giao an địa lý 10 trong 8 tuần đầu 2013 - 2014

Giáo án môn địa lý 11 trong 8 tuần học kỳ 11 theo chương trình giảm tải và mẫu giáo án mới nhất

Trang 1

Phần 1 ĐỊA LÝ TỰ NHIÊN Chương 1 BẢN ĐỒ Tiết 01 Bài 2

MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP BIỂU HIỆN CÁC ĐỐI TƯỢNG

- Nhận biết được một số phương pháp thể hiện các đối tượng địa lý trên bản đồ

II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH

1 Đối với giáo viên

- Bản đồ Việt Nam và một số nước trên thế giới, BĐ phân bố dân cư Châu Á

2 Đối với học sinh

Khởi động: Khi sử dụng bất kỳ bản đồ nào ta cũng thấy có rất nhiều các ký

hiệu khác nhau Vậy tại sao các ký hiệu đó lại được thể hiện như vậy? và nó nóilên điều gì? Để trả lời những câu hỏi này chúng ta sẽ đi tìm hiểu bài học ngàyhôm nay

Trang 2

Hoạt động 1: Tìm hiểu về phương pháp ký hiệu và phương pháp ký hiệu đường chuyển động

Hoạt động của GV và HS Nội dung kiến thức

sgk trang 9 hãy cho biết đối tượng và

khả năng biểu hiện của phương pháp

ký hiệu?

+ Nhóm 2: Dựa vào hình 2.3 và sgk

trang 11 hãy cho biết đối tượng và

khả năng biểu hiện của phương pháp

ký hiệu đường chuyển động?

- HS: Tìm hiểu sgk và tiến hành thảo

a Đối tượng biểu hiện:

Biểu hiện các đối tượng phân bố theonhững điểm cụ thể Kí hiệu được đặtchính xác vào vị trí phân bố của đốitượng: TP, thị xã, nhà máy, trung tâmCN

b Các dạng kí hiệu:

- Kí hiệu hình học

- Kí hiệu chữ

- Kí hiệu tượng hình

c Khả năng biểu hiện:

- Vị trí phân bố của đối tượng

- Số lượng, quy mô, loại hình

- Cấu trúc, chất lượng, động lực pháttriển của đối tượng

2 Phương pháp kí hiệu đường chuyển động

Biểu hiện sự di chuyển của các đốitượng, hiện tượng tự nhiên(hướnggió, bão, dòng biển), KT-XH(sự vậnchuyển hàng hoá )

b Khả năng biểu hiện:

- Hướng di chuyển của đối tượng

- Số lượng:khối lượng

- Chất lượng:tốc độ của đối tượng

Trang 3

Hoạt động 2: Tìm hiểu về phương pháp chấm điểm và phương pháp bản đồ

Biểu hiện các đối tượng phân bố khôngđồng đều bằng những điểm chấm có giátrị như nhau

- Sự phân bố của đối tượng

- Số lượng của đối tượng

4 Phương pháp bản đồ, biểu đồ:

- Thể hiện giá trị tổng cộng của mộthiện tượng địa lí trên một đơn vị lãnhthổ

- Các đối tượng phân bố trong nhữngđơn vị lãnh thổ phân chia bằng các biểu

đồ đặt trong các lãnh thổ

Số lượng, chất lượng,cơ cấu của đốitượng

Trang 4

Tổ trưởng chuyên môn ký duyệt

Trang 5

- Hiểu được sự cần thiết của việc sử dụng bản đồ trong học tập và đời sống.

- Hiểu một số nguyên tắc cơ bản khi sử dụng bản đồ và atlat trong học tập

2 Kĩ năng

- Củng cố và rèn luyện kỹ năng sử dụng bản đồ và các tập atlat trong học tập

3 Thái độ

Có ý thức và tạo thói quen sử dụng bản đồ trong quá trình học tập

- Atlat địa lý Việt Nam

- Đọc trước bài

III TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP

1 Ổn định tổ chức lớp

2 Kiểm tra bài cũ

Quan sát bản đồ trên bảng (Hình 2.2) cho biết tên các phương pháp biểu hiệncác đối tượng trên bản đồ? Bản đồ này thể hiện những nội dung nào của đốitượng địa lý

3 Tiến trình dạy học

Khởi động: Bản đồ có vai trò như thế nào trong học tập và đời sống? Chúng ta

cần chú ý gì trong học tập địa lý khi khai thác bản đồ Để có câu trả lời chonhững điều này chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu bài học ngày hôm nay

Trang 6

Hoạt động 1: Tìm hiểu về vai trò của bản đồ trong học tập và đời sống Hoạt động của GV và HS Nội dung kiến thức

Bước 1:

- GV: Dựa vào nội dung sgk trang 15,

em hãy cho biết vai trò của bản đồ

trong học tập? Nếu VD (ngoài vd

sgk)

- HS: Tìm hiểu sgk và trả lời

- GV: Chuẩn kiến thức

Bước 2:

- GV: Dựa vào kiến thức bản thân em

hãy cho biết bản đồ có vai trò như thế

nào trong đời sống?

