Phơng pháp quan sát s phạm Trực tiếp theo dõi hoạt động vui chơi của học sinh bằng cách: ghi số lợngcác trò chơi, cách tổ chức hớng dẫn học sinh chơi, thời gian tiến hành mỗi tròchơi, cá
Trang 2Ngày nay, trẻ em Việt Nam đang đợc sống và học tập dới một chế độ xãhội chủ nghĩa u việt, đợc thừa hởng những thành quả vĩ đại của ông cha ta để lạitrong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, đợc Đảng và nhân dân ta rất quantâm, săn sóc Họ là những ngời chủ tơng lai của đất nớc, sứ mệnh lịch sử tơng laicủa cả dân tộc đều trông mong vào thế hệ trẻ Trong di chúc của Hồ Chủ Tịch,ngời cũng đã căn dặn: “Bồi dỡng thế hệ cách mạng cho đời sau là một việc làmrất quan trọng và cần thiết…””
Vì vậy, giáo dục thể chất cho trẻ em là một vấn đề cấp bách, cần thiếttrong chiến lợc phát huy nhân tố con ngời của Đảng và Nhà nớc ta, là mục tiêuphấn đấu của chơng trình chăm sóc sức khoẻ ban đầu của tổ chức y tế thế giới
Trẻ em đang là đối tợng đang trong giai đoạn phát triển và dễ tác độngnhất của hệ thống giáo dục quốc dân, học sinh Tiểu học luôn thu hút mối quantâm của toàn xã hội Nhiều nhà khoa học trong và ngoài ngành đã và đang tìm,cải tiến và hoàn chỉnh những phơng tiện và phơng pháp nhằm nâng cao chất lợngchăm sóc và giáo dục, đảm bảo cho trẻ đợc phát triển toàn diện về thể chất vàtinh thần Những phơng pháp “học mà chơi, chơi mà học thông qua các trò chơihấp dẫn đã một mặt mang đến cho trẻ nhỏ cảm giác mới lạ về thế giới xungquanh, mặt khác lại là một phơng pháp giáo dục thể chất (GDTC) quan trọng,
đặc biệt là nâng cao khả năng nhanh nhẹn, khéo léo
Trò chơi dân gian gồm nhiều loại hình, việc sử dụng chung phải phù hợpvới mục đích GDTC Việc phát triển nhanh nhẹn và khéo léo trong lứa tuổi cònnhỏ đặc biệt là lứa tuổi Tiểu học là vô cùng cần thiết và quan trọng Bởi ở lứatuổi này quá trình thần kinh chiếm u thế nên các em sử dụng bài tập đa dạng vàphong phú Việc nâng cao khả năng nhanh nhẹn và khéo léo còn đợc coi trọngbởi nó là cơ sở để phát triển khả năng dân gian cho trẻ trong tơng lai
Trờng Tiểu học Phúc Đồng là một trờng thực hiện công tác đào tạo theochủ trơng, đờng lối có phong trào học tập rèn luyện tốt Từ vài năm gần đây donhu cầu phát triển thể chất ngày càng cao, để đáp ứng nhu cầu đó, nhà trờng chủtrơng phát triển quy mô đào tạo, việc đổi mới phơng pháp dạy học xuất phát từthực tế nâng cao chất lợng giờ học thể dục cho các em Ngoài ra tạo cho các em
có hoạt động thể dục đa dạng, phong phú nhằm nâng cao thể chất góp phần giáodục toàn diện cho các em, tôi đặt vấn đề nghiên cứu đề tài
Trên cơ sở phân tích ý nghĩa và tầm quan trọng của vấn đề, chúng tôi đãmạnh dạn đi sâu nghiên cứu đề tài:
“ Nghiên cứu ứng dụng trò chơi dân gian nhằm nâng cao khả năng
nhanh nhẹn, khéo léo cho học sinh trờng Tiểu học Phúc Đồng ”
II Mục đích, nhiệm vụ, phơng pháp và tổ chức nghiên cứu
1 Mục đích nghiên cứu.
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn, tôi tiến hành nghiên cứu vớimục đích, bớc đầu tìm hiểu và ứng dụng một số trò chơi dân gian phù hợp trong
Trang 3hoạt động vui chơi hằng ngày Nhằm nâng cao khả năng nhanh nhẹn, khéo léocho học sinh Tiểu học.
