SKKN một số biện pháp chỉ đạo giáo viên tổ chức dạy kể chuyện cho học sinh khối 3 ở trường tiểu học thanh xuân trung – thanh xuân

Khác với các giờ học khác: tập đọc, luyện từ và câu … ở tiết kể chuyện,giáo viên và học sinh gần như là thoát li khỏi sách giáo khoa mà được giao hòatình cảm một cách hồn nhiên thông qua

A Đặt vấn đề

1 Lý do chọn đề tài:

Bậc Tiểu học là bậc học quan trọng, đặt nền móng cho giáo dục phổthông Bởi giáo dục tiểu học nhằm giúp học sinh hình thành những cơ sở banđầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thẩm mỹ, thể chất

và các kỹ năng cơ bản để học sinh học tiếp các bậc học sau

Trong các môn học ở Tiểu học, môn Tiếng Việt có vị trí đặc biệt quantrọng Học tốt môn Tiếng Việt, học sinh có cơ sở để học tốt các môn học khác.Môn Tiếng Việt ở Tiểu học hình thành cho học sinh kỹ năng sử dụng Tiếng Việt(Nghe, nói, đọc, viết) để tập cho học tập và giao tiếp trong các môi trường hoạtđộng của lứa tuổi Học Tiếng Việt rèn luyện các thao tác của tư suy, bồi dưỡngtình yêu Tiếng Việt và xây dựng thói quen giữ gìn sự trong sáng của Tiếng Việt,góp phần hình thành nhân cách con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa

Kể chuyện là một môn học lí thú và hấp dẫn ở các lớp trong trường tiểuhọc Tiết kể chuyện thường được các em đón nhận với tâm trạng hào hứng vàthích thú

Khác với các giờ học khác: tập đọc, luyện từ và câu … ở tiết kể chuyện,giáo viên và học sinh gần như là thoát li khỏi sách giáo khoa mà được giao hòatình cảm một cách hồn nhiên thông qua nội dung những câu chuyện được kể.Thông qua lời kể của giáo viên và lời kể của học sinh mọi người như được sốngtrong những giây phút hồi hộp đầy cảm xúc ngoài quy chế thông thường củamột số tiết lên lớp bởi không có những hiện tượng căng thẳng như quay cóp, saochép … Gần như mối quan hệ thầy trò mới được xác lập giữa một không khímới, không khí cổ tích, không khí của sự khích lệ, không khí của lòng vị tha rấtđỗi thanh tao

Kể chuyện là một môn học mang tính nghệ thuật Phân môn kể chuyện cókhả năng phát triển năng lực cảm thụ văn học, cảm thụ nghệ thuật của từng cáthể Trong quá trình học tập học sinh đóng vai trò quan trọng, chinhgs học sinh

là người đồng cảm thu, đồng sáng tạo với tác giả và người kể chuyện Môn kểchuyện ở tiểu học ngoài mục đích giải trí, kích thích hứng thú học tập, bồidưỡng tâm hồn, trau dồi vốn sống … còn nhằm phát triển nâng cao năng lực, trítuệ của trẻ đồng thời rèn luện cho các em diễn đạt ngôn ngữ, kích thích khả năng

ứng xử ngôn ngữ rèn tính linh hoạt, sáng tạo và tác phong nhanh nhẹn, tháo vát,

tự tin cho học sinh

Thực tế hiện nay trong chương trình lớp 3 môn kể chuyện được học cùngvới môn tập đọc là giờ “Tập đọc – Kể chuyện” được học trong thời lượng 2 tiết.Thời gian dành cho phần kể chuyện là 30 phút theo qui định của Bộ GD – ĐT

Kể chuyện ở đây là học sinh tái hiện lại câu chuyện có sáng tạo bài đọc vừa học.Tuy nhiên một số không ít giáo viên chưa dành cho tiết học này sự đầu tư xứngđáng Dạy kể chuyện hiện nay chưa gây được hứng thú cho học sinh Giờ họcchưa sinh động vì giáo viên chỉ dạy qua loa đại khái miễn là học sinh nhớ đượcnội dung câu chuyện dẫn đến tình trạng học sinh không kể được chuyện mộtcách sáng tạo, biết biểu lộ cử chỉ, ánh mắt … mà đối với một số học sinh chămthì học thuộc lòng câu chuyện như học một bài tập đọc thuộc lòng Giờ học kểchuyện thiếu hấp dẫn với trẻ

Căn cứ vào thực tế nói trên, câu hỏi mà bản thân tôi một cán bộ quản lýluôn trăn trở làm như thế nào để giáo viên có thể dạy tốt môn Tiếng Việt trong