VD: Xác định vị trí một điểm ở đớikhí hậu nào?

- Phục vụ cho q.sự: XD phương ántác chiến

Hoạt động 2: Tìm hiểu về việc sử dụng bản đồ và atlat trong học tập

Bước 1:

- GV: Để trả lời câu hỏi: “Em hãy cho

biết khí hậu nước ta phân chia thành

mấy miền? đó là những miền nào?

Ranh giới giữa các miền là ở đâu?”

Thì em sẽ sử dụng bản đồ nào? Và

II SỬ DỤNG BẢN ĐỒ VÀ ATLAT TRONG HỌC TẬP

1 Một số vấn đề cần lưu ý trong quá trình học tập địa lí trên cơ sở bản đồ.

- Chọn bản đồ phải phù hợp với nộidung cần tìm hiểu

Trang 7

- GV: Em hãy giải thích vì sao dân cư

nước ta tập trung chủ yếu ở đồng

bằng?

- HS: trả lời

- GV: nhận xét và kết luận

Bước 3:

- GV: Qua ví dụ trên em hãy cho biết

mối quan hệ giữa các yếu tố địa lý

trong bản đồ, trong atlat như thế nào?

2 Hiểu được mối quan hệ giữa các yếu tố địa lí trong bản đồ, Atlat.

- Dựa vào một bản đồ hoặc phối hợpnhiều bản đồ liên quan để phân tích cácmối quan hệ, giải thích đặc điểm đốitượng

- KN: Atlat Địa lí là một tập hợp cácbản đồ, khi sử dụng thường phải kếthợp bản đồ ở nhiều trang Atlat có nộidung liên quan với nhau để tìm hiểuhoặc giải thích một đối tượng, hiệntượng địa lí

Trang 8

- Hiểu rõ một số phương pháp biểu hiện các đối tượng địa lí trên bản đồ.

- Nhận biết được những đặc tính của đối tượng địa lí được biểu hiện trên bản đồ

2 Kĩ năng

- Phân biệt được từng phương pháp biểu hiện ở các loại bản đồ khác nhau

- Atlat địa lý Việt Nam

Câu 1: Bản đồ có tác dụng như thế nào trong học tập địa lí? Lấy ví dụ chứngminh?

Câu 2: Tại sao để giải thích sự phân bố nông nghiệp của một khu vực lại phảidựa vào các bản đồ thổ nhưỡng, khí hậu, dân cư, công nghiệp liên quan đếnkhu vực đó?

Khởi động: Bằng các phương pháp khác nhau, các đối tượng địa lí đã được thể

hiện khá rõ nét các thuộc tính của mình trên bản đồ Bài học hôm nay sẽ giúp chúng ta hiểu sâu hơn về các phương pháp đó

Hoạt động 1: Tìm hiểu về yêu cầu của bài thực hành

Trang 9

- Tên bản đồ: Công nghiệp điện Việt Nam

- Nội dung: Công nghiệp điện Việt Nam,Các trạm 220kv, 500kv

- Phương pháp biểu hiện: Kí hiệu (kí hiệuđiểm)

- Đối tượng biểu hiện ở: Nhà máy nhiệtđiện, thuỷ điện, nhà máy thuỷ điện đangxây dựng, trạm biến áp

- Ta biết được gì: Tên các đối tượng (cácnhà máy ); vị trí đối tượng; chất lượng quy

mô đối tượng

2 Hình 2.3

Trang 10

- GV: Gọi đại diện nhóm trình bày

- HS: Cử đại diện nhóm trình bày

- GV: Nhận xét và chuẩn kiến thức

- Tên bản đồ: Gió và bão Việt Nam

- Nội dung: Gió và bảo Việt Nam

- Phương pháp biểu hiện: kí hiệu chuyểnđộng, kí hiệu đường, kí hiệu

- Đối tượng biểu hiện:

+ Kí hiệu chuyển động: Gió,bão

- Phương pháp biểu hiện: Chấm điểm

- Đối tượng biểu hiện: Dân cư

Trang 11

- Tên các phương pháp biểu hiện trên các lược đồ

- Các phương pháp đó thể hiện các đối tượng địa lí nào?

- Qua cách biểu hiện đó chúng ta có thể nắm được những vấn đề gì của đối tượng địa lí?

5 Hướng dẫn học tập

Đọc bài 5: Vũ trụ Hệ mặt trời – Trái đất

Tổ trưởng ký duyệt

Tiết 05 Bài 5

Trang 12

VŨ TRỤ HỆ MẶT TRỜI VÀ TRÁI ĐẤT HỆ QUẢ CHUYỂN ĐỘNG TỰ

QUAY QUANH TRỤC CỦA TRÁI ĐẤT BÀI 6.