2 Nhiệm vụ nghiên cứu:
Để đạt đợc mục đích nghiên cứu đề ra, tôi tiến hành giải quyết các nhiệm
vụ nghiên cứu sau:
* Nhiệm vụ 1: Nghiên cứu lựa chọn trò chơi dân gian nhằm nâng cao khả
năng nhanh nhẹn, khéo léo cho học sinh trờng Tiểu học
* Nhiệm vụ 2: ứng dụng và đánh giá hiệu quả trò chơi dân gian đã lựa
chọn nhằm nâng cao khả năng nhanh nhẹn, khéo léo cho học sinh trờng Tiểu học
3 Phơng pháp nghiên cứu:
Để giải quyết nhiệm vụ nghiên cứu nêu trên trong quá trình nghiên cứu tôi
đã seử dụng các phơng pháp nghiên cứu sau:
3.1 Phơng pháp tổng hợp và phân tích các tài liệu liên quan:
Đây là phơng pháp sử dụng rộng rãi trong các công trình nghiên cứumang tính lý luận, s phạm Tôi đã thu thập đựoc 10 tài liệu Từ đó hình thành giả
định khoa học, xac định các nhiệm vụ nghiên cứu và đề xuất phơng án sử dụngtrò chơi áp dụng cho học sinh trờng Tiểu học
3.2 Phơng pháp quan sát s phạm
Trực tiếp theo dõi hoạt động vui chơi của học sinh bằng cách: ghi số lợngcác trò chơi, cách tổ chức hớng dẫn học sinh chơi, thời gian tiến hành mỗi tròchơi, các trò chơi đợc sử dụng, số lần lặp lại trò chơi trong mỗi buổi tập
3.3 Phơng pháp phỏng vấn:
Đợc sử dụng để phỏng vấn các chuyên gia và cô giáo trên cơ sở đó gópphần lựa chọn một số trò chơi dân gian chính xác, tin cậy đem lại thành côngtrong quá trình nghiên cứu
Phơng pháp phỏng vấn cũng là một trong những phơng pháp quan trọng,
đợc sử dụng trong quá trình nghiên cứu với mục đích tìm hiểu các trò chơi dângian cần thiết và việc sử dụng các Test đánh giá khả năng nhanh nhẹn, khéo léotrong các giáo viên và chuyên gia
Phỏng vấn đợc tiến hành bằng cách gửi phiếu hỏi in sẵn 15 chuyên gia vàcác giáo viên, phiếu phỏng vấn đợc tôi trình bày ở mục 1
3.4 Phơng pháp kiểm tra s phạm
Việc sử dụng phơng pháp kiểm tra s phạm nhằm mục đích kiểm tra đánhgiá khả năng nhanh nhẹn, khéo léo cho các em một cách chính xác, khách quanthông qua các Test đã đựoc lựa chọn Trên cơ sở đó có những nhận xét về việcphân nhóm trong quá thực nghiệm Thực chất đó cũng là những trò chơi dân gianmang tính kiểm tra đối với học sinh trờng Tiểu học
*Ví dụ: chạy 30m
+ Chạy 30m để đánh giá khả năng nhanh nhẹn, khả năng tốc độ
+ Ném túi cát trúng đích để đánh giá sự khéo léo trong phối hợp dân gian
và sức mạnh của nhóm cơ tay vai
+ Đi trên cầu thăng bằng đóng song song cách nhau 50m, cao 10cm để
đánh giá khả năng thăng bằng, sự khéo léo và khả năng phối hợp động tác
Cách tiến hành nh sau:
* Chạy nhanh 30m để đánh giá thời gian (giây): Chọn một sân hoặc
khoảng đất có chiều dài tối thiểu khoảng 40m, rộng khoảng 6m, thiết kế 2 đờng
Trang 4chạy mỗi đờng chạy rộng khoảng 1.5m Hai đầu kẻ hai vạch, 1 vạch đầu sân làmvạch xuất phát, vạch cuối sân làm vạch đích để xác định thời gian chạy của từngem.
