Bài viết này tổng hợp các thông tin hiện có, đồng thời dựa trên các kết quả nghiên cứu và kinh nghiệm thu được trên toàn cầu mà Tổ chức nghiên cứu lâm nghiệp quốc tế (CIFOR) đã đúc kết trong vòng 10 năm trở lại đây để thảo luận về một trong những luật chơi mới của thị trường quốc tế.
Trang 1CHU N B CHO VI T NAM S N SÀNG V I LU T CH I M I TRÊNẨ Ị Ệ Ẵ Ớ Ậ Ơ Ớ
TH TRỊ ƯỜNG QU C T : S N XU T VÀ XU T KH U NÔNG S NỐ Ế Ả Ấ Ấ Ẩ Ả KHÔNG LIÊN QUAN T I PHÁ R NG VÀ SUY THOÁI R NGỚ Ừ Ừ
Ph m Thu Th y, Nguy n Đình Th o, Đào Th Linh Chi, Hoàng Tu n Longạ ủ ễ ả ị ấ
T ch c nghiên c u lâm nghi p qu c t (CIFOR)ổ ứ ứ ệ ố ế
Thông đi p chínhệ :
S n xu t và kinh doanh không liên quan đ n phá r ng là yêu c u c a thả ấ ế ừ ầ ủ ị
trường toàn c u t nay t i năm 2030. H n 1.000 th ch tài chính (ví d : ngânầ ừ ớ ơ ể ế ụ hàng, qu y thác, nhà tài tr ) và 600 t p đoàn đa qu c gia trên toàn c u đã camỹ ủ ợ ậ ố ầ
k t s n xu t và cung c p các s n ph m nông s n không liên quan đ n phá r ngế ả ấ ấ ả ẩ ả ế ừ
và đang xây d ng quy trình ki m tra, sàng l c, c p ch ng ch cho các bên cungự ể ọ ấ ứ ỉ
ng d ch v và các n c s n xu t s n ph m nông lâm s n. Chính ph c a các
nước kh i EU, US và Châu Úc cũng đang ráo ri t xây d ng hành lang pháp lý đố ế ự ể
ki m duy t và c p ch ng ch cho các s n ph m nh p kh u vào nể ệ ấ ứ ỉ ả ẩ ậ ẩ ước h ọ
T i Vi t Nam, có 92 công ty trong và ngoài nạ ệ ước kinh doanh trên 21 lĩnh
v c và ngành ngh đã ký cam k t vào l trình không phá r ng cho t i năm 2020.ự ề ế ộ ừ ớ
21 lĩnh v c bao g m: ự ồ Th i trang Trang ph c & giày dép, Nông nghi p, Xâyờ ụ ệ
d ng M ph m & chăm sóc cá nhân, Chu i bán l th c ph m, Lâm nghi p; Nhàự ỹ ẩ ỗ ẻ ự ẩ ệ
c a N i th t & sàn nhà V t d ng s a ch a nhà c a; Hàng tiêu dùng Th cử ộ ấ ậ ụ ử ữ ử ự
ph m, Gi y và bao bì, in n và xu t b n, Công nghi p ô tô Cao su S n xu t ôẩ ấ ấ ấ ả ệ ả ấ tô
Các công ty này đóng góp l n trong GDP qu c gia và phát tri n kinh tớ ố ể ế
đ a phị ương, đ ng th i là ngồ ờ ười mua ch l c cho các m t hàng nông s n baoủ ự ặ ả
g m cà phê, g , đ tồ ỗ ỗ ương, th t gia súc gia c m. ị ầ
Tuy nhiên, các doanh nghi p và chu i cung ng s n ph m nông lâm s nệ ỗ ứ ả ẩ ả
t i Vi t Nam ch a h đạ ệ ư ề ược chu n b c v ki n th c, kĩ năng và quy trình đẩ ị ả ề ế ứ ể đáp ng v i các đòi h i m i này c a th trứ ớ ỏ ớ ủ ị ường. N u hi n tr ng này không đế ệ ạ ượ cnghiên c u và có phứ ương hướng chu n b lâu dài, ngành nông lâm s n c a Vi tẩ ị ả ủ ệ Nam có nguy c không còn c nh tranh trong th trơ ạ ị ường m i, d n đ n thi t h iớ ẫ ế ệ ạ kinh t to l n cho n n kinh t nế ớ ề ế ước nhà.
