Kĩ năng giao tiếp
Trang 1MỞ ĐẦU
Giao tiếp là đặc trưng quan trọng nhất trong hành vi của con người, nókhông những là điều kiện quan trọng bậc nhất của sự hình thành và phát triểntâm lý, ý thức, nhân cách mà còn giúp cho con người đạt được năng suất, chấtlượng và hiệu quả trong mọi lĩnh vực hoạt động
Đối với nghề dạy học, giao tiếp không những có vai trò quan trọng trong
sự nghiệp hình thành và phát triển nhân cách giáo viên mà còn là bộ phận cấuthành hoạt động sư phạm, là thành phần chủ đạo trong cấu trúc năng lực sưphạm của người giáo viên
Giao tiếp là phương thức, công cụ cơ bản nhất để tổ chức hoạt động dạy
và học Nếu không có giao tiếp thì không thể hướng hoạt động sư phạm củathầy và trò vào việc đạt được mục đích giáo dục Do đó, vấn đề đặt ra đối vớinhiệm vụ đào tạo nghề sư phạm là mỗi sinh viên phải được chuẩn bị và chủđộng chuẩn bị cho mình về năng lực giao tiếp
Trường ĐH CN TP.HCM là một trong những nơi đào tạo nghề cho nhữngnhà giáo tương lai phục vụ công tác xây dựng nguồn nhân lực đáp ứng nhu cầucủa xã hội Hành trang của sinh viên ĐH CN TP.HCM ngoài tư cách, phẩmchất, đạo đức, nhiệt huyết với sự nghiệp trồng người còn phải vững mạnh vềchuyên môn và giỏi về nghiệp vụ sư phạm, trong đó có năng lực giao tiếp Vìvậy, việc rèn luyện năng lực giao tiếp mà cụ thể là kỹ năng giải quyết tìnhhuống giao tiếp cho sinh viên sư phạm là vấn đề thiết yếu Trường ĐH CNTP.HCM là nơi đào tạo đội ngũ giáo viên công nghiệp cho các trường THPT.Với đặc điểm công việc giảng dạy trên đối tượng là những học sinh đang độtuổi phát triển mạnh về nhận thức cũng như tâm sinh lý nên kỹ năng giao tiếplại càng là vấn đề cấp thiết đối với mỗi sinh viên của khoa
Trên thực tế địa điểm của trường đặt tại vùng nông thôn nên môi trườnggiao tiếp của sinh viên trong khoa cũng như trong trường đã bị hạn chế đi rấtnhiều, bên cạnh đó là vấn đề về sự chênh lệch giới, về thái độ giao tiếp củatừng sinh viên, cũng làm ảnh hưởng không ít đến kỹ năng giao tiếp Để khắcphục những khó khăn ấy và rèn luyện kỹ năng giao tiếp cho sinh viên ĐH CNTP.HCM thì một hệ thống bài tập tình huống giao tiếp là vô cùng cần thiết
Trang 2Vì vậy, tôi mạnh dạn chọn đề tài : “Xây dựng hệ thống bài tập thực hành đểluyện tập kỹ năng giải quyết tình huống giao tiếp cho sinh viên ,Trường ĐH
CN TP.HCM” Với hy vọng góp phần nhỏ bé nhằm rèn luyện kỹ năng giảiquyết vấn đề, nâng cao khả năng giao tiếp cho các bạn sinh viên trong khoa -những nhà giáo ưu tú tương lai
Từ những thực tế trên, nhóm chúng tôi quyết định chọn đề tài nghiêncứu là: “Phát triển kỹ năng mềm cho sinh viên đại học Công Ngiệp TP.HCM”.Mục tiêu của nhóm đặt ra với đề tài này là:
- Tìm hiểu về thực trạng kỹ năng mềm của sinh viên đại học Công NgiệpTP.HCM
- Tìm ra một số nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên
- Đề ra một số giải pháp giúp khắc phục tình trạng yếu kỹ năng mềm của sinh
viên Công Ngiệp TP.HCM Đồng thời cũng chỉ ra một số phương án giúp sinhviên Công Ngiệp TP.HCM rèn luyện kỹ năng mềm một cách dễ dàng
- Thiết kế nghiên cứu
Trong quá trình học tập, nghiên cứu môn Phương pháp nghiên cứu khoahọc cùng với quá trình quan sát thực tế việc học tập, làm việc của sinh viên cáctrường đại học trên địa bàn cả nước nói chung, trường Đại học Công Ngiệp
Trang 3TP.HCM nói riêng, nhóm chúng tôi nhận thấy, vấn đề phát triển kỹ năng mềmđang là vấn đề mang tính thời sự trong đời sống sinh viên Vì vậy, sau một thờigian thảo luận, nhóm chúng tôi lựa chọn đề tài “ thực trạng giải pháp nâng caogiao tiếp của sinh viên Đại học Công Ngiệp TP.HCM”
1 Mục đích nghiên cứu của đề tài:
Nhằm định hướng, cung cấp cho sinh viên Công Ngiệp TP.HCM nói riêng,sinh viên các trường đại học nói chung cái nhìn tổng quan, toàn diện về tầmquan trọng của kỹ năng mềm, thực trạng kỹ năng mềm của sinh viên đại họcThương mại, những kỹ năng mà sinh viên thường có được và những kỹ năngcác bạn còn thiếu, yếu đồng thời đề ra một số giải pháp giúp các bạn cải thiệnnhững mặt hạn chế trong việc hoàn thiện kỹ năng mềm mà quá trình nhómchúng tôi nghiên cứu đã phát hiện, tổng hợp được
2 Chiến lược nghiên cứu:
