Một số biện pháp nâng cao chất lượng cho trẻ mẫu giáo 5 6 tuổi trong trường mầm non làm quen với văn học

Chính vì vậy mà việc cho trẻ làm quenvăn học là một hoạt động không thể thiếu được đối với trẻ ở lứa tuổi mầm non,Làm quen với tác phẩm văn học nhằm dẫn dắt, hướng dẫn trẻ cảm nhận những

BÁO CÁO KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU, ỨNG DỤNG SÁNG KIẾN

1 Lời giới thiệu

Giáo dục mầm non là ngành học mở đầu trong hệ thống giáo dục quốcdân, là cấp học đặt nền móng cho các cấp học sau này với mục tiêu là giúp trẻphát triển về thể chất tình cảm, trí tuệ, thẩm mĩ hình thành những yếu tố đầu tiên

về nhân cách, chuẩn bị cho trẻ vào lớp 1

Trẻ trong lứa tuổi mầm non và đầu tiểu học luôn có nhu cầu được nói chuyện, chia sẻ với người thân mỗi ngày Con không tìm kiếm lời khuyên, sự răn dạy mà cần được bố mẹ lắng nghe, trò chuyện cùng Hãy kể cho con nghe những câu chuyện thú vị trước giờ đi ngủ và dành thời gian chơi đùa cùng con

để tình cảm gia đình gắn kết, bền chặt!( Câu danh ngôn của người Mỹ)

Theo Usinxkin: “Ngôn ngữ là cơ sở của mọi sự phát triển trí tuệ và là kho tàng của mọi kiến thức Tất cả mọi sự hiểu biết đều bắt đầu từ ngôn ngữ, thông qua ngôn ngữ và trở lại cũng bằng ngôn ngữ.”

Xuất phát từ những quan điểm đó cho chúng ta thấy ở trường mầm nonviệc giáo dục ngôn ngữ cho trẻ là một nhiệm vụ vô cùng quan trọng để pháttriển toàn diện nhân cách, trí tuệ cho trẻ Chính vì vậy mà việc cho trẻ làm quenvăn học là một hoạt động không thể thiếu được đối với trẻ ở lứa tuổi mầm non,Làm quen với tác phẩm văn học nhằm dẫn dắt, hướng dẫn trẻ cảm nhận nhữnggiá trị nội dung, nghệ thuật phong phú trong tác phẩm, khơi gợi ở trẻ sự rungđộng, hứng thú đối với văn học, có ấn tượng về những hình tượng nghệ thuật,cái hay cái đẹp của tác phẩm và thể hiện sự cảm nhận đó qua các hoạt độngmang tính chất văn học nghệ thuật như đọc thơ Kể chuyện, chơi trò chơi đóngkịch; Cao hơn là tiến tới sáng tạo ra những vần thơ, câu chuyện theo tưởngtượng của mình, góp phần hình thành và phát triển toàn diện nhân cách trẻ

Từ khi còn nằm trong nôi, ở lớp nhà trẻ trẻ đã được đắm mình trongnhững lời hát ru của cô, được nghe những âm thanh nhịp điệu, những bài hát,những câu chuyện, bài thơ cô đọc, cô kể Thế giới thơ ca đó nó đã để lại trongtâm trí của trẻ từ những ấn tượng sâu sắc về những ông bụt, bà tiên, âm hưởngthơ ca cổ tích Những âm hưởng ấy rất gần gũi, dịu hiền là nguồn nước tronglành, tưới mát tâm hồn trẻ Cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học, trẻ được hoáthân vào những nhân vật ngộ nghĩnh, ly kỳ trong những câu chuyện cổ tích,những bài ca dao, đồng dao mang truyện, thơ đến cho trẻ, hay nói cách kháccho trẻ làm quen với tác phẩm văn học đã mở mang nhận thức của trẻ Có thểnói tác phẩm văn học phản ánh muôn mặt của thế giới xung quanh trẻ Thôngqua đó giúp trẻ chính xác hoá các biểu tượng về thực tế xã hội xung quanh Dầndần từng bước cung cấp cho trẻ những khái niệm mở rộng

Văn học đã góp phần giáo dục đạo đức và bồi dưỡng những phẩm chấttâm hồn cho trẻ, giáo dục trẻ tình yêu gia đình, yêu thương, chia sẻ, giúp đỡnhững người xung quanh gần gũi với trẻ, sống ngay thẳng, sống chân thật, dũngcảm, khiêm tốn, vị tha Biết phân biệt cái thiện, cái ác Thông qua các câu

chuyện, bài thơ giáo dục cho trẻ tình cảm thẩm mỹ, phát triển vốn từ, tích luỹvốn kinh nghiệm văn học Để giúp trẻ có tâm thế vững chắc bước vào bậc họctiếp theo.