Chính ph c n xây d ng hành lang pháp lý đ h tr và giám sát các côngủ ầ ự ể ỗ ợ
ty th c hi n cam k t này, đ ng th i nâng cao năng l c cho các bên có liên quanự ệ ế ồ ờ ự
đ đón đ u và đáp ng v i yêu c u c a th trể ầ ứ ớ ầ ủ ị ường m i, đ m b o v th v ngớ ả ả ị ế ữ
ch c c a các ngành nông lâm s n và đóng góp b n v ng c a các ngành này vàoắ ủ ả ề ữ ủ
n n kinh t qu c dân trong 30 năm s p t i.ề ế ố ắ ớ
Trang 21. B i c nhố ả
S n xu t và xu t kh u các s n phâm nông lâm s n đóng góp t tr ng l nả ấ ấ ẩ ả ả ỷ ọ ớ trong GDP qu c gia. Tuy nhiên, s lố ố ượng và doanh thu thu đượ ừc t các ngành hàng này ph thu c r t nhi u vào xu th và yêu c u c a th trụ ộ ấ ề ế ầ ủ ị ường qu c t ố ế
Hi n nay trên th gi i đang hình thành r t nhi u đ nh hệ ế ớ ấ ề ị ướng, yêu c u m i c aầ ớ ủ
th trị ường trong 30 năm t i đây. N u Vi t Nam không chu n b c v chínhớ ế ệ ẩ ị ả ề sách, năng l c th c hi n cho các bên, Vi t Nam có th b m t th trự ự ệ ệ ể ị ấ ị ường hi n cóệ
đ ng th i không th tham gia vào cu c ch i trong th trồ ờ ể ộ ơ ị ường m i. Hai câu h iớ ỏ chi n lế ược c n ph i đầ ả ược xem xét k lỹ ưỡng trong quá trình xây d ng chự ươ ngtrình nông thôn m i giai đo n 20202035 bao g m:ớ ạ ồ
Trong 20 năm t i, lu t ch i m i c a th trớ ậ ơ ớ ủ ị ường qu c t v s n ph mố ế ề ả ẩ nông lâm s là gì đ Vi t Nam có th chu n b s n sàng ti p nh n và tham giaẽ ể ệ ể ẩ ị ẵ ế ậ
cu c ch i m i?ộ ơ ớ
Vi t Nam s c n chu n b v m t pháp lý, xây d ng năng l c cho cácệ ẽ ầ ẩ ị ề ặ ự ự bên có liên quan đ đón đ u th trể ầ ị ường m i nh th nào?ớ ư ế
Bài vi t này t ng h p các thông tin hi n có, đ ng th i d a trên các k tế ổ ợ ệ ồ ờ ự ế
qu nghiên c u và kinh nghi m thu đả ứ ệ ược trên toàn c u mà T ch c nghiên c uầ ổ ứ ứ lâm nghi p qu c t (CIFOR) đã đúc k t trong vòng 10 năm tr l i đây đ th oệ ố ế ế ở ạ ể ả
lu n v m t trong nh ng lu t ch i m i c a th trậ ề ộ ữ ậ ơ ớ ủ ị ường qu c t : ố ế S n xu t và ả ấ kinh doanh không liên quan đ n phá r ng. ế ừ Bài vi t s tr l i 3 câu h i chínhế ẽ ả ờ ỏ (H p ộ ).
H p ộ Nh ng v n ữ ấ đề c n xem xét trong ch ầ ương trình nông thôn m i giaiớ
đo n 2020 2035ạ
1. S n xu t và kinh doanh không liên quan đ n phá r ng là gì? T i saoả ấ ế ừ ạ
Vi t Nam ph i quan tâm t i yêu c u m i này c a th trệ ả ớ ầ ớ ủ ị ường?