Trước hết, nhóm chúng tôi tìm hiểu tổng quan các vấn đề về mặt lý thuyếtliên quan đến đề tài nhóm thực hiện từ các nguồn thông tin thứ cấp như sáchbáo, tạp chí, internet, đồng thời với đó là những công trình đã nghiên cứu cóliên quan để hoàn thiện kiến thức nền tảng về kỹ năng mềm, phát hiện chọn lọcnhững khía cạnh bị trùng lặp, để tìm ra định hướng phù hợp nhất
Trang 4NỘI DUNG
I Thực trạng giao tiếp của sinh viên Trường ĐH Công
Nghiệp TP.HCM
1 Thực trạng về kỹ năng giao tiếp của sinh viên hiện nay:
Ngày nay, giao tiếp được mở rộng ra vượt qua rào cản cả về thế hệ, vănhoá, nền tảng giáo dục cũng như nghề nghiệp Biết cách mở rộng giao tiếp vàgiao tiếp có hiệu quả sẽ rất tốt cho công việc của mỗi người Phần lớn sinh viênkhi tốt nghiệp đều được trang bị những kiến thức chuẩn về ngành nghề mà họđược đào tạo trong các trường đại học Tuy nhiên, các kỹ năng mềm như kỹnăng làm việc nhóm, kỹ năng giao tiếp, tìm kiếm thông tin, giải quyết vấn đề…
để đáp ứng nhu cầu thị trường lao động thì sinh viên còn rất hạn chế Có mộtthực tế rằng hiện nay, sinh viên có điều kiện giao tiếp và tiếp xúc với môitrường thực tế còn quá ít, việc quá chú trọng vào chuyên môn học tập của mìnhkhiến tính năng động trong môi trường giao tiếp còn yếu, rất nhiều các bạn trẻkhông biết cách bắt đầu một câu chuyện dù là đơn giản nhất, không biết ứng xử
và thể hiện thế mạnh của mình khi đứng trước nhà tuyển dụng Trong khi đó, dùnhiều trường đại học đã lồng ghép các kỹ năng khác nhưng do thiếu phươngpháp dạy khiến sinh viên cảm thấy tự ti trước nhà tuyển dụng Thiếu kỹ năng,nhiều sinh viên ra trường với tấm bằng tốt nghiệp khá, giỏi cũng rất khó xinviệc làm và thích ứng với yêu cầu công việc Theo điều tra mới nhất của BộLao động – Thương Binh – Xã Hội, có đến 13% sinh viên sau khi tốt nghiệpphải đào tạo lại hoặc bổ sung kỹ năng mới gần 40% phải được kèm cặp tại nơilàm việc và 41% cần làm quen với công việc qua một thời gian nhất định mới
có thể thích ứng Còn theo kết quả nghiên cứu trên 2.000 sinh viên tại Hà Nội,Cần Thơ, TP HCM…, hiện có tới 83% sinh viên tốt nghiệp được đánh giá làthiếu kỹ năng mềm 37% không tìm được việc làm phù hợp vì nhiều nguyênnhân, trong đó, do thiếu yếu tố kỹ năng là chủ yếu Thống kê của Viện Khoahọc lao động (Bộ LĐ-TB-XH) cũng cho thấy, cứ 2.000 hồ sơ xin việc nộp vàocác doanh nghiệp thì chỉ có 40 hồ sơ đạt yêu cầu Một cán bộ nhân sự ngânhàng Vietcombank cũng bộc bạch: “Tôi rất bức xúc khi thấy không ít bạn SVthực tập, hoặc SV mới ra trường, dù đã được huấn luyện trước, nhưng hình nhưkhông có ý thức mở một nụ cười và lời chào thân thiện khi gặp những đồngnghiệp đi trước trong cơ quan”
Trang 52 Vai trò (tầm quan trọng) của giao tiếp đối với sinh viên trường Đại học Công nghiệp TP.HCM.
2.1 Kỹ năng là gì?
Kỹ năng là năng lực hay khả năng chuyên biệt của một cá nhân về một hoặcnhiều khía cạnh nào đó được sử dụng để giải quyết tình huống hay công việcnào đó phát sinh trong cuộc sống
2.1.1 Kỹ năng cứng là dạng kỹ năng cụ thể, có thể truyền đạt, đáp ứng yêu
cầu trong một bối cảnh, công việc cụ thể hay áp dụng trong các phânngành ở các trường học
Ví dụ về các kỹ năng cứng như sau:
- Sử dụng các phương tiện hỗ trợ với các bảng tính
Theo tổ chức Y tế Thế giới (WHO), Kỹ năng sống là những kỹ năng tâm
lý xã hội và giao tiếp mà mỗi cá nhân có thể có để tương tác với những ngườikhác một cách hiệu quả với giải pháp tích cực hoặc ứng phó với những vấn đềhay những thách thức của cuộc sống hàng ngày
Theo UNICEF, kỹ năng sống là tập hợp rất nhiều kỹ năng tâm lý xã hội và giaotiếp cá nhân giúp cho con người đưa ra nhưng quyết định có cơ sở, giao tiếpmột cách có hiệu quả, phát triển các kỹ năng tự xử lý và quản lý bản thân nhằmgiúp họ có một cuộc sống lành mạnh và có hiệu quả Từ kỹ năng sống nó có thểthể hiện thành những hành động cá nhân và những hành động đó sẽ tác độngđến hành động của những người khác cũng như dẫn đến những hành động nhằmthay đổi môi trường xung quanh, giúp nó trở nên lành mạnh
Trang 6Soft – skiis hay được gọi là EQ (Emotional Intelligence Quotient) Tiếng việthay gọi là kỹ năng mềm.