Trong những năm qua lớp 5 Tuổi C luôn được Ban Giám hiệu quan tâmđầu tư về cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học để phục vụ chuyên đề Như sáchtruyện, tranh ảnh minh họa thơ, truyện, đồ chơi…Trong quá trình dạy trẻ tôinhận thấy được đặc điểm của bộ môn văn học rất phù hợp với việc phát triểnngôn ngữ cho trẻ Văn học giúp trẻ tích lũy được, vốn từ ngữ phong phú, đadạng giúp trẻ nói rõ ràng, nói chuẩn tiếng việt, diễn đạt ngôn ngữ mạch lạc rõ

ràng hơn Chính vì vậy mà tôi đã đi sâu vào nghiên cứu chọn đề tài: “Một số biện pháp nâng cao chất lượng cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi trong trường mầm non làm quen với văn học” để phát triển ngôn ngữ cho trẻ một cách tốt nhất tạo tiền

4 Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến: Vũ Thị Việt

5 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Phát triển ngôn ngữ

6 Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử

Từ tháng 2/2018 đến tháng 2/2019

7 Mô tả bản chất của sáng kiến

7.1 Nội dung của sáng kiến

7.1.1 Cơ sở lý luận khoa học liên quan đến việc cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học

Cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học là làm quen với tác phẩm nghệthuật Cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học là thực hiện nhiệm vụ trọng tâmcủa ngành học Mầm non đó là lĩnh vực phát triển ngôn ngữ – giáo dục nghệthuật Vậy thế nào là cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học? Từ những vẻ đẹpnhỏ nhặt thường ngày trong cư xử mang tính người mà nảy sinh ra những hànhđộng cao thượng, tính cách nhân ái vì con người Những tác phẩm văn học chotrẻ Mầm non có ảnh hưởng lớn đến việc giáo dục đến phát triển ngôn ngữ chotrẻ Những hình tượng tươi sáng, những bức tranh giàu chất thơ của thiên nhiênđược vẽ lên trong tác phẩm, nhạc điệu của những vần thơ, tính chuẩn xác, biểucảm của ngôn ngữ được các cháu yêu thích Cảm nhận được vẻ đẹp của ngônngữ từ đó trẻ ghi nhớ và hứng thú đọc và kể lại câu chuyện, bài thơ Vốn từ ngữ

tăng lên, ngôn ngữ của trẻ trở nên phong phú, tích cực Tình yêu ngôn ngữ nghệthuật của trẻ cần được giáo dục ngay từ thời thơ ấu trẻ sẽ mang tình yêu đó đếntrường phổ thông và mai sau các cháu sẽ thêm yêu văn học nước nhà.

Trong thực tế việc dạy trẻ Mầm non làm quen với tác phẩm văn học chỉ mangtính chất đáp ứng đủ chương trình mà chưa chú ý đến việc hình thành cảm thụvăn học cho trẻ, chưa chú ý đến vẻ đẹp nội dung cũng như hình thức của các tácphẩm văn học trong quá trình dạy, giáo viên còn thiếu sự nhạy cảm và linh hoạttrong việc sử dụng biện pháp thủ thuật khi dạy trẻ làm quen với tác phẩm vănhọc Vì vậy giờ học vẫn chưa đạt kết quả cao Bên cạnh đó còn nguyên nhânkhách quan là giáo viên mới thực hiện chương trình Giáo dục Mầm non còn hạnchế về hình thức tổ chức, cách lựa chọn nội dung theo chủ đề, theo hướng mởnên phần nào ảnh hưởng đến việc tổ chức các hoạt động nhằm nâng cao chấtlượng cho trẻ làm quen với văn học trong nhà trường

7.1.2 Ý nghĩa của việc cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học.

