhọt” lớnnhất của nền kinh tế Trung Quốc sau 34 năm cải cách Một điềuđáng nói nữa là nợ công và bong bóng bất động sản, nợ công củaTrung Quốc hiện đã vượt qua 100% GDP
Về xã hội, theo các con số thống kê, sự phân hóa giàu nghèo ởTrung Quốc hiện nay rất lớn và là một trong những quốc gia phânhóa giàu nghèo nhất thế giới Đơn cử, chỉ 0,4% dân số thuộc nhómtriệu phú (khoảng dưới 500.000 người) nắm giữ tới 70% tài sản củatoàn Trung Quốc Sự phân hóa giàu nghèo lớn ấy đã tích tụ nhiềauvấn đề xã hội, thêm vào đó là tầng lớp quan chức tha hóa, quan liêu,tham nhũng làm cho người dân bất bình Mỗi năm ở Trung Quốcdiễn ra hàng trăm cuộc biểu tình với quy mô trên 100 người trở lên
Về vấn đề môi trường, mặc dù là một trong những nước đangphát triển, bình quân đầu người chỉ mới khoảng 5 - 6 ngàn USD,nhưng Trung Quốc lại là một trong những quốc gia ô nhiễm môitrường nhất thế giới Cụ thể, trong 20 thành phố có mức độ ô nhiêm
Trang 4môi trường lớn thì riêng Trung Quốc đã có tới 15 thành phố nằmtrong danh sách này Như vậy, bối cảnh trong nước cả về kinh tế,chính trị, xã hội và môi trường khi ông Tập lên nắm quyền là hếtsức khó khăn
Còn về bối cảnh quốc tế, ông Tập Cận Bình lên nắm quyềntrong điều kiện Mỹ thực hiện chiến lược xoay trục sang châu Á –Thái Bình Dương, đấy là bước chuyển chiến lược cực kỳ quan trọngtác động trực tiếp đến Trung Quốc Vì vậy, muốn hay không muốnTrung Quốc vẫn phải đối phó Vấn đề thứ 2 mà ông Tập gặp phải làchủ nghĩa khủng bố và chủ nghĩa ấy đã lan đến Trung Quốc, thậmchí còn diễn ra ngay ở Thiên An Môn chứ không chỉ là vùng TâyTạng, Tân Cương
Như vậy có thể nhận định, ông Tập lên nắm quyền trong bốicảnh xã hội Trung Quốc và thế giới đặt trên vai ông rất nhiều vấn đềtrọng đại mà những người tiền nhiệm chưa từng phải chịu đựng
Trang 5CHƯƠNG 2 CON ĐƯỜNG ĐI ĐẾN QUYỀN LỰC
2.1 Gia đình, quê hương
Ông Tập Cận Bình là con trai trong gia đình có 5 anh chị em của nguyên Phó thủ tướng Tập Trọng Huân, người từng bị bức hại trong thời kỳ Đại cách mạng văn hóa Tên gọi khi mới sinh của ông Tập Trọng Huân là Tập Trung Huân, tự Tương Cận.
Ông Tập Trọng Huân (15-10-1913 – 24-5-2002) sinh ra trong một trang trại ở huyện Phú Bình, tỉnh Thiểm Tây Nhưng tổ phụ của ông Tập Trọng Huân lại ở hai nơi, một là thành phố Trịnh Châu, tỉnh Hà Nam, hai là thành phố Cát An, tỉnh Giang Tây.
Cuối đời nhà Thanh, chiến tranh li tán, gia đình họ Tập phải chuyển tới huyện Phú Bình, tỉnh Thiểm Tây Trong thời kỳ đó, ông Tập Trọng Huân là một trong những nhà lãnh đạo của khu Thiểm Bắc, là người sáng lập chính căn cứ địa cách mạng khu vực Thiểm Cam.
Trước khi gia nhập Đảng Cộng sản Trung Quốc (1928), ông Tập Trọng Huân gia nhập Liên đoàn Thanh niên Cộng sản (tháng 5-1926).
Trong thập niên 30 của thế kỷ trước, ông Tập Trọng Huân hoạt động tích cực tại khu vực Tây Bắc, Thiểm Bắc, Thiểm Cam và được cử giữ nhiều chức
vụ quan trọng Tới tháng 10-1935, ông Tập Trọng Huân hội quân với Chủ tịch Mao Trạch Đông.