* Ném túi cát trúng đích (điểm): Túi vải hình chữ nhật, đựng cát trọng
l-ợng 300 – 2014 400 gram Đích có kích thớc 30 x 30cm, vẽ trên sân chơi Các em ởvạch ném cách đích 3m, thực hiện động tác ném “tay trên vai” Ném 3 lần, mỗilần trúng đích (kể cả nằm trên vạch) đợc tính 1 điểm
* Đi trên cầu thăng bằng (điểm): Cầu bằng gỗ cao 10cm, gồm 2 thanh,
mỗi thanh dài 2cm, cách nhau 50cm Bề rộng mặt cầu lần lợt là 7cm và 5cm.Trên mỗi thanh vạch những đờng ngang, cách nhau 20cm, đợc tính bằng 1 điểm
đi hết 2 cầu là 18 điểm Các em dới đất, phía đầu thanh cầu rộng 5cm Yêu cầukhông đợc bám ở trên mặt cầu, chân chạm đất chỗ nào, tính điểm chỗ đó Bấmthời gian đi
3.5 Phơng pháp thực nghiệm s phạm:
Phơng pháp thực nghiệm s phạm có ý nghĩa quan trọng trong công trìnhnghiên cứu khoa học nói chung và trong lĩnh vực TDTT nói riêng, để giúp ngờinghiên cứu thông qua thực nghiệm có thể có đợc số liệu chứng minh hoặc rút rakết luận khách quan của sự vật cũng nh diễn biến của sự vật
Trong đề tài tôi tiến hành thực nghiệm theo phơng pháp so sánh Đối tợngthực nghiệm đợc chia ngẫu nhiên thành 2 nhóm Mỗi nhóm 15 em trong đó đốitợng tham gia là 30 ngời ( bao gồm cả nam và nữ)
Trớc thực nghiệm tôi tiến hành kiểm tra qua 3 Test đó là chạy nhanh 30m(s), ném túi cát trúng đích (điểm), đi trên cầu thăng bằng(điểm) trên tất cả 2nhóm thực nghiệm và đối chứng Dựa trên kết quả kiểm tra đợc sử lý bằng toánhọc thống kê, tôi phân bổ các em một cách ngẫu nhiên vào các nhóm đảm bảo sựcân đối, đồng đều về số lợng nam nữ, mức độ nhanh nhẹn, khéo léo và thể lựccủa trẻ Qua thực nghiệm đã nghiên cứu đánh giá ảnh hởng của trò chơi dân gian
đối với khả năng nhanh nhẹn, khéo léo của học sinh Tiểu học
Thời gian thực nghiệm đợc tiến hành trong 5 tuần, mỗi tuần 2 tiết, mỗi tiết
đợc vui chơi trong 30 phút với tổng số 8 trò chơi dân gian Các trò chơi tôi lựachọn có thể tham khảo ở chơng 2 mục 3.1.2.3
Là dấu hiệu tổng
Trang 5B A
n n
X X x
Trong giai đoạn hiện nay, mục tiêu của GDTC trong nhà trờng các cấp làgóp phần thực hiện mục tiêu của Giáo dục và Đào tạo theo tinh thần nghị quyết
đại hội Đảng Cộng Sản Việt Nam lần thứ VII, nhằm nâng cao dân trí, đào tạonhân lực, bồi dỡng nhân tài, hình thành đội ngũ lao động có tri thức và có taynghề, có năng lực thực hành, tự chủ và năng động sáng tạo
Nghị quyết đại hội Đảng Cộng Sản Việt Nam lần thứ VII, đã xác địnhmục tiêu của giáo dục là: nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dỡng nhân tài,hình thành đội ngũ lao động có tri thức và có tay nghề, có năng lực thực hành, tựchủ và năng động sáng tạo Nhận thức đợc điều đó, Đảng và nhà nớc ta coi trọng
vị trí và tác dụng của GDTC, coi nh một mặt quan trọng trong mục tiêu giáo dụctoàn diện của nhà trờng xã hội chủ nghĩa GDTC trong nhà trờng các cấp còn giữmột vị trí quan trọng và then chốt trong chiến lợc phát triển TDTT
GDTC là một bộ phận hữu cơ của mục tiêu giáo dục và đào tạo, đồng thời
là một bộ phận quan trọng của nền TDTT Việt Nam GDTC trong trờng học
đang cùng với thể thao thành tích cao, thể thao cho mọi ngời và các bộ phậnTDTT khác, đảm bảo cho nền TDTT cân đối và đồng bộ, góp phần thực hiện kếhoạch củng cố, xây dựng và phát triển TDTT Việt Nam, nhằm đa nền TDTT ViệtNam hoà nhập và tranh đua các nớc trong khu vực và thế giới Vì thế Đảng vàchính phủ ngay từ cách mạng thành công năm 1945, đã quan tâm đến việc giáodục thế hệ trẻ phát triển toàn diện Bác Hồ đã dạy: “Dân có cờng thì nớc mớithịnh” ; “Vì lợi ích mời năm trồng cây, vì lợi ích trăm năm trồng ngời” Để củng
cố và nâng cao GDTC và TDTT Việt Nam, ban bí th đã có chỉ thị 36CT/TW về
Trang 6công tác TDTT trong các giai đoạn mới Trong đó đặc biệt quan tâm tới công tácGDTC trong các trờng học các cấp.