đó có phân môn Kể chuyện Làm thế nào để gây hứng thú cho học sinh tích cựctham gia kể chuyện trong giờ kể chuyện? Bản thân tôi cũng đã suy nghĩ vànghiêm túc nghiên cứu vấn đề này Theo tôi, để gây được hứng thú cho học sinh

và kích thích tinh thần học tập của các em trong giờ kể chuyện thì giáo viên nên

tổ chức một số hình thức thi kể chuyên Đơn giản vì hình thức “thi” bao giờcũng kích thích được trẻ tích cực tham gia vào hoạt động kể chuyện một cách cóhiệu quả

Chính vì vậy, tôi đã chú trọng đến việc tìm tòi của các biện pháp chỉ đạonhằm nâng cao chất lượng dạy phân môn Kể chuyện lớp 3 trường Tiểu họcThanh Xuân Trung

Xuất phát từ thực tiễn đó khiến tôi nghiên cứu đề tài: “Một số biện pháp chỉ đạo giáo viên tổ chức dạy kể chuyện cho học sinh khối 3 ở trường Tiểu học Thanh Xuân Trung – Thanh Xuân”.

2 Mục đích nghiên cứu:

- Tìm ra các giải pháp chỉ đạo nhằm đổi mới và nâng cao chất lượng dạyphân môn Kể chuyện lớp 3 ở trường Tiểu học Thanh Xuân Trung góp phần pháttriển năng lực trí tuệ và phát huy tích cực và kỹ năng sử dụng ngôn ngữ cho họcsinh.

- Rút ra những kinh nghiệm chỉ đạo dạy phân môn Kể chuyện lớp 3 nhằmnâng cao hiệu quả trong quá trình dạy môn Tiếng Việt nói chung và dạy phânmôn kể chuyện nói riền trong nhà trường Tiểu học

3 Khách thể nghiên cứu và đối tượng nghiên cứu:

3.1 Khách thể nghiên cứu:

Công tác quản lý hoạt động dạy học ở trường tiểu học Thanh Xuân Trung

3.2 Đối tượng nghiên cứu:

Biện pháp chỉ đạo tổ chức dạy kể chuyện cho học sinh lớp 3 ở TrườngTiểu học Thanh Xuân Trung – Thanh Xuân

4 Giả thuyết nghiên cứu:

Nếu xây dựng được các biện pháp chỉ đạo việc dạy Kể chuyện lớp 3 ởTrường Tiểu học Thanh Xuân Trung một cách hợp lý thì chất lượng giảng dạymôn Tiếng Việt ở trường Tiểu học Thanh Xuân Trung sẽ được nâng cao, gópphần phát triển năng lực trí tuệ, phát huy tính tích cực và đẩy mạnh chất lượnggiáo dục toàn diện cho học sinh

5 Nhiệm vụ nghiên cứu:

- Tìm hiểu cơ sở lý luận về đổi mới phương pháp dạy học theo hướngphát huy tính tích cực của học sinh và dạy học phân môn kể chuyện lớp 3

- Tìm hiểu về thực trạng vấn đề dạy và học kể chuyện khối lớp 3 ở trườngtiểu học Thanh Xuân Trung,

- Trình bày một số hình thức tổ chức dạy kể chuyện cho học sinh lớp 3 màbản thân chỉ đạo giáo viên áp dụng đạt hiệu quả cao tại Trường Tiểu học ThanhXuân Trung

6 Phương pháp nghiên cứu:

- Phương pháp nghiên cứu tài liệu.

- Phương pháp điều tra, phương pháp quan sát

- Phương pháp thực nghiệm

- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm

- Phương pháp phỏng vấn

7 Phạm vi nghiên cứu:

Trong phạm vi của đề tài tôi chỉ tiến hành nghiên cứu trên đối tượng cán

bộ, giáo viên, học sinh ở trường tiểu học Thanh Xuân Trung trong năm học2011-2012

8 Đóng góp mới của đề tài:

Đề tài đưa ra một số biện pháp tổ chức cụ thể chỉ đạo giáo viên nhằmnâng cao chất lượng giảng dạy phân môn Kể chuyện cho học sinh lớp 3 TrườngTiểu học Thanh Xuân Trung

B Nội dung

I Nội dung – Lý luận.

1.1 Căn cứ khoa học của đề tài nghiên cứu

1.1.1 Căn cứ vào mục tiêu của giáo dục Tiểu học:

“Giáo dục Tiểu học nhằm hình thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản để học sinh tiếp tục học lên Trung học cơ sở”.