Ngày 28-4-1944, ông Tập Trọng Huân kết hôn với bà Tề Tâm và sinh được 5 người con, trong đó có Phó chủ tịch nước Tập Cận Bình (15-6-1953) Tháng 6-1945, ông Tập Trọng Huân được bầu làm Ủy viên dự khuyết Trung ương (bổ sung) Chỉ 2 tháng sau (tháng 8-1945), ông Tập Trọng Huân được
cử làm Phó trưởng ban Tổ chức Trung ương.
Ông Tập được coi là một trong những người thuộc thế hệ lãnh đạo đầu tiên của Trung Quốc nên sau khi nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa được thành lập (1-10-1949), được cử làm Trưởng ban Tổ chức Trung ương (tháng 9-1952), Phó chủ tịch Ủy ban Văn hóa - Giáo dục Trung ương Vì được đánh
Trang 6giá là người có khả năng nên tháng 4-1959, ông Tập được cử làm Phó thủ tướng, phụ trách công tác hàng ngày của chính phủ kiêm Tổng thư ký Quốc
vụ viện
2.2.thời học sinh, sinh viên
Khi ông Tập Cận Bình lên 10, cuộc Cách mạng văn hóa nổ ra ở Trung Quốc, giông tố nổi lên trong gia đình họ Tập Ông Tập Trọng Huân không chỉ
bị bãi miễn các chức vụ mà còn phải làm công nhân tại một xí nghiệp ở Luoyang Bão tố càng dữ dội hơn khi cuộc Cách mạng văn hóa đến giai đoạn đỉnh điểm vào các năm 1967 - 1968: ông Tập Trọng Huân bị bắt giam Không còn sự che chở của bố, mới 13 tuổi, Tập Cận Bình được đưa đi lao động tại một vùng nông thôn thuộc làng Lương Gia Hà, tỉnh Thiểm Tây, theo chủ trương của Chủ tịch Mao Trạch Đông là đưa thanh niên vùng thành thị về lao động ở những vùng quê xa xôi, nghèo khó để rèn luyện bản thân.
Cậu thiếu niên Tập Cận Bình đã có những kinh nghiệm quý báu trong những tháng ngày không thể nào quên ở Lương Gia Hà, một miền quê hẻo lánh với những gia đình sống túm tụm trong những cái hang đào thẳng vào các quả đồi khô cằn, những bức tường “nhà” chỉ là bùn khô.
Ông Tập Cận Bình ở Lương Gia Hà đến tận năm 1975, khi ông 22 tuổi mới trở lại Bắc Kinh, nhờ ông Tập Trọng Huân được phục hồi vị trí trong Đảng và chính quyền Sau này, được hỏi về thuở thiếu thời gian nan ấy, ông Tập Cận Bình nói: “Trong tôi là những cảm xúc lẫn lộn Những lý tưởng của cuộc Cách mạng văn hóa đã được chứng minh chỉ là ảo ảnh Nhưng, nhờ cuộc sống đầy khó khăn ở đó mà tôi trưởng thành”.
Trong thời gian “lao động” ở Thiểm Tây, ông Tập Cận Bình luôn nung nấu lý tưởng trở thành người cộng sản Ông đã chín lần nộp đơn vào Đảng nhưng lần nào cũng bị bác Không phải mọi người không thấy được sự phấn đấu của ông, nhưng những “sự cố” trong sự nghiệp chính trị của người cha đã ảnh hưởng đến việc ông có thể bước vào hàng ngũ của Đảng sớm hơn Mãi đến năm 1974, khi những ảnh hưởng sót lại của cuộc Cách mạng văn hóa
Trang 7được xóa hoàn toàn, các vị “nguyên lão đại thần” được phục hồi về mặt chính trị, đơn xin vào Đảng của ông Tập Cận Bình mới được chấp thuận Ông trở thành bí thư chi bộ của một phân xưởng sản xuất đặt tại làng Lương Gia Hà.
Đó chính là chức vụ đầu tiên trong Đảng của ông Vài tháng sau, ông trở về Bắc Kinh, tương lai rộng mở trước mắt.
Thời gian ông Tập Cận Bình sống ở thôn Lương Gia Hà là những thông tin ít ỏi người ta biết về thời niên thiếu của ông Ở tuổi 13, chắc chắn ông khó
có thể tự nguyện đến Thiểm Tây để “tự rèn luyện bản thân” Nhưng, nghịch cảnh đã dạy ông biết học cách chịu đựng trong lúc chờ cơ hội vươn lên Trong một lần hiếm hoi đề cập đến thời gian sống ở Lương Gia Hà, ông Tập Cận Bình nói với một tạp chí Trung Quốc vào năm 2001: “Dao bén là nhờ đá mài Con người trở nên tốt hơn là nhờ gian khổ Mỗi khi phải đối mặt với khó khăn, tôi lại nghĩ đến những vất vả mình từng trải qua thời gian đó và mọi việc trở nên dễ dàng với tôi ngay lập tức”.
