slide bài giảng một số ứng dụng của sự nở vì nhiệt

Khi dãn nở vì nhiệt nếu bị ngăn cản thì thanh thép có thể gây ra lực rất lớn... Nếu dùng một khăn tẩm nước lạnh phủ lên thanh thép thì chốt ngang cũng bị gãy.. Từ đó ta rút ra kết luận g

Tiết 23: Bài 21

Câu 1: Hãy nêu kết luận về sự nở vì nhiệt của chất khí ?

Trả lời:

- Chất khí nở ra khi nóng lên, co lại khi lạnh đi.

- Các chất khí khác nhau nở vì nhiệt giống nhau.

Câu 2: Tại sao quả bóng bàn đang bị bẹp, khi nhúng vào nước

nóng có thể phồng lên ?

Trả lời :

Khi cho quả bóng bàn vào chậu nước nóng, không khí trong quá

bóng bàn bị nóng lên, nở ra làm cho quả bóng phồng lên như cũ

I Lực xuất hiện trong sự co giãn vì nhiệt.

Quan sát thí nghiệm:

Thí nghiệm 1

�Có hiện tượng gì xảy ra đối với chốt ngang?

Chốt ngang bị gãy

C1: Khi nóng lên thanh thép xảy ra hiện tượng gì?

Thanh thép bị đốt nóng : nở dài ra

C2:Hiện tượng xảy ra với chốt ngang chứng tỏ điều gì?

Khi dãn nở vì nhiệt nếu bị ngăn cản thì thanh thép

có thể gây ra lực rất lớn

- Lắp các dụng cụ thí nghiệm như

hình 21.1b

+ Đặt thanh kim loại lên giá

+ Lắp chốt ngang ở phía ngoài

Thí nghiệm 2

C3 Nếu dùng một khăn tẩm nước lạnh phủ lên thanh thép thì chốt ngang cũng bị gãy Từ đó ta rút ra kết luận gì?

Khi co lại vì nhiệt nếu bị ngăn cản thanh thép có thể gây

ra lực rất lớn

:

C5 Em có nhận xét gì về chỗ tiếp nối hai đầu thanh ray xe lửa? Tại sao người ta lại phải làm như thế?

Chỗ tiếp nối hai đầu thanh ray có một khe hở nhỏ

Khi trời nóng, đường ray dài ra, do đó nếu không để

khe hở, sự nở vì nhiệt của đường ray sẽ bị ngăn cản, gây

ra lực rất lớn làm cong đường ray

Chỗ đường ray

bị cong lên do chỗ tiếp nối 2 thanh ray không

có đủ khe hở cho thanh ray

nở dài

Qua bài học này chúng ta có các biện pháp giáo

dục bảo vệ môi trường:

- Trong xây dựng (đường ray xe lửa, nhà cửa, cầu,…) cần tạo ra khoảng cách nhất định giữa các phần để các phần đó dãn nở

- Cần có biện pháp bảo vệ cơ thể, giữ ấm vào mùa đông và làm mát vào mùa hè để tránh bị sốc nhiệt, tránh ăn uống

thức ăn quá nóng hoặc quá lạnh

-Hai gối đỡ có cấu tạo không giống nhau.Một gối đỡ được đặt trên các con lăn, còn gối đỡ kia thì không

- Một đầu gối lên các con lăn tạo điều kiện cho cầu dài ra khi nóng lên mà không bị ngăn cản.

C6: Em hãy quan sát gối đỡ ở hai đầu cầu của cầu thép Hai gối đỡ

đó có cấu tạo giống nhau không ? Tại sao một gối đỡ phải đặt trên các con lăn ?

Các con lăn

Hình 21.3

- Có khoảng cách giữa các nhịp cầu

17

1.Thí nghiệm:

Quan sát hình dạng băng kép nếu bị hơ nóng trong hai trường hợp

sau : - Mặt đồng ở phía dưới

- Mặt đồng ở phía trên

Hình 21.4

Đồng

TH1: Mặt đồng ở phía dưới

Đồng

TH2: Mặt đồng ở phía trên

C7: Đồng và thép nở vì nhiệt giống hay khác nhau?

Các chất rắn khác nhau thì nở vì nhiệt khác nhau Vì vậy đồng và thép nở vì nhiệt khác nhau

C8: Khi bi hơ nóng thì băng kép luôn cong về phía nào? Tại

sao?

Khi bị hơ nóng băng kép luôn cong về phía thanh thép Do đồng dãn nở vì nhiệt nhiều hơn thép nên thanh đồng dài

hơn và nằm phía ngoài vòng cung

C9: Băng thép đang thẳng, nếu làm lạnh đi thì nó có bị cong không? Nếu có thì cong về phía thanh thép hay thanh đồng?

Kết luận:

Băng kép khi bị đốt nóng hoặc làm lạnh đều cong lại.

Do tính chất này, băng kép được ứng dụng vào việc đóng – ngắt tự động mạch điện (rơ-le trong đèn chớp- tắt, bàn là, nồi cơm điện ).

Băng kép Tiếp điểm

Bàn là điện

Tiếp điểm

Lá đồng

Lá thép

Băng kép Đèn báo

®iện

Đèn báo điện

Lá đồng

Lá thép

C10 Tại sao bàn là điện lại tự động tắt khi đã đủ nóng?

Khi đủ nóng, băng kép cong lên về phía thanh thép ,

làm ngắt mạch điện

Thanh đồng của băng kép ở thiết bị đóng ngắt của bàn là

này nằm ở phía trên hay dưới?

Thanh đồng nằm ở phía dưới

•Sự co dãn vì nhiệt khi bị ngăn cản có thể gây ra

những lực rất lớn.

•Băng kép khi bị đốt nóng hoặc làm lạnh đều cong lại

Người ta ứng dụng tính chất này của Băng kép

vào việc đóng –ngắt Tự động mạch điện.

Ghi nhớ