( Mục 2 – Điều 23 Luật Giáo dục)

1.1.2 Căn cứ vào mục tiêu của môn học, cấp học:

Công cuộc đổi mới đất nước do Đảng ta khởi xướng và lãnh đạo hơn 10năm qua đã thu hút được những thành tựu to lớn về chính trị, kinh tế, xã hội tạotiền đề quan trọng đưa nước ta chuyển sang thời kỳ mới – thời kỳ công nghiệphóa hiện đại hóa đất nước Cùng với sự quan tâm phát triển kinh tế, văn hoá xãhội thì giáo dục cũng đặc biệt được quan tâm Chính vì vậy bắt đầu từ năm học

2002 - 2003, chương trình Tiểu học mới đã được thực hiện trên toàn quốc đểđáp ứng được mục tiêu giáo dục trẻ trở thành con người toàn diện, chủ nhântương lai của đất nước thế kỷ 21 Ngay từ bậc Tiểu học, học sinh được học vàquan tâm ở cả những môn học văn hóa cũng như nghệ thuật Tuy nhiên, mônTiếng Việt có vai trò đặc biệt quan trọng, góp phần đắc lực vào việc thực hiệnmục tiêu đào tạo thế hệ trẻ ở nhà trường Tiểu học theo đặc trưng riêng

Môn Tiếng Việt hình thành và phát triển ở học sinh các kỹ năng sử dụngTiếng Việt (Nghe, nói, đọc, viết) để học tập và giao tiếp trong cả môi trườnghoạt động của lứa tuổi Thông qua việc học Tiếng Việt, các em được rèn luyệncác thao tác tư duy, bồi dưỡng cho các em những tư tưởng, tình cảm trong sánglành mạnh, góp phần hình thành nhân cách con người Việt Nam xã hội chủnghĩa Tiếng Việt còn được coi là bộ môn công cụ giúp các em tiếp thu tri thức ởcác bộ môn khoa học khác thông qua con đường nghe – nói – đọc – viết

Với vai trò quan trọng như vậy, nhiệm cụ thể của môn Tiếng Việt ở Tiểuhọc là hình thành cho học sinh kỹ năng, kĩ xảo sử dụng Tiếng Việt trong mọihoạt động giao tiếp, trong đó có kĩ năng “đọc thông, viết thạo” Thông qua hoạtđộng đọc, các em sẽ được tiếp cận với kho tang tri thức của loài người nhằmtừng bước giúp các em làm chủ được công cụ ngôn ngữ để học tập trong nhàtrường và giao tiếp đúng đắn, mạch lạc, tự nhiên, tự tin trong các môi trường

xã hội thuộc phạm vi hoạt động của lứa tuổi Môn Tiếng Việt góp phần cùng cácmôn học khác rèn luyện các thao tác tư duy cơ bản học sinh và cung cấp nhữnghiểu biết sơ giản về xã hội, tự nhiên và con người, về văn hóa và văn học

Đặc biệt hơn môn Tiếng Việt còn cung cấp cho học sinh hệ thống từ ngữ

và kỹ năng sử dụng từ ngữ để diễn đạt chính xác bởi từ là đơn vị trung tâm củangôn ngữ Vốn từ của học sinh phong phú và nắm chắc được nghĩa của từ thìgiúp các em trình bày tư tưởng tình cảm trong sáng, đặc sắc Vì điều kiện hàngđầu để phát triển ngôn ngữ chính là số lượng từ học sinh nắm được cho nên ởTiểu học từ ngữ không chỉ được dạy ở phân môn Luyện từ và câu mà còn đượcdạy ở các phân môn Tiếng Việt như: Tập đọc, Kể chuyện, Tập làm văn và cácmôn khác như Toán, Tự nhiên xã hội, Đạo đức

1.1.3 Căn cứ vào quan điểm biên soạn sách giáo khoa Tiếng Việt 3

1.1.3.1 Quan điểm giao tiếp:

Để thực hiện mục tiêu “Hình thành và phát triển ở học sinh kỹ năng sửdụng Tiếng Việt” để học tập và giao tiếp trong các môi trường hoạt động của lứatuổi, cũng như sách Tiếng Việt lớp 1, 2, 4, 5 sách giáo khoa Tiếng Việt 3 lấynguyên tắc giao tiếp làm định hướng cơ bản