HỆ QUẢ CHUYỂN ĐỘNG XUNG QUANH

MẶT TRỜI CỦA TRÁI ĐẤT

- Giải thích được các hệ quả của chuyển động tự quay quanh trục của Trái Đất:

sự lệch hướng chuyển động của các vật thể

2 Kĩ năng

- Sử dụng tranh ảnh, hình vẽ để trình bày các hệ quả chuyển động của Trái Đất,chuyển động biểu kiến hàng năm của mặt trời

- Hình 6.1, video về chuyển động biểu kiến hàng năm của Mặt Trời

III TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP:

Giải thích nguyên nhân sinh ra sự luân phiên ngày, đêm trên Trái Đất?

Khởi động: Bài học trước chúng ta đã tìm hiểu về chuyển động tự quay quanh

trục của Trái đất cùng các hệ quả của nó Bài học hôm nay chúng ta sẽ cùng tìmhiểu tiếp về chuyển động xung quanh MT của Trái Đất

Hoạt động 1: Tìm hiểu về sự lệch hướng chuyển động của vật thể

Trang 13

- GV: Vậy em hãy cho biết lực

Côriôlít là gì? Trong cuộc sống chúng

ta có thể quan sát thấy sự có mặt của

lực Criôlít không? Lấy ví dụ cụ thể?

Hoạt động 2: Tìm hiểu về chuyển động biểu kiến hàng năm của Mặt trời

Bước 1:

- GV: Đưa ra ví dụ: Buổi sáng, buổi

chiều Mặt Trời ta nhìn thấy có vị trí

khác nhau → Mặt Trời không chuyển

động, do vận động của Trái Đất →

chuyển động này là chuyển động biểu

kiến Hay khi ngồi xe ô tô nhìn ra

ngoài ta cảm giác hàng cây ven đường

chuyển động, nhưng thực tế là xe

chuyển động

Sau đó yêu cầu HS cho biết: Thế nào

I Chuyển động biểu kiến hàng năm của Mặt Trời

- Khái niệm: Là chuyển động nhìn thấynhưng không có thật của Mặt Trời hàngnăm diễn ra giữa hai chí tuyến

- Nguyên nhân: Do trục Trái Đấtnghiêng và không đổi phương khichuyển động cho ta ảo giác Mặt Trời

Trang 14

là chuyển động biểu kiến của Mặt Trời

trong một năm? Nguyên nhân?

- HS: Trả lời

Bước 2:

- GV: Dựa vào nội dung sgk hãy cho

biết: khu vực nào trên Trái Đất có hiện

tượng Mặt Trời lên thiên đỉnh mỗi

năm hai lần? Nơi nào chỉ một lần?

Khu vực nào không có hiện tượng mặt

trời lên thiên đỉnh?

- Khu vực có hiện tượng MT lên thiênđỉnh 2 lần/năm: khu vực giữa hai chítuyến

- Khu vực có hiện tượng MT lên thiênđỉnh một lần/năm: tại chí tuyến Bắc vàNam

- Khu vực không có hiện tượng MT lênthiên đỉnh: vùng ngoại chí tuyến Bắc vàNam

4 Tổng kết

Câu 1 Hãy cho biết nơi nào trên Trái Đất trong 1 năm:

− Mặt Trời lên thiên đỉnh 2 lần

− Mặt Trời lên thiên đỉnh 1 lần

− Không có hiện tượng Mặt Trời lên thiên đỉnh

Trang 15

Tiết 04 Bài 5

VŨ TRỤ HỆ MẶT TRỜI VÀ TRÁI ĐẤT HỆ QUẢ CHUYỂN ĐỘNG TỰ

QUAY QUANH TRỤC CỦA TRÁI ĐẤT

- Giải thích được các hệ quả của chuyển động tự quay quanh trục của Trái Đất:

sự luân phiên ngày đêm, giờ trên Trái Đất

2 Kĩ năng

- Sử dụng tranh ảnh, hình vẽ, mô hình để trình bày, giải thích các hệ quả chuyểnđộng của Trái Đất

Khởi động: Em biết gì về hệ Mặt Trời, Trái Đất trong hệ Mặt Trời, chúng ta

thường nghe nói đến Vũ Trụ.Vậy Vũ Trụ là gì? bài học hôm nay giúp các emhiểu về vấn đề này

Hoạt động 1: Tìm hiểu khái quát về Vũ Trụ, hệ Mặt Trời, TĐ trong hệ Mặt Trời

Trang 16

Bước 1

- GV: yêu cầu HS dựa vào hình 5.1 và

kiến thức trả lời: Vũ Trụ là gì ? (Phân

biệt giữa Thiên Hà và Dải Ngân Hà?)

- HS: Tìm hiểu sgk và trả lời

+ Thiên Hà là tập hợp của rất nhiều

thiên thể (hành tinh, vệ tinh, khí bụi)

+ Dải Ngân Hà: Là Thiên Hà chứa

Mặt Trời và các hành tinh của nó

(DNH chỉ là trong hàng trăm tỉ TH

của VTrụ; TĐ trong hệ MT di chuyển

trong VT với vận tốc khoảng 900.000

km/h để đi trọn một vòng quanh DNH

cần 240 triệu năm

Bước 2:

- GV: yêu cầu HS dựa vào hình 5.2

cho biết hệ Mặt Trời là gì ?