2. Chi n lế ược mà các nước trên th gi i, các t p đoàn đa qu c gia đangế ớ ậ ố
ti n hành đ chu n b cho th th trế ể ẩ ị ị ị ường m i này ra sao, và đi u đó s nhớ ề ẽ ả
hưởng t i Vi t Nam th nào?ớ ệ ế
3. Vi t Nam s c n ph i làm gì đ đ đón đ u và gia nh p th trệ ẽ ầ ả ể ể ầ ậ ị ườ ng
m i trong 30 năm t i? ớ ớ
2. S n xu t và kinh doanh không liên quan t i phá r ng? ả ấ ớ ừ
Bi n đ i khí h u và gi m khí phát th i đang là v n đ quan tâm nóngế ổ ậ ả ả ấ ề
b ng trên toàn c u. Các ho t đ ng liên quan đ n phá r ng và suy thoái r ng gâyỏ ầ ạ ộ ế ừ ừ
ra 20% trong t ng lổ ượng phát th i toàn c u. Tuy nhiên, 70% di n tích r ng bả ầ ệ ừ ị phá trên toàn c u là do m r ng di n tích s n xu t nông nghi p và chuy n đ iầ ở ộ ệ ả ấ ệ ể ổ
r ng sang m c đích nông nghi p. Trừ ụ ệ ước áp l c và tác đ ng tiêu c c c a bi nự ộ ự ủ ế
Trang 3cung c p các s n ph m thân thi n v i môi trấ ả ẩ ệ ớ ường. M t trong nh ng yêu c u đóộ ữ ầ
là s n xu t và kinh doanh không liên quan t i phá r ng. ả ấ ớ ừ Trong th c t , 87%ự ế
người tiêu dùng t i Châu Âu yêu c u t t c các s n ph m trên th trạ ầ ấ ả ả ẩ ị ường ph iả
được ki m tra và th m đ nh không để ẩ ị ược liên quan đ n phá r ng ho c làm t nế ừ ặ ổ
h i t i r ngạ ớ ừ 1. Tuy ch a có con s thông báo chính th c, nh ng t i nhi u di nư ố ứ ư ạ ề ễ đàn thúc đ y phát tri n đ u t t i M và Châu Á Thái Bình Dẩ ể ầ ư ạ ỹ ương cũng đ a raư
nh ng con s d báo tữ ố ự ương t Chính đi u này đã thúc đ y các qu c gia có n nự ề ẩ ố ề kinh t d a vào ngành nông nghi p và các t p đoàn l n có s d ng các s nế ự ệ ậ ớ ử ụ ả
ph m nông lâm s n ph i xem xét, đ u t và chu n b cho lu t ch i m i thôngẩ ả ả ầ ư ẩ ị ậ ơ ớ qua xây d ng các yêu c u xu t nh p kh u, yêu c u ki m toán, quy trình đ uự ầ ấ ậ ẩ ầ ể ấ
th u, quy trình mua bán hàng hóa, thí đi m h th ng giám sát và đánh giá vàầ ể ệ ố nâng cao năng l c cho các bên có liên quan đ ki m soát ngu n g c hàng hóa,ự ể ể ồ ố
đ m b o không liên quan đ n phá r ng và suy thoái r ng. Ví d nh chính phả ả ế ừ ừ ụ ư ủ
Na Uy đã xây d ng quy trình và chính sách yêu c u các s n ph m liên quan đ nự ầ ả ẩ ế
đ u nành làm th c ăn cho v t nuôi ph i ch ng minh đậ ứ ậ ả ứ ược ngu n g c, đ m b oồ ố ả ả không có liên quan đ n phá r ng và suy thoái r ng. Chính ph Anh cũng xâyế ừ ừ ủ
d ng các chính sách và quy trình ki m soát các s n ph m nh pự ể ả ẩ ậ kh uẩ t gia súcừ gia c m, d u c s d ng trong ngành mĩ ph m, thu c, đ ăn, g cũng ph i đ mầ ầ ọ ử ụ ẩ ố ồ ỗ ả ả
b o không b t ngu n t ho t đ ng phá r ng. ả ắ ồ ừ ạ ộ ừ
H p 2 cho th y có r t nhi u qu c gia, các sáng ki n th trộ ấ ấ ề ố ế ị ường, cam k tế chính tr liên quan đ n s n xu t và kinh doanh không phá r ng v i s tham giaị ế ả ấ ừ ớ ự