Quan điểm dạy giao tiếp được thể hiện trên cả 2 phương diện: Nội dung

và phương pháp dạy học Về nội dung, thông qua các môn Tập đọc, Chính tả,Luyện từ và câu, Kể chuyên, Tập làm văn, Sách giáo khoa Tiếng Việt 3 tạo ranhững môi trường giao tiếp có chọn lọc để học sinh mở rộng vốn từ theo địnhhướng, trang bị những tri thức và phát triền các kỹ năng sử dụng Tiếng Việt

trong giao tiếp, Về phương pháp dạy học, các kỹ năng nói trên được dạy thôngqua nhiều bài tập mang tính tình huốn, phù hợp với những tình huống giao tiếp

tự nhiên

1.1.3.2 Quan điểm tích hợp:

Tích hợp là tổng hợp một đơn vị học, thậm chí một tiết học hay một bàitập nhiều mảng kiến thức và kỹ năng liên quan với nhau nhằm tăng cường hiệuquả giáo dục và tiết kiệm thời gian cho người học Có thể thực hiện tích hợptheo chiều ngang và tích hợp theo chiều dọc

1.1.3.3 Quan điểm tích cực hóa hoạt động của học sinh

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm của đối mới chương trình và sáchgiáo khoa là đổi mới phương pháp dạy và học: Chuyển từ phương pháp truyềnthụ sang phương pháp tích cực hóa hoạt động của người học, trong đó thầy giáo(cô giáo) đóng vai trò người tổ chức hoạt động của học sinh, mỗi học sinh đềuđược bộc lộ mình và phát triển

1.1.4 Căn cứ vào mục tiêu của phân môn Kể chuyện

- Môn Kể chuyện trang bị kiến thức và rèn luyện các kỹ năng kể cho họcsinh

- Góp phần cùng các môn học khác mở rộng vốn sống, rèn luyện tư duylogic, tư duy hình tượng, bồi dưỡng tâm hồn, cảm xúc, thẩm mỹ hoàn thànhnhân cách cho học sinh

1.2 Một số khái niệm cơ bản.

1.2.1 Quản lí giáo dục:

Quản lí giáo dục là hoạt động điều hành, phối hợp các lực lượng xã hộinhằm đẩy mạnh công tác đào tạo thế hệ trẻ theo yêu cầu phát tiển của xã hội.

1.2.2 Quản lí hoạt động dạy học:

Là quá trình theo dõi hoạt động dạy của giáo viên và hoạt động của họcsinh nhằm đạt được mục tiêu đề ra

1.3 Vài nét về phân môn kể chuyện lớp 3.

1.3.1 Định hướng đổi mới phương pháp dạy với phân môn Kể chuyện lớp 3.

Phương pháp dạy học phân môn Kể chuyện được đổi mới từ khi chươngtrình Sách giáo khoa được thay đổi cùng với tất cả các môn học khác Mỗi nộidung đòi hỏi một phương pháp thích hợp Các kỹ năng giao tiếp không thể hìnhthành và phát triển bằng con đường truyền giảng thụ động Muốn phát triển kỹnăng này, học sinh phải được hoạt động trong môi trường giao tiếp dưới sựhướng dẫn của giáo viên Học sinh chỉ làm chủ được kiến thức khi các em chiếmlĩnh chúng bằng chính hoạt động có ý thức của mình Cũng như vậy những tưtưởng, tình cảm và nhân cách tốt đẹp chỉ có thể được hình thành chắc chắnthông qua sự rèn luyện trong thực tê

1.3.2 Vài nét về phân môn Kể chuyện

* Nội dung, chương trình của phân môn Kể chuyện lớp 3

Chương trình Kể chuyện lớp 3 được thiết kế như sau:

Tiết Kể chuyện được lồng vào dạy cùng với tiết Tập đọc (Tiết Tập đọcchiếm khoảng 1,5 tiết còn tiết Kể chuyện chiếm khoảng 0,5 tiết) Mỗi tuần cómột bài Tập đọc – Kể chuyện như vậy Một năm có 35 tuần thì có 2 tuần Ôn tậpcòn lại lả 33 tuần tương ứng với 33 bài như vậy

Nội dung Tiết kể chuyện chủ yếu dựa vào tranh kể lại câu chuyện theo bàitập đọc hoặc sắp xếp lại tranh theo nội dung bài tập đọc và kể lại câu chuyện…

* Mối quan hệ giữa phân môn Kể chuyện và các phân môn khác của Tiếng Việt.