Chính phủ đã quán triệt các chỉ thị của Đảng bằng các chủ trơng GDTC vàcông tác TDTT của Đảng Ngày 7/3/1995 chính phủ đã ra chỉ thị 133/TTG vềcông tác giáo dục thể thao trong giai đoạn mới, chỉ thị nêu rõ: “Bộ giáo dục và
đào tạo cần coi trọng việc GDTC trong nhà trờng, cải tiến nội dung giảng dạyTDTT chính khoá, quy định rèn luyện cho học sinh thể thao các cấp trờng học,
có quy chế bắt buộc cho các trờng phải có sân bãi, phòng tập, có số lợng giáoviên chuyên trách về TDTT hợp lý…”” Ngày 27/4/1996, Thủ tớng chính phủ lại
ra chỉ thị 274/TTG về quy định đất đai cho trờng học trong điều kiện và khảnăng tối đa, để học sinh có sân bãi vui chơi và tập luyện một cách nghiêm túc.Quán triệt các chỉ thị của Đảng và nhà nớc về phía bộ giáo dục và đào tạo cũng
có nhiều văn bản triển khai Ngày 24/3/1993 Bộ cũng đã ban hành quy chế 931/RLTC quy định về việc thực hiện công tác GDTC cho học sinh, sinh viên và tiếnhành nhiều cuộc hội thảo, nghiên cứu GDTC cho học sinh, sinh viên các cấp
Đối với giáo dục Tiểu học, Việt Nam là một nớc chăm lo tới thế hệ trẻ vớikhẩu hiệu: “Tất cả vì tơng lai con em chúng ta”
Những năm qua nhà nớc đã dành rất nhiều u tiên cho lĩnh vực chăm sóc vàgiáo dục trẻ em
Luật chăm sóc giáo dục trẻ em do quốc hội thông qua, công nhận quyền
đợc học tập của trẻ em Luật bảo vệ chăm sóc giáo dục trẻ em tháng 8/1991 đã
đa ra 7 chơng trình hoạt động, trong đó có chơng trình thứ 6 là nhằm chăm lo đờisống văn hoá tinh thần, vui chơi giải trí lành mạnh cho tất cả các em Chỉ thị củaban bí th Đảng cộng sản Việt Nam ngày 30/5/1994 về quyền trẻ em có đoạn viết:
“Trẻ em là nguồn hành phúc của gia đình, là tơng lai của dân tộc, là lớp ngời kếtục sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc Chăm lo và giáo dục trẻ em là tráchnhiệm của Đảng và nhà nớc, của toàn thể các cơ quan đoàn thể, của mọi côngdân và gia đình Trong th gửi tạp chí vì trẻ thơ ngày 8/1/1997 Tổng bí th Đỗ Mời
đã viết: “Bảo vệ và chăm sóc trẻ em là mắt xích đầu tiên của quá trình triển khaithực hiện chiến lợc con ngời Nó có ý nghĩa hết sức quan trọng…””
Thực tiễn trongnhững năm qua, việc chăm sóc và bảo vệ trẻ em đã đợc cáccấp, các ngành quán triệt khá đầy đủ Hiện nay, hệ thống giáo dục Tiểu học đãngày càng mở rộng từ thành phố đến nông thôn, từ đồng bằng đến miền núi, đãthu hút một số lợng lớn các em đến trờng Điều đó nói lên quan điểm đúng đắncủa Đảng và nhà nớc ta đối với giáo dục đào tạo nói chung và học sinh Tiểu họcnói riêng