Việc giáo dục trẻ mầm non có một vị trí vô cùng quan trọng như nhà văn AS

Makarenco đã viết “Những cơ sở căn bản của việc giáo dục con người đã được hình thành trước 5 tuổi Những điều dạy cho trẻ trong thời kì này chiếm 90% tiến trình giáo dục của cuộc đời về sau việc giáo dục vẫn được tiếp tục nhưng

đó là lúc hái hoa nếm quả, còn những nụ hoa đã được vun trồng ngay trong 5 năm đầu tiên”

Từ quan điểm trên cho thấy để phát triển toàn diện về mọi mặt cho trẻ thì việcgiáo dục ngôn ngữ cho trẻ là hết sức quan trọng và phải bắt đầu từ rất sớm, vìngay từ khi sinh ra trẻ đã có khả năng ngôn ngữ và người lớn phải thực hiện sựgiáo dục ngôn ngữ cho trẻ bằng tiếng mẹ đẻ qua các hình thức khác nhau Ngoài

sự giáo dục của gia đình, trường mầm non cũng là môi trường đầu tiên trong hệthống giáo dục quốc dân, đảm nhận việc giáo dục ngôn ngữ cho trẻ Trong đóvăn học là một bộ môn không thể thiếu được trong chương trình giáo dục mầmnon Nó góp phần hình thành trí tuệ, tình cảm, đạo đức và phát triển vốn ngônngữ tốt nhất cho trẻ Những ấn tượng đẹp đẽ về những hình tượng nghệ thuậttrong tác phẩm sẽ thúc đẩy ham muốn sáng tạo nghệ thuật của trẻ Những bàithơ, câu chuyện, tranh vẽ… là mô hình mô phỏng thế giới bên ngoài để trẻ thỏamãn nhu cầu tự thể hiện mình qua các tác phẩm

7.1.3 Vai trò của văn học đối với trẻ mầm non

Việc cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học là cơ sở căn bản đầu tiên trong

việc giáo dục con người, nếu không có văn học sẽ không bao giờ giúp trẻ hiểu

sâu được những cái hay cái đẹp của con người mới trong cuộc sống xung quanhtrẻ Thông qua nội dung các tác phẩm giáo dục trẻ biết yêu quý người hiền lành,

biết ơn và kính yêu ông bà, bố mẹ, anh chị, bạn bè, biết nhường nhịn em nhỏ

Hơn nữa cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học còn là phương tiện pháttriển ngôn ngữ cho trẻ, trẻ có đủ vốn từ để nói năng lưu loát, diễn đạt ngắn gọnbiết sử dụng từ đúng lúc, đúng chỗ, không những thế mà việc dạy trẻ làm quen

với những từ ngữ nghệ thuật như từ tượng hình, từ tượng thanh giúp trẻ pháttriển trí tưởng tượng, óc quan sát, khả năng tư duy độc lập trong suy nghĩ.

Khi trẻ có vốn ngôn ngữ phong phú và trẻ luôn biết nhận ra điều hay lẽ phảithì đó là những cơ sở tất yếu để hình thành nên những con người có ích cho xãhội

Thông qua nội dung của tác phẩm giáo dục trẻ biết yêu quý người hiền lành,biết ơn, kính yêu ông bà cha mẹ, anh chị, bạn bè, biết nhường nhịn em nhỏ

a) Khái niệm và đặc trưng của truyện, thơ, ca dao, đồng dao.

Theo tác giả Nguyễn Xuân Nam trong cuốn “Từ điển văn học”: “Truyệnthuộc loại tự sự, có hai thành phần chủ yếu là cốt truyện và nhân vật Thủ phápnghệ thuật chính là kể Truyện thừa nhận vai trò rộng rãi của hư cấu và tưởngtượng Tùy theo nội dung phản ánh, dung lượng, chủ thể sáng tác cụ thể màtruyện được chia làm nhiều loại: Truyện dân gian, truyện ngắn, truyện vừa,truyện dài (Cũng gọi là tiểu thuyết), truyện nôm, truyện khuyết danh”

Truyện là phương tiện quan trọng với sự phát triển nhân cách nói chung,

sự phát triển ngôn ngữ của trẻ nói riêng Ở mỗi lứa tuổi trẻ khác nhau truyện lạimang những đặc điểm riêng phù hợp với trình độ nhận thức, nét tâm lý bao trùmcủa lứa tuổi bên cạnh tính đặc trưng của thể loại