Phân môn Kể chuyện có mối quan hệ chặt chẽ với các phân môn khác củamôn Tiếng Việt Nó góp phần cùng các phân môn khác mở rộng vốn từ sống,rèn luyện tư duy logic, tư duy hình tượng, bồi dưỡng tâm hồn, cảm xúc thẩm mĩ,hình thành nhân cách cho học sinh Học tốt phân môn Kể chuyện, học sinh cókhả năng diễn đạt tốt ở các phân môn khác của Tiếng việt nói riêng và các mônhọc khác nói chung

2 Thực trạng của việc dạy học phân môn kẻ chuyện lớp 3 trường Tiểu học Thanh Xuân Trung

2.1 Đặc điểm chung của trường Tiểu học Thanh Xuân Trung:

- Đội ngũ giáo viên 100% đạt chuẩn và trên chuẩn, nhiệt tình, tâm huyếtvới nghề, chịu khó học tập Nhà trường tạo điều kiện, động viên cán bộ, giáoviên học tập, nâng cao trình độ

-Trường mới,nằm ở vị trí trung tâm của quận Thanh Xuân, có cơ sở vậtchất khang trang, đầy đủ tạo điều kiện cho giáo viên và học sinh giảng dạy, họctập tốt và nâng cao chất lượng

- Phụ huynh học sinh rất quan tâm

2.1.2 Những khó khăn

- Giáo viên từ nhiều nơi mới về, khả năng chuyên môn chưa đồng đều.

- Dự án chưa bàn giao cơ sở vật chất Khu vực cổng trường chưa đượcgiải tỏa, chưa tạo được cảnh quan thông thoáng, nên còn gây cản trở cho việchọc tập và sinh hoạt của thầy và trò nhà trường

- Mặt bằng dân trí chưa đồng đều

2.2 Thực trạng của việc dạy – học phân môn Kể chuyện lớp 3 Trường Tiểu học Thanh Xuân Trung

2.2.1 Thực trạng nhận thức của giáo viên về tầm quan trọng của việc dạy Kể chuyện lớp 3.

Qua thực tế tìm hiểu việc dạy và học ở Trường Tiểu học Thanh XuânTrung trong thời gian qua bằng việc dự giờ thăm lớp, tôi nhận thấy giáo viênvẫn còn tình trạng đề cao vai trò trung tâm của người thầy mà chưa thực sự chútrọng tới vai trò trung tâm của trò trong việc lĩnh hội tri thức Giáo viên còngiảng nhiều, nói nhiều vì sợ học sinh không hiểu và các cô giáo còn tham nhiềukiến thức Phương pháp dạy “Kể chuyện” chưa phong phú, chưa có sự đổi mới

rõ rệt Chính vì những điều đó, học sinh tiếp thu và lĩnh hội tri thức một cáchthụ động, ghi nhớ một cách máy móc Hình thức tổ chức hoạt động học tập cònđơn điệu, nghèo nàn chưa gây hứng thú học tập cho học sinh Giáo viên chưaquan tâm hết đến các đối tượng học sinh Kiểu dạy đó làm ảnh hưởng không nhỏđến quá trình nhận thức và sự phát triển tư duy của học sinh

2.2.2 Thực trạng việc dạy Kể chuyện lớp 3.

Hòa nhập vào xu thế đổi mới phương pháp dạy học nói chung, ngay từnăm học mới thành lập , tôi đã quan tâm lưu ý cán bộ giáo viên trường tôithực hiện việc đổi mới phương pháp dạy học theo sự chỉ đạo của Sở giáo dụcđào tạo Hà Nội và Phòng giáo dục đào tạo Thanh Xuân Việc đổi mới phươngpháp dạy học được tiến hành ở tất cả các môn học, đặc biệt là môn toán, tựnhiên xã hội, các phân môn Tiếng Việt trong đó có phân môn kể chuyện Nhàtrường đã tổ chức chuyên đề dạy kể chuyện theo tinh thần đổi mới Như vậy, đa

số giáo viên trong trường đều đã nắm được phương pháp dạy kể chuyện mới.Tuy nhiên điều đó mới chỉ được thể hiện trên giáo án, trong các tiết dạy hộigiảng hay dự giờ Thực tế việc dạy kể chuyện vẫn còn những tồn tại:

- Một số giáo viên còn xem nhẹ tiết kể chuyện nên đã dành ít thời giancho tiết học này

- Các câu chuyện kể lớp 3 lại là những câu chuyện đã được học trong giờtập đọc, do đó giáo viên thường nghĩ rằng học sinh đã nhớ được cốt truyện nêncho học sinh tự kể lại câu chuyện theo nhóm hoặc kể trước lớp một cách đơnđiệu, sau đó yêu cầu học sinh về nhà tập kể lại câu chuyện Đôi khi giáo viêncũng cho học sinh “tập kể” tại lớp theo yêu cầu của đầu bài song số lượng họcsinh được kể không nhiều và chỉ tập trung vào một số học sinh khá