c a hàng nghìn t p đoàn đa qu c gia trên th gi i. Các công ty, t p đoàn này cóủ ậ ố ế ớ ậ doanh thu ít nh t là 7.3 nghìn t USD hàng năm và có s có m t trên toàn c uấ ỷ ự ặ ầ
H p 2ộ Xu th th gi i tham gia cam k t b o v r ng th nào?ế ế ớ ế ả ệ ừ ế
240 các c quan, doanh nghi p tài chính trên toàn c u (ví dơ ệ ầ ụ: Ngân hàng, các qu y thác, các t ch c qu n lý tài chính), s h u tài s n trên 15ỹ ủ ổ ứ ả ở ữ ả nghìn t USD đã ký vào CDP’s “Forest Disclosure” năm 2014. ỷ
34 công ty toàn c u đã ký vào UN Declaration on Forests (Cam k t liênầ ế
h p qu c v b o v r ng)ợ ố ề ả ệ ừ
416 thành viên c a Consumer Goods Forum bao g m WalMart và Nestléủ ồ
đã cam k t chu i s n xu t và cung ng c a h không còn liên quan gì đ n pháế ỗ ả ấ ứ ủ ọ ế
r ng năm 2020 and 2030. Di n đàn ngừ ễ ười tiêu dùng t t (The Consumer Goodố Forum) là m t sáng ki n toàn c u v i s tham gia c a r t nhi u ngành kinh t ,ộ ế ầ ớ ự ủ ấ ề ế
thương m i, ngân hàng, các bên cung c p d ch v trên 70 qu c gia l p nên.ạ ấ ị ụ ố ậ
T ng thu nh p và lãi ròng c a các côngổ ậ ủ ty tham gia di n đàn này lên t i 2.5ễ ớ
1 free-soy-palm-timber-cocoa/
Trang 4https://www.idhsustainabletrade.com/news/europe-dangerously-behind-on-achieving-deforestation-nghìn t Euro và h t o công ăn vi c làm tr c ti p cho 10 tri u ngỷ ọ ạ ệ ự ế ệ ười và h nơ
90 tri u ngệ ườ ữi n a trong chu i s n xu t nông nghi p c a h trên toàn c u. ỗ ả ấ ệ ủ ọ ầ
Hi n nay trên toàn c u có 579 công ty cam k t chu i cung ng s nệ ầ ế ỗ ứ ả
xu t c a h không liên quan đ n phá r ng và suy thoái r ng trên toàn c u.ấ ủ ọ ế ừ ừ ầ
Ngu n: Forest Trends 2016 ồ
Hình cũng cho th y không ch các doanh nghi p tr c ti p s n xu t s nấ ỉ ệ ự ế ả ấ ả
ph m, mà các doanh nghi p tham giaẩ ệ s n xu t,ả ấ ch bi n, thu mua, trung gian,ế ế bán l , bán buôn, kinh doanh đ u tham gia tích c c vào cam k t đó. ẻ ề ự ế
Hình . Cam k t c a các công ty m c đ chu i cung ng trên th gi i vàế ủ ở ứ ộ ỗ ứ ế ớ
t i Vi t Namạ ệ
Ngu n: T ng h p t c s d li u c a forest500.org ồ ổ ợ ừ ơ ở ữ ệ ủ
Do trên 70% đi n tích r ng b phá là do s n xu t nông nghi p. 49% trongệ ừ ị ả ấ ệ
t ng s này là do s n xu t nông nghi p trái phép và 24% s n ph m t các ho tổ ố ả ấ ệ ả ẩ ừ ạ
đ ng trái phép này độ ược xu t kh u ra th trấ ẩ ị ường qu c tố ế2. m c dù các công tyặ cam k t không liên quan ho t đ ng trên nhi u ngành ngh (ế ạ ộ ề ề Hình ), s lố ượng và cam k t t p trung vàoế ậ ngành nông nghi p và th c ph m v iệ ự ẩ ớ các m t hàngặ phổ
bi n nhế ư: cà phê, cao su, d u c , s n ph m g , đ u nành, th t gia súc gia c mầ ọ ả ẩ ỗ ậ ị ầ 3
Nam
Ngu n ồ : t ng h p t d li u c a forest500.org và WWF ổ ợ ừ ữ ệ ủ
3. T i sao Vi t Nam ph i quan tâm t i yêu c u m i này c a thạ ệ ả ớ ầ ớ ủ ị
trường?
