Một số biện pháp chỉ đạo làm tốt công tác chủ nhiệm trong trường tiểu học

Nếu giáo viên lớp dưới làm tốt công tác chủnhiệm, xây dựng tốt nề nếp lớp học, rèn luyện cho học sinh phương pháp tự học và nhiều kĩ năng sống cơ bản khác; nhưng lên lớp trên, giáo viên

BÁO CÁO KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU, ỨNG DỤNG SÁNG KIẾN

1 Lời giới thiệu

Trong xã hội hiện nay, việc học của học sinh rất quan trọng Nó góp phầnhoàn thiện con người để từ đó thúc đẩy xã hội phát triển nhưng việc tổ chứchướng dẫn các hoạt động của học sinh cũng như việc giáo dục đạo đức cho các

em cũng góp phần quan trọng không kém Chính vì vậy, giáo viên chủ nhiệm ởTiểu học có một vai trò vô cùng quan trọng trong việc hình thành cho học sinhnhững cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ,thể chất, thẩm mĩ và các kĩ năng sống cơ bản để các em tiếp tục học Trung học

cơ sở

Ngoài việc tổ chức, hướng dẫn các hoạt động học tập của học sinh xuyênsuốt 5 buổi/ tuần, giáo viên chủ nhiệm lớp còn phải thường xuyên theo dõi cáchoạt động trong giờ chơi, trong các buổi sinh hoạt, giao lưu tập thể, Vì vậycông việc của một giáo viên chủ nhiệm lớp ở Tiểu học rất vất vả và vô cùngphức tạp

Ở đầu mỗi năm học, ở cùng một trường học, cùng một khối lớp, chấtlượng học tập của học sinh cũng tương đương nhau Nhưng tại sao đến cuốinăm, chất lượng học tập, phẩm chất đạo đức và các hoạt động bề nổi của họcsinh lớp này lại vượt trội hẳn so với các lớp khác Tất cả những điểm khác biệt

đó đều do giáo viên chủ nhiệm lớp tạo ra Giáo viên chủ nhiệm nào có tinh thầntrách nhiệm cao, tận tâm với học sinh của mình, coi các em cũng như con cháumình thì chắc chắn sẽ có những biện pháp để thu hút học sinh đến lớp, làm chohọc sinh trở nên chăm ngoan, thích đi học, hăng say học tập và luôn cảm thấy

“mỗi ngày đến trường là một niềm vui”

Mặt khác, tuy giáo viên chủ nhiệm lớp ở Tiểu học dạy được tất cả các lớp(từ lớp 1 đến lớp 5) nhưng trong thực tế, không phải giáo viên nào cũng theo họcsinh của mình từ lớp này lên lớp khác Vì vậy, mỗi năm lên lớp, các em lại đượchọc với một thầy (cô) khác nhau Nếu giáo viên lớp dưới làm tốt công tác chủnhiệm, xây dựng tốt nề nếp lớp học, rèn luyện cho học sinh phương pháp tự học

và nhiều kĩ năng sống cơ bản khác; nhưng lên lớp trên, giáo viên chủ nhiệm lớpkhông duy trì, không phát huy thì rồi nề nếp lớp học và chất lượng học tập củahọc sinh sẽ ra sao? Do vậy, công tác chủ nhiệm lớp phải được thực hiện đồng bộ

từ lớp Một đến lớp Năm Nề nếp lớp học, phương pháp học tập, đạo đức, nhâncách và các kĩ năng sống của học sinh phải được giáo viên chủ nhiệm chú ý xâydựng, rèn rũa ngay từ lớp 1 và phải được duy trì, phát huy xuyên suốt tới các lớptrên

Để hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình, người giáo viên chủ nhiệm lớp ở tiểuhọc phải trải qua biết bao nhiêu khó khăn, vất vả Vì vậy, tôi khẳng định rằngcông tác của giáo viên chủ nhiệm lớp ở Tiểu học là cực kì quan trọng, là nhân tố

số một quyết định chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh Công tác chủnhiệm có ý nghĩa rất lớn trong việc bồi dưỡng đạo đức và hoàn thiện nhân cáchcủa học sinh Công tác này đòi hỏi sự khéo léo, linh hoạt và nhiệt tâm của mỗigiáo viên Không phải giáo viên chủ nhiệm nào cũng có được một phương pháptốt để quản lý lớp học của mình, thậm chí còn tỏ ra lúng túng trong một số tìnhhuống sư phạm Thêm nữa, nhìn lại chặng đường đã qua của công tác giáo dục,

xã hội nói chung và các thầy cô giáo nói riêng không khỏi băn khoăn về một sốphương pháp quản lí lớp học trước đây tỏ ra thiếu hiệu quả, thậm chí còn gâytổn hại lâu dài và nặng nề về thể chất cũng như tinh thần của học sinh Khi họcsinh mắc lỗi thì bị thầy cô phạt, dọa nạt, đánh đập, mà nề nếp, chất lượng giáodục vẫn không đi lên Vì thế, cần có phương pháp chỉ đạo làm tốt công tác chủ

nhiệm , phương pháp đó thực sự là đáp ứng lòng mong mỏi của phụ huynh và

thu hút được sự quan tâm của xã hội và đặc biệt của những người đang đứngtrên bục giảng