2.2.3 Thực trạng của việc học Kể chuyện lớp 3

Thực tế hiện nay cho thấy trong giờ kể chuyện, học sinh mới chỉ thíchnghe chuyện mà không thích kể lại chuyện Tiến hành khảo sát học sinh lớp 3A1năm học 2010 – 2011 và học sinh lớp 3A2 năm học 2011 – 2012 tôi thu đượckết quả như sau:

+ Khi được hỏi: “Em có thích môn kể chuyện không?” thì 100% học sinh

được hỏi đều trả lời có thích môn kể chuyện Điều này cho thấy môn kể chuyệnrất hấp dẫn đối với học sinh tiểu học

+ Tìm hiểu lí do học sinh yêu thích môn kể chuyện tôi thấy: Phần lớn họcsinh thích môn kể chuyện vì câu chuyện có nhiều lí thú, những điều tốt đẹp cótác dụng giáo dục các em …

Nhưng khi được hỏi “Con có thích kể chuyện cho các bạn nghe không?”

thì chỉ có 35% - 40% số học sinh được điều tra trả lời là thích kể chuyện chothầy cô và các bạn nghe Số còn lại không thích mình kể chuyện mà chỉ thíchnghe bạn kể

* Trong giờ “kể chuyện” học sinh chỉ thích “nghe kể chuyện” mà không thích “kể chuyện” cho bạn nghe Điều đó có nghĩa là học sinh chưa thực hiện

đúng vai trò là “trung tâm”, việc dạy kể chuyện chưa đáp ứng được yêu cầu “đổi

Trước những thực trạng nêu trên, tôi cũng đã nghiên cứu và áp dụng một

số hình thức tổ chức có hiệu quả Tôi xin trình bày một só biện pháp để các bạnđồng nghiệp tham khảo và đóng góp ý kiến

2.3 Thực trạng của việc chỉ đạo dạy phân môn Kể chuyện lớp 3 trường tiểu học Thanh Xuân Trung:

2.3.1 Đối với giáo viên

- Một số GV chưa nắm vững được mục tiêu và phương pháp dạy từngkiểu bài của phân môn Kể chuyện nên quy trình thực hiện còn lúng túng

- Kỹ năng chữa bài cho học sinh trong giờ học còn nhiều hạn chế

- Do một số giáo viên nghiên cứu chưa kỹ bài dạy, việc soạn bài chỉ làhình thức sao chép Khi dạy thiếu sự năng động sáng tạo còn phụ thuộc vào tàiliệu có sẵn, kiến thức truyền thụ chưa trọng tâm, học sinh không hứng thú họctập

2.3.2 Đối với học sinh:

- Một số học sinh không thích học phân môn Kể chuyện, cho rằng phânmôn này khó

- Ý thức học tập của một số học sinh chưa cao, chưa chăm học, lười kể,chưa biết hòa mình vào nhân vật trong truyện

2.3.3 Đối với Ban giám hiệu:

Ban giám hiệu chưa có những biện pháp giúp giáo viên hiểu tầm quantrọng của tổ chuyên môn, chỉ đạo sinh hoạt tổ chuyên môn sao cho có hiệu quả,chưa có những biện pháp để nắm bắt xem giáo viên tiếp thu nội dung, chươngtrình sách giáo khoa mới; chưa tổ chức được các chuyên đề về đổi mới phươngpháp dạy học, về các phương pháp Kể chuyện; về cách sử dụng đồ dùng sao chohiệu quả nhất.

2.4 Nguyên nhân:

2.4.1 Nguyên nhân khách quan:

- Do tình hình dân trí của địa phương chưa cao, kinh tế còn hạn hẹp nênphụ huynh học sinh chưa quan tâm tới việc học tập của con em mình, giao toàn

bộ việc học tập của các cháu cho nhà trường và cô giáo nên kết quả học tập cácmôn, trong đó có phân môn Kể chuyện chưa cao

- Điều kiện cơ sở vật chất, thiết bị phục vụ cho hoạt động dạy của giáoviên và hoạt động học của học sinh còn đơn sơ Việc tiếp cận với phương tiệnhiện đại và đưa phương tiện hiện đại vào dạy học còn chậm

2.4.2 Nguyên nhân chủ quan:

Các đồng chí giáo viên chưa thấy hết được tầm quan trọng của mỗiphương pháp dạy học, chưa khai thác hết mặt mạnh, khắc phục những tồn tạicủa mỗi phương pháp để từ đó khai thác triệt để các phương pháp Do đó, việclựa chọn và vận dụng các phương pháp dạy học chưa linh hoạt, chưa đạt hiệuquả cao