Theo nghiên c u c a Trung tâm nghiên c u lâm nghi p qu c t (CIFOR),ứ ủ ứ ệ ố ế
t i Vi t Nam có ạ ệ 92 công ty ho t đ ng trongạ ộ 21 ngành ngh đang tham gia camề
k t kinh doanh và s n xu t không phá r ng đ n năm 2020 (B ng 1 và Hình 2). ế ả ấ ừ ế ả
2 https://www.southpole.com/sustainabilitysolutions/deforestationfreesupplychains
3 https://www.idhsustainabletrade.com/news/realitycheckhowtomakezerodeforestationpledgeswork forforestsagricultureandsocialinclusion/
Trang 5Ph ki n & hành lý ụ ệ 4 H & M Hennes & Mauritz AB; Tapestry; Marks & Spencer Group PLC; Inditex S.A.Nông nghi p ệ
Nông nghi p ệ 5 Archer Daniels Midland Co.; Musim Mas; Sime Darby Bhd.; Wilmar International Ltd.; Bunge Ltd.
S n ph m nông ả ẩ
Louis Dreyfus; Ameropa Ltd.; Sadesa; Glencore; Archer Daniels Midland Co.; Musim Mas; Sime Darby Bhd.; Wilmar International Ltd.; Bunge Ltd.; Charoen Pokphand Group; Cargill; Mitsubishi Corp.; COFCO; Olam
International
Th c ăn chăn nuôi ứ 11
Charoen Pokphand Group; Cargill; Haid Group; CJ Cheiljedang Corporation; De Heus; Danish Agro; InVivo; New Hope Group; East Hope Group; Japfa Ltd; Uni
KimberlyClark Group; Unicharm Corporation Chu i bán l th cỗ ẻ ự
Trang 6Hàng tiêu dùng 5 Kao Corp.; Henkel AG & Co. KGaA; Procter & Gamble Co.; ColgatePalmolive Co.; Unilever PLC
Th c ph m ự ẩ
Th c ph m đóng gói ự ẩ 14
Mitsubishi Corp.; COFCO; Olam International; Uni
President Enterprises Corp.; Associated British Foods Plc; Unilever PLC; Koninklijke FrieslandCampina N.V.; Lotte
Co. Ltd.; Nestlé S.A.; Mars Inc ; Mondelez International Inc.; Kewpie Corp.; Yakult Honsha Co. Ltd.; Yamazaki Baking Co.
Gia v ị 6 Archer Daniels Midland Co.; Cargill; Associated British Foods Plc; Koninklijke DSM N.V.; BASF SE; DuPont
D u m ầ ỡ 5 Musim Mas; Sime Darby Bhd.; Wilmar International Ltd.; Bunge Ltd.; UniPresident Enterprises Corp.
International Paper
In n và xu t b n ấ ấ ả 1 Dai Nippon Printing
Khác 3 BASF SE; DuPont; Royal Dutch Shell
Công nghi p ô tô ệ
Cao su 10 Michelin, Pirelli, Bridgestone, Goodyear, Sumitomo, Continental, Yokohama, Hankook Toyo Tires, Halcyon
S n xu t ô tô ả ấ 3 General Motors, BMW, Toyota
T ng sổ ố 92 4
Ngu n: F ồ orest500 2018 và WWF 2018, CIFOR own data 2019.
