Một số biện pháp cho trẻ làm quen với toán lớp mẫu giáo 5 6 tuổi

Làm quen với toán đóng vai trò quan trọng trong cuộc sống hàng ngày của trẻ, giúp trẻ nhận thức được thế giới xung quanh trong các mối quan hệ về số lượng, kích thước, hình dạng, vị trí

BÁO CÁO KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU, ỨNG DỤNG SÁNG KIẾN

1 Lời giới thiệu

Trong thời đại hiện nay khi mà khoa học, tri thức, công nghệ thông tin của đất nước ta đang không ngừng vươn lên và tự khẳng định mình với bạn bè thế giới, thì ngành giáo dục nước ta đang có những bước chuyển mình rõ rệt Việc đổi mới hình thức dạy học được áp dụng ở tất cả các bậc học nhằm nâng cao chất lượng giáo dục phát huy tính tích cực ở trẻ, khả năng độc lập, sáng tạo của trẻ theo phương châm “ Lấy trẻ làm trung tâm ”

Giáo dục mầm non là bậc học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân Mục tiêu của giáo dục mầm non là hình thành cơ sở đầu tiên về nhân cách con người, góp phần phát triển toàn diện cho trẻ Làm quen với toán đóng vai trò quan trọng trong cuộc sống hàng ngày của trẻ, giúp trẻ nhận thức được thế giới xung quanh trong các mối quan hệ về số lượng, kích thước, hình dạng, vị trí trong không gian Ngay từ khi còn nhỏ trẻ đã được tiếp xúc với người lớn, các sự vật, hiện tượng xung quanh cùng với sự vận động của nó, đã ảnh hưởng tới sự phát triển của trẻ Trong quá trình hoạt động và làm quen với thế giới xung quanh trẻ muốn hiểu biết về tính chất, đặc điểm, hình dạng, màu sắc, số lượng vị trí sắp xếp của chúng trong không gian Những hiểu biết đó được tiếp thu qua kinh nghiệm của trẻ và hiểu hơn là từ sự hướng dẫn, dạy dỗ của cô giáo Sự hiểu biết nó được tích lũy dần dần, làm cơ sở hình thành cho các khái niệm toán học sau này Thông qua việc dạy trẻ hình thành các biểu tượng sơ đẳng về toán sẽ giúp trẻ hình thành, phát triển các năng lực trí tuệ như: Cảm giác, tư duy, ngôn ngữ, phát triển khả năng chú ý, ghi nhớ và tưởng tượng

Muốn truyền được tri thức cho trẻ, đòi hỏi người giáo viên nắm được đặc điểm, tâm lí lứa tuổi Như vậy học mới mang kết quả cao, trẻ mầm non, nhất là trẻ 5–6 tuổi sự phát triển tư duy và nhu cầu tìm hiểu khám phá đang ở giai đoạn đỉnh điểm Vì vậy ta phải làm thế nào để kiến thức đến với trẻ một cách tự nhiên nhất, không gò bó, áp đặt, mà vẫn hình thành được hệ thống tư duy lô gich cho trẻ, làm tiền đề cho các bậc học tiếp theo

Là một giáo viên dạy lớp 5 tuổi, tôi nhận thức được vai trò và tầm quan trọng của bộ môn này tôi luôn nghĩ: Cô giáo mầm non không chỉ dạy trẻ để trẻ biết, mà đòi hỏi giáo viên phải biết tổ chức các tiết học và các hoạt động mang tính khoa học cao, nhằm khai thác ở trẻ những khả năng sáng tạo, đáp ứng được nhu cầu muốn tìm hiểu khám phá của trẻ về những điều mới lạ trong thế giới xung quanh trẻ

Vì vậy tôi đã chọn đề tài: “Một số biện pháp cho trẻ làm quen với toán lớp mẫu giáo 5–6 tuổi” Để nghiên cứu và trao đổi với các bạn đồng nghiệp

2 Tên sáng kiến

Tên sáng kiến: “ Một số biện pháp cho trẻ làm quen với toán lớp mẫu

giáo 5 -6 tuổi ”

3 Tác giả sáng kiến

- Họ và tên: Lý Thị Phượng

- Địa chỉ tác giả sáng kiến: Trường mầm non Hướng Đạo

- Số điện thoại: 0352161446.