2 Nhiệm vụ củ GDTC cho học sinh Tiểu học.
Mục tiêu chung của giáo dục Tiểu học là : “Hình thành ở trẻ những cơ sở
đầu tiên về nhân cách con ngời Việt Nam mới, khoẻ mạnh, nhanh nhẹn, cơ thểphát triển hài hoà cân đối, giàu lòng thơng, biết quan tâm nhờng nhịn, giúp đỡmọi ngời, thật thà lẽ phép, mạnh dan và hồn nhiên, yêu thích cái đẹp, biết giữ gìncái đẹp và mong muốn tạo ra cái đẹp Thông minh, ham hiểu biết, thích khámphá tìm tòi, có một số kỹ năng cơ bản cần thiết để vào trờng phổ thông…”
Bởi vậy công tác GDTC trong nhà trờng các cấp phải hớng vào thực hiện 4nhiệm vụ chính:
+ Góp phần phát triển đúng đắn thể chất và củng cố sức khỏe
+ Phát triển các tố chất thể lực
+ Hoàn thiện các kỹ năng và kỹ xảo dân gian
+ Hình thành hứng thú bền vững và nhu cầu tập luyện một cách có hệthống
Trang 73.Vai trò của trò chơi dân gian trong GDTC cho các em học sinh Tiểu học.
3.1 Khái quát về trò chơi dân gian
3.1.1 Khái niệm về trò chơi dân gian:
Tùy thuộc vào góc độ quan sát và hớng tiếp cận vấn đề mà có rất nhiều
định nghĩa khác nhau về trò chơi Nhng trong hầu hết các định nghĩa về trò chơi,ngời ta đều gắn nó với mục đích vui chơi giải trí
Theo quan điểm của giáo dục học, trò chơi vừa là phơng tiện phát triểntoàn diện nhân cách, vừa là hình thái tổ chức cuộc sống Đối với trẻ em, trò chơi
là hoạt động giúp trẻ tái tạo các hoạt động của ngời lớn và các quan hệ giữa họ,
định hớng nhận thức đồ vật và nhận thức xã hội Trong trò chơi, nhu cầu và cácphẩm chất của trẻ em về thể lực, trí tuệ, đạo đức và ý chí đợc hình thành Trẻ em
do đợc chơi nên phát triển, đợc phát triển nhờ chơi Do vậy, chơi là một hoạt
động chủ đạo trong giáo dục trẻ
3.1.2 Phân lọai trò chơi dân gian
Cũng theo các tác giả trình bày thì trò chơi dân gian có thể đợc phân loại
nh sau:
+ Dựa vào những động tác cơ bản để phân loại nh trò chơi chạy, nhảy,ném, leo trèo, mang vác,…” Cách phân nhóm này có lợi cho ngời dạy chọn lọc
có sử dụng trong rèn luyện kỹ năng cơ bản cho học sinh
+ Dựa vào lợng dân gian để phân nhóm nh trò chơi lợng dân gian lớn, nhỏ,vừa phải, trình độ, lứa tuổi
+ Dựa vào định hớng phát triển một tố chất nào đó để phân loại trò chơiphát triển sức bền, sức nhanh, mềm dẻo…”
Hai loại phân nhóm này thờng khó phân định khó chính xác, nhất là gặpnhững trò chơi khó phân rõ lợng dân gian hoặc chủ yếu các tố chất thể lực nào
+ Cách phân loại trò chơi dân gian thành hai nhóm chính, phụ tức là tròchơi chia đội và không chia đội, chia đội Một số trò chơi nh Hoàng Anh, HoàngYến Trò chơi không chia đội nh ném trúng đích, nhắm mắt thổi còi Hiện nay ởViệt Nam phổ biến nhất trong cách phân lọai trò chơi dân gian là trò chơi dângian cho học sinh Tiểu học
3.1.3 Đặc điểm hoạt động của trò chơi:
Hầu hết các trò chơi đều hoạt động rõ ràng Do vậy trò chơi thờng có các
+ Các trò chơi có tính hấp dẫn cao nên cân đảm bảo thời gian, khối lợng,cờng độ (tức lợng dân gian) hợp lý mới có thể tạo ra hiệu quả tốt
Điều đó đòi hỏi giáo viên khi tổ chức trò chơi cho các em ở trờng cũng
nh ở nhà phải đợc hấp dẫn chu đáo
3.2 Các yếu tố ảnh hởng đến hiệu quả GDTC của trò chơi ở học sinh Tiểu học.
Nh đã trình bày ở trên, trò chơi dân gian nếu đợc tiến hành một cách khoahọc hợp lý sẽ tạo ra những hiệu quả to lớn Ngợc lại sẽ có hại cho việc hìnhthành nhân cách, ảnh hởng xấu tới sự phát triển cơ thể và phát triển thể chất của
Trang 8các em Vì vậy khi lựa chọn trò chơi ta phải hiểu rõ các yếu tố ảnh hởng tới hiệuquả của trò chơi dân gian.
