Một số biện pháp nâng cao hiệu quả dạy các yếu tố hình học ở lớp 2

Trong nhà trường tiểu học cùng với môn Tiếng Việt , môn toán có một vị tríquan trọng nhằm trang bị cho học sinh những phương pháp và kĩ năng ban đầu về hoạtđộng nhận thức và hoạt động th

LỜI NÓI ĐẦU

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dạy: “vì lợi ích mười năm trồng cây, vì lợi ích trămnăm trồng người” Lời dạy đó cho chúng ta thấy việc giáo dục thế hệ trẻ là vô cùngquan trọng

Học sinh là thế hệ tương lai của xã hội góp phần xây dựng và một phần quyếtđịnh không nhỏ đối với vận mệnh của đất nước.Để thực hiên được nghĩa vụ vinhquang đó, trong nhà trường các em phải được học tập và trưởng thành để trở thànhngười vừa có đức vừa có tài để có thể góp sức mình đưa Việt Nam thực hiện côngnghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Đưa đất nước ta sớm thoát khỏi nguy cơ tụt hậu và

có thể tiến kịp trình độ chung của thế giới

Trong chương trình học tiểu học cùng với môn Tiếng Việt và các môn họckhác môn toán cũng chiếm một vị trí quan trọng

Toán học với tư cách là một môn khoa học có hệ thống kiến thức cơ bản vàrất cần thiết cho đời sống con người.Đó cũng là công cụ cơ sở, để học các môn họckhác và để nhận thức thế giới xung quanh, vận dụng có hiệu quả trong thực tiễn

Khả năng giáo dục của môn toán rất lớn Nó giúp con người phát triên tư duy

lô gíc, bồi dưỡng và phát triển những thao tác trí tuệ cần thiết để nhận thức thếgiới.Rèn luyện cho con người suy nghĩ độc lập trên cơ sở khoa học thực tiễn từ đó giảiquyết vấn đề trong cuộc sống một cách chính xác

Học toán giúp cho con người thông minh rèn luyện một số đức tính tốt như:tính kiên trì bền bỉ, tự giác, độc lập, để trở thành con người có ít cho xã hội

I.PHẦN MỞ ĐẦU I.1-LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI.

I.1.1- CƠ SỞ LÝ LUẬN.

Sự nghiệp giáo dục của Nhà nước ta đang được trú trọng Vẫn đề chất lượnggiáo dục ở các bậc học được các ngành các cấp quan tâm Các em học tốt ở bậc tiểuhọc sẽ là tiền đề để học chắc các bậc học trên

Trong nhà trường tiểu học cùng với môn Tiếng Việt , môn toán có một vị tríquan trọng nhằm trang bị cho học sinh những phương pháp và kĩ năng ban đầu về hoạtđộng nhận thức và hoạt động thực tiễn.Bồi dưỡng và phát huy tình cảm thói quen vađức tính tốt đẹp của con người mới Việt Nam Xã Hội Chủ Nghĩa.Môn toán có khảnăng giúp học sinh phát triển tư duy lô gíc , bồi dưỡng và phát triển những thao tác trítuệ cần thiết như trìu tượng hóa,khái quát hóa, phân tích , tổng hợp , so sánh , dựđoán,Chứng minh, bác bỏ Nó có vai trò lớn trong việc rèn luyện phương pháp giảiquyết vấn đề có căn cứ khoa học.Nó giúp học sinh phát triển trí tuệ thông minh theohướng tư duy độc lập, góp phần đào tạo trẻ trở thành những con người năng động tựtin, sáng tạo, sẵn sàng thích ứng với những diễn biến hàng ngày trong cuộc sống.Trongchương trình toán tiểu học, một trong những bộ phận cấu thành chương trình toán là

“Các yếu tố hình học” Các yếu tố hình học được mô tả theo những đặc điểm củachúng ,giúp cho học sinh phân biệt được những dấu hiệu bản chất và không bản chấtcủa mình

Các yếu tố hình học không lập thành đơn vị kiến thức riêng ma được dạy xenlẫn với các kiến thức khác Với đặc thù riêng, các yếu tố hình học vừa có tính cụ thể,trực quan trên mô hình vừa có tính trừu tượng của bài toán tiểu học.Vì vậy việc dạycác yếu tố hình học góp phần kích thích sự phát triển tư duy của học sinh Các yếu tốhình học sẽ giúp trẻ em nhận thức và phân tích tốt thế giới xung quanh