Quyết định bất ngờ
Sau khi trở về Bắc Kinh, ông Tập Cận Bình theo học ngành công nghiệp hóa chất ở trường đại học danh tiếng Thanh Hoa Tốt nghiệp, ông có cơ hội tiếp cận với công việc của một nhà lãnh đạo khi trở thành thư ký của Bộ trưởng Quốc phòng Geng Bao, một đồng chí thời Vạn lý trường chinh của bố ông Lúc đó, ông Geng Bao còn là Phó Thủ tướng và Tổng thư ký Ủy ban Quân ủy Trung ương nên ông Tập Cận Bình đã được làm quen với những phần việc của Đảng cũng như những vấn đề trong lĩnh vực quân sự Đó là những trải nghiệm vô cùng quý giá cho giai đoạn chấp chính sau này của ông Trong khi dư luận cho rằng ông Tập Cận Bình sẽ từng bước thăng tiến trên đường công danh ngay tại Bắc Kinh thì ông lại có một quyết định khiến nhiều người bất ngờ: nhận một chức vụ không lớn lắm ở tỉnh Hà Bắc - Phó Bí thư huyện Chính Định, nơi cuộc sống của người dân vẫn còn rất khó khăn, thiếu thốn Ông nói với một người bạn: “Tôi muốn làm được điều gì đó đáng nhớ cho nơi này” Và, ông đã làm được điều đó, được người dân ở đây đánh giá là: “Ông ấy có tầm nhìn xa hơn hẳn mọi người”.
Trang 8Việc trở về công tác ở vùng quê cũng thể hiện tầm nhìn đi trước thời đại của ông Tập Cận Bình Làm như vậy, ông sẽ tránh được dư luận là thăng tiến nhờ ảnh hưởng của bố ông và mang lại cho ông danh tiếng một “công bộc” thấu hiểu được sự thống khổ của người dân nông thôn cũng như của những người muốn làm giàu một cách chân chính.
Người dân ở huyện Chính Định vẫn còn nhớ hình ảnh ông Tập Cận Bình ngày ấy Ông thường đạp xe quanh thị trấn, ăn vận như một người bình thường.
“Ông nói chuyện, thăm hỏi những người ông tình cờ gặp mặt, không bao giờ tiết
lộ “thân phận”, truyền thống gia đình Khi mua thức ăn, ông trả tiền một cách sòng phẳng và không chấp nhận người ta đối xử đặc biệt với mình chỉ vì ông có… chức vụ”, Wang Youhui, một đồng sự của ông lúc đó kể.
Thời gian công tác ở nông thôn của ông Tập Cận Bình kéo dài 17 năm, ông
đã có mặt ở nhiều tỉnh, giữ nhiều cương vị khác nhau Với bất kỳ nhiệm vụ nào, mọi dự án phát triển kinh tế địa phương của ông đều được chính quyền trung ương hết lòng hỗ trợ Có thể vì mọi dự án của ông đều đúng đắn, cũng có thể vì ảnh hưởng của ông Tập Trọng Huân vẫn còn quá lớn Trong 17 năm đó, ông đã xây dựng được cho mình hình ảnh của một người lãnh đạo có khả năng thu hút đầu tư về cho địa phương Thành công đáng kể nhất của ông trong thời gian này
là khi ông giữ chức vụ Phó Thị trưởng thành phố Hạ Môn (tỉnh Phúc Kiến), nơi đang là lá cờ đầu trong việc cải cách kinh tế ở Trung Quốc
con đường quan lộ của đương kim Chủ tịch vốn thăng tiến tuần
tự từ thấp lên cao Ông Tập Cận Bình từng làm bí thư chi bộ, bí thư đảng bộ cơ sở, bí thư tập đoàn, bí thư tỉnh ủy… và lên đến chức vụ như hiện nay
2.3 Sự nghiệp chính trị
Mặc dù không công khai nhưng trong vòng hơn 30 năm trở lạiđây, trên chính trường Trung Quốc luôn tồn tại 3 phái chính trịchính như sau: Phái “thái tử” – nghĩa là con của những vị khai quốc