Tính chất của trò chơi ảnh hởng tới hiệu quả GDTC của các trò chơi.Trong trò chơi dân gian, nếu xem xét về mặt tính năng của trò chơi ta thấy có tròchơi chỉ đơn thuần giáo dục về mặt tố chất thể lực nào đó nh phản xạ hoặc địnhhớng Song lại có những trò chơi mang tính t tởng, mang tính phát triển cùng lúcvài ba yếu tố thể chất thể lực nh trò chơi “nhanh lên bạn ơi”, “giành cờ chiếnthắng”
Có những trò chơi lấy hình thức tập luyện cá nhân là chính nh vật tay, ainhiều điểm nhất Song lại có những trò chơi lấy hình thức chơi tập thể nh nhảydây, kéo co…”
Vì vậy có thể nói tính chất của trò chơi rất đa dạng, nếu chúng ta cho họcsinh chơi các trò chơi dân gian mà không xem xét tới tính chất của từng trò chơi
sẽ có thể dẫn tới các em tập quá nhiều về trò chơi phát triển một mặt thể chất nào
đó, từ đó có thể làm cho các em phát triển không đồng đều giữa các mặt tố chấtthể lực của cơ thể Mặt khác nếu sử dụng trò chơi quá nhiều mang tính tập thể,
sẽ khó phát huy đợc tính độc lập, sáng tạo của các em Song nếu chỉ chơi tròchơi cá nhân thì tinh thần tập thể lại khó đợc xây dựng Do vậy trong quá trìnhứng dụng trò chơi dân gian để GDTC cho học sinh Tiểu học, để có thể phát triểnhài hòa cơ thể cũng nh để giáo dục đạo đức tốt đẹp cho các em Trong GDTC, ởgiai đoạn từ 6 – 2014 7 tuổi cần lựa chọn bài tập có tính chất giáo dục tình cảm tậpthể, lòng dũng cảm độc lập, tính sáng tạo đồng thời cần có tác dụng phát triển tốchất thể lực cho các em, nhất là tố chất nhanh, năng lực dân gian khéo léo…”Trên cơ sở đó, củng cố các kỹ năng cơ bản cho các em đã học trong giờ thể dụcnh: đi, nhảy, leo trèo, ném,…”
Lợng dân gian có ảnh hởng tới hiệu quả GDTC đối với học sinh Tiểu học.Lợng dân gian của trò chơi dân gian chủ yếu chỉ về thời gian, khối lợng(cự ly, số lần lặp lại…”), cờng độ (tốc độ, thời gian nghỉ giữa…”) của trò chơi L-ợng dân gian phải dựa vào sức chịu đựng của các em hay nói cách khác là phảidựa vào trình độ phát triển về mặt thể lực, lứa tuổi, sức khỏe và vào đặc điểmtâm, sinh lý của các em sẽ gây ra stress dân gian Các kích thích này lặp lạinhiều lần hoặc quá lớn sẽ ảnh hởng tới sức khỏe và phát triển cơ thể của các em,thậm chí tổn hại sức khỏe và gây ra các chấn thơng dân gian khác
Vì vậy phải dựa vào đặc điểm tâm sinh lý của các em, dựa vào đặc điểmphát triển cơ thể, trình độ thể lực để lựa chọn sử dụng thời gian, số lần lặp lại cự
ly, trọng lợng dụng cụ, thời gian nghỉ giữa…” hợp lý để có lợi cho sự phát triểnthể chất của các em
Nguyên tắc chung trong việc lựa chọn lợng động hợp lý của các em, dựavào sự phát triển của cơ thể,trình độ thể lực để lựa chọn sử dụng thời gian, số lầnlặp lại cự ly, trọng lợng dụng cụ, thời gian nghỉ giữa…” hợp lý để có lợi cho sựphát triển thể chất của các em Do vậy, phải dựa vào mục đích của GDTC ở giai
đoạn lớp học và từng lớp học: giáo dục phẩm chất đạo đức tinh thần tập thể, tính
độc lập sáng tạo, kỹ năng cơ bản chạy, nhảy, ném, leo trèo,…” phát triển thể chấtcho các em…”để lựa chọn các trò chơi có độ thích hợp mới có thể làm cho hiệuquả của giáo dục thể chất của các trò chơi dân gian đạt hiệu quả mong muốn