Hành tinh có 8; Vệ tinh: Thiên thể

quay xung quanh một hành tinh như

Mặt Trăng là vệ tinh của TĐ; trong hệ

MT có 66 vệ tinh, trừ sao Thuỷ, sao

Kim không có vệ tinh

Bước 3:

- GV: yêu cầu HS dựa vào hình 5.2

I Khái quát về Vũ Trụ, hệ Mặt Trời, Trái Đất trong hệ Mặt Trời.

- Mặt Trời là định tinh (trung tâm)

- Tám hành tinh: (Thuỷ, Kim, TĐ,Hoả, Mộc, Thổ, Thiên, Hải)

- Tiểu hành tinh, vệ tinh, sao chổi, bụikhí

3 Trái Đất trong hệ Mặt Trời

- Vị trí:

+ Là hành tinh thứ ba tính từ Mặt

Trang 17

cho biết Trái đất là hành tinh thứ mấy

tính từ Mặt Trời?

Trời+ Khoảng cách TB từ TĐ đến MTlà:149,6 tr km

+ Với khoảng cách trên và sự tự quaylàm cho TĐ nhận được của MT mộtlượng bức xạ phù hợp cho sự sốngtồn tại và phát triển

Hoạt động 2: Tìm hiểu về hệ quả tự quay quanh trục của Trái Đất

Bước 1

- GV: yêu cầu HS trình bày chuyển

động tự quay quanh trục của Trái Đất?

- HS: Suy nghĩ rồi trả lời

Trái Đất luôn tự quay quanh trục của

mình theo:

− Hướng từ Tây sang Đông

− Thời gian quay một vòng hết một

ngày đêm hay 24 giờ

Bước 2:

- GV: Dựa vào nội dụng sgk và hiểu

biết của bản thân em hãy cho biết vì

sao trên Trái Đất lại có hiện tượng

ngày đêm kế tiếp nhau?

Bước 3:

- GV: Tại sao ở mỗi thời điểm trên

Trái Đất lại có các giờ địa phương

khác nhau?

II Hệ quả chuyển động tự quay quanh trục của Trái Đất.

1 Sự luân phiên ngày đêm

Do Trái Đất có hình cầu và tự quayquanh trục nên có hiện tượng luânphiên ngày đêm

2 Giờ trên Trái Đất và đường chuyển ngày q.tế.

- Cùng một thời điểm, các địa điểm

Trang 18

- HS: trả lời

Bước 4:

- GV: Giờ địa phương không thuận

tiện trong đời sống xã hội Để khắc

phục, người ta chia ra các múi giờ Em

hiểu như thế nào là giờ múi? giờ GMT

là gì?

- HS: trả lời

Bước 5:

- GV: Đường chuyển ngày quốc tế là

đường nào? Vì sao? Lịch sẽ thay đổi

như thế nào khi đi qua đường chuyển

- Giờ múi: Là giờ thống nhất trongtừng múi, lấy theo giờ của KT giữa củamúi đó

- Giờ GMT là giờ của múi số 0 lấy theogiờ của KT gốc đi qua giữa múi đó (giờquốc tế)

- Đường chuyển ngày quốc tế: KT

180o:+ Từ Tây sang Đông phải lùi lại mộtngày

+ Từ Đông sang Tây phải cộng thêmmột ngày

4 Tổng kết

- Làm bài 3 SGK: CT: Tm = To + m (To là giờ GMT, m số thứ tự múi giờ, Tm

là giờ múi m) =>GMT là 24 h ngày 31/12 (0h ngày 1/1) => Việt Nam : T7 = 0 +

Trang 19

Tiết 06 BÀI 6.

HỆ QUẢ CHUYỂN ĐỘNG XUNG QUANH

MẶT TRỜI CỦA TRÁI ĐẤT

Trang 20

Trình chuyển động biểu kiến hàng năm của mặt trời? Khu vực nào trên TráiĐất có hiện tượng Mặt Trời lên thiên đỉnh mỗi năm 1 lần?

Khởi động: Bài học trước chúng ta đã tìm hiểu về chuyển động tự quay quanh

trục của Trái đất cùng các hệ quả của nó cũng như chuyển động biểu kiến hàngnăm của Mặt Trời Bài học hôm nay chúng ta sẽ cùng tìm hiểu tiếp về hệ quảcủa chuyển động xung quanh MT của Trái Đất: hiện tượng mùa và ngày, đêmdài ngắn theo mùa và theo vĩ độ

Hoạt động 1: Tìm hiểu về các mùa trong năm

Bước 1

- GV: Yêu cầu HS dựa vào SGK hình

II Các mùa trong năm:

- Mùa là một phần thời gian của năm

Trang 21

6.2 nêu khái niệm về mùa?

- HS: Trả lời

Bước 2:

- GV: Dựa vào hình 6.2 hãy cho biết

một năm có mấy mùa và xác định thời

gian từng mùa?

