THỰC TRẠNG HUY ĐỘNG VỐN TẠI NGÂN HÀNG CÔNG THƯƠNG HOÀN KIẾM

Do vậy, trước đây Ngân hàng công thương Hoàn Kiếm này là một chi nhành của Ngân hàng Nhà nước Hà Nội với nhiệm vụ chính là bảo đảm nhu cầu về vốn cho các đơn vị ngoài quốc doanh và tập t

THỰC TRẠNG HUY ĐỘNG VỐN TẠI NGÂN HÀNG CÔNG

THƯƠNG HOÀN KIẾM

I - KHÁI QUÁT VỀ NGÂN HÀNG CÔNG THƯƠNG HOÀN KIẾM : Ngân hàng công thương Hoàn Kiếm là một chi nhấnh của Ngân hàng Công thương Việt Nam, có trụ sở tại số 37 Hàng Bồ quận Hoàn Kiếm - Hà Nội Đây là khu vực nằm ở trung tâm thủ đô Hà Nội, là trung tâm kinh tế -Văn hoá - Chính trị của thủ đô, là mơi giao lưu buôn bán nhộn nhịp nhất thành phố Mặt khác, đây còn là nơi tập trung của rất nhiều vằn phòng đại diện củ các Ngân hàng nước ngoài tại Việt Nam Do vậy, trước đây Ngân hàng công thương Hoàn Kiếm này là một chi nhành của Ngân hàng Nhà nước

Hà Nội với nhiệm vụ chính là bảo đảm nhu cầu về vốn cho các đơn vị ngoài quốc doanh và tập thể trên địa bàn quận Nhưng cùng với sự chuyển đổi chung của hệ thống Ngân hàng Việt Nam từ hệ thống Ngân hàng một cấp sang hệ thống Ngân hàng hai cấp, chi nhành Ngân hàng quận Hoàn Kiếm cũng được thay đổi cả về chức năng và nhiệm và trở thành Ngân hàng Công thương Hoàn Kiếm với chức năng hoạt động chính là kinh doanh tiền tệ và thực hiện các dịch vụ Ngân hàng Và từ đó đến nay Ngân hàng đã thực sự đi vào hoạt động kinh doanh trên cơ sở tự toán kinh doanh, tự bù đắp và có lãi

Trải qua quá trình 8 năm hoạt động cho đến nay Ngân hàng đã hoàn toàn hoà nhập được với hoạt động chung của cả hệ thống Ngân hàng trong cơ chế thị trường Không những chỉ đứng vững trong cạnh tranh mà còn không ngừng mở rộng và phát triển với hiệu quả ngày càng cao Ta có thể thấy rõ được bước phát triển này qua những thành tựu mà Ngân hàng công thương Hoàn Kiếm đã đạt được trong thời gian qua

II - HOẠT ĐỘNG CHUNG CỦA NGÂN HÀNG CÔNG THƯƠNG HOÀN KIẾM :

Về hoạt động huy động vốn : với phương trâm hoạt động là “đi vay

để cho vay” Ngân hàng công thương Hoàn Kiếm hết sức coi trọng công tác

huy động vốn và coi đây là một trong các công tác chủ yếu nhằm mở rộng và nâng cao hiệu quả trong hoạt động của mình Nhìn nhận từ quan điểm đó, Ngân hàng luôn chú trọng đến công tác huy động vốn tại chỗ, Ngân hàng luôn coi trọng chiến lược khách hàng trong huy động vốn và đứa ra mọi biện pháp nhằm khai thác các nguồn vốn trên địa bàn như : tổ chức mạng lưới tiết kiệm rộng khắp với các hình thức huy động phong phú, đa dạng Cụ thể trong địa bàn của Ngân hàng công thương Hoàn Kiếm có tới 10 quỹ tiết kiệm với nhiều hình thức huy động vốn khác nhau nhằm thu hút tối đa khách hàng Ngoài ra, Ngân hàng còn vận động khách hàng mở tài khoản tại Ngân hàng Phát hành trái phiếu tiết kiệm bảo đảm rằng vàng tạo độ tin cậy cao cho nhân dân Nhờ vậy, mà Ngân hàng đã có chuyển biến tích cực từ thế bị động thiếu thốn của mấy năm trước sang chủ động tự cân đối hoặc vốn thừa gửi về quỹ điều hoà của Ngân hàng công thương Việt Nam