Tuy s lố ượng các công ty này chi m ế 22,7% s lố ượng cam k t trên toànế
c u, các công ty này l i s h u và thâu tóm th ph n l n t i Vi t Nam và đóngầ ạ ở ữ ị ầ ớ ạ ệ góp kinh t ch l c cho n n kinh t nế ủ ự ề ế ước nhà. Ph n dầ ưới đây s trình bày m tẽ ộ vài ví d công ty và ngành ngh liên quan đ th y rõ tác đ ng kinh t rõ r t n uụ ề ể ấ ộ ế ệ ế chu i s n xu t và kinh doanh ngành ngh này t i Vi t Nam không k p th iỗ ả ấ ề ạ ệ ị ờ chu n b đón đ u và gia nh p th trẩ ị ầ ậ ị ường m i. ớ
4 S li u có ph n khách so v i Hình 2 vì chúng tôi đã b sung c p nh t các s li u cho t i năm 2019 ố ệ ầ ớ ổ ậ ậ ố ệ ớ trong khi s li u c a Hình 2 m i ch c p nh t t i năm 2018 ố ệ ủ ớ ỉ ậ ậ ớ
Trang 73.1 Ngành d t may v i ví d t Nike ệ ớ ụ ừ
Ngành d t may là m t trong nh ng ngành mũi nh n c a Vi t Namệ ộ ữ ọ ủ ệ , ngành
có kim ng ch xu t kh u l n th hai v i giá tr xu t kh u đóng góp t 1015%ạ ấ ẩ ớ ứ ớ ị ấ ẩ ừ vào GDP. Trong nh ng năm g n đây, ngành d t may Vi t Nam liên t c phátữ ầ ệ ệ ụ tri n v i t c đ bình quân 17% m t năm. Vi t Nam là m t trong 10 nể ớ ố ộ ộ ệ ộ ước xu tấ
kh u d t may l n nh t th gi i. Các doanh nghi p FDI tuy ch chi m 25% v sẩ ệ ớ ấ ế ớ ệ ỉ ế ề ố
lượng nh ng đóng góp đ n h n 60.64% vào kim ng ch xu t kh u may m cư ế ơ ạ ấ ẩ ặ trong năm 2017 c a ngành d t may Vi t Namủ ệ ệ 5. Năm 2018 là m t năm thành côngộ
đ i v i ho t đ ng xu t kh u c a ngành d t may Vi t Nam v i t ng kim ng chố ớ ạ ộ ấ ẩ ủ ệ ệ ớ ổ ạ
xu t kh u đ t trên 36 t USD, tăng 16,01% so v i năm 2017ấ ẩ ạ ỷ ớ 6.Ngành d t mayệ cũng là ngành có nhi u công ty tham gia cam k t s n xu t và kinh doanh khôngề ế ả ấ liên quan đ n phá r ng trên toàn c u. ế ừ ầ
T i Vi t Nam, Nike là m t trong nh ng nhà đ u t s h u th ph n l nạ ệ ộ ữ ầ ư ở ữ ị ầ ớ
nh t trên th gi i và trong nấ ế ớ ước. Nike s h u th ph n l n nh t v ngành mayở ữ ị ầ ớ ấ ề
m c trên toàn c u (38%). Doanh thu bán hàng hàng năm c a Nike lên đ n 23 tặ ầ ủ ế ỉ
đô la Mỹ7. Nike cam k t s gi m lế ẽ ả ượng phát th i 50% trên toàn c u cho t i nămả ầ ớ
2025, và ph n l n liên quan đ n phá r ng. Nike hi n nay có 105 công ty đangầ ớ ế ừ ệ cung ng các m t hàng cho Nike v i 440,922 công nhân đang làm vi c t i Vi tứ ặ ớ ệ ạ ệ Nam8. Nike có 150 nhà máy s n xu t các s n ph m may m c 14 qu c gia trênả ấ ả ẩ ặ ở ố
lượng s n lả ượng s n xu t may m cả ấ ặ 9 41% người lao đ ng trên toàn c u s nộ ầ ả
xu t các khâu đo n cu i cùng c a s n ph m Nike là ngấ ạ ố ủ ả ẩ ười Vi t Nam. Các nhàệ máy c a Nike t i Vi t Nam đóng góp 16% trên toàn lủ ạ ệ ượng s n xu t c a Nikeả ấ ủ trên th gi iế ớ 10.
