SKKN rèn và PHÁT TRIỂN kỹ NĂNG đọc CHO học SINH lớp 1

Và kỹ năng đọc rất quan trọng, nếu kỹ năng đọc được rèn luyện tốt, hình thành tốt ở các em sẽ giúp các em đọc tốt suốt cả cuộc đời, giúp các em phát triển tư duy, cảm nhận cái hay, cái đ

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

MÔ TẢ SÁNG KIẾN Mã số:……….

1 Tên sáng kiến:

RÈN VÀ PHÁT TRIỂN KỸ NĂNG ĐỌC CHO HỌC SINH LỚP 1

2 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Chuyên môn ( Lớp 1)

3 Mô tả bản chất của sáng kiến:

3.1 Tình trạng giải pháp đã biết:

Ở lớp Một các em học sinh bắt đầu làm quen với: Nghe, nói,đọc,viết Và kỹ năng đọc rất quan trọng, nếu kỹ năng đọc được rèn luyện tốt, hình thành tốt ở các em sẽ giúp các em đọc tốt suốt cả cuộc đời, giúp các em phát triển tư duy, cảm nhận cái hay, cái đẹp trong mỗi bài học, hiểu được nghĩa của tiếng, từ mình vừa đọc, hiểu được các lệnh các yêu cầu trong các môn học khác Mặt khác ở lớp Một các em được tập đọc đúng, đọc trôi chảy đọc thành thạo thì khi lên các lớp trên các em sẽ học vững vàng, học tốt hơn Và các em sẽ ham học, tích cực trong học tập hơn nếu kết quả học tập của em đạt kết quả tốt

- Thực tế cho thấy việc dạy đọc ở lớp tôi trong những năm gần đây có những

Thuận lợi:

- Được sự quan tâm và chỉ đạo tốt của các cấp lãnh đạo về chuyên môn Tổ chức bồi dưỡng giáo viên, tổ chức những buổi học chuẩn kiến thức kỹ năng cho học sinh tiểu học, cung cấp đủ tài liệu, phương tiện để nghiên cứu, học hỏi, giảng dạy

- Được sự giúp đỡ của Ban Giám Hiệu nhà trường: tổ chức thao giảng, dự giờ hàng tháng, tổ chức những buổi học chuyên đề thảo luận về chuyên môn để rút ra những ý kiến hay, những đề xuất kinh nghiệm tốt áp dụng trong việc giảng dạy

- Ở độ tuổi của học sinh lớp 1 các em đa số còn rất ngoan, dễ vâng lời, nghe lời cô giáo, thích học tập và thi đua với các bạn, dễ khích lệ động viên khen thưởng Được phụ huynh quan tâm đến việc học của các em như chuẩn bị đầy

đủ sách vở, đồ dùng học tập,thường xuyên nhắc nhở và tạo điều kiện tốt cho con em mình đến lớp cũng như học tập ở nhà

Khó khăn:

- Trình độ học sinh trong lớp không đồng đều Bên cạnh những em phát triển, học tốt, tiếp thu nhanh vẫn còn một số em yếu về thể chất, bé nhỏ hơn so với các bạn bình thường kèm theo phát triển chậm về trí nhớ, học trước quên sau, chậm tiến

- Kiểm tra sự nắm bắt, nhận diện chữ cái các em đã học ở Mẫu Giáo và kết

Tình hình học sinh: lớp 1/4 sĩ số : 28 học sinh

Kết quả khảo sát nhận diện chữ cái:

 Học sinh không biết chữ cái nào : 6 em

 Biết 5, 6 chữ cái : 12 em

 Nhận biết hết : 10 em

- Như vậy tỉ lệ học sinh nhận diện một cách chắc chắn chính xác bảng chữ cái còn thấp dẫn đến kết quả học tập còn chưa cao

- Một trong những lý do dễ thấy là vì các em còn quá nhỏ, chưa ý thức tự giác, cố gắng trong học tập Vì vậy giáo viên chúng ta phải biết được đặc điểm tình hình của từng đối tượng, khả năng tiếp thu của từng em để phát huy tính tích cực ham học cho học sinh Tổ chức tiết dạy sao cho các em luôn cảm thấy nhẹ nhàng, vui tươi các em sẽ thích học