- HS: Trả lời

Bước 3:

- GV: Dựa vào nội dung sgk và hiểu

biết của bản thân hãy cho biết vì sao

sinh ra mùa? Các mùa ở hai bán cầu

khác nhau như thế nào?

(Nước ta và một số nước châu Á dùng

âm - dương lịch nên thời gian sớm hơn

1,5 tháng (45 ngày) ví dụ xuân phân là

4(5) tháng 2 ( SGK10)

có những đặc điểm riêng về thời Tiết

và khí hậu

- Mỗi năm có 4 mùa:

+ Mùa xuân: từ 21/3 (lập xuân) → 22/6(hạ chí)

+ Mùa hạ: từ 22/6 (hạ chí) đến 23/9(thu phân)

+ Mùa thu: từ 23/9 (thu phân) đến22/12 ( ĐC)

+ Mùa đông: từ 22/12 (ĐC) đến 21/3(XP)

- Ở Bắc bán cầu mùa ngược lại Nambán cầu Nguyên nhân do trục Trái Đấtnghiêng không đổi phương khi chuyểnđộng, nên Bắc bán cầu và Nam bán cầulần lượt ngả về phía Mặt Trời, nhậnđược lượng nhiệt khác nhau sinh ramùa, nóng lạnh khác nhau

Hoạt động 2: Tìm hiểu ngày đêm dài ngắn theo mùa và theo vĩ độ

Bước 1

- GV: Yêu cầu HS quan sát hình 6.3

III Ngày đêm dài ngắn theo mùa, theo vĩ độ

Trang 22

SGK và chia lớp thành 2 nhóm làm

việc theo bàn với nhiệm vụ:

+ Nhóm 1: Cho biết hiện tượng ngày,

đêm dài ngắn theo mùa? ngày 22/6

nửa cầu nào ngả về phía mặt trời? Độ

dài ngày và đêm như thế nào ở các

ngày 21/3; 23/9; 22/6; 22/12? Vòng

cực Bắc ngày 22/6 và ngày 22/12 độ

dài ngày đêm như thế nào? Nguyên

nhân?

+ Nhóm 2: Cho biết ngày, đêm dài

ngắn theo vĩ độ và nêu nguyên nhân?

- HS: Tiến hành thảo luận

Bước 2:

- GV: Yêu cầu đại diện nhóm trình bày

- HS: Cử đại diện nhóm trình bày

- GV: Nhận xét và chuẩn kiến thức

(ngày 21/3 và 23/9 không có bán cầu

nào ngả về phía MT => ngày, đêm

bằng nhau; ngày 22/6 tia MT vuông

góc với CTB lúc 12h trưa => mọi địa

điểm ở BBC ngày dài nhất Còn NBC

là ngày 22/12

Khi chuyển động, do trục TĐ nghiêng, nêntùy vị trí của TĐ trên quỹ đạo mà ngày đêmdài ngắn theo mùa và theo vĩ độ

- Theo mùa:

* Ở BBC:

Mùa xuân, mùa hạ:

+ Từ 21/3 đến 23/9 ngày dài hơn đêm.+ Ngày 21/3: mọi nơi ngày bằng đêm = 12giờ

+ Ngày 22/6: thời gian ngày dài nhất

Mùa thu và mùa đông:

+ Từ 23/9 đến 21/3 năm sau: ngày ngắn hơnđêm

+ Ngày 23/9: mọi nơi ngày bằng đêm = 12giờ

+ Ngày 22/12: thời gian ngày ngắn nhất

4 Tổng kết

Câu 1 Hãy nêu cơ sở khoa học của câu ca dao Việt Nam:

"Đêm tháng năm, chưa nằm đã sáng Ngày tháng mười chưa cười đã tối"

Trang 23

Câu 2 Tại sao có các mùa khí hậu? Sự thay đổi mùa có tác động như thế nàođến cảnh quan thiên nhiên và hoạt động sản xuất của con người?

Trang 24

THUYẾT KIẾN TẠO MẢNG

Ngày 04 tháng 9 năm 2013

I MỤC TIÊU BÀI HỌC

1 Kiến thức

- Trình bày được cấu trúc và đặc điểm của mỗi lớp bên trong Trái Đất

- Trình bày được nội dung thuyết kiến tạo mảng

2 Kĩ năng

- Sử dụng tranh ảnh, hình vẽ để trình bày về cấu trúc Trái Đất và thuyết Kiếntạo mảng: các mảng, cách tiếp xúc của các mảng và kết quả của mỗi cách tiếp

xúc

- Hình ảnh về các cách tiếp xúc của các mảng Kiến tạo và cấu tạo Trái Đất

- Tập bản đồ địa lý tự nhiên đại cương

Sự thay đổi các mùa có tác động thế nào đến cảnh quan thiên nhiên, hoạt độngsản xuất và đời sống con người ?

