slide bài giảng tập HUẤN về dạy học TÍCH hợp ở TRƯỜNG PHỔ THÔNG

“Nếu nhà trường chỉ quan tâm dạy cho HS các khái niệm một cách rời rạc thì nguy cơ sẽ hình thành ở HS các suy luận khép kín, sẽ hình thành những con người “mù chức năng”, nghĩa là những

Trang 1

TẬP HUẤN VỀ DẠY HỌC TÍCH HỢP Ở

TRƯỜNG PHỔ THÔNG

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO VĨNH PHÚC

Trang 3

• Một nghiên cứu về khảo sát chương trình khoảng 20 nước của Viện KHGD Việt Nam cho thấy 100% các nước đều xây dựng chương trình theo hướng tích hợp Tiêu biểu như Hàn Quốc, Singapore, Malaysia, Úc, Pháp, Anh, Hoa Kì, Canada, Philippines…

CHUYÊN ĐỀ 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ DẠY HỌC TÍCH HỢP

Trang 4

• Hoạt động 1: Xác lập mục tiêu của dạy học tích

hợp

• Học viên làm việc cá nhân, sau đó làm việc nhóm để trả lời câu hỏi:

- Thầy/cô hiểu thế nào là dạy học tích hợp?

- Mục tiêu của dạy học tích hợp nhắm đến là gì?

Trang 5

KHÁI NIỆM DẠY HỌC TÍCH HỢP

Tích hợp là xác lập cái chung, cái toàn thể, cái thống nhất trên cơ

sở những bộ phận riêng lẻ.

DHTH là một quan điểm lý luận dạy học, hành động liên kết các đối tượng nghiên cứu, giảng dạy, học tập của cùng một lĩnh vực hoặc vài lĩnh vực khác nhau trong cùng một kế hoạch dạy học.

Trang 6

“Nếu nhà trường chỉ quan tâm dạy cho HS các khái niệm một cách rời rạc thì nguy cơ sẽ hình thành ở HS các suy luận khép kín, sẽ hình thành những con người “mù chức năng”, nghĩa là những người đã lĩnh hội kiến thức nhưng không có khả năng sử dụng các kiến thức đó hàng ngày”

Xavier Rogiers

“Nếu nhà trường chỉ quan tâm dạy cho HS các khái niệm một cách rời rạc thì nguy cơ sẽ hình thành ở HS các suy luận khép kín, sẽ hình thành những con người “mù chức năng”, nghĩa là những người đã lĩnh hội kiến thức nhưng không có khả năng sử dụng các kiến thức đó hàng ngày”

Xavier Rogiers

Trang 7

Làm việc nhóm:

tích hợp với dạy học một môn và điền vào bảng

sau Hãy lấy ví dụ minh họa

Bản chất của mục tiêu theo

đuổi

Kế hoạch dạy học

Tổ chức dạy học

Trung tâm của việc dạy

Hiệu quả của việc học

Trang 8

Mục tiêu Phục vụ cho mục tiêu chung của

một số nội dung thuộc các môn khác nhau

Xử lí riêng rẽ của từng môn học

Bản chất của mục tiêu theo

đuổi

Mục tiêu rộng, ưu tiên các mục tiêu chung Các mục tiêu trung gian đóng góp vào việc đạt được mục tiêu chung

Mục tiêu hạn chế hơn, chuyên biệt hơn( thường là các kiến thức và kĩ năng)

Kế hoạch dạy học Kết nối với lợi ích và sự quan tâm

của HS và cộng đồng Xuất phát từ một tình huống có liên quan tới nội dung của một môn học

Trang 9

Tổ chức dạy học Xuất phát từ vấn đề cần giải quyết

hoặc một dự án cần thực hiện, việc

tự chủ giải quyết vấn đề cầu viện vào các kiền thức, kĩ năng thuộc các môn học khác nhau.

Hoạt động học được cấu trúc chặt chễ theo tiến trình đã dự kiến(trước khi thực hiện hoạt động) hoặc diễn

tự phát

Trung tâm của việc dạy học Nhấn mạnh đặc biệt đến sự phát

triển và làm chủ mục tiêu lâu dài như là các phương pháp, kĩ năng và thái độ của người học

Đặc biệt nhằm tới việc làm chủ mục tiêu ngắn hạn như kiến thức

Kết quả của việc học Dẫn đến việc phát triển thái độ và kĩ

năng phức hợp, trí tuệ cũng như tình cảm(đánh giá, phân tích, phê phán, sáng tạo, làm việc nhóm) Hoạt động học dẫn đến việc tích hợp các kiến thức đã tiếp nhận

Dẫn đến việc tiếp nhận kiến thức và

kĩ năng phần lớn thông qua các thao tác tư duy như nhớ lại, tái tạo, sắp xếp

Trang 10

Có 3 mục tiêu cơ bản của dạy học tích hợp:

- Tránh trùng lặp về nội dung thuộc các môn học khác nhau.