3.2 Nội dung, giải pháp đề nghị công nhận là sáng kiến:

- Mục đích của giải pháp:

Trên cơ sở phát huy tính tích cực, khả năng đọc trôi chảy để giúp học sinh lớp 1 học tốt phân môn Tập đọc Thông qua đó góp phần giúp các em học tốt các môn học khác

- Nội dung giải pháp:

* Những điểm khác biệt và tính mới của giải pháp:

- Giúp giáo viên có định hướng chính xác hơn trong trong quá trình giảng dạy phân môn Tập đọc trên lớp

- Tạo thói quen đọc đúng, đọc trôi chảy và thành thạo tiếng, từ, câu, đoạn văn, đoạn thơ

* Các giải pháp thực hiện:

- Từ thực trạng trên tôi đã tiến hành họp phụ huynh học sinh đầu năm học: Đề nghị và yêu cầu thống nhất trang bị đầy đủ sách vở, đồ dùng cần thiết phục

vụ cho môn học

-Yêu cầu phụ huynh thường xuyên nhắc nhở việc học bài đọc bài ở nhà của con em mình, đồng thời hướng dẫn phụ huynh cơ bản về cách đọc, cách phát

âm chữ cái, cách đánh vần vần, đánh vần tiếng, để phụ huynh nắm rõ cách dạy học hỗ trợ giáo viên kèm cặp con em mình ở nhà

- Tham mưu với nhà trường để giáo viên có đủ tài liệu tham khảo, đồ dùng dạy học, tự làm thêm tranh ảnh mô hình, sưu tầm thêm những mô hình vật thật để tiết dạy vui, sinh động Đồng thời mượn đồ dùng học tập, sách giáo khoa cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn

- Xây dựng đôi bạn cùng tiến, giáo viên có thể cho học sinh học chậm , đọc chậm để ngồi gần với nột học sinh đọc tốt Bạn giỏi sẽ giúp bạn chậm khi chỉ chữ đọc bài, giúp bạn đánh vần, đọc tiếng và giúp bạn trong thao tác cài chữ

để ghép vần, ghép tiếng

- Bồi dưỡng, luyện tập cho học sinh sau khi phân loại học sinh ngay từ đầu năm giáo viên nên nắm vững trình độ học sinh trong lớp mình theo các mức tốt, đạt, chưa đạt Đối với các học sinh chậm các em chưa nhìn được mặt chữ cái hoặc chưa biết đủ hết chữ cái đơn giản, giáo viên nên dành nhiều thời gian

để bồi dưỡng cho đối tượng này

Phần học các nét cơ bản:

- Giáo viên dạy thật kỹ, thật tỷ mỉ tên gọi và cách viết các nét cơ bản Để cho học sinh dễ hiểu, dễ nhớ những nét chữ này tôi phân theo cấu tạo các nét có tên gọi và cấu tạo gần giống nhau thành từng nhóm để học sinh dễ nhận biết

và so sánh.Dựa vào các nét cơ bản này mà học sinh phân biệt được chữ cái, kể

cả những chữ cái có hình dáng cấu tạo giống nhau

- Các nét chữ cơ bản và tên gọi:

Nét sổ thẳng

Nét ngang

Nhóm 1: Nét xiên Nét xiên phải

Nhóm 2: Nét móc Nét móc xuôi

Nét móc ngược

Nét móc hai đầu

Nhóm 3: Nét cong Nét cong hở phải

Nét cong hở trái

Đường cong kính

Nhóm 4: Nét khuyết Nét khuyết trên

Nét khuyết dưới

Nét thắt

Phần học âm:

- Sau khi cho học sinh học thật thuộc tên gọi và cấu tạo các nét chữ cơ bản một cách vững vàng thì tiếp theo là phần học chữ cái

- Giai đoạn này vô cùng quan trọng Trẻ có nắm chắc từng chữ cái thì mới có thể ghép được các chữ cái với nhau để tạo thành vần, thành tiếng, ghép các tiếng đơn lại với nhau tạo thành từ, thành câu