Thông thờng độ khó của trò chơi dân gian dựa vào trình độ, lứa tuổi, lớphọc, thể lực Điều kiện sân bãi, dụng cụ thời tiết, khí hậu ảnh hởng tới hiệu quảcủa trò chơi dân gian đối với các em Bất kỳ một trò chơi dân gian nào cũng cầnphải có sân bãi, dụng cụ phục vụ cho việc triển khai trò chơi
Đối với nớc ta, do nền kinh tế xã hội còn cha phát triển tốt nên phần lớncác trờng Tiểu học không có phòng tập trong nhà bị ảnh hởng rất lớn bởi thời tiết
ma, nắng, nóng, lạnh…” Do vậy có thể hạn chế những bất lợi do thời tiết làm ảnh
Trang 9hởng tới hiệu quả của các trò chơi dân gian của đối với giáo dục thể chất cho các
em học sinh Các giáo viên cần có phơng án chơi các trò chơi trong điều kiệnthời tiết khác nhau mới có thể đạt đợc hiệu quả cao trong giáo dục thể chất chocác em
3.3 Vai trò của trò chơi dân gian với việc GDTC cho học sinh Tiểu học.
- Thúc đẩy sự phát triển của hệ xơng, cơ, khớp
- Thúc đẩy việc tuần hoàn máu
- Thúc đẩy sự phát triển của hệ hô hấp
- Thúc đẩy nhanh quá trình cân bằng của hệ thần kinh
- Thúc đẩy các hệ thống tiêu hoá nội tiết của trẻ
Do tác dụng quan trọng đó của TDTT trong đó có trò chơi dân gian màTDTT cũng nh trò chơi đã góp phần tăng cờng thể chất cho các em Tiểu học
Mặt khác do trò chơi là một hoạt động tập thể, trò chơi có thể có chủ đề ttởng và chủ đích giáo dục cụ thể nên qua trò chơi có thể giáo dục cho các emnhững nhân cách tốt đẹp nh tinh thần tập thể, ý thức tổ chức kỉ luật, tinh thầndũng cảm cũng nh các phẩm chất đạo đức tốt đẹp khác
Chính do tác dụng to lớn đó mà nhiều chuyên gia giáo dục Tiểu học đã
đánh giá vai trò của trò chơi là một bộ phận quan trọng không thể thiếu đợctrong GDTC cho học sinh Tiểu học trong đó các chuyên gia nh Lu Tân,Iôtômôsu cho rằng nội dung trò chơi trong GDTC phải đợc coi ngang hàng vớigiáo dục t thế và kỹ năng cho các em
Tóm lại, trò chơi dân gian là một bộ phận rất quan trọng và có vai trò tolớn chẳng những GDTC mà còn để giáo dục nhân cách
4 Đặc điểm quá trình phát triển thể chất của học sinh trờng Tiểu học (lứa tuổi 6 – 2014 7 tuổi).
Thể chất là một khái niệm chỉ về chất lợng cơ thể Nói một cách tổng thể
là chỉ tổng thể các đặc trng ổn định tơng đối cấu trúc hình thái chức năng sinh lý
và nhân tố tâm lý của cơ thể Nó là cơ sở vật chất của tất cả các hoạt động sống
và năng lực làm việc hoạt động của con ngời
Phạm trù thể chất bao gồm các mặt nh sau:
1 Tầm vóc cơ thể
2 Năng lực cơ thể
3 Năng lực thích ứng của cơ thể
4 Trạng thái tâm lý
4.1 Đặc điểm quá trình phát triển tầm vóc cơ thể
Tầm vóc cơ thể còn gọi là hình thái cơ thể gồm sự phát triển cơ xơng, cơ ởcác bộ phận cơ thể Trong đó đặc điểm của sự phát triển hình thái cơ thể biểuhiện ở sự phát triển hệ xơng, cơ, khớp
- Về hệ xơng: Đặc điểm chủ yếu của học sinh Tiểu học là tính cứng chắc
còn tơng đối kém, dễ phát sinh biến đổi hình dạng Quá trình cốt hoá đang diễn
ra mạnh mẽ Sụn xơng mềm và nhỏ Thành phần hoá học của xơng còn nhiều
n-ớc và chất hữu cơ
- Về hệ cơ: Tổ chức cơ bắp của học sinh Tiểu học các sợi cơ còn nhỏ,
mảnh, thành phần trong cơ tơng đối nhiều nên sức mạnh cơ bắp yếu, dự trữ nănglợng của cơ bắp cũng tơng đối kém Các nhóm cơ lng, bụng yếu nên dễ bị congvẹo cột sống nếu ngồi nhiều t thế sai lệch
Trang 10Nhóm cơ cổ và chân phát triển nên thờng tạo ra khó khăn trong các dângian phức tạp.