Nhờ đó trong năm 2001 tổng vốn huy động của Ngân hàng đạt 598 tỷ

451 triệu đồng, tăng 1,8 lần so với năm 2000 với cơ cấu nguồn vốn đa năng

Về hoạt động sử dụng vốn : Bên cạnh việc coi trọng công tác huy

động vốn, ở Ngân hàng công thương Hoàn Kiếm công tác sử dụng vốn cũng được đề cao Trên cơ sở nguồn vốn huy động tăng trưởng, Ngân hàng tiếp tục chủ trương biện pháp cho vay vốn nhằm nâng cao chất lượng công tác huy động vốn Đây chính là nhân tố quan trọng quyết định sự tồn tại và phát triển của Ngân hàng

BIỂU ĐỒ SO SÁNH DIỄN BIẾN NGUỒN VỐN HUY ĐỘNG VÀ DƯ NỢ CHO VAY

Đơn vị : Triệu đồng

I NGUỒN VỐN

HUY ĐỘNG

319.092 100% 317.702 1.390 540.895 100 409.718 131.176 221.803

1 Tiền gửi DN 46.944 14,71% 46.508 436 207.578 38,38 100.895 106.683 160.634

2 Tiền gửi TK 271.522 85,12 271.177 375 329.116 60,85 304.964 24.421 57.564

II CHO VAY VÀ

ĐẦU TƯ

141.596 100 125.672 15.924 358.050 100 301.645 56.414 261.464

1 Cho vay 136.596 96,47 120.672 15.924 353.060 98,60 296.645 56.414 261.464

Nhìn vào biểu đồ trên, ta thấy nguồn vốn huy động của Ngân hàng Công Thương Hoàn Kiếm luôn gia tăng qua các thời kỳ, cụ thể :

 Về hoạt động tín dụng : nguồn vốn huy động cuối quý IV/2001 là:

540.895 tăng 221.803 triệu đồng so với năm 2000

Với việc đa dạng hoá các nghiệp vụ kinh doanh kết hợp với việc phát triển các nghiệp vụ dịch vụ Ngân hàng như : nghiệp vụ thuê hàng, nên số lượng khách hàng đến với Ngân hàng ngày càng lớn Do đó doanh số cho vay của Ngân hàng đạt 353.060 triệu đồng tăng 216.464 triệu đồng so với năm

2000 về số tuyệt đối

 Về hoạt động đầu tư : trong năm 2001, với việc chú trọng đầu tư

ngoài quốc doanh cả ngắn hạn, trung hạn và dài hạn Ngân hàng đã đầu tư số vốn cho vay vốn đặc biệt là 41.197 triệu đồng giúp cho các doanh nghiệp trên địa bàn quận có đủ vốn để nâng cấp, mở rộng nhà xưỏng đổi mới máy móc thiết bị qua đó góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp ngoài quốc doanh

 Về các hoạt động khác : về hoạt động kinh doanh ngoại tệ Ngân hàng

Công Thương Hoàn Kiếm đã thu về trong năm 2001 là : 201.906.892 triệu đồng tăng so với năm 2000 là : 86.189.920 đồng, hoạt động này góp phần làm phong phú và đa dạng hoá hoạt động kinh doanh của Ngân hàng

Bên cạnh việc thực hiện tốt nhiệm vụ kinh doanh thị trường, Ngân hàng còn có đóng góp rất to lớn vào việc thực hiện các chính sách thị trường - tài chính của Nhà nước, góp phần làm ổn định sức mua của đồng tiền Việt Nam, kiềm chế lạm phát và đảm bảo được đời sống vật chất, tính thần cho toàn bộ cán bộ công nhân viên của Ngân hàng

Trên đây là một vài nét khái quát về tình hình hoạt động chúng của Ngân hàng Công Thương Hoàn Kiếm trong năm qua Với mục đích của bài viết này lầ xem xét hoạt động đầu vào của Ngân hàng, mà chủ yếu là hoạt

động huy động vốn, sau đây ta sẽ đi vào phân tích tình hình hoạt động huy động vốn của Ngân hàng trong thời gian qua

III - THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG HUY ĐỘNG VỐN CỦA NGÂN HÀNG CÔNG THƯƠNG HOÀN KIẾM :