Làm tốt công tác chủ nhiệm là giáo dục dựa trên nguyên tắc vì lợi ích tốtnhất của học sinh, không làm tổn thương đến thể xác và tinh thần của học sinh,tạo điều kiện tốt nhất để học sinh tự giác sửa chữa khuyết điểm, tự giác rènluyện Cùng với phương pháp dạy học mới lấy học sinh làm trung tâm và phongtrào “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”, thì phương pháp làmtốt công tác chủ nhiệm học sinh sẽ cảm nhận được sự quan tâm, tôn trọng, lắngnghe ý kiến, được khích lệ, động viên, khiến trẻ tự tin và yêu thích học tập, yêutrường lớp, từ đó các em có ý thức tự giác, tự nhận ra khuyết điểm và tự sửachữa khuyết điểm, được phát triển toàn diện về trí tuệ và nhân cách, trở thànhcông dân tốt cho tương lai Chính vì vậy, làm tốt công tác chủ nhiệm đang đượccác nhà trường quan tâm, chỉ đạo đổi mới thực hiện

Để có đội ngũ giáo viên chủ nhiệm lớp tốt thì Ban giám hiệu phải có một

kế hoạch chỉ đạo cụ thể, sát sao, khoa học đến từng giáo viên chủ nhiệm lớp.Bản thân tôi đã liên tục nhiều năm làm công tác chủ nhiệm lớp cũng như côngtác chỉ đạo, tôi nhận thấy cần phải có công tác chỉ đạo đến từng giáo viên để họlàm tốt công tác chủ nhiệm của mình, góp phần nâng cao chất lượng giáo dụctoàn diện cho nhà trường

Là cán bộ quản lý nhà trường tôi mạnh dạn chọn sáng kiến “Một số biện pháp chỉ đạo làm tốt công tác chủ nhiệm trong trường tiểu học” để nghiên cứu

với mong muốn góp một số ý kiến nhỏ nhằm nâng cao chất lượng về công tác

chủ nhiệm cho giáo viên trong trường tiểu học Thanh Vân nói riêng và giáo viên

trong trường tiểu học nói chung

2 Tên sáng kiến:

“Một số biện pháp chỉ đạo làm tốt công tác chủ nhiệm trong trường tiểu học”.

3 Tác giả sáng kiến

Họ và tên: Trần Thị Minh Loan

Địa chỉ tác giả sáng kiến: Trường Tiểu học Thanh Vân, huyện TamDương, tỉnh Vĩnh Phúc

Số điện thoại: 0917647116

Email:Tranminhloan.tv@vinhphuc.edu.vn

4 Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến

Trần Thị Minh Loan - Hiệu trưởng trường tiểu học Thanh Vân, huyệnTam Dương, tỉnh Vĩnh Phúc

5 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến

Chỉ đạo làm tốt công tác chủ nhiệm ở các trường tiểu học huyện TamDương nói riêng và trong toàn tỉnh nói chung

6 Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử

Thời gian bắt đầu nghiên cứu và dùng thử từ 11/9/2018

7 Mô tả bản chất của sáng kiến

kế hoạch riêng, chưa tổ chức một chuyên đề cho việc chỉ đạo làm tốt công tácchủ nhiệm lớp mà chỉ dựa vào sự nhiệt tình, quan tâm của các thầy cô đôi vớihọc sinh, do vậy sự quan tâm của một số thầy cô đối với các em chưa thật sựcông bằng trong các lớp

7.1.2 Thực trạng của giáo viên chủ nhiệm lớp

Hầu hết các thầy cô giáo trường tiểu học Thanh Vân là những thầy cô giáotrẻ tuổi, có năng lực chuyên môn vững vàng, nhiệt tình trong mọi công việc,luôn luôn đoàn kết giúp đỡ lẫn nhau, ham học hỏi, luôn muốn hoàn thiện mình