Cơ bắp còn là quả tim thứ hai của trẻ để giúp các em thoả mãn l ợng máu
đòi hỏi của cơ thể nên nếu dân gian thoả đáng sẽ làm giảm áp lực của mạch máu
và tim
- Phát triển các ổ khớp của học sinh Tiểu học cha phát triển hoàn chỉnh, ổkhớp tơng đối nông, cơ bắp dây chằng xung quanh khớp xơng tơng đối yếu vàlỏng, vì vậy tính vững chắc của các em tơng đối kém Do vậy, các hoạt động cósức nặng hoặc quá đột ngột sẽ ảnh hởng xấu tới khớp thậm chí gây chấn thơngkhớp
4.2 Đặc điểm hệ thống nội tạng cơ thể học sinh Tiểu học (lứa tuổi 6 – 2014 7 tuổi).
+ Hệ tuần hoàn máu (hệ tim mạch) và hệ hô hấp của 6 – 2014 7 tuổi.
Sự co bóp cơ tim của trẻ còn yếu, thể tích tơng đối nhỏ, trọng lọng timkhoảng 80 – 2014 85 gram, trong khi đó đòi hỏi trao đổi chất lại rất mạnh mẽ Vìvậy, mạch đập nhanh (96 – 2014 1021/p) Thành mạch máu của học sinh Tiểu họccòn rất mỏng, tính đàn hồi kém nên chịu áp lực kém, huyết áp khoảng 80mmHg
+ Hệ hô hấp: Đờng hô hấp của học sinh Tiểu học còn tơng đối hẹp, niêm mạc
đờng hô hấp tơng đối mềm mại, niêm mạc phong phú dễ phát sinh cảm nhiễm.Tính đàn hồi ở trẻ phát triển tơng đối kém, cơ hô hấp yếu, trờng lực cơ kém,dung lợng và số lợng phế bào tơng đối ít, dung tích tơng đối nhỏ, nên thwờngnông và nhanh, ở độ tuổi 6 – 2014 7 tuổi dung tích sống của các em chỉ đạt 690 – 2014
710 cm3 Trong khi đó nhu cầu ôxy lại cao nên các em phải tăng tần số hô hấp,nhịp thở của các em có thể đạt tới 23 – 2014 25 l/p
+ Hệ thần kinh: Hệ thần kinh của các em cha ổn định rất dễ thay đổi vì vậy
giáo viên khi giảng dạy phải ngắn gọn, dễ hiểu
4.3 Nguyên tắc vệ sinh trong tập luyện
+ Tự giác kiên trì tập luyện thờng xuyên
+ Tập luyện từng bớc từ thấp đến cao, từ dễ đến khó
+ Phải có kế hoạch chơng trình hệ thống tập luyện phù hợp
+ Tập luyện vừa sức kết hợp với vui chơi nghỉ ngơi tích cực mới có hiệuquả
+ Chú ý đến đặc điểm giải phẫu cơ thể, tình trạng sức khỏe tránh quá sức
và các chấn thơng đáng tiếc xảy ra
+ Kết hợp tập luyện thể dục thể thao với vệ sinh phòng bệnh và kiểm trasức khỏe thờng xuyên
+ Tập luyện thể dục thể thao chủ yếu ngoài trời nên giáo viên phải chọnnơi thoáng mát, tránh ánh nắng trực tiếp và tiếng ồn
4.4 Đặc điểm phát triển các tố chất thể lực của học sinh Tiểu học
+ Đặc điểm phát triển các tố chất sức mạnh của học sinh Tiểu học (lứa tuổi