Kỹ năng mềm là một thuật ngữ xã hội học dành cho cá nhân, soft – skills
hay còn được xét là EQ (Emotional Intelligence Quotient) Kỹ năng mềm baogồm cụm các đặc điểm, tính cách, long biết ơn, sự giao tiếp, sử dụng ngôn ngữ,thói quen cá nhân, sự than thiện và sự lạc quan đặc trưng,…
Soft-skills bổ sung song song kỹ năng cứng (là một phần của chỉ số IQ của mộtngười) là sự cần thiết phải có trong yêu cầu nghề nghiệp và hầu hết các hoạtđộng khác
2.2.2 Tầm quang trọng của kỹ năng mềm trong cuộc sống
Kỹ năng mềm của cá nhân là phần quan trọng của cá nhân đó đóng góp vào sựthành công của một tổ chức. Đặc biệt là đối với các tổ chức trong lĩnh cực kinhdoanh, quan hệ khách hang,… thì sự thành công sẽ đạt được cao hơn rất nhiềukhi họ đào tạo nhân viên của họ sử dụng những kỹ năng này Trình chiếu, hayđào tạo các thói quen cá nhân hay các đặc điểm như độ tin cậy có thể mang lạilong tận tâm trong công việc của nhân viên, đó là một cách đầu tư đáng kể cho
tổ chức Vì lý do này, kỹ năng mềm là một trong các yếu tố hàng đầu mà nhàtuyển dụng nhìn vào để tìm ra ứng viên thực sự bên cạnh trình độ chuẩn Trong
xã hội ngày nay, một số nghiên cứu cho thấy trong một số ngành nghề, kỹ năngmềm quan trọng hơn so với kỹ năng cứng Ví dụ như, nghề luật là một nghề màkhả năng ứng phó của luật sư đối với con người và các tình huống hiệu quả,hợp lý,… quyết định sự thành công của luật sư đó nhiều hơn là các kỹ năng vềnghề nghiệp
Ngay cả một chuyên gia IT, có được kỹ năng mềm thì có được mối quan hệ tốthơn xây dựng giữa đơn vị kinh doanh IT với các đơn vị doanh nghiệp kháctrong bồi dưỡng và cũng cố các mối quan hệ doanh nghiệp
Kỹ năng mềm là các năng lực hành vi Nó cũng được biết như kỹ năng quan hệcon người, hay kỹ năng cộng đồng, chúng bao gồm sự thành thạo trong các kỹnăng giao tiếp, giải quyết xung đột, thương lượng, làm việc hiệu quả, giải quyếtvấn đề sang tạo, tư duy chiến lược, xây dựng nhóm,…
Kỹ năng trong cuộc sống – Kỹ năng sống, là năng lực, khả năng chuyên
biệtđể cư xử, giải quyết các tình huống để sống trong cuộc sống Sống vớinhững mối quan hệ, tương tác, giữa chính bản thể (con người) với đối tác (conngười, công việc, các tình huống gặp phải) Sinh ra đời, chúng ta được quyền
Trang 7tồn tại nhưng để sống cho thực sống , chúng ta phải chứng nghiệm, trải nghiệm
và chiêm nghiệm lại những điều đã qua, từ đó đúc kết lại thành kỹ năng sống
Kỹ năng mềm trong cuộc sống được hình thành từng ngày, từng giờ trong
đời sống của bạn Tuy nhiên, có những người không rèn luyện, có những ngườikhông thực sống và trải nghiệm nên sẽ không có điều gì đọng lại để suy ngẫm
và trưởng thành thực sự Có những người phát triển kỹ năng sống trở thành mộtnghệ thuật, ví dụ như Dale Carnegie với thuật “Đắc nhân tâm” Bởi thế, cóngười có kỹ năng sống tốt, có kỹ năng sống kém và có nhiều cấp độ khác nhautrong kỹ năng này Kỹ năng khác hẳn với năng khiếu bẩm sinh nên chúng ta cóthể học hỏi, tiếp thu và rèn luyện để đạt được
2.2.3 Các kỷ năng cần thiết đối với sinh viên ngày nay
Một người đạt được thành công trong cuộc sống, phải hội tụ đủ kỹ năng chuyênmôn (kỹ năng cứng) và kỹ năng mềm
Kỹ năng cứng, sinh viên được và tự trang bị ngay chính ngành chuyên môntrong trường học, trong công việc tập sự, trong định hường nghề nghiệp bạnquan tâm
Kỹ năng mềm, sinh viên được trang bị từ các khóa học và trong chính cuộcsống và phải thực hành nhuần nhuyễn, sống và sử dụng nhiều lần kỹ năng ấycho đến khi trở thành của chính bản than mình thì lúc đó sinh viên mới thật sự
có kỹ năng mềm
2.2.4 Kỹ năng mềm - quyết định 75% sự thành đạt
Trong buổi phỏng vấn thi tuyển vào công ty Unilever, đang trao đổi về nghiệp
vụ kinh doanh, bất ngờ nhà tuyển dụng hỏi: “Theo em, nếu phi một con dao vừadùng để phết bơ thì mặt nào sẽ tiếp đất, mặt phết bơ hay không phết bơ?”.Trước câu hỏi bất thình lình như thế, bạn sẽ lúng túng hay bạn sẽ mỉm cười vàđáp lại câu hỏi bằng một câu trả lời đầy thuyết phục? Thật ra, ý đồ của các nhàtuyển dụng chính là nằm ở những câu hỏi "vu vơ" này là nhằm kiểm tra kỹ năng
"mềm" của các ứng viên Với những câu hỏi này, không có một đáp án cụ thểnào cả mà quan trọng là ứng viên phải thuyết phục được nhà tuyển dụng tin vàođáp án của mình
Thế nào là kỹ năng mềm?