1) Nguồn vốn của Ngân hàng Công Thương Hoàn Kiếm:

Với tư cách là một Ngân hàng thương mại trong hệ thống Ngân hàng Việt Nam, vốn của Ngân hàng Công Thương Hoàn Kiếm được hình thành từ các nguồn sau :

- Nguồn vốn tự có

- Nguồn vốn huy động : đây là vốn chủ yếu quan trọng nhất để Ngân hàng thực hiện cho vay

- Nguồn vốn vay của Ngân hàng Nhà nước

- Nguồn vốn điều động từ các Ngân hàng khác trong hệ thống

Tuy nhiên, một đặc điểm khác biệt của Ngân hàng Hoàn Kiếm khác so với các Ngân hàng khác là : do nguồn gốc lịch sử của Ngân hàng Hoàn Kiếm, vốn caủa Ngân hàng được hình thành chủ yếu từ hai nguồn : nguồn vốn tự có

và nguồn vốn huy động Ta xem xét hai đặc điểm nói trên đó là :

 Do đặ điểm kinh tế của khu vực :

Dân cư khu vực Hoàn Kiếm có mức thu nhập khá cao so với dân cư khu vực khác trong nội thành, do vậy số lượng tiền nhàn rỗi trong tay dân cư trên địa bàn quận là rất lớn Đối với những người không tham gia hoạt động kinh doanh nhưng lại muốn vừa có thêm tiền vừa đảm bảo an toàn cho khoản tiền của họ, họ sẽ gửi tiền của mình dưới hình thức tiết kiệm hoặc mua kỳ phiếu Ngân hàng Đây chính làa nguyên nhân tạo sự dồi dào trong nguồn tiết kiệm, nên với kinh doanh huy động vốn của Ngân hàng sẽ có một khoản tién hoạt động lơn Trong khi đó ở đầu ra, khách hàng của Ngân hàng chính làa

các hộ tư thương, các đơn vị sản xuất, các xí nghiệp có trụ sở trên địa bàn quận trong đó tư nhân chiếm phần lớn Do vậy, trong năm 2001 tổng số tiền gửi tiết kiệm đạt mức 329.116 triệu đồng Đây là một con số cao trong toàn

bộ hệ thống Ngân hàng thương mại Thêm vào đó tổng số tiền phát hành kỳ phiếu của Ngân hàng công thương Hoàn Kiếm trong năm 2001 là : 4.201 triệu đồng Điều đó chứng tỏ rằng Ngân hàng công thương Hoàn Kiếm đã biết khai thác hết sức mạnh của đặc điểm khu vực mình và hoạt động ngày càng có uy tín, do vậy ngày càng thu hút được một lượng tiền rất lớn phục vụ cho công tác huy động vốn nói riêng và hoạt động kinh doanh nói chung của Ngân hàng

 Do đặc điểm lịch sử của Ngân hàng :

Ngân hàng Công Thương Hoàn Kiếm trước đây là một đơn vị kinh tế với chức năng chính là bảo đảm vốn cho thành phần kinh tế ngoài quốc doanh

và các doanh nghiệp có quy mô nhỏ trên địa bàn quận Còn đối với các doanh nghiệp lớn đều phải thực hiện quan hệ tín dụng của họ đối với hội sở chính Chính điều này đã dẫn đến việc hạn chế bớt số lượng khách hàng đến với Ngân hàng Công Thương Hoàn Kiếm và điều đó cũng có nghĩa là giảm bớt thị trường đầu ra của Ngân hàng

Cụ thể đó là doanh số tiền gửi doanh nghiệp ở Ngân hàng Công Thương Hoàn Kiếm làa : 207.578 triệu đồng, một số chưa phải là cao so với các Ngân hàng thương mại khác

Như vậy, nguồn vốn của Ngân hàng công thương Hoàn Kiếm chỉ hình thành từ 2 nguồn chủ yếu đó là : nguồn vốn tự có và nguồn vốn huy động

CƠ CẤU NGUỒN VỐN CỦA NGÂN HÀNG CÔNG THƯƠNG HOÀN KIẾM QUA CÁC THỜI KỲ

THỜI KỲ QUÝ IV/2000 QUÝ I/2001 QUÝ II/2001 QUÝ III/2001 QUÝ IV/2001

Nguồn vốn huy động 104717 91,74 119672 92,59 130728 91,73 148215 92,59 199836 92,7