E_mail: mantamhoa86@gmail.com.vn

4 Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến

Nhà giáo Lý Thị Phượng – Giáo viên Trường mầm non Hướng Đạo – Tam Dương – Vĩnh Phúc

5 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến

Một số biện pháp cho trẻ làm quen với toán lớp mẫu giáo 5–6 tuổi

6 Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu

Tháng 9 năm 2018

7 Mô tả bản chất của sáng kiến

7.1 Về nội dung của sáng kiến

a Cơ sở lý luận

Toán học là một môn khoa học cần có độ chính xác cao Do trẻ ở độ tuổi mẫu giáo chưa có một biểu tượng khoa học nào Nên nhiệm vụ của giáo viên là phải hình thành cho trẻ các biểu tượng toán học, cung cấp những kỹ năng cơ bản nhất để trẻ có thể vận dụng vào trong thực tế Để có sự phát triển và hướng

tư duy một nền giáo dục toàn diện như Bác Hồ đã từng nói

“ Vì lợi ích mười năm thì phải trồng cây

Vì lợi ích trăm năm thì phải trồng người”.

Ngay từ nhỏ trẻ đã được tiếp xúc với ông, bà, cha mẹ Và các sự vật hiện tượng đến nhận thức xung quanh tất cả những cái trẻ nhìn thấy đều ảnh hưởng đến nhận thức của trẻ dần dần trẻ có được những khái niệm giản đơn nhất về thế giới xung quanh có nhu cầu muốn tìn tòi, phám phá về tính chất, đặc điểm của sự vật hiện tượng, tập hợp các số lượng , hình dạng, màu sắc, kích thước, vị trí, sắp xếp của chúng trong không gian

VD: Khi chơi với đồ vật trẻ muốn biết tại sao vật này lại lăn được nhưng vật kia lại không lăn được, hình dạng, kích thước và chất liệu của chúng khác nhau như thế nào? Hoặc trẻ muốn biết từng nhóm đồ vật có bao nhiêu vật và cách so sánh các nhóm với nhau Trẻ muốn biết nhóm này có số lượng nhiều hay ít hơn nhóm kia Bắt đầu trẻ muốn biết làm thế nào để cho hai nhóm được bằng nhau Từ đó trong tư duy của trẻ đã nảy sinh khái niệm thêm bớt một cách giản đơn nhất về phép cộng trừ của bậc tiểu học Xuất phát từ nhu cầu đó

mà việc cho trẻ làm quen với biểu tượng toán sơ đẳng là nhu cầu cần thiết Nhưng thực chất chương trình toán học trong trường mầm non hiện nay chỉ cho phép dạy trẻ làm quen với một số khái niệm về toán đơn giản, chưa dạy trẻ học toán Nếu như dạy trẻ học toán sớm sẽ ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ

Vì vậy nảy sinh vấn đề là làm thế nào để dạy trẻ những khái niệm về toán học mang tính chất trìu tượng nhưng lại phải phù hợp với khả năng nhận thức của trẻ mẫu giáo Song khó khăn lớn nhất của trẻ mẫu giáo là làm quenvới một số khái niệm toán học đó là khả năng lĩnh hội tri thức của trẻ còn non nớt, do thực

tế đó mà không thể cho trẻ làm quen với khái niệm về tổ hợp, phép đếm, số lượng, hình dạng, kích thước, định hướng không gian bằng các định nghĩa chính xác mà phải dựa trên tâm lý của trẻ và khái niệm toán học sơ đẳng, để có phương pháp giảng dạy cụ thể, phù hợp với đặc điểm nhận thức của trẻ biến những khái niệm toán học trìu tượng thành những biểu tượng quen thuộc trẻ có

thể lĩnh hội được một cách ấn tượng và sâu sắc nhất, hình thành những kiến thức ban đầu về toán học sơ đẳng cho trẻ

b Cơ sở thực tiễn thực trạng chất lượng giáo dục tại lớp mẫu giáo 5 tuổi A1 trường mầm non Hướng Đạo - Tam Dương - Tỉnh Vĩnh phúc

* Đặc Điểm tình hình về trường mầm non Hướng Đạo

Trường mầm non Hướng Đạo được thành lập từ năm 1976, ngày đầu mới thành lập là trường mẫu giáo có 2 nhóm lớp với 50 học sinh

Năm 2001 là trường MN bán công, đến ngày 01 tháng 01 năm 2010 được chuyển đổi sang trường mầm non công lập Đến nay nhà trường, các khu

lẻ, có khu trung tâm, nhà hành chính quản trị mới có đầy đủ các phòng chức năng, dãy nhà 2 tầng đã được xây xong với 6 phòng học xây dựng kiên cố đã

có mái che đảm bảo cho việc học tập, vui chơi của trẻ, khuôn viên sạch sẽ, có bồn hoa, cây bóng mát, sân chơi có một số loại đồ chơi ngoài trời cho trẻ vui chơi Đến nay nhà trường có bếp ăn một chiều đúng quy cách, đảm bảo vệ sinh

an toàn thực phẩm Cuối năm 2017 nhà trường đã được công nhận trường mầm non đạt chuẩn quốc gia mức độ1