Lúc này tôi dạy cho các em nhận diện, phân tích từng nét trong từng con chữ cái

*VD:

+ Âm a gồm 2 nét: Nét cong hở phải và nét móc ngược

+ Âm g gồm 2 nét : Nét cong hở phải và nét khuyết dưới

Từ việc học kỹ cấu tạo âm bởi những nét chữ cơ bản thật kỹ và tỷ mỉ như trên

sẽ giúp trẻ phân biệt được sự khác nhau cả về cấu tạo và tên gọi của các âm sau:

VD:

+ Âm d gồm 2 nét: Nét cong hở phải và nét móc ngược dài

Đọc là : “ dờ”

+ Âm b gồm 2 nét: Nét khuyết trên và nét thắt

Đọc là : “bờ”

- Sang phần âm ghép ( chữ có hai âm ghép lại với nhau) Tôi cho học sinh sắp xếp các âm có âm h đứng sau thành một nhóm để thấy được sự giống nhau và khác nhau của các âm đó

VD:

+ Các âm ghép: ch - c

nh - n

th - t

kh - k

gh - g

ph - p

ngh - ng

+ Còn lại các âm :

gi,tr, qu,ng tôi cho học kỹ về cấu tạo

+ Phân từng cặp :

ch - tr , ng - ngh, c - k, g – gh để học sinh phát

âm chính xác và viết đúng chính tả

- Trong từng tiết học, từng bài ôn tôi luôn tìm đủ cách để kiểm tra phát hiện

sự tiến bộ của trẻ thông qua các bài đọc, từ đó củng cố thêm kiến thức cho học sinh

Phần học vần

- Sang giai đoạn học vần học sinh đã nắm vững các âm, các em còn được làm quen với các kiểu chữ hoa: chữ viết hoa, chữ in hoa nên tôi tập cho học sinh nhận biết các kiểu chữ hoa một cách chính xác để các em đọc đúng

VD :

* Học vần ăm :

a.Nhận diện vần:

Vần ăm được tạo nên từ những âm nào?

Gọi học sinh so sánh vần ăm với vần am.

Phát âm ăm, am

b.Đánh vần và đọc:

Cho hs ghép vần ăm

Hs nêu cách ghép

Gv ghép mẫu.

Gọi 1 hs đánh vần

Gv đánh vần ă – mờ - ăm (miệng mở rộng, sau đó khép lại) Gọi học sinh đánh vần.

Đọc trơn vần: ăm

Gọi học sinh đọc.

* Tiếng : Có vần ăm để được tiếng tằm ta làm sao ?

Yêu cầu học sinh ghép tiếng tằm

Gọi hs nêu cách ghép

Gv ghép mẫu

Ghi bảng: tằm

Gọi 1 hs phân tích

Gọi 1 hs đánh vần

Gv đánh vần mẫu: tờ - ăm – tăm – huyền – tằm.

Gọi học sinh đánh vần

Cho học sinh xem tranh vẽ gì ?

Ghi : nuôi tằm.

Gọi học sinh phân tích từ

Gọi hs đánh vần và đọc từ: tờ - tăm – huyền – tằm.nuôi tằm Gọi hs đọc trơn từ

Đọc : ăm – tằm – nuôi tằm.

* Từ ngữ ứng dụng :

tăm tre mầm non

đỏ thắm đường hầm

Yêu cầu học sinh nhẩm đọc

Gọi 1 hs đọc từ

Gv nhận xét

Gọi hs phân tích

Gọi hs đánh vần

Đọc từ và giảng:

+ tăm tre (vật thật)

+ mầm non: cây mọc mầm.