- Kỹ năng "mềm" (soft skills) là thuật ngữ dùng để chỉ các kỹ năng quan trọngtrong cuộc sống con người như: kỹ năng sống, giao tiếp, lãnh đạo, làm việc theonhóm, kỹ năng quản lý thời gian, thư giãn, vượt qua khủng hoảng, sáng tạo vàđổi mới là những thứ thường không được học trong nhà trường, không liên
Trang 8quan đến kiến thức chuyên môn, không thể sờ nắm, không phải là kỹ năng cátính đặc biệt mà phụ thuộc chủ yếu vào cá tính của từng người Chúng quyếtđịnh bạn là ai, làm việc thế nào, là thước đo hiệu quả cao trong công việc.
- Những kỹ năng “cứng” (hard skills) ở nghĩa trái ngược thường xuất hiện trênbản lý lịch, khả năng học vấn của bạn, kinh nghiệm và sự thành thạo về chuyênmôn Bạn nghĩ rằng người ta sẽ rất ấn tượng với hàng loạt các bằng cấp củabạn, một số lượng lớn các kinh nghiệm có giá trị và những mối quan hệ ở vị trícao Nhưng chỉ những điều đó thôi có thể không đủ để giúp bạn thăng tiến trongcông việc Bởi bên cạnh đó, bạn còn cần phải có cả những kỹ năng “mềm” vìthực tế cho thấy người thành đạt chỉ có 25% là do những kiến thức chuyên môn,75% còn lại được quyết định bởi những kỹ năng mềm họ được trang bị Chìakhóa dẫn đến thành công thực sự là bạn phải biết kết hợp cả hai kỹ năng này
9 kỹ năng "mềm" cơ bản (Theo Sean Hawitt - Chuyên gia tư vấn nghề
nghiệp - Every 2nd Thursday):
1 Có ý chí chiến thắng, có quan điểm lạc quan
Bạn có lạc quan, vui vẻ không? Bạn sẽ tạo được niềm sự thích thú và say mêcông việc đó chứ?
-Tất cả chúng ta đã từng nghe lời khuyên hãy nhìn cốc nước còn đầy một nửatốt hơn là nhìn nó đã vơi đi một nửa Ở nơi làm việc, cách nghĩ lạc quan này cóthể giúp bạn phát triển trên một chặng đường dài Tất cả mọi cái nhìn lạc quanđều dẫn đến một thái độ lạc quan và có thể là một vốn quý trong môi trườnglàm việc, đánh bại thái độ yếm thế và bi quan
-Chìa khóa để có một thái độ lạc quan là bạn giải quyết một sự trở ngại haythách thức như thế nào khi gặp phải Ví dụ, thay vì than phiền về khối lượngcông việc gây stress, hãy nghĩ về nó như một cơ hội để thể hiện khả năng làmviệc tích cực và hiệu quả của bạn.
2 Có tinh thần đồng đội, hòa đồng với tập thể
Bạn có khả năng làm việc tốt theo nhóm? Bạn đóng góp tích cực và đôi khinhư kiêm vai trò là người lãnh đạo?
- Các nhà tuyển dụng rất thích những nhân viên thể hiện được khả năng làmviệc tốt trong tập thể Hòa đồng với tập thể không chỉ có nghĩa là có tính cộngtác mà còn thể hiện được khả năng lãnh đạo tốt khi có thời điểm thích hợp
- Có thể tới một lúc nào đó, sự xung đột xuất hiện trong tập thể của bạn, hãy tỏ
ra chủ động dàn xếp Khi bạn thấy tập thể của mình đang bị sa lầy trong một dự
án, hãy cố gắng xoay chuyển tình thế, đưa cách giải quyết theo một hướng
Trang 9khác Và bạn làm gì nếu bình thường bạn không làm việc trong một nhóm? Hãy
cố gắng tỏ ra sẵn sàng hợp tác trong công việc và thiết lập nên các mối quan hệcông việc với mọi đồng nghiệp nếu có thể Học cách nói những điều bạn nghĩnhư thế nào và thể hiện bằng ngôn ngữ cử chỉ ra sao
3 Giao tiếp hiệu quả
Bạn có phải là người vừa biết nói chuyện, vừa biết lắng nghe? Bạn có thểchia sẻ những tình huống trong công việc và yêu cầu của mình với các đồngnghiệp, khách hàng… một cách tích cực và xây dựng
- Kỹ năng giao tiếp tốt là một thế mạnh đối với bất cứ ai trong công việc.Giao tiếp là phương tiện cho phép bạn xây dựng cầu nối với đồng nghiệp,thuyết phục người khác chấp nhận ý kiến của bạn và bày tỏ được nhu cầu củabạn
- Nhiều điều nhỏ nhặt bạn đã từng thực hiện hàng ngày - có thể có nhữngđiều bạn không từng nghĩ đến lại có một sự ảnh hưởng rất lớn tới kỹ năng giaotiếp của bạn Sau đây là những điều bạn nên lưu ý khi giao tiếp với nhữngngười khác:
+ Nhìn thẳng vào mắt người đối diện
+ Đừng tỏ ra bồn chồn
+ Tránh những chuyển động cơ thể khiến bạn bị tách ra khỏi họ
+ Đừng nói chuyện chỉ để nói, hãy tập trung vào một vấn đề
+ Phát âm một cách chính xác
+ Sử dụng ngữ pháp chuẩn thông thường
- Nói chung, bạn nên để ý tới cách sử dụng từ ngữ của mình để tạo ấn tượng vớingười đối thoại Cũng đừng quên rằng một trong những kỹ năng giao tiếp làbiết lắng nghe
4 Tự tin:
Bạn có thực sự tin rằng mình có thể làm được công việc này? Bạn có thểhiện thái độ bình tĩnh và tạo sự tự tin cho người khác? Bạn có khuyến khíchđược mọi người đặt các câu hỏi cần thiết để đóng góp ý kiến xây dựng?