Khởi động: Làm thế nào để nghiên cứu được cấu trúc của Trái Đất? Trái Đất

có cấu tạo ra sao, nội dung thuyết kiến tạo mảng là gì? Đó là các nội dung chúng

ta cần tìm hiểu trong bài học hôm nay

Hoạt động 1: Tìm hiểu về cấu trúc của Trái Đất

Trang 25

- GV: Nhắc lại kiến thức cũ: Vì sao

không thể trực tiếp nghiên cứu các

lớp sâu trong lòng Trái Đất?

pháp địa chấn là pp dựa vào tính chất

lan truyền của các loại sóng do sự

rung động đàn hồi của vật chất trong

lòng đất sinh ra

Bước 2:

- GV: Dựa nội dung SGK trang 25 và

hình 7.1 hãy cho biết cấu tạo Trái Đất

trí, cấu tạo, trạng thái)?

+ Nhóm 3: Tìm hiểu về nhân Trái Đất

(vị trí, thành phần, cấu tạo)?

Trái Đất có cấu trúc không đồng nhất vàđược chia làm 3 lớp:

1 Lớp vỏ Trái Đất

- Vỏ Trái Đất : mỏng, cứng, độ dàydao động từ 5 - 70 km

- Vỏ Trái Đất được chia làm 2 kiểuchính: vỏ lục địa và vỏ đại dương

- Vật chất cấu tạo: đá trầm tích, đágranit và đá bazan

2 Lớp Manti

- Độ dày từ lớp vỏ đến độ sâu 2900

km, chiếm hơn 80% thể tích và 68,5khối lượng Trái Đất

- Vật chất ở trạng thái quánh dẻo ởtầng Manti trên và trạng thái rắn ở tầngManti dưới

3 Lớp nhân Trái Đất

- Lớp nhân ngoài: từ 2900 km đến

5100 km, vật chất ở trạng thái lỏng

Trang 26

Bước 4:

- GV: Gọi đại diện nhóm trình bày

- HS: Cử đại diện nhóm trình bày

- Lớp nhân trong: từ 5100 km - 6370

km, vật chất ở trạng thái rắn

* Khái niệm thạch quyển : vỏ Trái Đất

và phần trên của lớp Manti được cấu tạobởi các loại đá khác nhau tạo thành lớp

vỏ cứng ngoài cùng của Trái Đất gọi là

thạch quyển.

Hoạt động 2: Tìm hiểu về thuyết Kiến tạo mảng

Bước 1:

- GV: Tìm hiểu nội dung sgk trang 27,

28 cho biết thế nào là mảng kiến tạo?

Mảng kiến tạo có phải chỉ bao gồm

những bộ phận lục địa hay không? Các

vỏ kiến tạo di chuyển hay đứng yên?

II Thuyết kiến tạo mảng

1 Nội dung thuyết kiến tạo mảng

- Mảng kiến tạo là các đơn vị cấu trúc

của vỏ Trái Đất do trong quá trình hìnhthành của nó bị biến dạng, đứt gãy tạothành

- Thạch quyển gồm nhiều mảng kiếntạo

- Các mảng kiến tạo bao gồm vỏ lụcđịa và vỏ đại dương

- Các mảng kiến tạo không đứng yên

mà có sự dịch chuyển

- Ranh giới giữa các mảng kiến tạo làvùng đất không ổn định, thường xảy racác hiện tượng động đất, núi lửa, sóngthần

2 Sự dịch chuyển của các mảng kiến tạo

a.Tiếp xúc tách dãn

Khi hai mảng tách xa nhau, ở các vết

Trang 27

như thế nào? Kết quả là gì? Ví dụ?

+ Nhóm 2: Tương tự với tiếp xúc dồn

nén và tiếp xúc trượt ngang?

- HS: Thảo luận nhóm

Bước 5:

- GV: Gọi đại diện nhóm trình bày?

- HS: Cử đại diện nhóm trả lời

- Tách dãn: Á - Âu và Bắc Mĩ nằm hai

bên sống núi giữa Bắc Đại Tây Dương

- Dồn ép: mảng TBD luồn xuống dưới

mảng Nam Mĩ => vực biển sâu Pê ru

-Chi lê ở mảng TBD còn dãy Anđet ở

mảng Nam Mĩ

+ Giữa Á - Âu và Ấn Độ hình thành

dãy núi cao Himalaya

+ TBD luồn xuống mảng Philippin =>

vực sâu Marian ở TBD, đảo núi lửa ở

b.Tiếp xúc dồn nén

Khi hai mảng lục địa xô vào nhau, chỗtiếp xúc bị nén ép, dồn lại và nhô lên(mảng nọ xô chờm hoặc luồn xuốngdưới mảng kia), hình thành các dãynúi, sinh ra động đất, núi lửa,

c Tiếp xúc trượt ngang

Đứt gãy dọc theo đường tiếp xúc

4 Tổng kết

Câu 1 Nêu vai trò quan trọng của lớp vỏ Trái Đất và lớp Manti ?

Câu 2 Trình bày Nội dung kiến thức của thuyết kiến tạo mảng.

Câu 3 Sắp xếp các ý ở cột A và cột B sao cho phù hợp

Trang 28

1 Vỏ Trái Đất a Chiếm 80% thể tích và 68,5% khối lượng

Trang 29

- Trình bày được khái niệm nội lực và nguyên nhân sinh ra nội lực.