Nhìn vào bảng số liệu ta thấy rằng : nguồn vốn huy động không ngừng tăng trưởng qua các thời kỳ kể cả về tỷ trọng và số tuyệt đối trong tổng nguồn

Tuy rằng về mặt số tuyệt đối vốn tự có cũng luôn tăng lên nhưng tỷ trọng của nó trong nguồn vốn có lúc lại giảm đi, hơn nữa do chức năng bảo vệ người gửi tiền của vốn tự có nên Ngân hàng chỉ có thể sử dụng duy nhất nguồn huy động để kinh doanh Vì lý do đó và qua sự biến động của nguồn vốn huy động ở bảng trên ta thấy : đây là một xu hướng tốt trong hoạt động của Ngân hàng có được ngày càng nhiều vốn hơn cho hoạt động kinh doanh của mình

Doanh số cho vay của Ngân hàng công thương Hoàn Kiếm trong năm

2001 là : 358.060 triệu đồng và luôn có xu hướng tăng lên qua các thời kỳ, cho thấy sự mở rộng trong hoạt động tín dụng của Ngân hàng Mặc dù tỷ lệ giữa huy động vốn và sử dụng vốn ở Ngân hàng không lớn lắm, song Ngân hàng tính đến thời điểm 12/2001 luôn trong tình trạng không sử dụng hết vốn huy động

Về tình trạng luôn dư thừa vốn huy động này, đứng trên góc độ một nền kinh tế là tốt vì 2 lý do :

- Nó bảo đảm được sự tập trung vốn nhàn rỗi trong dân cư, biến tiền nhà rỗi vào đầu tư sản xuất kinh doanh, phù hợp với chính xác tạo vốn cho nền kinh tế mà Đảng và Nhà nước đề ra

- Nó đảm bảo cho người dân có tiền nhàn rỗi có được chỗ an toàn để gửi tiền đồng thời tăng thêm thu nhập

Tuy nhiên dưới góc độ hoạt động kinh doanh của Ngân hàng thì tình trạng này là không tốt vì nếu không điều động đi được thì đây là một gánh nặng về chi phí cho Ngân hàng còn nếu điều động được Ngân hàng sẽ bớt đi được gánh nặng về chi phí nhưng lại là hành động tiếp sức cho các đối thủ

cạnh tranh của mình Đó là những Ngân hàng thương mại đâng hoạt động trên địa bàn quận nói chung, hậu quả là Ngân hàng sẽ bị thu hẹp thị trường đầu ra

Nguyên nhân dẫn đến tình trạng này có rất nhiều, ta sẽ xét một vài nguyên nhân chính sau :

* Do chính sách tín dụng chưa phù hợp

* Do cơ cấu tiền huy động chưa phù hợp, tỷ trọng những khoản tiền huy động có lãi suất cao quá lớn, do vậy làm cho lãi suất đầu râ bị đẩy lên cao so với lãi suất trung bình khu vực, từ đó hạn chế khả năng cạnh tranh của Ngân hàng

Mối nguyên nhân nói trên đều có những mức độ tác động nhất định đến

sự hạn chế đầu ra của Ngân hàng Tuy nhiên trên giác độ nghiên cứu về hoạt động huy động vốn của Ngân hàng huy động vốn của Ngân hàng, ta chỉ xem xét tấc động của cơ cấu tiền huy động đến tình trạng này

Đi sâu và xem xét về thực trạng của hoạt động huy động vốn của Ngân hàng Công Thương Hoàn Kiếm chúng ta sẽ xem xét đến tác động của cơ cấu tiền huy động đến tình trạng trên

2) Thực trạng của hoạt động huy động vốn của Ngân hàng Công Thương Hoàn Kiếm:

Vấn đề huy động vốn của một Ngân hàng xoay quanh ba nghiệp vụ chính :

- Các nghiệp vụ bên nợ (huy động vốn)

- Các nghiệp vụ bên có (sử dụng vốn)

- Các nghiệp vụ trung gian (chuyển tiền)

Một Ngân hàng thương mại, tất nhiên là phải huy động vốn thì mới có vốn cho vay và ngược lại cho vay có hiệu quả , kinh tế phát triển thì mới có nguồn vốn lớn để huy động, đồng thời có làm tốt các nghiệp vụ trung gian thì

các nghiệp vụ trên mới hoàn thành tốt Đối với một Ngân hàng thương mại thì nghiệp vụ bên nợ tức là huy động vốn là nghiệp vụ quan trọng nhất để pơt và