Nike và nh ng bên cung ng s n ph m cho Nike t i Vi t Nam đã t o raữ ứ ả ẩ ạ ệ ạ
vi c làm và là ngu n thu thu c a Vi t Nam. Tuy nhiên, v n đ môi trệ ồ ế ủ ệ ấ ề ường mà
Trang 8đ c bi t là s n xu t và kinh doanh hàng hóa không liên quan đ n phá r ng đãặ ệ ả ấ ế ừ
được Nike cam k t lo i b t năm 2009. Nike đã ra chính sách thu mua hàng m iế ạ ỏ ừ ớ
đ i v i Brazil đ tránh các s n ph m da gi y c a mình liên quan đ n pháố ớ ể ả ẩ ầ ủ ế
r ngừ 111213. T i Vi t Nam, Nike cũng đang làm vi c v i các bên cung ng c aạ ệ ệ ớ ứ ủ mình đ tìm gi i pháp gi m phát th iể ả ả ả 14. Ngoài Nike, các công ty th i trang khácờ
nh H&M, Addidas cũng gia nh p cam k t không phá r ng và đang n l c xâyư ậ ế ừ ỗ ự
d ng chính sách mua hàng c a mình đ đ m b o ch l a ch n các bên cung ngự ủ ể ả ả ỉ ự ọ ứ kinh doanh b n v ng và không phá r ngề ữ ừ (Walker và c ng s 2013 vàộ ự Siegle 2013). Nh ng xu th k nguyên b o v r ng và u tiên nh ng ngu n năngữ ế ở ỷ ả ệ ừ ư ữ ồ
lượng s ch tái t o này, n u Vi t Nam không b t k p, s r t d đánh m t m t thạ ạ ế ệ ắ ị ẽ ấ ễ ấ ộ ị
trường l n, gây ra thi u h t ngu n thu nh p đáng k đánh vào n n kinh t qu cớ ế ụ ồ ậ ể ề ế ố dân
h n 3000 đ i lý thu mua cà phê trên c nơ ạ ả ước. Cũng theo VICOFA, tuy s lố ượ ngdoanh nghi p nệ ước ngoài đ u t vào ngành cà phê không l n, h l i chi m tầ ư ớ ọ ạ ế ỷ
tr ng l n trong t ng kim ng ch xu t kh u cà phê nhân t i Vi t Nam. Doanh thuọ ớ ổ ạ ấ ẩ ạ ệ thu n c a các doanh nghi p cà phê trong năm 2017 đ t m c tăng trầ ủ ệ ạ ứ ưởng trung bình kho ng 1213% so v i năm 2016, cao h n h n so v i các ngành khácả ớ ơ ẳ ớ 15. Các công ty nh Nestlé có doanh thu ròng trên 100 t đô la M và Walmart có doanhư ỉ ỹ thu trên 470 t đô la M ỉ ỹ
Tuy ngành cà phê là ngành tr ng đi m c a Vi t Nam, nhi u báo cáo trênọ ể ủ ệ ề
th gi i và trong nế ớ ước đã ch rõ cà phê là m t trong nh ng nguyên nhân chínhỉ ộ ữ
11 https://news.nike.com/news/nikeinccommitstohelpinghaltamazondeforestation
12 https://www.treehugger.com/corporateresponsibility/nikesaysnotodeforestationleathernotthattheyeverusedit.html
13 https://news.mongabay.com/2009/06/nikeunileverburgerkingikeamayunwittinglycontributetoamazondestructionsays greenpeace/
14 https://digital.hbs.edu/platformrctom/submission/nikesraceagainstclimatechange/
15 https://dangkykinhdoanh.gov.vn/vn/tintuc/611/4875/tinhhinhcacdoanhnghiepvietnamtronglinh vuccaphe.aspx
Trang 9d n đ n phá r ng và suy thoái r ng t i Vi t Nam cũng nh trên toàn c u. T pẫ ế ừ ừ ạ ệ ư ầ ậ đoàn Nestle, đ n v thu mua cà phê l n nh t c a Vi t Nam và cũng là bên công tyơ ị ớ ấ ủ ệ
có doanh thu bán l l n nh t Vi t Nam (ẻ ớ ấ ệ Error: Reference source not found), cũng