Những tác phẩm truyện dành cho lứa tuổi trẻ mầm non thường ngắn gọn,

rõ ràng Sự ngắn gọn không chỉ thể hiện ở dung lượng tác phẩm mà còn thể hiệntrong cả câu văn, phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý của trẻ Truyện thường cókết cấu đối lập, tương phản, giúp cho trẻ dễ nắm bắt được cốt truyện, dễ hiểu nộidung, ý nghĩa của câu truyện và có thể kể lại truyện một cách dễ dàng Nhân vậttrong truyện ít, không có tâm trạng phức tạp, mâu thuẫn, được thể hiện nổi bậtqua ngôn ngữ, hành động, cử chỉ trở thành đại diện cho một đức tính nào đó củacon người Chẳng hạn như truy ện “Nhổ củ cái” các nhân vật trong câu truyệnnhư ông lão, bà lão, cô cháu gái, trong câu truyện thể hiện tình yêu thương giúp

đỡ mọi người Thế giới nhân vật trong truyện rất gần gũi quen thuộc Ngôn ngữtrong truyện giản dị trong sáng, kích thích trí tưởng tượng, sáng tạo của trẻ Nộidung truyện thường ngắn gọn, đơn giản, đề cập đến con người, sự vật gần gũixung quanh trẻ Các truyện chủ yếu xoay quanh chủ đề: Thế giới động vật, thếgiới thực vật, bản thân, phương tiện giao thông, từ ngữ trong truyện dễ hiểu,miêu tả gần gũi với tâm lý trẻ thơ

Trẻ Mầm non không thể cảm nhận được nội dung nghệ thuật của bài thơcâu chuyện, khi thiếu sự tác động của cô giáo và người lớn xung quanh Bởi trẻchưa biết đọc mà phải nhờ vào sự tổ chức, hướng dẫn của cô giáo qua giọng đọc

kể của cô giáo làm cho tác phẩm văn học đến với các cháu trở thành nhân tốgiúp trẻ phát triển tư duy, trí tưởng trợng, ngôn ngữ, thẩm mỹ, hình thành nhậncách và giáo dục đạo đức cho trẻ

Bộ môn văn học nói chung và văn học trẻ thơ nói riêng là kho tàng quýbáu được khai thác không ngừng phục vụ cho việc bồi dưỡng tâm hồn trẻ Đặcbiệt là các tác phẩm thơ dành cho trẻ Mầm non với hình tượng nghệ thuật gần

gũi phù hợp với nhận thức của trẻ được áp dụng theo từng lứa tuổi Đã từngbước chắp cánh cho trẻ vươn tới bao ước mơ, bao điều tốt đẹp.

b) Đặc điểm cảm thụ tác phẩm văn học của trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi

Văn học là nghệ thuật ngôn từ cho nên việc cảm thụ tác phẩm văn học làmột quá trình hoạt động tâm lý hết sức phức tạp Nó gồm các hoạt động cảmgiác, xúc giác, nhận thức và nó còn huy động cả thế giới tình cảm của conngười

Qua nghiên cứu người ta thấy rằng, quá trình cảm thụ một tác phẩm vănhọc của trẻ được chia làm 3giai đoạn:

+ Tri giác trực tiếp tác phẩm, tái tạo lại hình tượng nghệ thuật trong tácphẩm và đồng chủ đạo trong giai đoạn này là tư tưởng của tác phẩm

+ Hiểu nội dung tư tưởng tác phẩm ở mức độ sâu hơn, nắm bắt được các ýnghĩa nội dung của bài thơ, câu truyện Đây chính là cuộc giao tiếp, đối thoại tự

do giữa người đọc và tác giả

+ Ta thấy được ảnh hưởng của tác phẩm văn học đối với người đọc, ngườinghe Đây là kết quả của quá trình cảm thụ tác phẩm văn học Nhờ được tri giácliên tưởng, cắt nghĩa, tưởng tượng của người đọc mà các tác phẩm truyện thơ cangụ ngôn trở nên sống động, hoàn chỉnh

Tuy nhiên trẻ mới chỉ cảm thụ bằng trực giác qua câu văn giàu hình ảnh Với vai trò là trung gian nhiệm vụ của người giáo viên là thấy được tầm quantrọng trong việc tổ chức các hoạt động dạy trẻ tiếp thu các tác phẩm văn học trongnhà trường Sản phẩm lao động của người giáo viên có ảnh hưởng đến xã hội,kinh tế, chính trị, văn hóa Vì vậy đòi hỏi giáo viên phải có học vấn, có kinhnghiệm, có phẩm chất đạo đức tốt và phải tìm ra những đặc điểm của trẻ để cóphương pháp tác động phù hợp đến nhận thức của trẻ để thúc đẩy sự phát triểntoàn diện cho trẻ

7.1.4 Thực trạng của việc dạy trẻ làm quen với tác phẩm văn học tại lớp 5 tuổi C trường mầm non Tam Dương – Huyện Tam Dương – Tỉnh Vĩnh Phúc.