- Trong hầu hết các trường hợp, khi bạn muốn gây ấn tượng với một ai đó, sự tựtin là một thái độ rất hiệu quả Trong khi sự khiêm nhường khi bạn nhận đượclời tán dương là rất quan trọng thì sự thừa nhận thế mạnh của mình cũng quantrọng không kém Hãy tin chắc rằng bạn có sự nhận biết và kỹ năng để có thểbày tỏ được sự tự tin của mình.
5 Mài dũa kỹ năng sáng tạo
Trang 10Bạn có thể thích nghi được với những tình huống và những thách thứcmới? Bạn có sẵn sàng đón nhận những thay đổi và đưa ra những ý tưởng mới?
- Tính sáng tạo và lối suy nghĩ thông minh được đánh giá cao ở bất cứ côngviệc nào Thậm chí công việc mang tính kỹ thuật nhất cũng đòi hỏi khả năngsuy nghĩ thoát ra khỏi khuôn khổ Vì vậy đừng bao giờ đánh giá thấp sức mạnhcủa việc giải quyết vấn đề theo cách sáng tạo
- Bạn có thể đang phải làm một công việc chán ngắt, buồn tẻ, hãy cố gắng khắcphục nó theo cách hiệu quả hơn Khi một vấn đề khiến người ta phải miễncưỡng bắt tay vào làm, hãy nghĩ ra một giải pháp sáng tạo hơn Nếu khôngđược, ít ra bạn đã từng thử nó
6 Chấp nhận và học hỏi từ những lời phê bình
Bạn có thể biến những lời phê bình thành những kinh nghiệm và bài họccho bản thân? Bạn có thể học hỏi và tự phát triển để trở thành một ngườichuyên nghiệp?
- Đây là một trong những kỹ năng mang tính thử thách nhất, và cũng chính là
kỹ năng gây ấn tượng nhất đối với người tuyển dụng Khả năng ứng xử trướclời phê bình phản ánh rất nhiều về thái độ sẵn sàng cải thiện của bạn Đồng thời
có khả năng đánh giá, nhận xét mang tính xây dựng đối với công việc củanhững người khác cũng mang ý nghĩa quan trọng không kém Hãy nhận thứcxem bạn thủ thế như thế nào khi phản ứng trước những lời nhận xét tiêu cực.Đừng bao giờ ném đá vào những lời phê bình mang tính xây dựng mà khôngnhận thấy rằng ít nhất nó cũng có ích một phần Khi bạn đưa ra lời nhận xét vớingười khác, hãy thể hiện sao cho thật khéo léo và chân thành Cố gắng dự đoántrước phản ứng của người nghe dựa vào tính cách của họ để có cách nói phùhợp nhất
7 Thúc đẩy bản thân và dẫn dắt người khác
- Một điều rất quan trọng đối với nhà tuyển dụng là làm sao để biết được bạn có
là người năng động và hay đề ra các sáng kiến hay không? Điều này có nghĩa làbạn liên tục tìm ra những giải pháp mới cho công việc của mình khiến cho nóhấp dẫn hơn thậm chí đối với cả những công việc mang tính lặp đi lặp lại
- Sự sáng tạo có vai trò rất lớn trong việc thúc đẩy, nó khiến bạn đủ dũng cảm
để theo đuổi một ý tưởng vốn bị mắc kẹt trong suy nghĩ và cuối cùng là bạnvượt qua được nó Dẫn dắt những người khác theo cùng một hướng để đạt mộtmục đích chung, và người lãnh đạo giỏi là người có thể lãnh đạo được ngườikhác bằng chính tấm gương của mình.
Trang 118 Đa nhiệm vụ và xác định trước những việc cần làm
Bạn năng động và sáng tạo trong việc giải quyết các vấn đề chắc chắn sẽ nảysinh trong quá trình làm việc? Bạn sẽ đảm nhận giải quyết công việc hay
"nhường phần" cho người khác?