2 nghiệp vụ còn lại chỉ kết hợp hài hoà mà thôi

Chúng ta biết rằng Ngân hàng là một doanh nghiệp đặc biệt, hoạt động kinh doanh trên lĩnh vực tiền tệ nên vốn của Ngân hàng cũng mang tính chất đặc trưng riêng

Nếu như ở các doanh nghiệp khác, vốn để hoạt động kinh doanh phải chủ yếu là vốn tự có của bản thân doanh nghiệp nếu thiếu vốn thì mới phải phát hành thêm cổ phiếu, trái phiếu hoặc vay Ngân hàng Ngược lại, Ngân hàng kinh doanh trên lĩnh vực tiền tệ, nên ngoài vốn tự có, vốn dự trữ và các loại vốn vay Ngân hàng khác, thì Ngân hàng không sử dụng những nguồn vốn

đó làm nguồn vốn chính để tiến hành hoạt động kinh doanh của mình Mà nguồn vốn chính của Ngân hàng là Nháy chuột huy động được, vốn tự có của Ngân hàng chỉ nhằm mục đích gây sự tin tưởng và uy tín của Ngân hàng mình đối với khách hàng, còn các nguồn vốn khác chỉ nhằm mục đích hỗ trợ trong hoạt động kinh doanh của Ngân hàng

Hiện nay, trong nền kinh tế thị trường thì hướng hoạt động kinh doanh

của các Ngân hàng thương mại đều hướng theo phương trâm “đi vay để cho vay”, không sử dụng đến nguồn vốn cấp phát, huy động theo hướng có lợi cho

kinh doanh

Nhận rõ được điều đó Ngân hàng Công Thương Hoàn Kiếm ngày càng chú trọng theo định hướng đó, để nâng cao cả về số lượng và chất lượng của nguồn vốn huy động

Do vậy, trong thời gian qua Ngân hàng Công Thương Hoàn Kiếm đã

hủ động trong hoạt động kinh doanh của mình Ngân hàng ngày càng cố gắng đáp ứng được mọi nhu cầu của khách hàng đến vay vốn bằng cách luôn đảm bảo cho mình một nguồn vốn dồi dào, và việc khai thác vốn của Ngân hàng

luôn dẹa trên cơ sở xác định được thị trường đầu ra, lĩnh vực đầu tư có mang lại hiệu quả không ? lãi suất ra sao ? Thêm vào đó, Ngân hàng đã xác định được cho mình cách thức cũng như chất lượng huy động vốn nhanh, nhiều, ổn định, đáp ứng được các yêu cầu của khách hàng, và luôn theo định hướng kinh tế của Nhà nước

Cách thức, huy động vốn chủ yếu được áp dụng trong thời gian qua tại Ngân hàng Công Thương Hoàn Kiếm làa :

- Nhận tiền gửi tiết kiệm có kỳ hạn và không có kỳ hạn

- Phát hành kỳ phiếu

- Nhận tiền gửi của các tổ chức kinh tế

- Vây các tổ chức tín dụng khác

Ta sẽ đi xem xét từng loại hình huy động vốn nói trên :

a) Nguồn tiền gửi của các tổ chức kinh tế:

Đây là nguồn lớn thứ 2 trong cơ cấu huy động vốn, chúng ta đang trên

đà công nghiệp hóa và hiện đại hoá đất nước nhiều nhà máy mới mọc lên nhưng ngoại trừ những nhà máy liên doanh với nước ngoài hoặc 1 số nhà máy làm ăn thực sự có hiệu quả là có nguồn vốn tự có lớn, còn lại đa số các doanh nghiệp còn lúng túng trong việc tìm kiếm thị trường, do họ có vốn tự có rất thấp Vì thế nguồn vốn huy động tiền gửi của các tổ chức kinh tế chiếm tỷ trọng chưa cao Tuy nhiên trong thời gian qua, do nền kinh tế hoạt động theo

cơ chế thị trường, các nhà doanh nghiệp làm ăn đã có hiệu quả thật sự, lãi thực sự, nên nguồn tiền gửi ở Ngân hàng Công Thương Hoàn Kiếm đã có kết quả cao