Được sự quan tâm và chỉ đạo của phòng giáo dục và đào tạo của nhà trường

về việc thực hiện chuyên đề cho trẻ làm quen với văn học nên bản thân tôi nhậnthấy việc dạy trẻ 5 - 6 tuổi làm quen văn học có tầm quan trọng trong việc pháttriển nhận thức, giáo dục đạo đức, giáo dục thẩm mỹ và thông qua đọc thơ kểchuyện làm giàu vốn từ cho trẻ, rèn luyện khả năng phát âm và cách diễn đạtmạch lạc Các tác phẩm thơ chuyện chỉ có thể phát huy tác dụng của nó khi côbiết truyển tải được tư tưởng cảm xúc của tác giả và nội dung tác phẩm thôngqua các hình thức nghệ thuật hấp dẫn, phong phú, đa dạng, chính vì vậy màtrước khi thực hiện đề tài này tôi đã tiến hành rà xoát lại cơ sở vật chất , trình độnhận thức của giáo viên, trẻ và phụ huynh học sinh và tiến hành khảo sát trẻ đầunăm học cụ thể như sau:

*Thuận lợi

- Đầu năm được BGH trang bị các loại tài liệu tham khảo, có đầu tư trangthiết bị như tranh ảnh minh họa thơ, truyện, và đàn để hỗ trợ tiết dạy phong phú.

- Nhà trường luôn tổ chức các buổi bồi dưỡng chuyên môn và tổ chức cáctiết dạy mẫu cho giáo viên trao đổi và thảo luận nên giáo viên đã nắm được cácphương pháp tổ chức các hoạt động dạy trẻ

- Được sự ủng hộ nhiệt tình của các bậc phụ huynh để mua sắm tài liệu,

đồ dùng, sách truyện để phục vụ chuyên đề

- Trẻ cùng độ tuổi tốt cho việc học của trẻ, trẻ đi học đều đạt chuyên cần96% trở lên

* Khó khăn

- Diện tích lớp học còn chật chội chưa đảm bảo theo quy định

- Đa số trẻ ở lớp tập trung từ nhiều xã khác nhau trong huyện nên ngônngữ còn ảnh hưởng nhiều theo tiếng địa phương, trẻ còn nhút nhát, chưa mạnhdạn tự tin trong giao tiếp

- Trên thực tế thì giáo viên chưa biết cách khai thác môi trường vật chất

và môi trường ngôn ngữ của trẻ Vì ngoài giờ học giáo viên chưa chủ động tíchcực cho trẻ làm quen với các mô hình truyện kể hay tranh ảnh minh họa của cáctác phẩm văn học nên chưa phát huy được tính tích cực, khả năng ngôn ngữ và

sự tự tin mạnh dạn cho trẻ

- Hơn 50% số trẻ trong lớp còn ngọng khi đọc thơ, ca dao, đồng dao giữa

từ l-n và trình độ nhận thức của trẻ không đồng đều, trẻ chưa quen với việc đọcdiễn cảm hoặc kể lại một câu chuyện theo trí nhớ nên việc cho trẻ làm quen vớitác phẩm văn học còn gặp nhiều khó khăn

- Đa số phụ huynh bận công việc nên ít quan tâm đến việc đọc sách, kểchuyện cho trẻ nghe và ít cung cấp sách truyện cho trẻ; Chính vì điều đó nên họcũng chưa hoặc ít quan tâm nhiều đến việc phối hợp với giáo viên để cùng giáodục trẻ

Trước khi thực hiện đề tài này tôi đã cho trẻ làm quen với nhiều tác phẩmvăn hoc qua nhiều hoạt động khác nhau (Trong chương trình 5 -6 tuổi) của trẻ.Lớp 5-6 tuổi C trường mầm non Tam Dương số trẻ là 28 trẻ, vào đầu năm họctôi khảo sát chất lượng trẻ và thu được kết quả như sau:

Qua kết quả khảo sát đầu năm cho thấy:

Biểu 1: Khảo sát trẻ lớp 5 tuổi C trường MN Tam Dương Lần 1)

ST

Số trẻ

Tỷ lệ

%

Số trẻ

Tỷ lệ

%

Số trẻ

Tỷ lệ

%

1

- Trẻ tự tin khi giao tiếp,

hứng thú tham gia hoạt

- Đa số trẻ hứng thú tham gia vào các hoạt động giáo dục do cô tổ chức;

- Môi trường lớp học đẹp hấp dẫn trẻ

- Một số phụ huynh nhận thức tốt về chuyên đề nên đã quan tâm đến việchọc của con và đã đồng tình ủng hộ nhà trường mua sắm một số trang thiết bị đồdùng cho việc học rất cần thiết, thường xuyên trao đổi về nội dung giáo dục đểcùng tham gia giáo dục chuyên đề cho trẻ đạt hiệu quả tốt

chơi còn chưa được thường xuyên nên việc cho trẻ làm quen với tác phẩm vănhọc còn gặp nhiều khó khăn.

- Đa số phụ huynh bận công việc nên ít quan tâm đến việc đọc sách, kểchuyện cho trẻ nghe và ít cung cấp sách truyện cho trẻ

Biểu 2: Khảo sát trẻ lớp 5 tuổi B trường mầm non Hoàng Hoa (Lần 1)

STT Nội dung

Số trẻ

Tỷ lệ

%

Số trẻ

Tỷ lệ

%

Số trẻ

Tỷ lệ

%

1

- Trẻ tự tin trong giao tiếp,

hứng thú khi tham gia hoạt

7.2 Về khả năng áp dụng của sáng kiến

Sau một thời gian nghiên cứu dựa trên những đặc điểm, phương pháp pháttriển ngôn ngữ cho trẻ hay cụ thể hơn nữa là phương pháp tổ chức cho trẻ làmquen với tác phẩm văn học và để giải quyết được các vấn đề đã nêu ở trên, tôimạnh dạn đưa ra một số giải pháp cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học mộtcách có hiệu quả như sau:

* Giải pháp 1: Xác định các mục tiêu giáo dục trong soạn giảng

Đối với trẻ ở lứa tuổi này rất dễ nhớ nhưng cũng rất mau quên, tư duy củatrẻ còn hạn chế, vốn kinh nghiệm chưa cao, sự hiểu biết về cuộc sống chưa có

kinh nghiệm Vì vậy khi cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học giáo viên cầnxác định rõ các mục tiêu trong soạn giảng để giúp trẻ hình thành và phát triểnngôn ngữ, lĩnh hội kiến thức được dễ dàng Cụ thể như sau:

- Xác định mục đích yêu cầu của từng tiết dạy để xây dựng và tiến trình tổchức cho trẻ hoạt động một cách phù hợp

- Giáo viên phải quan tâm đến đặc điểm cá nhân ở từng trẻ, vì mỗi cháu làmột cá nhân khác nhau, có trẻ tiếp thu nhanh, có trẻ tiếp thu chậm Cô cần dạy

từ khái quát trước rồi đi vào chi tiết cho từng trẻ

Ví dụ: đối với những trẻ tiếp thu chậm cô có thể cho trẻ đọc tác phẩm

nhiều lần và khuyến khích trẻ tham gia đóng kịch hoặc chơi các trò chơi ghépvới các bạn có trí nhớ tốt hơn như cho trẻ đóng những vai có lời thoại ngắn nhưvai dê trắng trong truyện: Dê đen, dê trắng vai sóc trong truyện “Ba cô gái”…

để trẻ mạnh dạn tham gia hoạt động và có khả năng tiếp thu nhanh hơn

- Dạy trẻ theo phương pháp tích hợp nhằm pháp triển toàn diện cho trẻ.Giúp trẻ có được vốn kiến thức về tự nhiên và xã hội Trong mọi giờ học khácđều có thể tích hợp môn làm quen văn học có thể là những bài thơ, đồng dao,câu chuyện đã học hoặc chưa được học