để trở thành những thầy cô mẫu mực, là tấm gương sáng để cho học sinh noitheo Tuy nhiên để làm tốt công tác chủ nhiệm lớp làm cho học sinh yêu quý,

phụ huynh tin tưởng thì không phải thầy cô nào cũng làm tốt được Trong mỗilớp, không phải học sinh nào cũng chăm ngoan, học giỏi, bảo sao làm vậy màcòn có những học sinh hiếu động, học sinh chưa ngoan, học sinh cá biệt, nhữnghọc sinh thiếu tình yêu thương cần thầy cô và cộng đồng che chở, mỗi học sinhmột tính nết khác nhau Điều đó làm ảnh hưởng không ít tới việc làm tốt côngtác chủ nhiệm lớp của các thầy cô Mặc dù các thầy cô đã làm tương đối tốt vaitrò, trách nhiệm của một người giáo viên theo đúng điều lệ trường tiểu học Bêncạnh những thầy cô làm tốt công tác chủ nhiệm lớp vẫn còn một số ít thầy côtính tình nóng nảy, cách xử lý tình huống sư phạm còn non nớt, chưa khéo léo

chưa thực sự chia sẻ với hoàn cảnh của từng học sinh Một số giáo viên mới ra

trường, khi xử lí các tình huống sư phạm còn lúng túng, bối rối nên thườngxuyên phải kéo dài buổi học so với qui định, gây căng thẳng, mệt mỏi cho họcsinh và làm một số phụ huynh bực bội vì phải chờ đợi lâu khi đi đón con emmình tan học Một vài giáo viên dù đã dạy lâu năm nhưng vẫn chưa làm tốt côngtác chủ nhiệm lớp, thường hay than phiền về học sinh, về phụ huynh mà chưatìm được biện pháp giáo dục học sinh nên nề nếp lớp học và chất lượng học tậpcủa học sinh chưa cao, làm ảnh hưởng đến chất lượng chung của toàn trường

7.1.3 Nguyên nhân dẫn đến thực trạng trên

Ban giám hiệu chưa quản lý sát sao đến công tác chủ nhiệm lớp, mới chỉđưa ra tiêu chí thi đua của giáo viên, lớp nào làm tốt công tác chủ nhiệm lớp thìđược tuyên dương khen thưởng, lớp nào làm chưa tốt thì nhắc nhở, chưa đưa rathành một chuyên đề thường xuyên tổ chức cho giáo viên triển khai, học tập rútkinh nghiệm

Tổ trưởng chuyên môn chưa phát huy được vai trò, trách nhiệm của mìnhtrong việc điều hành công việc của tổ, nhất là trong công tác chủ nhiệm lớp củacác giáo viên tổ mình

Các thành viên trong tổ chưa nhận thức đúng đắn về công tác chủ nhiệmlớp

7.1.4 Nội dung của đề tài

Đã nhiều năm làm giáo viên chủ nhiệm lớp cũng như làm công tác quản lí,phần nào đã có chút ít kinh nghiệm nhưng tôi vẫn thấy công việc của một giáoviên chủ nhiệm lớp ở tiểu học tương đối vất vả và phức tạp Mỗi giáo viên muốnlàm tốt công tác chủ nhiệm thì phải vừa là một giáo viên giỏi về chuyên môn,vừa phải là một nhà tâm lí giỏi hiểu học sinh để xử lí các tình huống rắc rối saocho khéo léo, tế nhị và đạt hiệu quả giáo dục cao Nếu giáo viên không tâmhuyết với nghề, không có tinh thần trách nhiệm cao thì khó mà hoàn thànhnhiệm vụ Chất lượng học tập của học sinh, nhân cách, đạo đức, lối sống,…củahọc sinh rồi sẽ ra sao? Chính vì hiểu rõ điều đó nên trong những năm học qua,

song song với việc chỉ đạo giảng dạy tốt các môn học theo qui định, tôi luôn cốgắng phấn đấu làm tốt vai trò chỉ đạo công tác chủ nhiệm lớp của giáo viên.

Thực tế cho thấy những năm gần đây, đội ngũ giáo viên các nhà trườngnói chung và trường tiểu học Thanh Vân nói riêng đã quan tâm đến vấn đề dạychữ đi đôi với dạy người, các thầy cô giáo luôn giữ vững và phát huy đượctruyền thống tốt đẹp của nhà giáo, coi trọng yếu tố giáo dục “ Lấy nhân cách đểdạy nhân cách” xứng đáng với niềm tin yêu của học sinh và sự mong mỏi của xã

hội Song đâu đó trong xã hội vẫn có một số giáo viên có thói quen giáo dục HS

bằng cách trừng phạt thân thể: tát học sinh , bắt học sinh đi quanh sân trường,dán băng keo vào miệng, tự vả vào miệng mình khi mắc lỗi nói chuyện tronglớp, bắt học sinh quỳ gối, ngậm khăn lau bảng,…Còn có giáo viên trừng phạt vềtinh thần bằng cách xỉ nhục, hạ thấp nhân phẩm của HS như : La mắng, xa lánh,

…

Có nhiều giao viên tỏ ra bất lực trong việc giáo dục những học sinh cá biệt,khó bảo, nên đã sử dụng bạo lực Biện pháp này thiếu hiệu quả, thậm chí là biệnpháp tiêu cực, phản giáo dục, chỉ có tác dụng trước mắt, gây thương tổn về lâudài đến tinh thần của học sinh

Học sinh phát triển thái độ thù nghịch, về lâu dài các em trở nên chai lì vớiđòn roi, hung tợn và hiếu thắng

Để khắc phục tình trạng này và đặc biệt là để đáp ứng yêu cầu ngày càng caocủa sự nghiệp giáo dục và đào tạo tôi đã tiến hành chỉ đạo làm tốt công tác chủnhiệm lớp ở trường tiểu học Thanh Vân nhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàndiện cho học sinh, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện của nhàtrường

Theo luật giáo dục năm 2005 được sửa đổi bổ sung năm 2009 tại điểm 1

của điều 27 nêu rõ:“Mục tiêu của giáo dục phổ thông là giúp học sinh phát triển

toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản, phát triểnnăng lực cá nhân, tính năng động và sáng tạo, hình thành nhân cách con ngườiViệt Nam xã hội chủ nghĩa, xây dựng tư cách và trách nhiệm công dân; chuẩn bịcho học sinh tiếp tục học lên hoặc đi vào cuộc sống lao động, tham gia xây dựng

và bảo vệ Tổ quốc” Để thực hiện mục tiêu của cấp học, đáp ứng yêu cầu ngày

càng cao của sự nghiệp giáo dục và Đào tạo theo tinh thần nghị quyết của BCH

TW Đảng có hiệu quả phong trào thi đua “xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” trường Tiểu học Thanh Vân đã luôn quan tâm đến sự phát

triển toàn diện của học sinh Sự phát triển toàn diện của học sinh phụ thuộc rấtnhiều vào sự quan tâm dạy dỗ của giáo viên đặc biệt là giáo viên chủ nhiệm.Chính vì vậy tôi đã tiến hành chỉ đạo một số biện pháp để giúp cho công tác chủnhiệm của các thầy cô giáo được tốt hơn

a.Đánh giá kỹ năng phân tích công tác chủ nhiệm lớp

Khi quan sát và theo dõi công tác chủ nhiệm của giáo viên chủ nhiệmlớp tôi nhận thấy kết quả của các đồng chí giáo viên chủ nhiệm như sau:

Có những giáo viên lập kế hoạch chi tiết cụ thể, quan tâm sâu sát tới từng emhọc sinh, nắm chắc được tâm lý lứa tuổi, cảm nhận được niềm vui nỗi buồn củahọc sinh trong từng ngày để từ đó có những biện pháp giúp đỡ các em kịp thời.Bên cạnh đó có những giáo viên lập kế hoạch còn sơ sài, chưa quan tâm đếntừng đối tượng học sinh, một số giáo viên mới còn lúng túng hoặc chưa biếtcách xử lý tình huống sư phạm

b Các giải pháp nâng cao chất lượng công tác chủ nhiệm lớp

Bước 1: Chỉ đạo việc bồi dưỡng phương pháp công tác chủ nhiệm lớpcho giáo viên chủ nhiệm

Bước 2: Chỉ đạo giáo viên chủ nhiệm xây dựng chương trình, kế hoạchchủ nhiệm lớp

Bước 3 : Chỉ đạo xây dựng nề nếp, nội quy lớp học

Bước 4: Chỉ đạo xây dựng “lớp học thân thiện, học sinh tích cực”

Bước 5: Chỉ đạo hướng dẫn học sinh tự học, tự tìm hiểu bài ở nhà

Bước 6: Kiểm tra công tác chủ nhiệm của giáo viên từ đó có những biệnpháp kịp thời

c phân tích giải pháp

Mỗi giáo viên có làm tốt công tác chủ nhiệm hay không đều phụ thuộcvào sự vận dụng linh hoạt các phương pháp trong công tác chủ nhiệm cho nêncần chỉ đạo giáo viên chủ nhiệm làm các bước sau:

* Chỉ đạo việc bồi dưỡng phương pháp công tác chủ nhiệm lớp cho

giáo viên chủ nhiệm

- Ngay từ đầu năm học, khi mới phân lớp chủ nhiệm, bản thân tôi đã

chỉ đạo cho các giáo viên chủ nhiệm tiến hành học tập các văn bản hướng dẫncông tác chủ nhiệm của cấp trên, nắm vững nhiệm vụ của giáo viên tiểu học

- Tạo mọi điều kiện cho giáo viên chủ nhiệm tự nghiên cứu qua sáchnghiệp vụ, tham khảo về các tình huống ứng xử sư phạm, nắm được tâm sinh lýtrẻ em

- Tổ chức cho giáo viên tham quan các trường trọng điểm về công tác chủ nhiệm để học hỏi

- Tổ chức các buổi thảo luận và chuyên đề về công tác chủ nhiệm

- Tổ chức cho giáo viên viết sáng kiến kinh nghiệm về công tác chủ nhiệm lớp và phổ biến các kinh nghiệm đó trong toàn trường

* Chỉ đạo giáo viên chủ nhiệm xây dựng chương trình kế hoạch chủ nhiệm lớp.

- Dựa trên kế hoạch năm học chung của nhà trường và kế họạch công tác của liên đội trong năm học, giáo viên chủ nhiệm lập kế hoạch chủ nhiệm theo các nội dung sau:

+ Điều tra cơ bản học sinh:

Mỗi giáo viên chủ nhiệm lớp, muốn hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình, muốn đề ra các biện pháp giáo dục học sinh phù hợp, đạt hiệu quả thì trước hết giáo viên phải hiểu học sinh, phải nắm được đầy đủ các thông tin cần thiết về từng học sinh Do vậy, ngay từ ngày đầu nhận lớp, các giáo viên chủ nhiệm cần thực hiện ngay công tác điều tra thông tin cơ bản của học sinh qua phiếu và yêu cầu các em điền đầy đủ 10 thông tin sau:

GIỚI THIỆU BẢN THÂN

1 Họ và Tên:………

2 Là con thứ……trong gia đình 3 Hoàn cảnh gia đình (khá giả, đủ ăn, nghèo)

4 Kết quả học tập năm lớp

5 Môn học yêu thích:

6 Môn học cảm thấy khó:

7 Góc học tập ở nhà: (Có, không)

8 Những người bạn thân nhất trong lớp:

9 Sở thích:

10 Địa chỉ gia đình: Tổ dân phố

Số điện thoại của gia đình:

Qua phiếu điều tra này, giáo viên chủ nhiệm nắm được đầy đủ các thông tin cần thiết về từng học sinh để ghi vào Sổ Chủ nhiệm Và quan trọng hơn cả là tôi

đã hiểu một phần về học sinh của mình, điều đó rất có lợi cho tôi trong công tác

giảng dạy và giáo dục học sinh

+ Lập kế hoạch chủ nhiệm theo các mục sau:

 Đặc điểm tình hình của lớp

 Nội dung hoạt động và các chỉ tiêu phấn đấu

 Các biện pháp thực hiện

 Lập kế hoạch hàng tháng, hàng tuần

+ Có sơ kết kinh nghiệm vào cuối tuần, tháng

+ Theo dõi cá nhân học sinh

- Hiệu trưởng duyệt kế hoạch chủ nhiệm của GV

3 Xây dựng nề nếp lớp học:

a) Tổ chức bầu Ban Cán sự lớp:

Việc bầu chọn và xây dựng đội ngũ Ban Cán sự lớp là một công việc rấtquan trọng mà người giáo viên chủ nhiệm nào cũng cần phải làm ngay sau khinhận lớp mới Những năm học trước, Ban Cán sự lớp có thể là do giáo viên chọnlựa và chỉ định học sinh làm hoặc để rèn luyện cho các em thể hiện tinh thầndân chủ và ý thức trách nhiệm đối với tập thể, nên tôi tổ chức cho các em ứng cử

và bầu cử để chọn lựa ban cán sự của lớp Tiến trình bầu chọn Ban Cán sự lớpđược diễn ra như sau:

- Trước hết giáo viên chủ nhiệm yêu cầu phân tích để các em hiểu rõ về vaitrò và trách nhiệm của người lớp trưởng, lớp phó

- Giáo viên chủ nhiệm khuyến khích các em xung phong ứng cử Sau đóchọn 5 học sinh tiêu biểu để cả lớp bầu chọn

- Tổ chức cho học sinh bỏ phiếu: Lớp trưởng cũ phát cho mỗi học sinh 1phiếu trống (phiếu chỉ có chữ kí của giáo viên chủ nhiệm) Giáo viên chủ nhiệmhướng dẫn học sinh cách bầu chọn: ghi tên 3 bạn mình chọn vào phiếu

- 3 học sinh đạt số phiếu cao nhất sẽ được bốc thăm để nhận “chức vụ” củamình (lớp trưởng, lớp phó học tập, và lớp phó lao động)

Lần đầu tiên các em được bỏ phiếu, được thể hiện quyền “dân chủ’ củamình, tôi thấy các em rất vui, rất hào hứng, và 3 em được bầu chọn cũng cảmthấy tự hào

b) Phân công nhiệm vụ cụ thể cho Ban Cán sự lớp:

Sau khi đã bầu chọn được Ban Cán sự của lớp, tôi giao nhiệm vụ cụ thể cho

từng em như sau:

* Nhiệm vụ của lớp trưởng:

- Theo dõi, kiểm tra mọi hoạt động của lớp

- Điểm danh và ghi sĩ số của lớp vào góc trên (bên phải bảng) ngay sau khixếp hàng vào lớp.

- Điều khiển các bạn xếp hàng vào lớp, xếp hàng chào cờ đầu tuần, xếphàng tập thể dục

- Giữ trật tự lớp khi giáo viên chấm bài, khi giáo viên có việc phải ra khỏilớp và khi lớp dự lễ chào cờ đầu tuần

- Đề nghị giáo viên tuyên dương, phê bình cá nhân hoặc tập thể

- Theo dõi việc học tập của lớp trong các tiết học

- Làm mọi việc của lớp trưởng khi lớp trưởng vắng mặt hoặc nghỉ học

* Nhiệm vụ của lớp phó lao động:

- Phân công, theo dõi và kiểm tra các tổ trực nhật và chịu trách nhiệm tắtđèn, quạt khi ra về

- Phân công các bạn tưới cây trong lớp, chăm sóc bồn hoa và cây trồngcủa lớp

- Theo dõi, kiểm tra các bạn khi tham gia các buổi lao động do trường, lớp

tổ chức

- Phối hợp với lớp trưởng, lớp phó học tập giữ trật tự lớp

Nhiệm vụ của mỗi em, giáo viên chủ nhiệm ghi rõ ràng trong một cuốn

sổ, sau đó phát cho các em Giáo viên chủ nhiệm hướng dẫn từng em cách ghichép trong sổ một cách khoa học, cụ thể, rõ ràng Mỗi em sẽ làm đúng cácnhiệm vụ của mình Ngoài ra, lớp trưởng và 2 lớp phó phải đoàn kết và hợp tácchặt chẽ với nhau trong công việc chung

Cuối mỗi tuần, vào tiết sinh hoạt lớp ngày thứ sáu, lớp trưởng, lớp phó báocáo các mặt hoạt động của lớp Căn cứ vào báo cáo của từng em, giáo viên chủnhiệm nắm được khả năng quản lí lớp của từng em Và cứ cuối mỗi tháng, giáoviên chủ nhiệm tổ chức họp Ban Cán sự lớp 1 lần để tổng kết các mặt làm đượccủa lớp, động viên khen ngợi những việc các em đã làm tốt, đồng thời chỉ rõnhững thiếu sót và hướng dẫn các em cách khắc phục

4.Chỉ đạo xây dựng “lớp học thân thiện, học sinh tích cực”

Từ năm học 2008-2009, Bộ giáo dục và Đào tạo phát động phong trào

“Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” nhằm nâng cao chất lượnggiáo dục toàn diện, đặc biệt là giáo dục đạo đức, nhân cách và kĩ năng sống chohọc sinh Qua các năm thực hiện, phong trào đã có sức lan tỏa mạnh mẽ cả chiều

sâu lẫn chiều rộng, mang lại hiệu quả thiết thực cho ngành giáo dục và cho xãhội Muốn phong trào “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” ởmỗi trường đạt hiệu quả thì mỗi giáo viên chủ nhiệm phải tích cực “xây dựnglớp học thân thiện, học sinh tích cực” Có nhiều “lớp học thân thiện, học sinhtích cực” thì mới có “trường học thân thiện, học sinh tích cực”.

“Xây dựng lớp học thân thiện” là tạo ra môi trường học tập thân thiện, antoàn, gần gũi với học sinh, làm cho học sinh cảm thấy “mỗi ngày đến trường làmột niềm vui” Xây dựng được “lớp học thân thiện” thì sẽ có “học sinh tíchcực” Xây dựng được lớp học thân thiện, học sinh tích cực thì sẽ hạn chế được tỉ

lệ học sinh lưu ban, bỏ học, sẽ nâng cao được chất lượng giáo dục toàn diện chohọc sinh

Công việc “xây dựng lớp học thân thiện, học sinh tích cực” được tôi tiếnhành và chỉ đạo bước như sau:

a)Trang trí lớp học xanh- sạch- đẹp

Lớp học thân thiện phải có cây xanh, phải luôn sạch sẽ, ngăn nắp vàđược trang trí đẹp, đảm bảo tính thẩm mĩ và tính giáo dục cao Do vậy, Giáoviên chủ nhiệm hướng dẫn và cùng với học sinh thực hiện các công việc sauđây:

- Trồng cây xanh trong lớp bằng cách: cho cây cảnh dễ sống vào con tômhoặc con cá bằng sành hoăc chai lọ tận dụng, đổ nước vào rồi treo trên váchtường Những cây này rất dễ sống chỉ cần đổ nước thường xuyên là cây sống

- Trang trí lớp đẹp, hài hòa đảm bảo tính thẩm mĩ và tính giáo dục cao Phầntrang trí lớp, giáo viên chủ nhiệm giao trực tiếp cho từng tổ: mỗi tổ phải sưutầm tranh ảnh liên quan đến các môn học và chọn 5 bài vẽ đẹp nhất để trưng bày.Tranh, ảnh các em sưu tầm được dán vào giấy khổ lớn theo từng môn học (Lịch

sử, Địa lí, Khoa học, Mĩ thuật) và được bao bên ngoài bằng giấy bóng trongsuốt Sau đó đóng lên vách tường xung quanh lớp

- Vì không có học sinh nào nhớ được đầy đủ 5 nhiệm vụ, thậm chí có nhiều

em không nhớ nổi nhiệm vụ nào cả Mà không biết nhiệm vụ cụ thể của mình là

gì thì làm sao các em làm đúng? Do đó, Giáo viên chủ nhiệm phải viết 5 nhiệm

vụ của học sinh lên giấy A0, trang trí, đóng khung thật đẹp treo lên tường đểhàng ngày các em nhớ và làm theo Ngoài ra, Giáo viên chủ nhiệm cùng vớihọc sinh đề ra 10 yêu cầu cơ bản đối với học sinh của một lớp học thân thiện,học sinh tích cực

10 YÊU CẦU CƠ BẢN CỦA MỘT “LỚP HỌC THÂN THIỆN, HỌC

SINH TÍCH CỰC”

1 Không có học sinh chán học, bỏ học và nghỉ học không có lí do.

2 Lớp học phải được trang trí đẹp, phù hợp, có tính thẩm mĩ và tính

giáo dục cao

3 Phải sử dụng có hiệu quả và bảo quản tốt các thiết bị, đồ dùng dạy học;

sử dụng tiết kiệm điện, nước

4 Lớp học phải sạch sẽ trong suốt buổi học, bàn ghế phải ngay ngắn,

không có học sinh xả rác bừa bãi

5 Có tập thể bạn học thân thiện: không nói tục, chửi thề; phải luôn hòa

nhã với bạn bè và giúp đỡ nhau trong học tập

6 Lớp học phải an toàn, không có nguy hiểm, không có tai nạn xảy ra.

7 Học sinh phải tích cực tham gia các hoạt động tập thể, rèn luyện kĩ

năng sống, giữ gìn vệ sinh môi trường, cam kết không vi phạm luật giao thông

8 Học sinh học đủ các môn học theo qui định, chất lượng học tập ngày

càng được nâng cao và vượt trội so với năm học trước

9 Học sinh tích cực tham gia các hoạt động từ thiện như: thăm hỏi bạn

khi đau ốm, động viên chia sẻ với những bạn có hoàn cảnh khó khăn, tặng sách

cũ cho thư viện trường,…

10 Lớp học là môi trường bình đẳng nam nữ, không phân biệt giàu

nghèo, không có hiện tượng học sinh bị phạt, bị kiểm điểm phê bình trước toàntrường

Hằng ngày, Giáo viên chủ nhiệm nhắc nhở các em thực hiện theo 5nhiệm vụ của người học sinh và 10 yêu cầu của “lớp học thân thiện, học sinhtích cực” Khi có học sinh chưa hoàn thành nhiệm vụ, giáo viên chủ nhiệm yêucầu em đó đọc lại 5 nhiệm vụ của người học sinh và nêu rõ nhiệm vụ nào mìnhchưa làm được để sửa chữa, khắc phục Nhờ vậy, các em mới tự giác thực hiện,

số lượng học sinh vi phạm nội qui của nhà trường, của lớp ngày càng giảm dần

- Số học sinh của lớp, giáo viên chủ nhiệm chia thành 5 nhóm ứng với 5

buổi học trong tuần, mỗi nhóm có một tổ trưởng Lớp phó lao động phân côngtheo dõi các nhóm làm trực nhật hàng ngày Nhóm trưởng chịu trách nhiệm phâncông, điều khiển các bạn trong nhóm làm trực nhật Nhưng một tuần đầu, giáoviên chủ nhiệm phải đi sớm để hướng dẫn các em làm vệ sinh lớp như: quét lớp

từ trong ra ngoài, từ trên cửa sổ, trên bục giảng xuống dưới; cách cầm chổi vàđưa chổi sao cho nhanh sạch nhưng không bụi; cách trải khăn bàn, cách laubảng, cách sắp xếp bàn ghế, Cứ sau mỗi giờ ra chơi, tổ trực phải đổ rác và tràrửa sạch sọt rác rồi cất vào lớp Sang tuần thứ hai, giáo viên chủ nhiệm lớp mớigiao cho lớp phó lao động kiểm tra công việc trực nhật hàng ngày Tổ nào khônglàm tốt, lớp phó lao động có quyền phạt tổ đó làm trực nhật thêm một ngày Vàtrong mỗi tiết học, học sinh phải thể hiện tinh thần “tự quản” - tự theo dõi lẫnnhau, nhắc nhở nhau giữ sạch lớp trong suốt buổi học

- Đối với bồn hoa của lớp, mỗi tổ sẽ chăm sóc một tuần Qui định bồn hoaphải sạch cỏ, đất không khô trắng, không có cành gãy và lá khô Công việc kiểm

tra, nhắc nhở là của lớp phó lao động Tổ nào không làm tốt sẽ bị phạt chăm sócbồn hoa thêm một tuần

b) Xây dựng mối quan hệ thầy- trò và bạn bè trong lớp

* Xây dựng mối quan hệ thầy- trò:

Trước đây, quan hệ thầy, trò là quan hệ chịu ơn- ban ơn; bề trên- kẻ dưới;giảng giải- ghi nhớ Ngày nay, quan hệ này được thay bằng quan hệ phân công-hợp tác Thầy thiết kế- trò thi công Thầy làm mẫu, giao việc- trò làm theo mẫucủa thầy Mỗi lời thầy nói ra phải là một “lệnh” (một lời giao việc) Do vậy, mọiyêu cầu giáo viên chủ nhiệm đưa ra, học trò phải thi hành thật nghiêm Ngay từđầu, giáo viên chủ nhiệm yêu cầu học trò phải cố gắng làm cho đúng Nếu chưađúng thì phải làm lại cho đúng mới thôi Đúng là đúng từ việc làm, nghiêm lànghiêm trong việc làm chứ không phải ở thái độ khắt khe, gay gắt Quan hệ cơbản nhất của giáo viên chủ nhiệm và học trò là quan hệ hợp tác làm việc: giáoviên chủ nhiệm giao việc- học trò làm; Giáo viên chủ nhiệm hướng dẫn- họctrò thực hiện

- Khi giao việc, giáo viên chủ nhiệm chỉ nói một lần, nhưng chỉ nói khi lớptrật tự Với cách làm này, tự nhiên thầy sẽ trở nên nói ít, học trò sẽ làm nhiều.Làm việc như thế nào thì đạo đức, y thức sẽ kèm theo như thế ấy Làm đến nơiđến chốn thì ý thức kỉ luật cũng đến nơi đến chốn

- Hành vi của giáo viên sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến tâm lí cũng như sự hìnhthành tính cách của trẻ Vì vậy, khi lên lớp, giáo viên chủ nhiệm luôn chú ý đến

cả cách đi đứng, nói năng, cách ăn mặc, cách cầm sách, chữ viết, thái độ, đểhọc trò noi theo Không vì bất cứ lí do gì mà giáo viên chủ nhiệm cho phépmình cẩu thả hoặc xuề xòa, qua loa trước mặt học sinh

- Khi học sinh nào làm bài chưa đúng, giáo viên chủ nhiệm yêu cầu họcsinh đó phải làm lại chứ không phê bình ngay Giáo viên chủ nhiệm giúp đỡ,hướng dẫn học sinh làm lại ngay tại lớp Giáo viên chủ nhiệm cần hướng dẫnnhững chỗ chưa đúng của học sinh, giúp các em làm lại cho đúng, cho hoànthiện hơn Với cách nói đúng, làm đúng trong học tập, các em trở thành nhữngcon người tự tin, trung thực, không gian dối

- Khi có học sinh mắc sai lầm, thiếu sót, yêu cầu giáo viên luôn cố gắngkiềm chế và tôn trọng học sinh, tìm hiểu cặn kẽ thấu đáo nguyên nhân để có biệnpháp giúp đỡ các em sửa chữa Giáo viên chủ nhiệm không bao giờ được cónhững lời nói, cử chỉ xúc phạm các em Ở tuổi này, lòng tự trọng của các em rấtcao, chỉ một lời nói xúc phạm sẽ làm tan nát tâm hồn trẻ thơ Thậm chí có em sẽoán hận, căm ghét thầy cô, bỏ học và không bao giờ trở lại lớp học nữa cho dù

có nhiều người đến nhà vận động

Giáo viên chủ nhiệm cần biết rằng có những em học yếu hoặc có hômkhông học bài, làm bài nhưng lỗi không phải hoàn toàn là do các em Có em