Trang 9công thần; phái Thượng Hải do ông Giang Trạch Dân làm chủ và pháiĐoàn Thanh niên, gồm những người xuất thân từ cán bộ Đoàn Trong
3 phái thì ông Tập Cận Bình thuộc phái “thái tử”, bởi Tập Cận Bình làcon của Tập Trọng Huân – là một trong những vị khai quốc công thầnlập nên nhà nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, là bạn chiến đấuvới Mao Trạch Đông từ thời xây dựng Đảng cho tới thời kỳ xây dựngđất nước Trong khi đó, ông Giang Trạch Dân – thuộc phái ThượngHải và ông Hồ Cẩm Đào thuộc phái Đoàn Thanh niên
sau hơn 20 năm lăn lộn ở nông thôn và địa phương, Tập CậnBình – được bầu làm Tổng bí thư thay Hồ Cẩm Đào Từ khi lênnắm quyền, Tập Cận Bình đã tiến hành điều chỉnh lại hầu như toàn
bộ đường lối thời Hồ Cẩm Đào và Giang Trạch Dân, tạo nên dấu ấn
“Thời đại Tập Cận Bình”
– Một là, tình trạng tham nhũng nghiêm trọng tràn lan đưa lạicác nguy cơ Ngày 1/7/2011, nhân kỉ niệm 90 năm ngày thành lậpĐCS Trung Quốc (1/7/1921 -1/7/2011), Tổng bí thư Đảng khi đó là
Hồ Cẩm Đào phải thừa nhận hiện nay trong Đảng tồn tại “4 nguy cơlớn” có thể làm mất Đảng, mất nước là:
Trang 10chúng ta phải trả một giá quá đắt Chưa nói gì tới việc chúng ta phải
hy sinh môi trường sinh thái, mà chỉ nói riêng về đội ngũ cán bộlãnh đạo chúng ta thì hầu như toàn bộ đều bị sa ngã.” Tập Cận Bìnhthan vãn: “Có thể nói rằng hiện nay chúng ta đang phải dựa vào mộtđội ngũ đông đảo quan chức tham nhũng để quản lý đất nước”
– Hai là, hình thành các phe nhóm lợi ích như “Bang nhómChính pháp”, “Bang nhóm dầu lửa”, “Bang nhóm Tứ Xuyên”,
“Bang nhóm Bí thư”, “Bang nhóm quân đội”
– Ba là, mâu thuẫn xã hội nổi lên, các cuộc tấn công khủng bốngày càng tăng lên, hố ngăn cách chênh lệch giàu – nghèo nghiêmtrọng hiện đứng đầu thế giới Tình trạng ô nhiễm môi trường đã triệttiêu những kết quả tích cực trong phát triển kinh tế
- Bốn là, tuy tiềm lực kinh tế lên cao, nhưng hình tượng quốc
tế của Trung Quốc sa sút Ngày 20/2/2014, phát biểu trong Hội nghịnội bộ cán bộ cấp cao, Tập Cận Bình nói: “Hơn 10 năm qua, chúng
ta tiêu tốn rất nhiều tiền cho tuyên truyền đối ngoại, nhưng kết quảkhông mấy khả quan, dư luận các nước thờ ơ và chỉ trích ngày càngnhiều hơn.”
kể từ khi lên nắm quyền vào năm 2012, ông Tập đã trở thành một trong những nhà lãnh đạo quyền lực nhất trong lịch sử Trung Quốc Với sự tập trung quyền lực cao độ, ông Tập giờ đây nắm giữ
10 vị trí lãnh đạo có thể giúp ông kiểm soát Đảng Cộng sản và quân đội Trung Quốc
Nắm giữ quân đội
Theo Alice Lyman Miller, chuyên gia nghiên cứu tại ViệnHoover, giảng viên khoa Đông Á tại Đại học Stanford, Quân đội
Trang 11Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) là một bộ phận quan trọngtrong nền chính trị đất nước, và mối quan hệ với PLA là một yếu tốtrọng yếu đối với quyền lực của nhà lãnh đạo tối cao.