3 Giải pháp chỉ đạo tổ chức dạy kể chuyện cho học sinh lớp 3 trường Tiểu học Thanh Xuân Trung.

3.1 Một số biện pháp chỉ đạo tổ chức dạy Kể chuyện cho học sinh lớp 3 trường tiểu học Thanh Xuân Trung: Tôi đã trao đổi với giáo viên tổ 3, cùng

bàn bạc và gợi ý một số hình thức dạy kể chuyện như sau:

3.1.1 Đề xuất một số hình thức tổ chức dạy phân môn Kể chuyện lớp 3:

3.1.1.1 Hình thức tổ chức 1: Thi kể chuyện theo lời nhân vật

Do đặc thù của môn Kể chuyện là các em phải được kể chuyện, đượcnghe bạn kể chuyện và có khả năng nhận xét và kể Để trau dồi cách diễn đạtgiàu trí tưởng tượng qua việc thay đổi cách xưng hô khi kể chuyện… giáo viên

tổ chức cho các em cách thi kể chuyện theo lời nhân vật

- Cách chơi như sau:

a) Chuẩn bị:

Giáo viên dùng những mảnh bìa cứng làm thành những cái mũ đội trênđầu, mũ đó có vẽ hình nhân vật hoặc ghi tên nhân vật (nếu có điều kiện giáoviên có thể chuẩn bị được trang phục và đạo cụ đơn giản như: quần, áo, mũ,râu để hóa trang thì càng tốt)

- Lập Ban giám khảo (đại diện 1 tổ 1 bạn) để cho điểm các bạn tham giacuộc thi theo lời nhân vật

- Ba bộ phiếu hoa có ghi điểm 5, 6, 7, 8, 9, 10 dành cho ban giám khảo

b) Cách tiến hành:

Giáo viên gọi học sinh xung phong tham gia thi kể chuyện theo lời củamột nhân vật (mỗi em kể theo lời của một nhân vật) mà em yêu thích Khi kểhọc sinh đó hóa trang (đội mũ, mặc áo…) thành nhân vật đó để kể lại câu

chuyện Khi kể chuyện thì dùng đại từ chỉ ngôi là “tôi, mình, tớ” để kể.

c) Cách đánh giá:

Ban giám khảo cho điểm từng học sinh kể chuyện theo các tiêu chuẩn sau:

- Điểm 9, 10: Kể đủ chi tiết, rõ trình tự diễn biến, đúng lời của nhân vật đãchọn Khi kể có sự sáng tạo, thái độ, cử chỉ phù hợp với đặc điểm nhân vật…

- Điểm 7, 8: Kể khá đầy đủ chi tiết, tương đối rõ trình tự diễn biến của câuchuyện và đúng lời nhân vật

- Điểm 5, 6: Kể chưa đầy đủ chi tiết, chưa thật rõ trình tự diễn biến củacâu chuyện, giọng điệu và cử chỉ chưa phù hợp với đặc điểm nhân vật

* Ví dụ minh họa:

a) Chuẩn bị:

- 1 mũ có ghi chữ “Lan”

- 3 bộ phiếu ghi điểm từ điểm 5 -> điểm 10

- Bầu ban giám khảo (mỗi tổ 1 em + giáo viên)

b) Tiến hành:

Khi dạy bài “ Chiếc áo len” giáo viên yêu cầu học sinh kể lại câu chuyện

theo lời của nhân vật Lan bằng câu hỏi gợi mở sau:

+ Chúng ta sẽ cùng thi kể lại câu chuyện theo lời của nhân vật Lan xem ai

là người nhập vai tốt nhất và kể hay nhất

Giáo viên sẽ gọi em xung phong nhanh nhất lên kể

Sau khi kể xong giáo viên tiếp tục gọi một học sinh thứ hai và một học sinh thứ

ba lên kể

c) Đánh giá:

Cuối cùng cả lớp theo dõi kết quả đánh giá của ban giám khảo Tổng sốđiểm của 3 người trong ban giám khảo sẽ là điểm của học sinh vừa kể Ai giành

được 27 điểm trở lên sẽ đạt loại giỏi, nếu đạt từ 21 điểm -> 26 điểm loại khá, từ

15 điểm đến 20 điểm là loại trung bình

Giáo viên tổng hợp điểm và tuyên dương khen học sinh Có thể là tràngpháo tay, hay một cái bút, một viên tẩy do giáo viên chuẩn bị trước

Ví dụ 2: Dạy bài: TRẬN BÓNG DƯỚI LÒNG ĐƯỜNG (Tiếng Việt 3

tập 1)

a) Chuẩn bị:

- Một mũ có chữ “Quang”, 1 mũ có chữ “Vũ”.