Nhà trường có tổng số 28 cán bộ, giáo viên, nhân viên Trong đó đạt chuẩn trở lên 28/28 đạt 100%; trên chuẩn 25/28 đạt 89.3%, đạt chuẩn 3/28 đạt 10,7% Đội ngũ giáo viên nhà trường vững vàng về chuyên môn nghiệp vụ, nhiều giáo viên đạt danh hiệu giáo viên giỏi cấp huyện Ban giám hiệu có uy tín, có phẩm chất đạo đức tốt, có trình độ chuyên môn nghiệp vụ, có sức khỏe,

có đủ năng lực để triển khai thực hiện nhiệm vụ nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ Năm học 2017-2018 toàn trường có tổng số 27 nhóm lớp với 730 trẻ,

có 712 trẻ ăn bán trú tại trường đạt 97,5% Tỉ lệ bé chăm 98,5%, bé ngoan đạt 98%, bé sạch 98%, tỉ lệ trẻ suy dinh dưỡng thể nhẹ cân đầu năm là 6,7% và thể thấp còi là 9.5%

Chất lượng đội ngũ và chất lượng giáo dục của nhà trường ngày được nâng cao được duy trì ổn định và phát triển

* Thuận lợi

- Trường Mầm Non Hướng Đạo được sự quan tâm chỉ đạo sát sao của Phòng GD&ĐT, sự lãnh đạo trực tiếp của Đảng ủy - HĐND- UBND xã Hướng Đạo, sự phối kết hợp chặt chẽ của các ban ngành, đoàn thể địa phương tạo mọi điều kiện và nay đã đạt trường mầm non đạt chuẩn quốc gia mức độ 1

- Đội ngũ cán bộ giáo viên nhiệt tình, yêu nghề mến trẻ, có nhiều kinh nghiệm trong việc thực hiện chương trình giáo dục mầm non, năng động, sáng tạo trong chăm sóc giáo dục trẻ Không có vi phạm nào từ GV đối với trẻ

- Các bậc phụ huynh nhiệt tình ủng hộ góp phần để nâng cao chất lượng

GD trẻ

* Khó khăn:

- Nhà trường có 01 khu trung tâm và 02 khu lẻ lên việc quản lý, và tổ chức trao đổi thảo luận gặp chia sẻ về gương người tốt việc tốt hay những kinh nghiệm sáng kiến hay còn gặp nhiều khó khăn

- Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong việc tuyên truyền qua mạng intnet còn gặp nhiều khó khăn vì nhà trường có ít máy tính và kỹ năng thực hành của giáo viên còn hạn chế

Một số giáo viên được đào tạo không chính quy, trình độ chuyên môn còn hạn chế Một số giáo viên mới ra trường còn thiếu kinh nghiệm và kỷ năng

sư phạm đã ảnh hưởng không nhỏ tới chất lượng giáo dục bữa ăn cho trẻ

Trước tình hình thực tế với những khó khăn và thuận lợi trên, tôi viết đề tài: “ Một số biện pháp cho trẻ làm quen với toán lớp mẫu giáo 5–6 tuổi ” Nhằm nâng cao chất lượng giáo dục trong công tác chăm sóc dục trẻ của lớp mình phụ trách

* Thực trạng hiện nay của trẻ 5-6 tuổi

Trường mầm non Hướng Đạo là một trong những trường thuộc vùng nông thôn, đại đa số phụ huynh làm nông nên ít có điều kiện quan tâm con cái, đặc biệt là vấn đề làm quen với toán Do vậy tình trạng nhận thức của trẻ trong toàn trường nói chung và của lớp tôi nói riêng không đồng đều Bên cạnh đó các bậc phụ huynh quá bận rộn với công việc, để mặc cho con trẻ ngồi hàng giờ chơi với các thiết bị điện tử (Ti vi, Máy tính, Điện thoại) điều này ảnh hưởng không nhỏ đến việc nhận thức của trẻ

Một số giáo viên chưa hiểu hết tầm quan trọng của việc Làm quen với toán cho trẻ 5-6 tuổi, chưa lựa chọn đúng nội dung, hình thức, tổ chức chưa sáng tạo, hấp dẫn, việc lồng ghép, tích hợp chưa linh hoạt, sáng tạo, đồ dùng, học liệu chưa phong phú, khoa học, chưa phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của trẻ, sự phối hợp nhà trường, gia đình chưa chặt chẽ Dẫn đến việc cho trẻ làm quen với toán chưa đạt hiệu quả như mong đợi Bản thân tôi là một giáo viên được giao nhiêm vụ chủ nhiệm lớp mẫu giáo 5 tuổi A1 Vào đầu năm học tôi tiến hành khảo sát trẻ tại lớp mình phụ trách Để đánh giá được chất lượng giáo dục nhận thức của trẻ trước khi áp dụng biện pháp đề xuất Tôi đã dựa vào các tiêu chí như: Trẻ có khả năng nhận biết chữ số, trẻ có khả năng nhận biết các hình cơ bản, trẻ có khả năng nhận biết về kích thước