+ đỏ thắm: màu đỏ và tươi

- Với cách dạy phân tích, nhận diện và ghép vần vào bảng cài học sinh như thế nếu được áp dụng thường xuyên cho mỗi tiết học vần chúng ta sẽ tạo cho các em kỹ năng phân tích, nhận diện và ghép vần dẫn đến đánh vần, đọc trơn vần một cách dễ dàng và thành thạo giúp các em học phần vần đạt hiệu quả tốt

- Giáo viên có thể sử dụng tranh minh họa để cho học sinh hứng thú được nhìn vào tranh ảnh sinh động hoặc mẫu vật thật để gợi trí tò mò, ham học hỏi của học sinh giúp các em chủ động trong giờ học

Phần tập đọc:

- Đây là giai đoạn khó khăn đối với học sinh Nhất là đối tượng học sinh chậm phát triển về trí nhớ Học sinh đã vững phần chữ cái, nắm vững phần vần chỉ nhìn vào bài là các em đọc được ngay tiếng, từ hoặc câu khá nhanh vì khả năng nhận biết tốt Còn học sinh chậm phát triển các em nhận biết còn chậm, chưa nhìn chính xác vần nên ghép tiếng rất chậm, ghép tiếng chậm dẫn đến đọc từ chậm và đọc câu rất khó khăn Vì thế đối với các học sinh này, sang phần tập đọc giáo viên cần hết sức kiên nhẫn, dành nhiều cơ hội tập đọc cho các em giúp các em đọc bài từ dễ đến khó, từ ít đến nhiều giáo viên tránh nóng vội để đọc trước cho các em đọc lại dẫn đến tình trạng đọc vẹt và tính ỷ lại thụ động của học sinh.Giáo viên nên cho học sinh nhẩm đánh vần lại từng

tiếng trong câu, đánh vần xong đọc trơn lại tiếng đó nhiều lần để nhớ sau đó nhẩm đánh vần tiếng kế tiếp lại đọc trơn tiếng vừa đánh vần rồi đọc lại từng cụm từ

VD: Dạy bài tập đọc Trường Em (sách giáo khoa Tiếng Việt 1)

1/ Học sinh chưa đọc được tiếng trường, giáo viên nên cho các em đánh vần tiếng trường bằng cách phân tích như sau:

GV: Tiếng trường gồm có âm gì và ghép với vần gì? Có dấu thanh gì?

HS: Tiếng trường gồm có âm tr ghép với vần ương và dấu thanh huyền

GV: Vậy đánh vần tiếng trường thế nào?

HS: trờ - ương – trương – huyền – trường

GV: Đọc trơn tiếng này thế nào?

Hs: Trường

Rồi cho học sinh đọc nối tiếp: trường em

2/ Học sinh chậm không đọc được tiếng trường

GV nên cho học sinh ôn lại cấu tạo vần ương trong tiếng trường

GV: Vần ương gồm có mấy âm?

HS: Vần ương gồm có 2 âm Âm đôi ươ và âm ng

GV: Vị trí các âm trong vần thế nào?

GV: Đánh vần và đọc trơn vần ương.

HS: ươ- ng- ương, ương

GV: Thêm âm tr vào trước vần ương và dấu huyền trên vần ương.Ta đánh vần, đọc trơn tiếng thế nào?

HS: Trờ - ương – trương- huyền – trường, trường

- Và sau mỗi lần đánh vần, cho học sinh đọc trơn lại tiếng vừa đành vần nhiều lần để khắc sâu vào trí nhớ học sinh

3.3 Khả năng áp dụng của giải pháp:

Việc rèn và phát triển kĩ năng đọc góp phần không nhỏ vào việc nâng cao chất lượng phân môn Tập đọc Giải pháp này ngoài việc áp dụng trên phạm vi lớp học của tôi mà còn có thể áp dụng cho các lớp khác cùng khối trong trường và các lớp cùng khối ở đơn vị trường bạn với mục tiêu chung là nâng cao chất lượng giảng dạy phân môn Tập đọc

3.4 Hiệu quả, lợi ích thu được do áp dụng giải pháp:

Trong quá trình áp dụng các biện pháp để rèn và phát triển kỹ năng đọc cho học sinh lớp 1 Tôi đã thu nhặt được những kết quả đáng khích lệ sau:

số Hoàn thành môn Tiếng Việt Chưa hoàn thành

3.5 Tài liệu kèm theo: Không có.

Mỏ Cày Bắc, ngày 04 tháng 01 năm 2018