- Ở công sở ngày nay, một nhân viên tốt là một nhân viên có khả năng kiêmnhiệm thêm một số công việc khác, hay nhiều dự án cùng một lúc Liệu bạn cóthể theo dõi được tiến trình của các dự án khác nhau hay không? Bạn có biết lựachọn để ưu tiên những việc quan trọng nhất không? Nếu có thể, bạn được gọi làngười đa năng
- Đừng than phiền rằng bạn phải làm thêm các công việc khác Hãy thể hiệnkhả năng đa kỹ năng của bạn Chắc chắn cái bạn nhận lại sẽ là rất lớn như kinhnghiệm hay các mối quan hệ mới
9 Có cái nhìn tổng quan
- Có cái nhìn tổng quan về công việc có nghĩa là có khả năng xác định đượccác yếu tố dẫn tới thành công Điều này cũng có nghĩa là nhận ra các nguy cơtiềm ẩn và thời điểm nó xảy ra Ví dụ như bạn làm việc trong lĩnh vực quảngcáo và phải xây dựng một chiến dịch để quảng cáo cho một nhãn hiệu xà bông.Nếu nhìn một cách tổng thể, bạn có thể nhận thấy rằng mục đích không chỉ làbán được hàng, mà còn làm thỏa mãn và thuyết phục khách hàng về chất lượngsản phẩm Thêm vào đó, bạn còn phải tạo thêm giá trị cho công ty của bạn bằngcách chứng minh rằng tính sáng tạo độc nhất chỉ bạn mới có thể tạo ra
“Hầu hết cả nhà tuyển dụng và những người giàu kinh nghiệm đều khẳng định: cách duy nhất để trau dồi kỹ năng "mềm" là phải luyện tập, học hỏi thường xuyên, tạo cho mình một phản xạ tức thời mỗi khi gặp các tình huống cần thiết.”
3 Khả năng thuyết trình của sinh viên.
sợ hãi này nếu không muốn cơ hội thăng tiến của mình bị cản trở
Trang 12Xây dựng một bài thuyết trình gồm 3 bước: Phân tích, Cấu trúc, Thực hiện.
- Thứ nhất , bạn cần xác định mục tiêu của việc thuyết trình, ví dụ cái bạn muốn
người nghe hiểu là gì, quan hệ bạn muốn tạo dựng là gì, với ai và cái bạn muốnngười nghe thực hiện
- Thứ hai , bạn cần phân tích người nghe bằng cách hãy suy nghĩ về chủ đề
thuyết trình dưới góc độ của người nghe, tập trung vào kiến thức của họ về vấn
đề bạn thuyết trình đến đâu, ngôn ngữ sử dụng như thế nào, mối quan tâm của
họ là gì, những định kiến, tâm trạng, quan hệ của người nghe…
- Thứ ba , là lúc bạn thực hiện phân tích các ý tưởng và xây dựng mạch ý tưởng.
Một bài thuyết trình tốt nếu đạt được các mục tiêu cơ bản sau đây:
- Không làm mất thời gian của người nghe
- Hiểu người nghe là ai và tại sao họ tới đây
- Cấu trúc tốt bài thuyết trình
- Thực hiện bài thuyết trình lôi cuốn và hấp dẫn
- Nhấn mạnh những điểm quan trọng trong thông điệp của bạn
- Tạo lập được mối quan hệ thân thiện với người nghe
Theo các chuyên gia tâm lý nhận xét, sự tự tin không biến bạn thành một
diễn giả giỏi. Kỹ năng của bạn cần được trau dồi mỗi ngày, đồng thời bạn phải
hiểu thật rõ những điều mình cần nói và chuẩn bị kỹ càng Nhưng nếu bạn thấynhững bí quyết này vẫn chưa đủ để giúp bạn giữ vững tâm lý, hãy tham khảothêm những lời khuyên dưới đây
Trang 131 Không nên quá cầu toàn
Phần lớn những người sợ nói trước đám đông bởi vì họ lo mình sẽ mắc phảinhững lỗi nào đó và bị người nghe cười chê
Ngay cả những diễn giả chuyên nghiệp cũng phạm lỗi khi nói nhưng họkhông bao giờ xem đây là trở ngại Không ai hoàn hảo, do đó, nếu bạn lỡ nóinhầm, cứ xem như đây chỉ là “chuyện nhỏ”, sửa lỗi và bình tĩnh, tập trung vàonhững điều sắp nói và tiếp tục như chưa có gì xảy ra
Bạn không thể nào làm hài lòng tất cả khán giả của mình Một số người sẽcười bạn khi bạn mắc lỗi, một số khác không bận tâm Và quan trọng hơn cả, sẽ
có người nghĩ rằng bài thuyết trình của bạn thật hay! Nói chung, phạm lỗikhông phải là điều gì to tát Vấn đề là hãy biến những sơ suất này thành động
cơ phấn đấu để hoàn thiện mình
2 Tưởng tượng một kết cuộc như mong muốn
Nếu bạn sợ nói trước đám đông, bạn sẽ vẽ trong đầu cảnh mình quên bài giữachừng, lấy “râu ông nọ cắm cằm bà kia”, và biến mình thành trò cười trướckhán giả Nhưng bạn hãy ngừng ngay trí tưởng tượng đầy phong phú và tiêucực tại đây! Bất cứ khi nào bạn thấy đầu óc mình bắt đầu vẽ ra những viễn cảnh