- Biết được tác động của nội lực đến hình thành địa hình bề mặt Trái Đất và một

số thiên tai do tác động của nội lực gây ra: động đất, núi lửa

2 Kĩ năng

- Nhận xét tác động của nội lực qua tranh ảnh

- Các hình ảnh thể hiện tác động của nội lực đến địa hình bề mặt Trái Đất

- Tập bản đồ địa lý tự nhiên đại cương

III TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP:

Trình bày những Nội dung kiến thức của thuyết Kiến tạo mảng

Khởi động: Địa hình đa dạng trên bề mặt Trái Đất hiện nay là do kết quả tác

động lâu dài của rất nhiều nguyên nhân – các nguồn lực khác nhau Đó là nhữngnguồn lực nào, cơ chế tác động của chúng ra sao? Để làm rõ vấn đề này, hômnay chúng ta sẽ tìm hiểu bài "Tác động của nội lực đến địa hình bề mặt TráiĐất"

Hoạt động 1: Tìm hiểu về nội lực và tác động của nội lực theo phương thẳng đứng

Trang 30

hãy cho biết: Nội lực là gì? Nguyên

nhân nào đã sinh ra nội lực?

- HS: Trả lời

Bước 2:

- GV: Khi nghiên cứu về địa chất,

chúng ta thường nghe nói đến "Vận

động kiến tạo", vậy vận động kiến tạo

+ Làm địa hình bề mặt Trái Đất thay

đổi, sinh ra các nếp uốn, đứt gãy,

(Do đó được gọi là vận động "kiến

tạo")

Bước 3:

- GV: Dựa vào nội dung sgk hãy cho

biết tác động của nội lực theo phương

thẳng đứng là vận động như thế nào

và kết quả của nó là gì?

- HS: Trả lời

+ Biển thoái xảy ra khi vận động

nâng lên làm lục địa mở rộng diện

tích, biển thu hẹp diện tích

Trang 31

+ Biển tiến xảy ra khi vận động hạ

xuống làm lục địa thu hẹp diện tích,

biển mở rộng diện tích

+ Biển tiến

+ Mama xâm nhập vỏ Trái Đất hoặcphun ra mặt đất thành núi lửa

Hoạt động 2: Tìm hiểu về tác động của nội lực theo phương ngang

Bước 1

- GV: Chia lớp thành 2 nhóm lớn hoạt

động theo bàn với nhiệm vụ:

+ Nhóm 1: Tìm hiểu hiện tượng uốn

nếp? (xảy ra ở đâu, vị trí các lớp đất

đá thay đổi như thế nào)

+ Nhóm 2: Tìm hiểu hiện tượng đứt

gãy? (xảy ra ở đâu, kết quả là gì)

- HS: Thảo luận nhóm

Bước 2:

- GV: Gọi đại diện nhóm trình bày?

- HS: Cử đại diện nhóm trả lời

- Các hồ kiến tạo dài, hẹp ở Đông

2 Vận động theo phương nằm ngang

a Hiện tượng uốn nếp

- Hiện tượng uốn nếp là hiện tượng cáclớp đá bị uốn thành nếp, nhưng khôngphá vỡ tính chất liên tục của chúng

- Kết quả:

+Cường độ ban đầu yếu=> nếp uốn.+Cường độ sau(nén ép mạnh)=> núi uốnnếp

b Hiện tượng đứt gãy

- Xảy ra khi vận động ngang diễn ra tạicác vùng đá cứng

- Tạo ra:

+ Các hẻm vực, thung lũng (các đoạntầng, đứt

gãy kiến tạo)

+ Các địa luỹ+ Các địa hào

Trang 32

4 Tổng kết

Bài tập: Hãy hoàn chỉnh bảng so sánh các vận động kiến tạo sau đây:

5 Hướng dẫn học tập

- Làm câu hỏi sách giáo khoa

- Đọc trước bài mới

- Trình bày được khái niệm ngoại lực, nguyên nhân của chúng

- Biết được tác động của ngoại lực đến sự hình thành địa hình bề mặt Trái Đất

Trang 33

- Biết một số thiên tai do tác động của ngoại lực gây ra

2 Kĩ năng

Nhận xét tác động của ngoại lực qua tranh ảnh.