-Tạo mối quan hệ giữa các môn học với nhau và với kiến thức thực tiễn.

- Tạo cơ hội để hình thành và phát triển năng lực, đặc biệt là năng lực giải quyết các vấn đề thực tiễn.

Trang 11

CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG HIỆN NAY

Chương trình kết cấu thành các môn học tách biệt.

Cấu trúc logic thể hiện sự rút gọn của khoa học tương ứng.

Còn mang tính hàn lâm, chưa coi trọng thực hành.

Chú trọng nội dung, chưa quan tâm phát triển năng lực người học.

Chưa chú trọng đến việc vận dụng kiến thức, kỹ năng đã học vào thực

tiễn cuộc sống.

Trang 12

Các quan điểm về dạy học tích hợp

Quan điểm của Forgaty (1991)

Dạng 1 Trong khuôn khổ các môn riêng rẽ

Trang 13

Các mức độ tích hợp:

Tích hợp trong nội bộ môn học: tìm kiếm sự kết nối giữa các nội dung, chủ đề;

Tích hợp đa môn: một chủ đề có thể xem xét trong nhiều môn học khác nhau;

Tích hợp liên môn: phối hợp sự đóng góp của nhiều môn học để nghiên cứu và giải quyết một tình huống;

Tích hợp xuyên môn: tìm cách phát triển ở học sinh những kỹ năng xuyên môn có tính chất chung và áp dụng được ở mọi nơi

Quan điểm của Xavier Rogier

Tích hợp là một quan điểm lí luận day học, tích hợp có nghĩa là sự hợp nhất, sự kết hợp, sự hòa nhập,…

Trang 14

Quan điểm của Susan M Drake

Trang 15

Liên môn (interdisciplinary): Tạo ra những kết nối giữa các môn học Chương trình cũng xoay quanh các chủ đề/ vấn đề chung, nhưng các khái niệm hoặc các

kĩ năng liên môn được nhấn mạnh giữa các môn chứ không phải trong từng môn riêng biệt.

Ví dụ: Chương trình và sách giáo khoa các môn khoa học của Pháp gồm: môn Lí- Hóa, môn Sinh- Địa chất (môn Khoa học về Trái đất).

Xuyên môn (transdisciplinary): Cách tiếp cận này bắt đầu bằng ngữ cảnh cuộc sống thực (real- life context) Nó không bắt đầu bằng môn học hay bằng những khái niệm hoặc kĩ năng chung

Các mức độ tích hợp

Trang 16

Hoạt động 1 Lựa chọn nội dung bài học tích hợp CHUYÊN ĐỀ 2: TỔ CHỨC DẠY HỌC TÍCH HỢP

Học viên làm việc cá nhân, sau đó làm việc nhóm để trả lời câu hỏi:

Những nguyên tắc lựa chọn nội dung tích hợp là gì? Chọn 1 chủ đề dạy học tích hợp Lựa chọn phương pháp tổ chức dạy học và kiểm tra, đánh giá chủ đề.

Sản phẩm nhóm được viết trên giấy A0

Trang 17

Hoạt động 1 Lựa chọn nội dung bài học tích hợp CHUYÊN ĐỀ 2: TỔ CHỨC DẠY HỌC TÍCH HỢP

Trên bình diện MÔN HỌC

Xuất phát từ một nội dung cụ thể của môn học.

Kết nối nội dung với các sự vật, hiện tượng thực tiễn.

Phân tích sự vật, hiện tượng thực tiễn.

Chỉ ra các kiến thức, kỹ năng có trong các môn học có liên quan Liệt kê danh sách các chủ đề; Thảo luận và thống nhất các chủ đề.

CHUYÊN ĐỀ 2: TỔ CHỨC DẠY HỌC TÍCH HỢP

Trang 18

Hoạt động 1 Lựa chọn nội dung bài học tích hợp

CHUYÊN ĐỀ 2: TỔ CHỨC DẠY HỌC TÍCH HỢP CHUYÊN ĐỀ 2: TỔ CHỨC DẠY HỌC TÍCH HỢP

Các nguyên tắc:

1 Đảm bảo mục tiêu giáo dục, hình thành và phát triển các năng lực cần thiết cho người học

2 Đáp ứng được các yêu cầu phát triển của xã hội, mang tính thiết thực, có ý nghĩa với người học

3 Đảm bảo tính khoa học và tiếp cận những thành tựu của khoa học kĩ thuật, đồng thời vừa sức với HS

4 Đảm bảo tính giáo dục và giáo dục vì sự phát triển bền vững

5 Tăng tính hành dụng, tính thực tiễn,quan tâm tới những vấn đề mang tính xã hội của

địa phương

6 Việc xây dựng các bài học/ chủ đề tích hợp dựa trên chương trình hiện hành

Trang 19

Hoạt động 1 Lựa chọn nội dung bài học tích hợp

CHUYÊN ĐỀ 2: TỔ CHỨC DẠY HỌC TÍCH HỢP CHUYÊN ĐỀ 2: TỔ CHỨC DẠY HỌC TÍCH HỢP

Trang 20

Thí dụ: Chủ đề nước trong chương trình hóa học 8 hiện

hành, có thể tích hợp với các nội dung môn Sinh học, môn

Vật lý và khoa học Trái đất.

Nước với Hóa học liên quan đến công thức phân tử, tính

chất vật lý, tính chất hóa học.

Nước với Sinh học liên quan đến các phản ứng sinh hóa

trong môi trường nước, …

Phân bố nước trong tự nhiên, bảo vệ nguồn nước chống ô

nhiễm liên quan đến khoa học Trái đất, …

CHUYÊN ĐỀ 2: TỔ CHỨC DẠY HỌC TÍCH HỢP Hoạt động 1 Lựa chọn nội dung bài học tích hợp

Trang 21

CHUYÊN ĐỀ 2: TỔ CHỨC DẠY HỌC TÍCH HỢP Hoạt động 1 Lựa chọn nội dung bài học tích hợp

Gợi ý một số chủ đề tích hợp liên môn khoa học tự nhiên

1 Nước : Dạy ở lớp 6 8 Thực phẩm : Dạy ở lớp 8

2 Không khí : Dạy ở lớp 7 9 Nguyên tử : Dạy ở lớp 7

3 Năng lượng : Dạy ở lớp 8 10 Con người và môi trường : Dạy ở lớp 9

4 Cây trồng : :Dạy ở lớp 7 11 Biến đổi khí hậu : Dạy ở lớp 9

5 Vật nuôi : Dạy ở lớp 7 12 Cấu tạo vật chất : Dạy ở lớp 7

6 Vật liệu : Dạy ở lớp 8 13 Tài nguyên thiên nhiên : Dạy ở lớp 6

14 Năng lượng điện : Dạy ở lớp 8

Trang 22

Hoạt động 2 Qui trình xây dựng bài học tích hợp CHUYÊN ĐỀ 2: TỔ CHỨC DẠY HỌC TÍCH HỢP

Học viên làm việc cá nhân, sau đó làm việc nhóm để trả lời câu hỏi: Những bước để xây dựng bài học tích hợp là gì?

Trang 23

Bước 1: Rà soát chương trình, SGK để tìm ra các nội dung dạy học gần giống nhau có liên

quan chặt chẽ với trong các môn học của chương trình, SGK; những nội dung liên quan đến vấn đề thời sự

Bước 2: Xác định bài học tích hợp và các địa chỉ tích hợp, bao gồm:

Tên bài học

Đóng góp của các môn vào bài học

Bước 3: Dự kiến thời gian (bao nhiêu tiết) cho bài học tích hợp.

Bước 4: Xác định mục tiêu của bài học tích hợp, bao gồm:

- Kiến thức

- Kĩ năng

- Thái độ

- Định hướng năng lực hình thành

Bước 5: Xây dựng nội dung của bài học tích hợp Căn cứ vào thời gian dự kiến, mục tiêu,

thậm chí cả đặc điểm tâm sinh lí và yếu tố vùng miền để xây dựng nội dung cho phù hợp

Bước 6: Xây dựng kế hoạch bài học tích hợp (chú ý tới các PPDH tích cực).

Trang 24

Hoạt động 2 Qui trình xây dựng bài học tích hợp CHUYÊN ĐỀ 2: TỔ CHỨC DẠY HỌC TÍCH HỢP

Tên bài học (tích

hợp)

Thời lượng dự kiến (tiết)

Mục tiêu Nội dung Đóng góp của các

môn vào bài học

Làm việc theo nhóm : Rà soát chương trình để hoàn thành bảng sau:

Trang 25

Hoạt động 3 Một số phương pháp, hình thức tổ chức dạy học tích hợp

Sử dụng kĩ thuật dạy học theo mảnh ghép

-Vòng 1 của kỹ thuật mảnh ghép, mỗi nhóm sử dụng giấy A0 để trình bày khái

niệm, đặc điểm, tiến trình và ưu, nhược điểm của mỗi phương pháp dạy học

-Vòng 2, chia lại nhóm, mỗi thành viên của nhóm mới có trách nhiệm báo cáo kết

quả thảo luận ở vòng 1 cho nhóm mới Sau đó trình diễn sản phẩm của mỗi nhóm

Trang 26

Hoạt động 3 Một số phương pháp, hình thức tổ chức dạy học tích hợp

Phân công ở vòng 1 như sau:

1 Nhóm 1 nghiên cứu phụ lục 2.5 về DHDA và tóm tắt trên giấy A0 – Tìm chủ đề vận dụng.

2 Nhóm 2 nghiên cứu phụ lục 2.6 về DH WebQuest và tóm tắt trên giấy A0 – Tìm chủ đề vận dụng.

3 Nhóm 3 nghiên cứu phụ lục 2.7.về DH dựa trên VĐ và tóm tắt trên giấy A0 – Tìm chủ đề vận dụng.

4 Nhóm 4 nghiên cứu phụ lục 2.8 về 02 kỹ thuật DHTC và tóm tắt trên giấy A0 – Tìm chủ đề vận dụng.

5 Nhóm 5 nghiên cứu phụ lục 2.8 về 02 kỹ thuật DHTC và tóm tắt trên giấy A0 – Tìm chủ đề vận dụng.

Vòng 2 Mỗi nhóm điểm danh từ 1 đến 5, nếu số người nhiều hơn 5 thì tuần hoàn Những ai có thứ tự 1 thành lập nhóm 1 mới, tương tự như vậy cho các nhóm 2, 3, 4, 5

Nhiệm vụ của các nhóm trong vòng 2 là thảo luận về từng PPDH, KTDH ở vòng 1, khả năng vận dụng vào DHTH, những ưu điểm, hạn chế của mỗi phương pháp.

Trang 27

DẠY HỌC THEO DỰ ÁN CHUYÊN ĐỀ 2: TỔ CHỨC DẠY HỌC TÍCH HỢP

Là một hình thức dạy học, trong đó người học thực hiện một nhiệm vụ học tập

phức hợp, có sự kết hợp giữa lí thuyết và thực tiễn, thực hành, tạo ra các sản phẩm

có thể giới thiệu

Trang 29

DẠY HỌC THEO DỰ ÁN

PHÂN LOẠI

•Theo chuyên môn

•Theo quỹ thời gian

•Theo nhiệm vụ

Trang 31

DẠY HỌC WEBQUEST- KHÁM PHÁ TRÊN MẠNG

Là một phương pháp dạy học, trong đó học sinh tự lực thực hiện trong nhóm một nhiệm vụ về một chủ đề phức hợp, ngắn với tình huống thực tiễn

Trang 32

DẠY HỌC WEBQUEST- KHÁM PHÁ TRÊN MẠNG

Trang 33

DẠY HỌC WEBQUEST

Ưu điểm

• Tránh sa lầy vào biển thông tin trên Internet

• …

Trang 34

DẠY HỌC GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

Là phương pháp dạy học lấy các vấn đề làm điểm xuất phát, làm bối cảnh cũng như động lực cho quá trình học tập Thông qua giải quyết vấn đề đặt ra, người học sẽ tự định hướng, chủ động, tự lực nắm vững kiến thức, kỹ năng, thái độ cũng như cách thức đạt được kiến thức đó

CẤU TRÚC DẠY HỌC : GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

•Nhận biết vấn đề

•Tìm các phương án giải quyết

•Quyết định các phương án giải quyết

Trang 35

DẠY HỌC GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

Ưu điểm

• Phương pháp này góp phần tích cực vào việc rèn luyện tư duy phê phán, tư

duy sáng tạo cho HS Trên cơ sở sử dụng vốn kiến thức và kinh nghiệm đã

có HS sẽ xem xét, đánh giá, thấy được vấn đề cần giải quyết

• Đây là phương pháp phát triển được khả năng tìm tòi, xem xét dưới nhiều

góc độ khác nhau Trong khi phát hiện và giải quyết vấn đề, HS sẽ huy động được tri thức và khả năng cá nhân, khả năng hợp tác, trao đổi, thảo luận với bạn bè để tìm ra cách giải quyết vấn đề tốt nhất

• Thông qua việc giải quyết vấn đề, HS được lĩnh hội tri thức, kĩ năng và

phương pháp nhận thực ("giải quyết vấn đề" không còn chỉ thuộc phạm trù phương pháp mà đã trở thành một mục đích dạy học, được cụ thể hóa thành một mục tiêu là phát triển năng lực giải quyết vấn đề, một năng lực có vị trí hàng đầu để con người thích ứng được với sự phát triển của xã hội)

Trang 36

MỘT SỐ KĨ THUẬT DẠY HỌC TÍCH CỰC

1 Kĩ thuật KWL (K: known- những điều đã biết; W: want to know- những điều

muốn biết; L: learned- những điều đã được học)

2 Kĩ thuật 5W1H (What, Where, When, Who, Why và How)

3 Kĩ thuật 3 lần 3 (Lấy thông tin phản hồi nhằm huy động sự tham gia tích cực của HS

- 3 điều tốt, 3 điều chưa tốt, 3 đề nghị cải tiến)

4 Kĩ thuật thu nhận thông tin phản hồi

5 Bản đồ tư duy

Trang 37

SỬ DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN HỖ TRỢ DẠY HỌC TÍCH HỢP

-Google Drive

- Wiki

Trang 38

Hoạt động 4 Đánh giá học sinh trong dạy học tích hợp

1 Khái niệm chung

Đánh giá là quá trình thu thập thông tin để xác định mức độ đạt được các mục tiêu giáo dục đề ra và đưa ra quyết định tác động vào quá trình giáo dục, đào tạo nhằm đạt được kết quả dạy học tối ưu nhất

2 Đánh giá kết quả học tập

a Khái niệm: Là quá trình thu thập và xử lí thông tin về trình độ, khả năng thực hiện

mục tiêu học tập của người học, tìm nguyên nhân, hệ quả

Đánh giá kết quả học tập được hiểu là đánh giá người học về học lực và hạnh kiểm

thông qua quá trình học tập các môn cũng như các hoạt động khác trong phạm vi nhà

trường

Trang 39

Hoạt động 4.Đánh giá học sinh trong dạy học tích hợp

- Cải tiến, dự báo

- Giúp người học tự đánh giá được quá trình học tập của mình, từ đó điều chỉnh tinh thần, thái độ, phương pháp học tập cho phù hợp Đồng thời, họ cũng rèn luyện được kĩ năng tự đánh giá, củng cố tính cẩn thận,

tự tin, nâng cao tinh thần trách nhiệm, tự chịu trách nhiệm về kết quả học tập của mình, góp phần phát huy tính tích cực trong học tập, qua đó nâng cao hiệu quả học tập.

Đánh giá KQ học tập của người học còn giúp nhà quản lí đi đến những quyết định cái tiến, hoàn thiện nội dung, phát triển phương pháp dạy học nhằm ngày càng nâng cao hiệu quả của quá trình dạy học.

Trang 40

Hoạt động 4.Đánh giá học sinh trong dạy học tích hợp

Xu hướng cũ Xu hướng mới

Các bài thi trên giấy được thực hiện vào cuối kì Nhiều bài tập đa dạng trong suốt quá trình học.

Học sinh bị động Học sinh chủ động.

Việc lựa chọn câu hỏi và tiêu chí đánh giá không

được nêu trước. Việc lựa chọn câu hỏi và tiêu chí đánh giá được nêu rõ từ trước Nhấn mạnh sự cạnh tranh Nhấn mạnh sự hợp tác.

Quan tâm đến mục tiêu cuối cùng của việc giảng dạy Quan tâm đến kinh nghiệm học tập của học sinh Chú trọng sản phẩm Chú trọng quá trình.

Tập trung vào kiến thức sách vở Tập trung vào năng lực thực tế.

d Xu hướng mới trong đánh giá kết quả học tập

Định dạng
Số trang	51
Dung lượng	1,92 MB