Ví dụ: Giờ học: Tìm hiểu về môi trường xung quanh chủ điểm gia đình

"Gia đình của bé" Cô trò chuyện với trẻ về gia đình, gia đình con có những ai,

có bao nhiêu người, thuộc gia đình đông con hay ít con, gia đình lớn hay giađình nhỏ Trong giờ học cô nên giáo dục trẻ thương yêu những người trong giađình, giúp đỡ bố mẹ, ông bà Cho trẻ đọc thơ "Thương ông, giúp mẹ " Hoặcdạy trẻ "Làm chú bộ đội" Có thể tích hợp vào văn học cung cấp vốn từ cho trẻqua việc cô trò chuyện với trẻ về chú đội đưa vào bài thơ " Chú bộ đội hànhquân trong mưa" Qua các giờ học khác ta tích hợp cho trẻ làm quen văn họcvào những lúc trò chuyện với trẻ theo đề tài đưa vào thơ chuyện, đồng dao vàogiờ học Bên cạnh việc cung cấp vốn từ cho trẻ còn giúp trẻ tìm hiểu về xungquanh Hình thành cho trẻ tình cảm đối với con người, cuộc sống, giúp cho cácgiờ học sinh động, hấp dẫn tránh sự nhàm chán vào giờ học giúp trẻ lĩnh hộikiến thức dễ dàng

* Giải pháp 2: Lôi cuốn và thu hút sự chú ý của trẻ trong tiết dạy

Để lôi cuốn và thu hút được sự chú ý của trẻ cô giáo cần sử dụng trìnhchiếu trên máy các tác phẩm văn học, nhằm gây sự chú ý dễ nhớ cho trẻ Cô càikết hợp một số âm thanh, nền nhạc, hiệu ứng có liên quan đến hình ảnh, sự kiệnnhư: sự xuất hiện và biến mất của ông “Bụt”, hình ảnh đang bay của “Bướm,chim…” thao tác đi đứng của con người Hoạt động này trẻ rất hứng thú vì sẽđược nghe và quan sát các hình ảnh sinh động lời thoại hấp dẫn

Đối với trẻ mầm non bản tính hiếu động khả năng chú ý có chủ định cònhạn chế vì vậy để thu hút được trẻ thì các bài giảng của giáo viên phải sinhđộng, có hình ảnh đẹp hấp dẫn trẻ

Ví dụ: Trong giờ học kể chuyện

Giáo viên có thể sử dụng phần mềm biên soạn giáo án điện tử E-learning

để tạo những câu hỏi trắc nghiệm cho trẻ trả lời trên mà hình giúp trẻ hứng thú

tham gia, khắc ghi nhanh và nhớ lâu

Ảnh trẻ ngồi học trong giờ kể truyện

Cô phải tập đọc diễn cảm vì đọc diễn cảm sẽ giúp trẻ cảm nhận được tácphẩm văn học, hiểu được sâu sắc nội dung tác phẩm Đọc, kể diễn cảm sẽ gây sựchú ý tập trung cho trẻ, dẫn dắt trẻ vào hồn của tác phẩm Giọng kể có một vị trírất quan trọng trong tiết dạy kể chuyện Có làm cho trẻ hứng thú và cảm nhậnđược nội dung tỏc phẩm, nhớ được cốt truyện, kể lại được truyện hay không

Phần lớn phụ thuộc vào giọng kể của cô Từ nhận thức trên tôi đã khắc phục hạnchế của bản thân bằng cách đọc kể nhiều lần câu truyện mình sắp dạy để hiểunội dung câu truyện, tính cách nhân vật, lời thoại trong câu truyện để tìm ra ngữđiệu giọng cho phù hợp, thể hiện được tình cảm, ý nghĩa chân thực của câutruyện và tôi còn tập kể nhiều lần trước gương để tìm ra cử chỉ điệu bộ, nét mặtcho phù hợp với nhân vật, nội dung, lời thoại trong câu truyện để điều chỉnh chophù hợp.

Ví dụ: Câu truyện “Cáo, thỏ và gà trống”

Giọng cáo: Cáo, nhanh nhảu

Giọng bác gấu: Hiền từ, chậm rãi, trầm ấm

Giọng gà trống: Dõng dạc, hùng dũng thể hiện mức độ cương quyết tăngdần sau cùng quát lên như ra lệnh

Giọng thỏ: Buồn, thể hiện sự thất vọng tăng dần đến mếu máo

Biết sử dụng tốt hệ thống đặt câu hỏi: Câu hỏi phải từ dễ đến khó, đảmbảo tính khoa học Động viên khuyến khích trẻ tự tin để có thể kể lại câu chuyệnhay hơn, hấp dẫn hơn