“đen tối” này, hãy tập trung vào một việc khác như ca hát, huýt sáo, đi dạo hoặcnói chuyện với bạn bè
Quan trọng hơn cả, bạn hãy hình dung buổi thuyết trình thành công tốt đẹp.Hãy tưởng tượng mình nói thật trôi chảy, cuốn hút và người nghe say sưa
“uống” từng lời bạn nói Khi bạn chuẩn bị tinh thần tích cực, kết quả bạn đạtđược cũng sẽ khả quan hơn
3 Chuẩn bị đề tài cẩn thận
Thay vì cứ ngồi lo sợ, bạn hãy tập trung sự chú ý vào đề tài sắp trình bày Hãynghĩ rằng bạn sẽ nói những điều thật hay và khán giả sẽ rất thích Nếu có thể,hãy chọn một chủ đề mà bạn thích và hiểu rõ Ngay cả những bảng số liệu khôkhan cũng sẽ trở nên sống động hơn nếu bạn biết lồng vào đó những câu nói vuihoặc một câu châm ngôn nào đó Khi bạn thật sự yêu thích những gì mình nói,khán giả sẽ cũng sẽ cảm nhận được điều này
Trang 144 Hít thở
Khi bạn lo lắng, các cơ ngực và cổ họng thường thắt lại và khiến giọng nóicủa bạn bị “biến dạng” Hãy hít thở sâu để tập trung đầu óc và giữ cho tinh thầnbình tĩnh
5 Luyện tập và luyện tập
Bạn không thể tự tin nói năng lưu loát trước nhiều người nếu bạn khôngluyện tập Rất ít người có khả năng thuyết trình bẩm sinh Những diễn giả nổitiếng đều đã từng lo sợ như bạn nhưng họ đã vượt qua nhờ chăm chỉ tập luyện.Bạn có thể bắt đầu bằng việc tham gia vào các lớp giao tiếp, qua đó, bạn sẽ dầnthấy thoải mái khi nói chuyện với nhiều người
Cuối cùng, hãy nghỉ ngơi đầy đủ, tránh các chất gây kích thích như cà phê,rượu, thuốc lá, v.v và dành chút thời gian chăm chút cho diện mạo của mình.Nếu trước giờ thuyết trình bạn vẫn thấy lo lắng, hãy nhớ một điều: Bạn sẽ thànhcông nếu bạn tập trung tinh thần vào thành công bạn mong muốn, thay vì cứchăm chăm nghĩ về những gì khiến bạn lo sợ
3.2 Những lỗi mà sinh viên thường mắc phải khi thuyết trình ở lớp.
Khi chuyện trò, trao đổi phỏng vấn hay thuyết trình ở cơ quan, đôi khi bạn có
những "ngôn ngữ cơ thể" thừa, ảnh hưởng rất xấu đến hình ảnh cũng như bài
nói chuyện của mình
1 Không giao tiếp bằng mắt với người nghe
Hậu quả: Mọi người sẽ nghĩ bạn thiếu tự tin, bạn lo lắng và chưa chuẩn bị kỹbài nói chuyện
Lời khuyên:Dành 90% thời gian nói chuyện hoặc nhiều hơn để nhìn thẳngvào mắt của cùng trò chuyện Phần lớn chúng ta khi nói chuyện thường chỉ nhìnxuống tài liệu, vào màn chiếu, nhìn xuống bàn hoặc ngó lơ lung tung Có một
cách rất hiệu quả để chữa "bệnh" này: ghi hình những buổi thuyết trình của
mình và xem lại để rút kinh nghiệm
Nhìn thẳng vào thính giả chính là một cách để thu hút sự chú ý của họ, khôngcho phép họ có cơ hội lơ là hay làm việc khác
2 Dáng đứng rụt rè, không mạnh mẽ
Trang 15Hậu quả:Mọi người sẽ thấy ở bạn một doanh nhân còn non nớt, không chữngchạc
Lời khuyên:Khi đứng trên sàn, bạn nên đứng sao cho chân rộng bằng vai Bạn
có thể hơi nghiêng người và vai về phía trước nhưng nên giữ thẳng đầu vàxương sống Không nên dựa vào bàn hay bục phát biểu
3 Cử động hoặc lắc lư cơ thể quá nhiều
Hậu quả:Mọi người nghĩ bạn đang sốt ruột về điều gì đó, muốn nói nhanhcho xong Đôi khi, những động tác thừa của bạn khiến người nghe rối mắt, và
họ có thể lấy chúng ra làm trò cười đấy
Lời khuyên:Hãy hạn chế và kiểm soát mọi cử động của cơ thể Đừng phôdiễn những cử động không mục đích Tập thói quen nghiêm túc ngay cả khiđang nói chuyện với một người Trừ khi bạn đang \"buôn dưa lê\" với cô bạnthân, mọi cử chỉ lắc lư đều khiến bạn có vẻ cợt nhả
4 Đứng yên một chỗ
Hậu quả:Bạn đang tạo cho bài nói chuyện của mình vẻ cứng nhắc không cầnthiết đấy Buổi nói chuyện của bạn chắc chắn sẽ kém phần sôi động, vui vẻ nếubạn cứ đứng yên như phỗng
Lời khuyên: Bạn có thể đi lại một chút Nhiều nhà diễn thuyết xuất sắc rấthay đi lại trong lúc nói chuyện, thậm chí đi lại rất nhiều Tuy nhiên, việc đi đilại lại của họ là có mục đích chứ không phải vô nghĩa Bạn cũng nên có nhữngđộng tác cần thiết để minh họa cho bài nói
5 Bỏ hai tay trong túi
Hậu quả: Mọi người sẽ nghĩ bạn không có hứng thú phát biểu, bạn miễncưỡng phải trình bày, hoặc bạn đang lo lắng