Tranh ảnh thể hiện sự tác động của các quá trình ngoại lực

- Đọc trước nội dùng bài học

Nội lực là gì? Nguyên nhân sinh ra nội lực? (nội lực là lực phát sinh ở bên trongTĐ; Nguyên nhân sinh ra nội lực là nguồn năng lượng ở bên trong TĐ như:năng lượng của sự phân hủy các chất phóng xạ, sự dịch chuyển của các dòng vậtchất theo trọng lực, năng lượng của các phản ứng hóa học)

Khởi động: Để tạo nên địa hình, ngoài tác động của nội lực còn có sự đóng góp

của ngoại lực Ngoại lực là gì và cơ chế hoạt động của ngoại lực thế nào? Vấn

đề đó sẽ được đề cập đến trong bài "Tác động của ngoại lực đến địa hình bề mặtTrái Đất"

Hoạt động 1: Tìm hiểu về ngoại lực

Trang 34

Bước 1:

- GV: Yêu cầu HS quan sát tranh ảnh về

sự tác động của gió, mưa, nước chảy Kết

hợp nội dung sgk hãy cho biết khái niệm

ngoại lực và nguyên nhân sinh ra ngoại

- Nguyên nhân: Nguồn nănglượng sinh ra ngoại lực là nguồnnăng lượng của bức xạ Mặt Trời

Hoạt động 2: Tìm hiểu về tác động của ngoại lực

Trang 35

Bước 1:

GV: yêu cầu HS cho biết quá trình

phong hóa là gì? Chia lớp thành 3

nhóm, làm việc theo bàn và giao

nhiệm vụ cụ thể:

+ Nhóm 1: Về phong hóa lí học?

+ Nhóm 2: Về phong hóa hóa học?

+ Nhóm 3: về phong hóa sinh học?

(Yêu cầu trình bày đặc điểm chủ yếu:

nguyên nhân, kết quả và trả lời các

câu hỏi trong SGK)

Bước 2:

- GV: Gọi đại diện HS trình bày

- HS: Trả lời

- GV: chuẩn kiến thức

Trả lời câu hỏi trang 32

* Vì bề mặt TĐ là nơi tập trung nhiều

nhất các tác nhân phong hóa

* Miền khô nóng dao động nhiệt độ

lớn; miền lạnh diễn ra sự đóng băng,

II TÁC ĐỘNG CỦA NGOẠI LỰC

Tác động của ngoại lực đến địa hình

bề mặt Trái Đất thông qua các quátrình ngoại lực đó là phá huỷ ở chỗnày bồi tụ ở chỗ kia do sự thay đổinhiệt độ, nước chảy, sóng biển ……

1 Quá trình phong hóa

- Là quá trình phá hủy, làm biến đổicác loại đá và khoáng vật do tác độngcủa sự thay đổi nhiệt độ, nước, ôxi,khí CO2, các loại axit có trong thiênnhiên và sinh vật

- Xẩy ra mạnh nhất trên bề mặt TráiĐất

a Phong hóa lí học

- Khái niệm: Là sự phá hủy đá thànhcác khối vụn có kích thước khác nhau,không làm biến đổi màu sắc, thànhphần hóa học của chúng

- Nguyên nhân chủ yếu:

+ Sự thay đổi nhiệt độ

+ Sự đóng băng của nước

+ Tác động của con người

- Kết quả: đá nứt vỡ (Địa cực vàhoang mạc)

b Phong hóa hóa học

- Khái niệm: Là quá trình phá hủy,

Trang 36

tan băng (tác nhân phong hóa lí học

chủ yếu)

* Động Phong Nha (Q Bình)

Không khí, nước và những chất

khoáng hoà tan trong nước tác dụng

vào đá và khoáng vật xẩy ra các phản

ứng khác nhau

* Vì sao rễ cây có thể làm cho đá bị

phá hủy (nghiên cứu kĩ hình 9.3)

- Sự lớn lên của rễ cây, tạo sức ép vào

- Kết quả: Đá và khoáng vật bị pháhuỷ, biến đổi thành phần, tính chấthoá học

Diễn ra mạnh nhất ở miền khí hậu

XĐ, gió mùa ẩm (dạng địa hình catxtơ

ở miền đá vôi)

c Phong hóa sinh học

- KN: Là sự phá hủy đá và khoáng vậtdưới tác động của sinh vật: Vi khuẩn,nấm, rễ cây

- Nguyên nhân: sự lớn lên của rễ cây,

Hoạt động khai thác đá, mỏ, khoan nghiên cứu tự nhiên,thăm dò tài nguyên

- Câu 1 trang 34: Ngoại lực là gì? Vì sao nói nguồn năng lượng chủ yếu sinh ra

ngoại lực là nguồn năng lượng của bức xạ MT?

Vì dưới tác dụng nhiệt của MT, đá trên bề mặt thạch quyển bị phá hủy và nănglượng của các tác nhân ngoại lực (nước chảy, gió, băng tuyết) trực tiếp hay giántiếp đều liên quan đến bức xạ MT

5 Hướng dẫn HS học tập

Trang 37

- Hoàn thiện bài tập sách giáo khoa

- Chuẩn bị bài mới

Tiêu đề	Một Số Phương Pháp Biểu Hiện Các Đối Tượng Địa Lý Trên Bản Đồ
Trường học	Trường Đại Học Mở Hà Nội
Chuyên ngành	Địa lý 10
Thể loại	Giáo án
Năm xuất bản	2013 - 2014
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	74
Dung lượng	450 KB

giao an địa lý 10 trong 8 tuần đầu 2013 - 2014

Phân bố theo địa hình

NHỮNG NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN LƯỢNG MƯA