Việc ông Tập đảm nhiệm vị trí Tổng bí thư và Chủ tịch Quân
ủy Trung ương ngay sau khi tiếp quản quyền lực từ tay người tiềnnhiệm Hồ Cẩm Đào là một lợi thế rất lớn Ông Hồ Cẩm Đào chỉđược bàn giao vị trí Chủ tịch Quân ủy Trung ương – chiếc ghế nắmgiữ quyền lực đối với quân đội – ba năm sau khi nhậm chức
Người tiền nhiệm của ông Hồ Cẩm Đào là Giang Trạch Dâncũng mất 5 tháng mới tiếp quản được vị trí này từ tay Đặng TiểuBình vào năm 1989 Miller cho rằng ông Tập đã trải qua quá trìnhtiếp quản quyền lực thuận lợi hơn rất nhiều so với những người tiềnnhiệm
Ảnh hưởng của ông đối với PLA còn thể hiện qua các chuyếnthăm tới các đơn vị quân đội Trong khi Hồ Cẩm Đào chỉ thỉnhthoảng tới thăm các đơn vị lực lượng vũ trang và gặp gỡ tướng lĩnhquân đội, ông Tập Cận Bình lại thường xuyên có những hoạt độngnhư vậy và được đưa tin rộng rãi trên các phương tiện truyền thông.Chỉ trong năm đầu tiên sau khi nắm quyền, ông Tập đã tớithăm 6 trên 7 quân khu cùng các căn cứ hải quân lớn ở Đại Liên vàTam Á và bộ chỉ huy Quân đoàn pháo binh số 2 Trong khi đó, ông
Hồ Cẩm Đào chỉ tới thăm hai quân khu trong năm đầu tiên giữ chứcChủ tịch Quân ủy Trung ương
Theo giới phân tích, các chuyến thăm này thể hiện sự thoải mái của ông trong việc tiếp xúc với các chỉ huy cấp cao của PLA, cũng như sự chấp nhận của họ đối với quyền lực và vị thế lãnh đạo của ông.
Trang 12Ông Tập (thứ 4 từ trái sang) mặc trang phục rằn ri gặp
gỡ các tướng lĩnh quân đội Ảnh: 81.cn
Quyền lực lớn với quân đội là tiền đề để ông Tập thực hiện kếhoạch đầy tham vọng nhằm thực hiện cuộc cải tổ lớn nhất trong lịch
sử nhiều thập niên của PLA, với một loạt những xáo trộn lớn, trong
đó có động thái cắt giảm tới 300.000 quân nhân Các tướng lĩnh cấpcao và cơ quan ngôn luận của PLA đều kêu gọi các sĩ quan, binh sĩủng hộ kế hoạch này của ông Tập và thể hiện sự trung thành đối vớiông
Chế độ lãnh đạo tập thể
Báo chí Trung Quốc trước đây đều đề cập tới hoạt động củaBan Thường vụ Bộ Chính trị Trung Quốc khóa 14 và 15 là "lãnhđạo tập thể với đồng chí Giang Trạch Dân làm hạt nhân", thể hiệnquyền lực cao nhất của Tổng bí thư trong chế độ lãnh đạo tập thểcủa Bộ Chính trị
Trang 13Tuy nhiên, Ban Thường vụ Bộ Chính trị Trung Quốc khóa 16
và 17 lại được báo chí nước này mô tả là hoạt động theo chế độ
"lãnh đạo tập thể với đồng chí Hồ Cẩm Đào là Tổng bí thư", ám chỉông Hồ Cẩm Đào chỉ là người đứng đầu trong những người tươngđồng thuộc Bộ Chính trị Cách mô tả này đối với Ban thường vụkhóa 18 dưới thời ông Tập Cận Bình không hề thay đổi trong nhữngnăm đầu tiên
Willy Lam, giáo sư chính trị tại Đại học Trung Quốc, Hong
Kong cho rằng việc People's Tribune công bố khảo sát gọi ông Tập
là "lãnh đạo hạt nhân" là một dấu hiệu cho thấy ông đang củng cốquyền lực để lấy lại vị thế như nguyên chủ tịch Giang Trạch Dân
Theo bình luận viên Matt Wordsworth của ABC, từ năm ngoái,
các quan chức Đảng Cộng sản Trung Quốc đã bắt đầu gọi ông Tập
là "Lãnh đạo Hạt nhân", thể hiện vị thế và quyền lực ngày càng lớn
mà ông Tập đang nắm giữ trong tay
Trong kỳ họp thứ ba Quốc hội Trung Quốc khóa 12 diễn ra vàotháng 3/2015, một đại biểu tỉnh Hắc Long Giang tuyên bố ông Tập
là "hạt nhân của hạt nhân", khẳng định "Toàn thể mọi người đềuủng hộ ông ấy Ai cũng có lợi, ai cũng vui mừng"
"Tập Cận Bình không chỉ là lãnh đạo Trung Quốc, ông còn làlãnh đạo của thế giới Ông đưa ra những quyết định còn quan trọnghơn Mao Trạch Đông và Đặng Tiểu Bình", Lý Vương, đại biểuThượng Hải, khẳng định
Tuy nhiên, các chuyên gia phân tích cho rằng trong thời gian tới, ông Tập sẽ phải nỗ lực rất nhiều để củng cố quyền lực của mình nhằm đạt được thành tựu lớn giống như những người tiền nhiệm.