Đối tượng phục vụ cho quá trình nghiên cứu là trẻ 5-6 tuổi, lớp 5 tuổi A1 trường mầm non Hướng Đạo Số lượng trẻ tham gia vào quá trình nghiên cứu là 30 trẻ

Bảng 1: Khảo sát trẻ đầu năm học (Tháng 9/2018)

(Tổng số trẻ được khảo sát 30 trẻ)

Tiêu chí khảo sát Số trẻ được

KS

Đạt Chưa đạt

SL % SL %

1.Trẻ có khả năng

nhận biết chữ số 30 17 57 13 43

2.Trẻ có khả năng

nhận biết các hình cơ

bản

30 18 60 12 40

3.Trẻ có khả năng

nhận biết về kích

thước

30 16 53 14 47 Nhận xét

Qua biểu mẫu thống kê điều tra thực trạng về chất lượng giáo dục, thực trạng chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ của lớp mẫu giáo 5 tuổi A1 trường mầm non Hướng Đạo đầu năm học 2018-2019 kết quả thực tế như sau:

Trẻ đạt ở tiêu chí 1 là 17/30 = 57 %

Trẻ đạt ở tiêu chí 2 là 18/30 = 60 %

Trẻ đạt ở tiêu chí 3 là 16/30 = 53 %

Điều này khích lệ giáo viên tìm ra nguyên nhân tại sao lại vậy

Số trẻ chưa đạt chiếm tỉ lệ cao, điều này làm giáo viên trăn trở tìm ra nguyên nhân tại sao lại vậy và đưa ra những biện pháp giáo dục phù hợp để nâng cao chất lượng cho trẻ

Xuất phát từ những thuận lợi và khó khăn trên cộng với lòng yêu nghề mến trẻ, bản thân tôi luôn tìm tòi, học hỏi và sáng tạo tôi mạnh dạn đưa ra một

số biện pháp để chất lượng làm quen với toán cho trẻ càng được nâng cao

7.2 Về khả năng áp dụng của sáng kiến

Trước thực trạng trên, cũng như nhận thức được tình hình thực tế hiện nay tôi đã suy nghĩ và tìm ra các giải pháp để chất lượng giáo dục nhận thức cho trẻ ngày càng được nâng cao tôi mạnh dạn đưa ra những biện pháp sau:

1 Biện pháp 1: Tạo môi trường mới mẻ, sinh động, hấp dẫn cho trẻ làm quen với toán

Tạo cho trẻ có cách nhìn mới đối với các vật mà trẻ đã quen thuộc sẽ làm tăng thêm ở trẻ khả năng cảm thụ với các vật xung quanh làm phong phú thêm sự hiểu biết và vốn kinh nghiệm của trẻ Đồng thời làm theo phương trâm của nhà trường “Xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực” trong đó

có nội dung “xây dựng lớp xanh, sạch, đẹp, an toàn, thân thiện cho trẻ hoạt động” Chính vì vậy tôi luôn chú ý trang trí lớp cho phù hợp với chủ đề bài học, màu sắc sáng đẹp, hấp dẫn, sự thay đổi này được trang trí theo quý, tháng, tuần, phù hợp với bài học

Tôi đã sử dụng các mảng tường, ô cửa sổ, để cắt dán, trang trí các biểu tượng toán, các giá sách, tôi trang trí các khối vuông, khối chữ nhật, khối trụ

Ví dụ 1: Trên các mảng tường tôi cắt dán cây xanh: Cây cao cây thấp, cây có quả thuận tiện cho trẻ quan sát, đếm

Ví dụ 2: Tôi đặt chú hề ở cuối lớp mà tôi đã làm những chú hề đó bằng các hình khối rất ngộ nghĩnh đáng yêu: Khuôn mặt chú hề là hình khối cầu, thân chú hề là khối chữ nhật, tay chú hề là khối trụ, mũ là khối vuông

Ở các ô thoáng cửa sổ: Tôi dán các dây hoa bằng xốp có màu sắc đẹp,

độ dài, ngắn khác nhau vừa tạo cảnh sắc sạch đẹp cho lớp học vừa thu hút trẻ

Ví dụ: Dây hoa tôi dán có dây 8 bông hoa, dây 6 bông hoa, dây 4 bông hoa, trên các dây hoa tôi trang trí những chiếc lá dây 10 chiếc lá, dây chi 5 chiếc lá, tạo cơ hội cho trẻ chủ động suy nghĩ tại sao dây hoa này nhiều hoa hơn? Tại sao dây hoa này lại có nhiều lá hơn? Nhiều hơn là mấy chiếc lá

Từ đó trẻ muốn tìm tòi, khám phá, suy luận ra vấn đề

Tuy lớp học trật tôi luôn dành 1 góc cho trẻ trưng bày sản phẩm do trẻ tạo ra: Trẻ cắt dán thuyền bằng các hình khối, từ đó trẻ hỏi nhau về các đồ vật,

đồ chơi mà trẻ tạo ra đó là cách trẻ học hỏi lẫn nhau

2 Biện pháp 2: Tổ chức tiết học

* Giới thiệu bài

Trẻ mầm non rất thích những điều mới lạ, ham thích học hỏi xong lại chóng chán, do vậy mà sự tập trung chú ý của trẻ không bền Nếu như cô giáo không biết nhào trộn các kiến thức vào các dạng hoạt động khác nhau sẽ dẫn đến sự nhàm chán và trẻ sẽ không tập trung nữa Chính vì vậy mà tôi luôn linh hoạt sử dụng các biện pháp, các thủ thuật khác nhau vào đầu giờ học tạo hứng thú cho trẻ, trẻ sôi nổi thích học bài

Có nhiều cách để giúp trẻ hứng thú vào bài theo theo tôi có một vài cách sau: + Dùng sa bàn, mô hình: Vườn bách thú, thăm trại chăn nuôi, vườn hoa công viên

Ví dụ: Toán số 7

Tôi cho trẻ đi thăm mô hình: Khuôn viên gia đình, tôi hỏi trẻ trong khuôn viên gia đình các con nhìn thấy những gì? Có bao nhiêu con gà? Có mấy con gia súc? Có mấy cây ngô? (Trẻ đếm và trả lời cô)

Từ mô hình trên trẻ liên tưởng đến mô hình 1 gia đình nào đó ngoài thực

tế được thu nhỏ trong bài học điều đó làm cho trẻ rất thích thú và hào hứng học bài

Dùng các trò chơi đơn giản để giới thiệu bài

Trò chơi Tập tầm vông, Dấu tay, Gieo hạt nảy mầm, Ai đếm đúng

Việc sử dụng trò chơi vào đầu giờ học giúp trẻ có cảm giác thoải mái, tự tin tham gia tích cực vào giờ học

Ví dụ: Bài xác định phía trên, phía dưới, phía trước, phía sau giữa các đối tượng, cô cho trẻ chơi trò chơi Dấu tay Cô nói tay đâu tay đâu, trẻ nói tay đây tay đây và giơ 2 tay về phía trước Cô nói dấu tay dấu tay, trẻ nói dấu đâu dấu đâu? Cô nói các hướng khác nhau, ở dưới, trên đầu, đằng sau, bên phải, bên trái… Chúng mình vừa chơi trò chơi gì? À đúng rồi vậy muốn bết phía trên có gì, phía dưới có gì, bên phải, bên trái chúng mình cùng nhìn lên cô

Dùng các con rối que, rối hình, rối tay để giới thiệu bài: Việc sử dụng các con rối sẽ làm cho trẻ thích thú hơn vì trong thế giới trẻ thơ các con vật, đồ vật giống như người bạn thân thiết của trẻ nhất là những chú rối lại rất ngộ nghĩnh, đáng yêu hợp với thế giới của trẻ cho nên dùng con rối vào giới thiệu bài sẽ đem lại kết quả cao

Ví dụ: Bài nhận biết mục đích của phép đo, biểu diễn độ dài của kích thước một đối tượng qua độ dài của 1 vật chọn làm đơn vị đo Cô dùng rối thỏ xám, rối thỏ nâu, hai thỏ mỗi thỏ có một chiếc khăn:

Thỏ xám nói chiếc khăn của mình dài hơn chiếc khăn của thỏ nâu

Dùng các bài đồng giao, ca dao giới thiệu bài làm cho giờ học thêm phong phú: Ví dụ cho trẻ đọc bài Dềnh dềnh dàng dàng Dềnh dềnh dàng dàng,

ba ngang chiếu tải, xích lại cho gần, 1 người 2 chân này, 2 người 4 chân này, 3 người 6 chân này, 4 người mấy chân? Vậy các con có muốn biết 4 người có mấy chân chúng mình cùng thật chú ý vào bài học…

* Tiến trình giờ học

Trẻ học bằng chơi, chơi mà học là mọt đặc điểm chủ yêu của trẻ mầm non.

Các biểu tượng toán thường khó, trừu tượng tôi đã giành nhiều thời gian để

nghiên cứu tìm ra những biện pháp sao cho trẻ được chủ động trong quá trình tiếp nhận kiến thức, trong từng bài, từng nội dung mà tìm ra các biện pháp khác nhau

a Dạy trẻ tập hợp và số lượng

Đếm dãy số tự nhiên là kỹ năng quan trọng khi làm quen với toán Với trẻ việc gọi tên các số tự nhiên từ 1 đến 10 trẻ đã biết đọc từ khi trẻ biết nói, trẻ

có thể đếm không thiếu 1 số nào, đếm đúng vị trí các số, biết số đứng trước số đứng sau Đối với trẻ 5, 6 tuổi kỹ năng này quá dễ so với tình độ, hiểu biết của trẻ Do đó cùng với những hiểu biết được các con số là biểu hiện của một tập hợp các phần tử tương ứng Từ suy nghĩ đó tôi đã dạy trẻ kỹ năng đếm tiếp

+ Đếm trực tiếp: Dùng số hạng nhóm thứ nhất, đếm tiếp từng phần tử của nhóm thứ 2

+ Đếm tiếp bằng các biện pháp sử dụng vật thay thế: ngón tay, que tính, chấm tròn…

- Kỹ năng đếm tiếp giúp trẻ tìm ra đáp số chính xác hơn, với trẻ 5, 6 tuổi cần củng cố kỹ năng đếm, cho trẻ nhận biết được mối quan hệ hơn kém trong phạm vi 10 Dạy trẻ thêm bớt tạo 2 nhóm bằng nhau, biết chia một nhóm thành

2 phần bằng nhiều cách

Ví dụ: Dạy trẻ số 8

Tôi cho trẻ đếm số sách trên giá: Con hãy đếm những quyển sách trên giá sách rồi ghi kết quả vào ô trống

+ Đếm những quyển sách trên kệ thuộc nhóm thứ nhất – trẻ ghi vào ô trống + Đếm những quyển sách trên kệ thuộc nhóm thứ hai – trẻ ghi vào ô trống

+ Dùng kết quả của nhóm thứ nhất đếm tiếp nhóm thứ 2 ghi kết quả vào

ô trống

- Được tổng là 8 quyển sách

- Đếm các tập hợp bằng nhiều giác quan khác nhau

+ Đếm các âm thanh với các tính chất khác nhau: Đếm tiếng trống, tiếng sắc xô, tiếng vỗ tay, tiếng gõ…

+ Đếm số lượng các chuyển động: Số bước chân, số lần bật nhảy, số lần

đá cầu, số lần tung bóng…

Trẻ thực hiện các bài tập này có tác dụng giúp trẻ chi giác tốt hơn các tập hợp, sự tập chung chú ý cao Qua đó trẻ hiểu sâu sắc hơn vai trò của số kết quả trong phép đếm, trẻ lĩnh hội được các chi thức, kỹ năng cần thiết, giúp trẻ phát triển trí tuệ

b Hình thành biểu tượng cho trẻ về kích thước

Kích thước là dấu hiệu đặc trưng của vật bao gồm: Độ dài, chiều cao, chiều rộng…Ở mẫu giáo nhỡ trẻ đã biết chiều dài, chiều cao, chiều rộng của 1 đối tượng Đến 5 – 6 tuổi trẻ không chỉ dừng ở những dấu hiệu bên ngoài đó

mà trẻ biết cách đo độ dài bằng đơn vi đo, mối quan hệ kích thước giữa các đối tượng Tôi luôn chú ý dùng lời nói của mình để giao nhiệm vụ cho trẻ thực hiện sẽ phát huy được tính tích cực ở trẻ, tôi thường dùng câu hỏi kích thích được sự suy nghĩ của trẻ Với các dạng câu hỏi: như thế nào? Tại sao? Vì sao con biết? Câu hỏi đa dạng phong phú từ đó mở rộng vốn từ cho trẻ

Ví dụ 1: Chiều dài băng giấy màu xanh bằng mấy lần chiều dài hình chữ nhật? Vì sao con biết dài bằng 8 lần

Ví dụ 2: Làm thế nào để biết chiều dài của bàn dài bằng mấy lần chiều dài của khói gỗ?

Bên cạnh luyện kỹ năng đo cho trẻ bằng vật cụ thể chọn làm đơn vị đo, ngoài tiết học tôi cho trẻ được đo các đối tượng bằng các vật đo khác

Ví dụ: Đo bằng bàn chân, đo bằng gang tay…

- Cho trẻ làm quen việc đo bằng đo thể tích

Ví dụ 1: Cho trẻ đong xô nước

+ Cho trẻ đổ nước vào 2 xô Xô đỏ và xô xanh

+ Trẻ đổ được 5 gáo nước vào xô đỏ

+ Chỉ đổ được 3 gáo nước vào xô xanh

Cô hỏi trẻ xô nào nhiều nước hơn? Xô nào ít nước hơn? Vì sao con biết?

Ví dụ 2: Cho trẻ chơi trò chơi dồn nước vào chai

Cô hỏi: Con có biết tại sao chai dán kí hiệu màu vàng lại đựng được 6 bát nước? Chai màu trắng chỉ đựng được 4 bát nước?

Nếu dồn nước ở 2 chai vào 1 cái chai khác thì cái chai đó phải là chai như thế nào?

Đây vừa là 1 trò chơi nhưng cũng là 1 bài tập tình huống kích lệ trẻ tìm

ra giải pháp cho vấn đề

c Hình thành biểu tượng về hình dạng

Dạy trẻ nhận biết gọi tên các khối vuông, khối chữ nhật, khối cầu, khối trụ Từ đó trẻ biết các dấu hiệu nổi bật của các khối này các đồ vật xung quanh trẻ có dạng khối đó

Xác định được nội dung dạy trẻ ngay từ đầu năm tôi đã tiến hành củng

cố kỹ năng, kiến thức cho trẻ bằng cách đưa vào nhiều hoạt động khác nhau của trẻ

Ví dụ: Tổ chức sinh nhật cho các bạn trong lớp tôi cho trẻ tự gói các hộp quà nhỏ để tặng cho bạn, tôi hỏi trẻ vậy các hộp quà con tặng bạn giống những hình khối gì? Hay đến tết trung thu: Tôi tổ chức cho trẻ làm những chiếc đèn lồng bằng giấy, vậy các con thấy những chiếc đèn lồng giống khói gì?

Khi cho trẻ làm quen với các khối tôi thường cho trẻ so sánh các hình khối qua hệ thống các câu hỏi mở rộng từ thấp đến cao

Ví dụ: Khối vuông, khối chữ nhật: Có gì khác nhau?

Tôi hỏi trẻ con có biết vì sao khối cầu không đặt chồng lên được khối trụ?

Ví dụ: Cho trẻ chơi tò chơi Hãy tìm đồ vật có hình này, giúp trẻ nhớ lại các hình, các khối giống với hình (khối) cô đưa ra

d Dạy trẻ các biểu tượng định hướng trong không gian

Trẻ 5 – 6 tuổi không chỉ dừng lại ở việc xác định phía phải, phía trái của bản thân mình mà còn xác định phía phải phía trái của bạn khác có sự định hướng

Ví dụ: Khi tôi cho 2 trẻ xác định phía phải, phía trái của mình, tôi yêu cầu trẻ đứng ở các hướng khác nhau để xác định

Trong quá trình dạy trẻ tôi biết vốn từ về không gian của trẻ rất nghèo nàn, trẻ thường sử dụng các đại từ phiếm chỉ như đằng kia, đằng này, đằng ấy, chỗ này, chỗ kia, …

Để mô tả vị trí sắp xếp của các đồ vật vì vậy khi dạy trẻ tôi luôn chú ý dùng từ chính xác, rõ ràng mạch lạc, cung cấp chính xác từ chỉ vị trí của các đồ vật trong không gian

Ví dụ: Bảng bé ngoan ở bên phải của thỏ nâu

Hay các con nhìn lên phía trên trần nhà, phía cửa ra vào, phía dưới trần nhà có gì nhỉ?

Tôi luôn làm giàu vốn từ cho trẻ: Bằng cách cho trẻ diễn đạt các mối quan hệ không gian, sử dụng các thuật ngữ không gian

Sự định hướng không gian đóng vai trò quan trọng nó là 1 trong những thành phần không thể thiếu trong bất kỳ hành động thực tiễn nào của con người nói chung của trẻ nó riêng

e Dạy trẻ định hướng về thời gian.

Tôi thường thiết lập chế độ sinh hoạt hàng ngày qua việc dùng các biểu tượng về thời gian sáng, trưa, chiều, tối… Dạy trẻ nhận biết: Ngày hôm qua, ngày hôm kia, ngày mai…

Ví dụ: Trong giờ nói chuyện đầu giờ ngày thứ 2 đầu tuần

Tôi hỏi trẻ hôm nay là thứ mấy? (Thứ 2)

Ngày được nghỉ là ngày hôm nào? (Hôm qua chủ nhật được nghỉ)

Thứ 3 là ngày nào nhỉ? (Ngày mai)

Từ đó trẻ sẽ hình thành được khái niệm về thời gian

Ví dụ trong 1 tuần có những ngày nào?

Các con có thể viết các số biểu hiện các ngày tron tuần? (Trẻ viết các số

2, 3, 4, 5, 6, 7,)

Vậy 1 tuần có mấy ngày đi học, có mấy ngày được nghỉ, ngày được nghỉ

là ngày gì?

Cung cấp cho trẻ những hiểu biết về hiện tượng tự nhiên khách quan: + Một năm có mấy mùa?

+ Mùa xuân gắn với tết

+ Mà hè có tết thiếu nhi 1 – 6

+ Mùa thu có tết trung thu

+ Mùa đông mọi người mặc áo ấm

g Sử dụng các trò chơi mang tính sáng tạo

Với môn toán việc trẻ được lĩnh hội và củng cố kiến thức qua các trò chơi là việc hết sức cần thiết và bổ ích đối với trẻ Trẻ được học dưới hình thức chơi trẻ sẽ dễ tiếp thu và nhớ bài lâu hơn Trò chơi chính là 1 hoạt động phát triển trí thông minh cho trẻ nhằm phát huy hết khả năng ở trẻ: Quan sát, phân tích, phân loại, so sánh, khái quát, suy luận, suy đoán, trò chơi còn là cách bồi dưỡng khả năng ham hiểu biết, tính kiên trì, sự tập chung cao Qua trò chơi trẻ trao đổi hợp tác chia sẻ giúp đỡ nhau cùng học cùng chơi

Do đó mỗi bài học tôi thiết kế trò chơi khác nhau với các biểu tượng, các kiến thức kỹ năng toán học cần thiết đưa vào trò chơi, nhưng cũng có khi là 1

trò chơi tổng hợp chỉ có như vậy mới giúp tất cả trẻ trong lớp đều có cơ hội được hoạt động, được trải nghiệm

Ví dụ 1: Trò chơi Ngăn các mảnh vườn

+ Mục đích của trò chơi: Phát triển khả năng quan sát, luyện đếm, nhận biết chữ số, luyện kỹ năng thêm bớt, chia một đối tượng thành 2 phần bằng các cách khác nhau theo từng dấu hiệu riêng Ôn xác định được phía phải – phía trái của các đối tượng khác

+ Đồ dùng phục vụ cho trò chơi

- Một ngôi nhà, 3 mảnh vườn

- Một mảnh vườn có sắn các miếng ngắn dính để trẻ gắn các chi tiết dời

- Mỗi khu vườn có đường ngăn đôi, các chi tiết dời bằng bìa: Vẽ các loại rau ăn lá, ăn củ, ăn quả, các cây ăn quả có 1 hạt, nhiều hạt, các thẻ số đã học

+ Cách chơi: Trẻ quan sát các yêu cầu và các chữ số trên bảng tìm đối tượng gắn cho phù hợp, chọn chữ số tương ứng và đặt tên cho cách trồng của mình Cô yêu cầu trẻ trồng trong khu vườn thứ nhất 8 cây ăn quả trong đó có 1 ngăn chứa 1 cây ăn quả có 1 hạt, 1 ngăn chứa 7 cây ăn quả nhiều hạt

Trò chơi này tạo được nhiều tình huống mở cho phép di chuyển các miếng ghép dời với nhiều sự lựa chọn nhiều giải pháp khác nhau, mỗi tình huống như thế sẽ giúp trẻ nhanh nhẹn hơn, tư duy linh hoạt tạo cho trẻ có cảm giác mới lạ thích thú

Giúp trẻ dễ dàng hơn trong việc nhớ các con số, tôi hướng dẫn trẻ ghi nhớ số điện thoại gia đình trẻ

Ví dụ 1: Trò chơi Danh bạ điện thoại của lớp

Cho trẻ cùng lập 1 sổ danh bạ điện thoại cho cả lớp: Dành cho mỗi trẻ 1 trang, đầu trang viết tên trẻ, địa chỉ nhà, số điện thoại gia đình trẻ và dán 1 ký hiệu bất kỳ dựa vào các con số ký hiệu đó trẻ nhớ số điện thoại gia đình trẻ Trong trò chơi cô nói: Bác ơi cho tôi biết số điện thoại nhà Bác là số nào? Số điện thoại nhà bác hàng xóm là số gì?

Ví dụ 2: Trò chơi Đoàn tàu

+ Mục đích của trò chơi này là luyện kỹ năng đếm, nhận biết chữ số, đặt đúng nhóm, có số lượng tương ứng, biết thứ tự các số trong dãy số tự nhiên 1…10 kết hợp dạy trẻ về hình dạng

+ Cách chơi: Mỗi trẻ 1 đoàn tàu, gieo xúc xắc chọn thẻ có số (Tương ứng) đặt vào toa có số người thích hợp để đạt được 1 tổng nào đó

+ Ví dụ 3: Trò chơi Tìm bạn

Yêu cầu lúc đầu: trẻ tìm 1 bạn trai và 1 bạn gái vào 1 nhóm, sau đó 2 bạn trai, 3 bạn gái 1 nhóm, 3 bạn gái 4 bạn trai 1 nhóm Sau đó tìm bạn

Sao cho số bạn trai nhiều hơn 5 là 2

Sao cho số bạn gái ít hơn 8 là 1

+ Ví dụ 4: Trò chơi Ném bóng vào rổ Cô và trẻ cùng kiểm tra kết quả 2 đội, đội nào nhiều hơn, đội nào ít hơn

3 Biện pháp 3: Lồng ghép tích hợp các môn học khác

Trong tiết học là lúc trẻ đang tập trung chú ý cao độ vì thế mỗi tiết dạy tôi luôn quan tâm nghiên cứu xem từng bài dạy lồng ghép được nội dung gì?