Lời khuyên:Nếu bạn chỉ bỏ một tay trong túi và tay kia để thả lỏng thì vẫn
có thể chấp nhận được Nhưng nếu bỏ cả hai tay thì chắc chắn là phải thay đổi.Giải quyết vấn đề này hết sức đơn giản: bỏ tay ra khỏi túi Dùng tay để cầm bút,thước, chỉ vào màn hình minh họa,… Hãy để đôi tay bạn không “thất nghiệp
6 Sử dụng những cử chỉ, điệu bộ giả tạo
Trang 16Hậu quả: Mọi người sẽ biết ngay bạn đã học quá thuộc bài phát biểu, bạn sẽmất đi sự tự nhiên và khiến mọi người nghĩ ngay đến sự giả tạo, không thậttrong bài phát biểu của bạn
Lời khuyên: Đừng quá lạm dụng các cử chỉ, điệu bộ trong lúc phát biểu Nếukhông sẽ có lúc cử chỉ, điệu bộ của bạn sẽ không nhất quán với những gì bạnđang nói. Khi đó, thính giả sẽ được xem một bộ phim mà hình ảnh và âm thanh
bị lộn xộn. Ngôn ngữ thuyết trình cũng phải chọn lựa kỹ, sao cho giản dị và dễhiểu, đừng để người nghe nhàm chán hoặc phải căng thẳng đầu óc để suy luận
3.3 Các kỹ năng sử dụng ngôn ngữ cơ thể trong giao tiếp
Mọi doanh nhân thành đạt đều biết rằng những gì họ nói ra không quan trọng bằng việc họ nói nó như thế nào Có thể bạn không biết, ngay cả khi không trực tiếp phát biểu, bạn vẫn đang giao tiếp.Bằng việc nhận thức được ngôn ngữ cơ thể của bản thân và sử dụng nó trong giao tiếp như thế nào, bạn
có thể kiểm soát chính mình và gây ấn tượng với đối tác trong công việc kinh doanh
1 Kiểm soát những nét biểu cảm trên khuôn mặt bạn
Ngôn ngữ cơ thể bao gồm cử chỉ của toàn thân nhưng khuôn mặt bạn sẽ là
nơi mọi người chú ý nhiều nhấtkhi bạn nói chuyện Nếu không kiểm soát biểuhiện trên khuôn mặt, bạn sẽ không diễn đạt được tốt điều bản thân muốn truyềntải Mím hôi hoặc méo miệng trong lúc nói sẽ cho người nghe cảm giác bạnđang băn khoăn và do dự 1 nụ cười nhẹ nhàng sẽ giúp bạn tự tin và thoải máihơn, qua đó, người nghe thấy được sự hài lòng của bạn còn ngược lại, 1 cáinhíu mày sẽ cho thấy bạn đang không chắc chắn về điều gì đó
2 Sử dụng vị trí của bản thân 1 cách thích hợp
Khi bạn nói chuyên với một người nào đó, hãy chắc chắn bạn đứng khôngquá xa hay quá gần họ Đủ gần để giao tiếp nhưng không quá xâm phạm lãnhthổ của người khác khiến họ sợ hãi và lo lắng trước sự “tấn công” của bạn
3 Tạo 1 dáng đi toát lên vẻ tự tin
Trang 17Cách bạn bước đi cho thấy sư tự tin trong bạn và khi nhìn vào đó, đối tác
có thể đánh giá được phần nào khả năng của bạn. Đừng tỏ ra do dự trong mỗibước đi, hãy chú ý vào bước đi để tránh vấp ngã hay va chạm vào ai đó, nếukhông nó sẽ khiến bạn thực sự xấu hổ và mất tự tin
4 Bình tĩnh trước khi mỉm cười
Nụ cười cho thấy sự đồng tình của bạn với ai đó Nhưng hãy bình tĩnh vàdừng lại 1 nhịp để có 1 nụ cười nhẹ nhàng hơn và tinh tế hơn, cho đối phươngthấy được sự bình tĩnh và kiểm soát tốt suy nghĩ của bạn Hãy để nụ cười chỉ rarằng bạn thật sự đang hài lòng về điều gì đó mang ý nghĩa lớn lao, và bạn chỉ sửdụng chúng khi cần thiết
5 Đừng tỏ ra bồn chồn
Trong ngôn ngữ cơ thể, những hành động chứng tỏ bạn đang sợ hãi, bối rốihay bồn chồn, chán nản như gõ tay trên bàn, xé vụn 1 mảnh giấy, gãi đầu, rungđùi hay dùng chân di di trên sàn nhà sẽ khiến người ngồi đối diện không yêntâm về bạn
6 Luôn giữ đôi mắt hướng lên 1 cách vừa phải
Nếu cứ nhìn lên trên hay sang 2 phía khi bạn bắt đầu phát biểu sẽ khiếnngười nghe nghi ngờ sự thật trong thông điệp bạn đang muốn truyền tải Vớiánh mắt đó, họ sẽ cho rằng bạn đang giấu diếm, lảng tránh, thậm chí nói dối.Cần rèn luyện ngôn ngữ cơ thể qua ánh mắt của bạn, giữ cho đôi mắt hướng lên
1 cách vừa phải, bạn sẽ tránh được sự nghi ngại từ những con mắt đang chămchú săm soi bạn, bằng không mọi điều bạn muốn nói sẽ chẳng có chút ý nghĩagì
7 Sở hữu 1 không gian của riêng bạn
Khi bạn được sở hữu 1 không gian riêng trong phòng làm việc chung, hãycoi nó là lãnh thổ của riêng bạn Bạn có thể mở rộng nó ra, làm chủ lãnh thổ củamình, đi lại xung quanh khu vực của bạn để khẳng định rằng không ai có thểxâm phạm hoặc làm ảnh hưởng đến sự hiện diện của bạn