là m t trong nh ng công ty đ u tiên trên th gi i cam k t vào vi c s n xu t kinhộ ữ ầ ế ớ ế ệ ả ấ doanh không liên quan đ n phá r ng (H p 3). ế ừ ộ
H p . Trộ ường h p ví d c a công ty Nestleợ ụ ủ
T i các nạ ước khác, Nestle ch m nh v 12 m t hàng và thỉ ạ ề ặ ương hi u,ệ
nh ng Vi t Nam, Nestle có m t trên các th trư ở ệ ặ ị ường v i đ y đ các m t hàngớ ầ ủ ặ
và thương hi u bao g m Milo (là thệ ồ ương hi u n i ti ng và thành công, cóệ ổ ế doanh thu l n nh t), ớ ấ NESCAFÉ, MAGGI, Nestlé, La Vie và s a tr em NAN. ữ ẻ
Năm 2010, Nestle chính th c công b s ch m d t hi n tứ ố ẽ ấ ứ ệ ượng phá r ngừ trong chu i cung ng và s n xu t c a h vào năm 2020. Nestle đã xây d ngỗ ứ ả ấ ủ ọ ự
b n đ xác đ nh các r i ro trên toàn b chu i cung ng trên toàn c u và xácả ồ ị ủ ộ ố ứ ầ
đ nh đị ược Nestle hi n đang và s ệ ẽ mua các lo i s n ph m có ngu n g c t :ạ ả ẩ ồ ố ừ
Đ t nông nghi p xen k v i r ng và đ t r ngấ ệ ẽ ớ ừ ấ ừ
Đ t chuy n đ i t đ t r ng sang đ t nông nghi pấ ể ổ ừ ấ ừ ấ ệ
Đ t ch t phá t r ng tr c ti pấ ặ ừ ừ ự ế
Nestle Waters còn s h u và cho thuê r ng đ các công ty nở ữ ừ ể ước khoáng Nestle s d ng. Khi c p ch ng ch và quy t đ nh mua hàng, Nestle s đánh giáử ụ ấ ứ ỉ ế ị ẽ
và ki m duy t trên các tiêu chí sau:ể ệ
Th c hi n đ y đ v i các quy đ nh c a lu t pháp trong và ngoài nự ệ ầ ủ ớ ị ủ ậ ước
Th c hi n th ng nh t và toàn di n trên toàn th gi iự ệ ố ấ ệ ế ớ
Có quy trình qu n lí và ra quy t đ nh có s tham gia c a các bên có liênả ế ị ự ủ quan
Trang 10không. Các s n ph m liên quan đ n ả ẩ ế cà phê, gi y và bìa, g , d u c , các s n ấ ỗ ầ ọ ả
ph m v s a, đâu t ẩ ề ữ ươ ng,các s n ph m nông nghi p, th t, s a, cacao đ u ả ẩ ệ ị ữ ề
đ ượ c
Nestle cam k t r ng t t c các s n ph m mà h mua và s d ng s :ế ằ ấ ả ả ẩ ọ ử ụ ẽ Không d n đ n phá r ng và không d n đ n suy gi m đa d ng sinh h c. Cácẫ ế ừ ẫ ế ả ạ ọ bên cung ng bu c ph i ch ng minh h có kh năng theo dõi, s d ngứ ộ ả ứ ọ ả ử ụ
phương pháp và h th ng chu i giá tr đ kh ng đ nh th i gian s th c hi nệ ố ỗ ị ể ẳ ị ờ ẽ ự ệ
được cam k t này và đế ược bên th 3 ki m tra và c p ch ng ch ứ ể ấ ứ ỉ Khi các công
ty không đ t đạ ược các tiêu chu n này, Nestle s không mua hàng c a cácẩ ẽ ủ doanh nghi p này n a. Nestle theo dõi chu i cung ng s n ph m liên quan đ nệ ữ ỗ ứ ả ẩ ế
d u c b ng công ngh nh v tinh và s ti n hành ng d ng khoa h c côngầ ọ ằ ệ ả ệ ẽ ế ứ ụ ọ ngh đ giám sát và qu n lí chu i cung ng liên quan đ n ngành cà phê, gi yệ ể ả ỗ ứ ế ấ
và đ u nành.ậ V i các nhà cung ng, Nestle cho phép chu n b trong vòng 3 nămớ ứ ẩ ị
và sau 5 năm ph i tuy t đ i tuân th lu t và yêu c u liên quan đ n phòng tránhả ệ ố ủ ậ ầ ế phá r ng. ừ