Trong bất kì trường hợp nào, cô giáo cũng cần phải biết lựa chọn nhữngtác phẩm có yếu tố ngôn ngữ có tính biểu cảm, đồng thời phải làm cho chúngtiếp thu một cách dễ dàng tùy theo lứa tuổi Các kỹ năng đọc diễn cảm vẫn cầnđược cũng cố và hoàn thiện trong suốt những năm ở trường mầm non

Việc cho các cháu tự đánh giá mình đọc sẽ giúp các cháu tự điều chỉnhcách đọc của mình đạt đến mục đích của việc đọc diễn cảm Như đã nêu ở trên,trong quá trình trẻ đọc diễn cảm, cô giáo cần phải đánh giá việc đọc của trẻ, tìm

ra những thiếu sót trong cách đọc của trẻ và nêu lên biện pháp khắc phục nhữngthiếu sót đó Việc làm đó của cô giáo vừa giúp trẻ đọc tiến bộ hơn lại vừa giúptrẻ tập nhận xét đánh giá và phê bình cách đọc của bạn

Chúng ta cần phát triển hứng thú, năng lực của mỗi cá nhân và đọc cánhân là một hình thức của giờ học đọc, trong đó có tính đến những đặc điểm khảnăng của từng em Việc đọc của từng cá nhân đặc biệt quan trọng, nhờ đó côgiáo có thể tác động đến từng cá nhân

Để dạy trẻ học và đọc thuộc bài thơ, bài đồng dao có tình cảm, để bài thơ,bài đồng dao làm rung động tâm hồn trẻ, cô giáo phải gây hứng thú để trẻ bướcvào hoạt động văn học nghệ thuật, gợi lại cho trẻ ấn tượng về bài thơ, bài đồngdao, tên tác giả, tác phẩm qua phần gây hứng thú, hát, xem trình chiếu hình ảnh

có liên quan Sau đó, cô giáo đọc lại bài thơ hoặc bài đồng dao thật diễn cảm,nghệ thuật để gợi cảm xúc thẩm mĩ, hướng trẻ ghi nhớ học thuộc lòng và đọc lạidiễn cảm

Học thuộc lòng bao giờ cũng gắn với việc đọc diễn cảm và cũng phải làmột quá trình sáng tạo Sự sáng tạo được bắt đầu bằng sự cố gắng tưởng tượngnhững hình ảnh miêu tả trong bài thơ, trong nhịp điệu bài đồng dao Trong lúchọc thuộc lòng, trẻ đã tham gia từ tự phát đến tự giác vào quá trình cảm thụ thơ.Khi đã thuộc, đã cảm hiểu được phần nào chất thơ với những xúc động mãnhliệt vào lời thơ, với trò chơi ngôn ngữ, cô giáo khéo léo tổ chức cho trẻ “học màchơi, chơi mà học”, đưa trẻ vào hoạt động mang màu sắc văn học nghệ thuật rõnét.

Cần sử dụng đồ dùng dạy học phong phú sẽ kích thích được trí tưởngtượng của trẻ (trình chiếu trên máy, tranh ảnh, mô hình,

* Giải pháp 3: Lồng ghép, tích hợp vào các môn học khác

Tìm hiểu về một số con vật sống trong gia đình có hai chân có mỏ, lồngvào trẻ đọc bài thơ "con gà" Tôi đã và đang thường xuyên tiến hành dạy lồngghép làm quen văn hoc vào các môn học khác cho trẻ để gây hứng thú và kếtthúc bài, như tiết âm nhạc, tạo hình, thể dục, môi trường xung quanh, toán…

+ Trong tiết học âm nhạc:

Ví dụ: Dạy vận động hàt bài "cháu yêu bà"

Cô có thể lồng vào cho trẻ đọc bài thơ "giúp bà" nhằm giáo dục trẻ yêu bà vàgiúp đỡ bà

+ Trong tiết học MTXQ:

Ví dụ: Tìm hiểu về "một số loại rau" tôi lồng vào cho trẻ đọc bài thơ "họ nhàrau", "cây cải nhỏ"

Tìm hiểu về Bác Hồ, cô lồng vào bài thơ "Ảnh Bác"

+ Trong tiết học môn toán:

Ví dụ: dạy số lượng 5, lồng vào trẻ đọc bài thơ "Họ nhà rau" hỏi trẻ trong bài