Tóm lại đối với học sinh tiểu học, nhất là việc tiếp thu kiến thức các yếu tốhình học còn hạn chế cho nên người giáo viên cần làm rõ những mỗi quan hệ hình học

ở môn toán, cách tổ chức dạy học và phương pháp học theo sách giáo khoa Nhằmgiúp học sinh khắc sâu các yếu tố hình học một cách tường minh và nâng cao hiệu quảkhi dạy các yếu tố hình học

I.1.2- CƠ SỞ THỰC TIỄN:

Trên thực tế cho thấy học sinh tiểu học, nhất là học sinh lớp 2.Việc tiếp thu kiếnthức về các yếu tố hình học còn nhiều hạn chế.Nhiều giáo viên dạy môn toán chỉ trútrọng nhiều đến việc dạy học sinh cộng, trừ, nhân, chia và giải toán ,mà ít quan tâmđến việc khắc sâu kiến thức dạy các yếu tố hình học cho học sinh.

Việc nâng cao hiệu quả các yếu tố hình học là một vấn đề hết sức nan giải vàquan trọng đối với mỗi giáo viên trực tiếp giảng dạy.Vì chúng ta đều biết đặc điểm tưduy của học sinh tiểu học là cụ thể vẫn còn chiếm ưu thế, nên các em còn khó khăntrong việc lĩnh hội các hình thức học mang tính trìu tượng mới mẻ.Với đặc điểm cấutrúc nội dung chương trình toán thì các yếu tố hình học lại nằm rải rác xen lẫn với cácnội dung toán học khác cho nên đã tạo ra một số khó khăn cho cả giáo viên và học sinhtrong quá trình lĩnh hội tri thức.Vấn đề này rất dễ hiểu, khi học một hệ thống kiến thức

lô gíc chặt chẽ nhưng lại sắp xếp không liên tục ,học sinh sẽ gặp khó khăn nhất địnhtrong việc liên hệ giũa kiến thức cũ và kiến thức mới.Như vậy mỗi tiết dạy các yếu tốhình học ,không đơn thuần là chỉ kiểm tra bài cũ và truyền thụ kiến thức mới mà đôikhi người giáo viên phải mất thời gian nhắc lại kiến đã dạy ,có liên quan rồi mới có thểtiếp tục thực hiện những yêu cầu mới của bài dạy

Xuất phát từ những lí do trên tôi đã chọn đề tài “Một số biện pháp nâng caohiệu quả dạy các yếu tố hình học ở lớp 2”.Nhằm giúp giáo viên có những biện phápgiảng dạy phù hợp để nâng cao chất lượng giờ dạy và giúp học sinh chiếm lĩnh kiếnthức một cách dễ dàng

I.2-MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU:

Nghiên cứu đề tài một số biện pháp sư phạm nhằm nâng cao hiệu quả dạy cácyếu tố hình học lớp 2 Xây dựng các giải pháp để góp phần nâng cao chất lượng dạyhọc toán, đặc biệt là dạy các yếu tố hình học lớp 2

I.3-THỜI GIAN , ĐỊA ĐIỂM:

I.3.3.1-Giới hạn đối tượng nghiên cứu:

Học Sinh lớp 2D Trường Tiểu học Thị trấn Tiên Yên

I.3.3.2-Giới hạn địa bàn nghiên cứu:

Đối với đề tài này việc nghiên cứu phải được tiến hành ở nhiều trường tiểu họcvới nhiều lớp khác nhau.Nhưng với năng lực của bản thân cùng với điều kiện thời gian

có hạn ,nên tôi chỉ dừng lại việc nghiên cứu đề tài này ở lớp 2D Trường Tiểu học ThịTrấn Tiên yên- năm học 2007-2008

I.3.3.3-Giới hạn về khách thể khảo sát:

56 học sinh lớp học sinh lớp 2D và 2C

1.4 - PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Phương pháp nghiên cứu là con đường giúp ta đạt tới mục đích sáng tạo Phương pháp nghiên cứu gắn chặt với nội dung của vẫn đề cần nghiên cứu Bởi vậy đểđạt được mục đích nghiên cứu thì trước tiên phải lựa chọn được các phương phápnghiên cứu phù hợp , Để hoàn thành đề tài này tôi đã lựa chọn và sử dụng các phươngpháp nghiên cứu sau :

1.4.1- Phương pháp nghiên cứu lí thuyết :

- Phương pháp nghiên cứu lí thuyết là phưong pháp thu thập thông tin khoa họctrên cơ sở nghiên cứu những tài liệu đã có bằng thao tác tư duy lô gíc đẻ rút ra nhữngkết luận khoa học cần thiết

- Nghiên cứu thông qua đọc sách , tham khảo tài liệu để tìm ra những nhữngkiến thức có liên quan đến vẫn đề Từ đó góp phần giúp cho két quả của đề tài đượcnâng cao , được mở rộng

1.4.2- Phương pháp nghiên cứu thực tiễn :

1.4.2.1- Phương pháp quan sát.

- Quan sát khoa học là phương pháp thu thập thông tin về đối tượng nghiên cứubằng cách tri giác trực tiếp đối tượng và các nhân tố khác có liên quan đến đối tượng

Đó là hoạt động có mục đích được tiến hành có hệ thống

- Quan sát trực tiếp thu bài của học sinh qua các giờ học về các yếu tố hìnhhọc Quan sát thông qua các tiết dự giờ , các giờ giảng trên lớp , quan sát trực tiếp tìnhhình học tập của học sinh trong tiết học để năm bắt được khả năng tiếp thu bài , nắmbắt kiến thức của các em qua bài giảng

1.4.2.2- Phương pháp điều tra

Điều tra giáo dục là phương pháp khảo sát một số lượng lớn các đối tượngnghiên cứu ở một hay nhiều khu vực , vào một hay nhiều thời điểm Điều tra giáo dụcnhằm giúp thu thập rộnh rãi các số liệu , hiện tượng để từ đó phát hiện các vân đề cầngiải quyết , xác định tính phổ biến , nguyên nhân chuẩn bị chocác bước nghiên cứutiếp theo

- Điều tra trình độ , khả năng nắm bắt kiến thức của học sinh thông qua giáoviên chủ nhiệm lớp , thông qua phụ huynh và trực tiếp học sinh

- Thông qua trao đổi bàn bạc với giáo viên , phụ huynh và học sinh nhằm nắmbắt , thu thập được những tài liệu thông tin và tình hình thực tế có liên quan đến nộidung đề tài cần nghiên cứu

1.4.2.3- Phương pháp thực nghiệm sư phạm

- Thực nghiệm sư phạm là phương pháp thu nhận thông tin về sự thay đổi sốlượng và chất lượng trong nhận thức và hành vi của các đối tượng giáo dụcdo nhànghiên cứu tác động đến chúng bằng một số tác nhân điều khiển và đã được điều tra

- Bằng một số tiết dạy cụ thể , áp dụng vào một lớp cụ thể để nắm bắt được sựthay đổi về số lượng và chất lượng trong nhận thức của học sinh

- Thông qua các tiết dạy thực nghiệm để chứng minh cho các biện pháp đề xuất

là đúng đắn và đạt được kết quả

I.5- ĐÓNG GÓP MỚI VỀ MẶT LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN.

Khi dạy các yếu tố hình học ở lớp 2.Giáo viên cần đầu tư nhiều thời giannghiên cứu bài sao cho phù hợp với từng đối tượng học sinh Sau mỗi tiết dạy phải ghinhật kí để tìm ra những ưu-nhược điểm của nội dung chương trình.Từ đó tìm raphương pháp dạy cho phù hợp

Để học sinh có khái niệm về các hình , giáo viên phải chủ động giới thiệu ,cung cấp kiến thức

VD:Khi dạy về bài : “Hình chữ nhật-Hình tứ giác” trước hết giáo viên phải đưatrực quan cho học sinh quan sát rồi giới thiệu “Đây là hình chữ nhật , đây là hình tứgiác” Sau đó yêu cầu học sinh lấy đồ dùng học tập , tìm các vật có dạng hình chữ nhật, hình tứ giác

Giáo viên cần nghiên cứu kĩ bài,chuