Qua thực tế làm cán bộ quản lý ở trường trung học phổ thôngTHPT một số năm tôi thấy rằng việc quản lý xây dựng kế hoạch còn có những bất cập, tồn tại như sau: Kế hoạch năm học còn chung
Trang 1SỞ GD&ĐT VĨNH PHÚC
TRƯỜNG THPT TRIỆU THÁI
- -BÁO CÁO KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU, ỨNG DỤNG SÁNG KIẾN
Tên sáng kiến: “ XÂY DỰNG KẾ HOẠCH-BIỆN PHÁP QUẢN
LÝ HIỆU QUẢ Ở TRƯỜNG THPT TRIỆU THÁI - LẬP THẠCH - VĨNH PHÚC”
Tác giả sáng kiến: Nguyễn Công Hiếu
Mã sáng kiến: 15.68…
Trang 2BÁO CÁO KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU, ỨNG DỤNG SÁNG KIẾN
1 Lời giới thiệu:
Trong cuộc sống hàng ngày, sau những thành công hay thất bại của bản thân, đồng nghiệp hay những người quen biết mỗi chúng ta đều tự đặt cho mình câu hỏi vì sao? Đồng thời thường có những suy nghĩ là có nên làm tiếp? cần phải làm như thế nào? nên làm từ đâu? trong thời gian nào? cần ai giúp đỡ? chi phí ban đầu….? Những suy nghĩ, lựa chọn thường xuyên đó chúng ta thường gọi là kế hoạch
Trong quản lý (nói chung) và quản lý nhà trường (nói riêng) quyết định
là giai đoạn đầu tiên và quan trọng nhất của chu trình quản lý, loại quyết định quan trọng hơn cả là kế hoạch Bởi lẽ, kế hoạch quy định mục tiêu quản lý nhiệm vụ cơ bản của sự phát triển trong hệ thống; những con đường, phương tiện, biện pháp chủ yếu để đạt được mục tiêu Với khối lượng chuyên môn, nghiệp vụ trong nhà trường ngày càng nhiều, có thay đổi và phức tạp thì việc xây dựng kế hoạch thực hiện là công việc cần thiết đối với các cấp quản lý trong trường Qua thực tế làm cán bộ quản lý ở trường trung học phổ thông(THPT) một số năm tôi thấy rằng việc quản lý xây dựng kế hoạch còn
có những bất cập, tồn tại như sau:
Kế hoạch năm học còn chung chung, mang tính hình thức, đối phó, chưa kịp thời; chưa phát huy được trí tuệ của cán bộ, giáo viên, nhân viên giỏi, có nhiều kinh nghiệm vào việc điều tra nhận định, đánh giá, dự báo tình hình đối tượng giáo dục trong năm học Một số kế hoạch không sát hợp với thực tế, đôi khi lan man, dài dòng, nghe, đọc một lần khó nắm bắt được thông tin chính Thậm chí, đã thể hiện xây dựng trong kế hoạch năm học nhưng lại yêu cầu xây dựng riêng ra kế hoạch tác nghiệp Bên cạnh đó, chưa có những mẫu chung(đặc biệt là kế hoạch tác nghiệp) nên không có sự thống nhất trong các trường THPT
Trang 3Xuất phát từ những lý do chủ quan và khách quan nêu trên, tôi mạnh
dạn lựa chọn đề tài “Xây dựng kế hoạch, biện pháp quản lý hiệu quả ở
Trường trung học phổ thông Triệu Thái - Lập Thạch - Vĩnh Phúc”.
2 Tên sáng kiến: “XÂY DỰNG KẾ HOẠCH, BIỆN PHÁP QUẢN LÝ
HIỆU QUẢ Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG TRIỆU THÁI - LẬP THẠCH - VĨNH PHÚC”
3 Tác giả sáng kiến:
- Họ và tên: Nguyễn Công Hiếu
- Địa chỉ tác giả sáng kiến: Trường THPT Triệu Thái
- Số điện thoại: 0984870107; E-mail:
nguyenconghieu.phttrieuthai@vinhphuc.edu.vn
4 Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến:
- Họ và tên: Nguyễn Công Hiếu
- Địa chỉ: Trường THPT Triệu Thái
5 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến:
Quản lý giáo dục
6 Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử:
15/8/2018
7 Mô tả bản chất của sáng kiến:
7.1 Về nội dung của sáng kiến:
7.1.1 Thực trạng của việc xây dựng và thực hiện kế hoạch:
7.1.1.1 Thế nào là kế hoạch:
Kế hoạch được hiểu như sau: Toàn thể những việc dự định làm, gồm nhiều công tác sắp xếp có hệ thống, qui vào một mục đích nhất định và thực hiện trong một thời gian đã tính trước
Trang 47.1.1.2 Nguyên nhân của việc bất cập trong thực hiện và xây dựng kế hoạch:
Thực hiện các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn của các cấp ủy đảng, của HĐND - UBND tỉnh Vĩnh Phúc, huyện Lập Thạch, của Bộ GD&ĐT và đặc biệt là của lãnh đạo và các phòng chức năng Sở GD&ĐT Vĩnh Phúc, trong những năm qua Trường THPT Triệu Thái đã thực hiện tương đối tốt công tác xây dựng và triển khai thực hiện kế hoạch có hiệu quả
Với khối lượng chuyên môn, nghiệp vụ trong nhà trường ngày càng nhiều, có thay đổi và phức tạp thì việc xây dựng kế hoạch và triển khai thực hiện khoa học, phù hợp, hiệu quả là công việc cần thiết đối với các cấp quản
lý trong trường
Nhận thức được điều đó, hàng năm Chi bộ, Ban giám hiệu nhà trường
đã thống nhất được những vấn đề, những lĩnh vực cần thực hiện, cần triển khai; mục tiêu phấn đấu chung và cụ thể cho mỗi lĩnh vực Đồng thời cũng phân công trách nhiệm xây dựng kế hoạch cho mỗi cá nhân, tập thể cán bộ quản lý trong trường Trong đó tập trung chủ yếu vào việc tiếp cận chất lượng Dạy-Học và các biện pháp quản lý Đặc biệt, nhà trường đã xác định được mục tiêu trong kế hoạch thực hiện nhiệm vụ chung, từ đó có căn cứ để xác định các mục tiêu cho kế hoạch tác nghiệp
Tuy nhiên, dù đã thường xuyên được tập huấn, hướng dẫn, giúp đỡ Song, vì đại đa số các tổ trưởng chuyên môn, trưởng các tổ chức, đoàn thể trong trường đều là những giáo viên trẻ, mới vào nghề chưa có nhiều kinh nghiệm, chưa có tư duy chiến lược, đôi khi bị động và phải gánh vác khối lượng công việc tương đối lớn của nhà trường, xã hội và gia đình nên có một
số đồng chí xây dựng kế hoạch còn sơ sài, dập khuôn, hình thức, không thể hiện rõ được việc đổi mới phương pháp
Bên cạnh đó, có những vấn đề, lĩnh vực đã được thể hiện trong kế hoạch nhiệm vụ năm học (kế hoạch chung), nhưng do yêu cầu công việc và chỉ đạo của cấp trên vẫn phải xây dựng và đưa vào kế hoạch tác nghiệp, như:
Trang 5kế hoạch thi đua hai tốt, kế hoạch xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực…
Những kế hoạch cơ bản được xây dựng và triển khai trong năm học ở Trường THPT Triệu Thái, cụ thể qua bảng thống kê sau:
TT Tên kế hoạch (KH) Thời gian
xây dựng
Người chịu trách nhiệm chính
Thành phần tham gia xây dựng
1. KH Nhiệm vụ năm học Tháng 8 Hiệu trưởng Toàn thể
CB-GV-NV (TT)
2 KH Hoạt động chuyên môn Tháng 8 Phó hiệu trưởng
phụ trách chuyên môn (PHT CM)
Ban giám hiệu và giáo viên (BGH, GV)
3 KH Bồi dưỡng học sinh giỏi Tháng 9 PHT CM BGH, GV
4 KH Phụ đạo học sinh yếu
kém
Tháng 10 PHT CM BGH, GV
5 KH HĐ Dạy thêm-học thêm Tháng 9 PHT CM BGH, GV
6 KH Dạy tự chon bám sát Tháng 8 PHT CM BGH, GV
7 KH Ôn thi THPT QG Tháng 3 PHT CM BGH, GV
8 KH Giáo dục Nghề PT Tháng 8 Phó hiệu trưởng
phụ trách cơ sở vật chất (PHT CSVC)
BGH, GV
9 KH Lao động- hướng nghiệp Tháng 8 PHT CSVC TT
10 KH Khai thác, sử dụng
TBDH
Tháng 8 Phó hiệu trưởng
phụ trách bồi dưỡng giáo viên (PHT BD)
TT
11 KH Sử dụng PHBM Tháng 8 PHT BD TT
12 KH Bồi dưỡng giáo viên Tháng 7 PHT BD BGH, GV
13 KH Công tác kiểm tra nội bộ Tháng 9 Hiệu trưởng TT
14 KH Ba công khai Tháng 8 Hiệu trưởng TT
15 KH Hoạt động tổ chuyên
môn
Tháng 8 Các tổ trưởng BGH, GV
16 KH Hoạt động tổ Văn phòng Tổ trưởng HC TT
17 KH Hoạt động thư viện Tháng 8 PHT CSVC TT
18 KH Hoạt động NGLL Tháng 8 BT Đoàn TT
19 KH Hoạt động công tác Đoàn Tháng 9 BT Đoàn TT
20 KH Hoạt động Công đoàn Tháng 8 CT Công đoàn TT
Trang 621 KH Đại hội TDTT Tháng 9 PHT CSVC TT
22 KH Ngoại khóa GD pháp
luật
Tháng 9 BT Đoàn TT
23 KH Thi kiểm tra HK1 Tháng 11 PHT CM BGH, GV
24 KH Thi kiểm tra HK 2 Tháng 4 PHT CM BGH, GV
25 KH Kiểm tra hồ sơ lớp 12 Tháng 3 PHT CSVC BGH, GV 12
26 KH Khảo sát thi chuyên đề
lần 1, 2, 3,4
Tháng 10,
12, 02,4
PHT CM TT
27 KH Tổ chức HNCCVC Tháng 9 Hiệu trưởng TT
28 KH Tổ chức Hội giảng Tháng 10 CT Công đoàn BGH, GV
29 KH Tổ chức chào mừng
20-11
Tháng 10 CT Công đoàn TT
30 KH Tổ chức chào mừng
20-10
Tháng 10 CT Công đoàn TT
31 Tổ chức chào mừng 03-02 Tháng 01 BT Đoàn TT
32 Tổ chức chào mừng 08-03 Tháng 02 CT Công đoàn TT
33 Tổ chức chào mừng 26-3 Tháng 01 BT Đoàn BGH, GV
34 Tổ chức chào mừng 30-4 Tháng 03 BT Đoàn TT
35 Tổ chức chào mừng 19-5 Tháng 04 BT Đoàn TT
36 Hoạt động trong hè Tháng 5 Hiệu trưởng TT
37 Tổ chức khai giảng Tháng 8 Hiệu trưởng TT
38 Sơ kết học kỳ 1 Tháng 11 Hiệu trưởng TT
39 Tổng kết năm học Tháng 4 Hiệu trưởng TT
40 KH Tuyển sinh vào lớp 10 Tháng5 Hiệu trưởng BGH, GV
41 KH Thực hiện cuộc vận động
“Học tập và làm theo…”
Tháng 8 Hiệu trưởng TT
42 KH Xây dựng trường học
thân thiện…
Tháng 8 Hiệu trưởng TT
43 KH Tổ chức mừng Đảng
mừng xuân
Tháng 01 BT Đoàn TT
44 KH Công tác Khảo thí Tháng 9 PHT CM BGH, GV
45 KH Sử dụng CNTT Tháng 8 PHT BD TT
46 KH Công tác pháp chế Tháng 9 PHT CSVC TT
47 KH Công tác HSSV Tháng 9 PHT CSVC TT
48 KH Phòng cháy chữa cháy Tháng 8 PHT CSVC TT
49 KH Y tế học đường Tháng 8 PHT CSVC TT
50 KH Vệ sinh môi trường Tháng 8 Tổ trưởng HC TT
51 KH học tập GDQP-AN Tháng 8 PHT CSVC BGH, GV
…
7.1.2 Vai trò của người cán bộ quản lý:
Trang 7Để tổ chức, duy trì các hoạt động giáo dục nói chung, việc xây dựng và thực hiện kế hoạch nói riêng người cán bộ quản lý (bao gồm quản lý từ cấp thấp nhất như giáo viên chủ nhiệm, tổ trưởng, tổ phó chuyên môn) thì vai trò của người cán bộ quản lý (CBQL) là rất quan trọng Ngoài việc phải là người tiên phong, đi đầu mà còn phải là người thường xuyên theo dõi, kiểm tra, giám sát, đánh giá và đôn đốc việc xây dựng và thực hiện kế hoạch của cán
bộ, giáo viên, nhân viên trong trường
7.1.3 Những yêu cầu trong công tác xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch:
7.1.3.1 Phát hiện sớm những bất cập và tồn tại của kế hoạch.
Người cán bộ quản lý phải luôn nắm bắt thực tế, giám sát chặt chẽ để tìm ra những tồn tại, bất cập Từ đó có những điều chỉnh bổ sung sao cho sát với thực tế của đơn vị
Người CBQL phải tìm ra được nguyên nhân chủ quan, khách quan của bất cập, tồn tại trong xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch, tham mưu, đề xuất với cấp trên; đồng thời chỉ đạo cấp dưới thực hiện đảm bảo tính hợp lý, hiệu quả
7.1.3.2 Cán bộ quản lý là một nhà tổ chức, nhà khoa học:
CBQL, đặc biệt lại là CBQL giáo dục phải biết thiết kế, xây dựng kế hoạch phù hợp với những cái đã có của đơn vị, phấn đấu đạt được cái chưa có
và cái đơn vị bạn không có
CBQL phải là nhà tổ chức thông thái, sáng tạo, thực hiện có kế hoạch nhưng không dập khuân máy mọc mà vẫn đạt được mục đích, chỉ tiêu đề ra
7.1.3.3 CBQL phải “bắt đúng bệnh” để từ đó “trị đúng thuốc”.
CBQL nắm được bất cập, tồn tại, nguyên nhân chủ quan, nguyên nhân khách quan, thực trạng của việc xây dựng kế hoạch và tổ chức thực hiện kế hoạch hiện nay để tìm ra các giải pháp hợp lý
Trang 87.1.4 Biện pháp thực hiện:
7.1.4.1 Phương pháp nghiên cứu lý luận:
Để xây dựng một bản kế hoạch theo từng lĩnh vực trong năm học hoặc trong một nhiệm kỳ có chất lượng, người CBQL phải hiểu rõ yêu cầu cầu kế hoạch, nhận thức đúng bản chất, ý nghĩa của công tác xây dựng kế hoạch và các bước tiến hành
Kế hoạch thực chất là hoạt động tính toán, cân đối giữa nhu cầu và khả năng, lựa chọn sắp xếp các công việc và giải pháp thực hiện nhằm đạt được mục tiêu đề ra một cách tốt nhất
Khi xây dựng kế hoạch CBQL phải quán triệt đầy đủ đường lối, quan điểm của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, hướng dẫn chỉ đạo của cấp trên
Qua điều tra nhận thức của 20 giáo viên năm học 2018-2019 Trường THPT Triệu Thái về ý nghĩa việc xây dựng kế hoạch hoạt động chuyên môn trong năm học, kết quả đạt được:
Nhận thức Rất cần thiết Cần thiết Không cần thiết
7.1.4.2 Phương pháp quan sát:
Kế hoạch trước khi ban hành phải được thể hiện cụ thể, rõ ràng, yêu cầu phải đạt, thời hạn hoàn thành, người thực hiện, mức độ vừa phải
Kế hoạch phải được công khai và được triển khai tới từng thành viên của đơn vị
Kế hoạch do ai ban hành thì phải được người đó đôn đốc thực hiện và giám sát việc thực hiện
Sau khi thực hiện thì phải tổ chức đánh giá, rút kinh nghiệm
Trang 9Qua quan sát 06 giáo viên chủ nhiệm lớp 12 đăng ký tham gia kế hoạch
trực đầu giờ truy bài, kết quả đạt được như sau:
Nội dung Trực đủ
số buổi
Trực thiếu dưới 5 buổi
Trực thiếu từ
6 đến 10 buổi
Trực thiếu trên 10 buổi
Không trực
Ghi chú
Từ kết quả trên, CBQL có căn cứ để phản hồi, đánh giá người thực hiện, cung cấp được thông tin cho các tổ chức khác…
7.1.4.3 Phương pháp điều tra:
Trước khi ban hành kế hoạch cần phải thảo luận rộng rãi trong tập thể đơn vị hoặc đại diện các tổ chức đoàn thể, hoặc đại diện các tổ chức, cá nhân chịu trách nhiệm xây dựng Bởi vì thông qua việc thảo luận, một mặt tập hợp được được trí tuệ tập thể vì sự nghiệp chung, hạn chế được những sai sót, tạo điều kiện để quần chúng tham gia quản lý đơn vị; mặt khác mọi người sẽ hiểu
rõ hơn nhiệm vụ của đơn vị, xác định được trách nhiệm của bản thân, có nhận thức, thái độ đúng đắn về mối quan hệ giữa cá nhân-tập thể-xã hội
Qua điều tra, lấy ý kiến về việc xây dựng kế hoạch Chuyên môn của trường tại hội nghị Cán bộ CC-VC năm học 2018-2019, kết quả như sau:
Số người dự Số người góp
ý vào kế hoạch
Số không tham gia góp ý
Số biểu quyết tán thành
Số không tán thành
Số người không tham gia góp ý là 34, tuy nhiên số tán thành lại đạt 100% Như vậy kế hoạch đã được đồng thuận cao
7.1.4.4 Phương pháp tổng kết kinh nghiệm:
Trang 10CBQL sau khi xây dựng, phải thường xuyên giám sát, đôn đốc tổ chức thực hiện kế hoạch Định kỳ theo quý, kỳ, năm phải tiến hành sơ, tổng kết Qua đó nhận định, xếp loại, có các hình thức biểu dương khen thưởng kịp thời, đồng thời có các biện pháp xử lý, phê bình, kỷ luật nghiêm khắc với những thành viên thực hiện không tốt kế hoạch đề ra
Bên cạnh đó phải triển khai, xây dựng được phương hướng, nhiệm vụ trong thời gian tiếp theo Tránh việc tự thỏa mãn khi đã đạt, vượt chỉ tiêu hoặc chán nản khi không đạt chỉ tiêu đề ra Đưa ra được nhiều biện pháp kích thích, thúc đẩy được mọi người tham gia…
7.1.5 Những hạn chế trong xây dựng và triển khai thực hiện kế hoạch:
Trong thực tế xây dựng kế hoạch tại đơn vị còn có một số tập thể, cá nhân thực hiện sơ sài, qua loa; sai cấu trúc cơ bản; chưa thể hiện đầy đủ các yêu cầu của kế hoạch; chưa đưa được các nội dung trọng tâm vào kế hoạch; chưa nghiên cứu thực tế và đưa ra các chỉ tiêu cụ thể để phấn đấu; áp đặt ý tưởng cá nhân của người xây dựng mà không thông qua ý kiến tập thể hoặc không có sự trao đổi của tập thể mà giao khoán cho một cá nhân thực hiện; chưa có các biện pháp khả thi; chưa bổ sung kịp thời các phát sinh vào kế hoạch; …
Trong quá trình triển khai thực hiện có một số cá nhân, cá nhân đại diện cho tập thể chưa bám vào kế hoạch đã xây dựng; thực hiện kế hoạch theo cách
có hình thức mà chưa chú trọng đến hiệu quả, chất lượng công việc; chưa phấn đấu hoàn thành chỉ tiêu đề ra hoặc thực hiện một cách qua lao, đại khái, thực hiện không theo kế hoạch; các kế hoạch chồng chéo gây khó thực hiện; chưa tổ chức đánh giá việc xây dựng và thực hiện kế hoạch…
7.1.6 Biện pháp khắc phục các hạn chế:
Để khắc phục các hạn chế, tồn tại trong công tác xây dựng và triển khai thực hiện kế hoạch, theo tôi cần các biện pháp sau:
Trang 11- Tích cực tuyên truyền vai trò, tầm quan trọng của việc xây dựng và thực hiện kế hoạch trong công việc cũng như trong cuộc sống đối với mọi người Nêu cao tính tập thể và dân chủ trong xây dựng kế hoạch, nhất là đối với chiến lược phát triển của đơn vị
- Trong đơn vị có sự phân công công việc, quy định trách nhiệm cụ thể đối với mỗi thành viên để thực hiện tốt nhiệm vụ được giao, đặc biệt là nhiệm
vụ chính trị đặc thù Hình thành thói quen làm việc theo kế hoạch trong công việc cũng như trong cuộc sống
- Trước khi xây dựng kế hoạch phải nghiên cứu kỹ các hướng dẫn chỉ đạo, kế hoạch của cấp trên, của đồng cấp để tránh trùng lắp, chồng chéo, khó thực hiện
- Các cấp lãnh đạo thường xuyên đôn đốc, giám sát, kiểm tra cấp dưới việc xây dựng và thực hiện kế hoạch; kịp thời chỉ ra các tồn tại để khắc phục
- Mỗi cá nhân, tổ chức thường xuyên bám sát kết hoạch, tổ chức đánh giá để phát hiện sớm hạn chế cũng như tôn trọng góp ý của cá nhân, tổ chức khác để điều chỉnh bổ sung kế hoạch hợp lý và thực hiện kế hoạch hiệu quả
- Thường xuyên có các hình thức động viên để khích lệ những cá nhân, tập thể xây dựng và triển khai các kế hoạch phù hợp, khoa học, hiệu quả Đồng thời kiên quyết, nghiêm khắc với các tập thể cá nhân vi phạm, không thực hiện kế hoạch chung, kế hoạch được giao
7.2 Khả năng áp dụng của sáng kiến:
Trong năm học trước và năm học 2018-2019 tôi được nhà trường phân công phụ trách và xây dựng kế hoạch trong các lĩnh vực: Phân công giảng dạy, sắp xếp thời khóa biểu, Nghề phổ thông, Giáo dục thể chất, Giáo dục quốc phòng, giám sát khối 10, công tác HSSV, Pháp chế … Trong quá trình