- Trang phục để hóa trang cụ già

- Một số phiếu ghi điểm từ điểm 5 - điểm 10

b) Tiến hành:

Trước khi yêu cầu học sinh kể giáo viên đặt câu hỏi:

+ Câu chuyện gồm mấy nhân vật? Đó là nhân vật nào? (học sinh trả lời:

có 4 nhân vật là: Quang, Vũ, cụ già, bác đứng tuổi)

+ Con hãy kể lại câu chuyện theo lời kể của một nhân vật trong truyện?

- Giáo viên sẽ gọi em nào giơ tay nhanh nhất kể lại câu chuyện “Trận

bóng dưới lòng đường” theo lời của nhân vật Quang.

- Học sinh đứng lên đội mũ hay hóa trang và kể theo lời của một nhân vật

Cả lớp lắng nghe

- Sau khi học sinh 1 kể xong giáo viên tiếp tục gọi học sinh 2 kể theo lờicủa nhân vật Vũ, 1 học sinh kể theo lời của cụ già Cứ thế giáo viên tiến hànhcho đến hết giờ học

c) Đánh giá:

- Sau khi cả 3 học sinh kể xong giáo viên yêu cầu học sinh nhận xét bạn

kể theo các tiêu chí:

+ Giọng kể của bạn có khắc họa được tính cách của nhân vật không? Ngữđiệu kể thế nào? Có phù hợp với nhân vật không?

+ Các tình tiết trong câu chuyện có chính xác không?

- Yêu cầu cả lớp theo dõi điểm mà ban giám khảo dành cho ba bạn chơi

- Cả lớp khen bạn

- Cô giáo ghi điểm thưởng cho học sinh kể đạt điểm khá và điểm giỏi

* Kết luận:

Cũng là hình thức tổ chức dạy học kể chuyện theo lời của một nhân vật

nhưng khi giáo viên đã thay đổi bằng cách “thi kể chuyện theo lời của nhân

vật” không khí lớp học thay đổi hẳn, các em mạnh dạn hơn và nhiều em muốn

xung phong lên “thi tài” để bộc lộ khả năng của mình Giờ học có hiệu quả hơn.

3.1.1.2 Hình thức tổ chức 2: Thi kể truyền điện.

Mục đích của hình thức này là tôi rèn cho học sinh kỹ năng kể đúng, kể đủ ý

và mạch lạc từng đoạn của câu chuyện theo gợi ý của đoạn hoặc tranh minh họa.Học sinh biết phối hợp nhịp nhàng, chặt chẽ giữa các bạn để kể cho hấp dẫn và liềnmạch

Cách chơi như sau:

a) Kể truyền điện theo tranh:

* Chuẩn bị:

- 2 nhóm học sinh tham gia cuộc thi (số học sinh bằng nhau)

- Bộ tranh vẽ minh họa từng đoạn của câu chuyện (tranh vẽ trên khổ giấy A3)

* Luật chơi:

- Giáo viên treo bộ tranh minh họa cho từng đoạn của câu chuyện.

- Hai đội lên “bắt thăm” hoặc “oẳn tù tì” để chọn đội kể trước

- Giáo viên mời 1 học sinh của đội 1 (xung phong) đứng lên kể đoạn 1 củacâu chuyện theo nội dung của tranh số 1 Sau khi học sinh 1 kể xong em đó cóquyền chỉ định học sinh số 2 của đội mình kể tiếp đoạn 2 của câu chuyện theonội dung tranh số 2 Nếu học sinh số 2 kể được đoạn 2 thì bạn lại có quyền chỉđịnh tiếp học sinh 3 của đội mình kể tiếp đoạn 3 của câu chuyện Nếu học sinh

số 2 không kể được đoạn 2 thì cả lớp đếm từ “một đến năm” Nếu vẫn không kể

được thì học sinh 1 chỉ định bạn học sinh số 3 của đội mình kể tiếp đoạn 2… Cứnhư thế cho đến khi kể xong câu chuyện Bạn học sinh số 2 coi như là bị điệngiật

+ Tiến hành tương tự với đội số 2

* Cách đánh giá:

- Đội có nhiều người bị điện giật là đội thua cuộc

- Giáo viên tuyên dương đội thắng cuộc

- Giáo viên yêu cầu học sinh cả lớp nhận xét thêm về cách kể, sự sáng tạokhi kể hay cách thể hiện ngôn ngữ… của đội thắng cuộc để khắc sâu về cách thểhiện nội dung câu chuyện Giáo viên ghi điểm thưởng cho đội thắng cuộc hoặc

có những phần thưởng nho nhỏ do giáo viên chuẩn bị trước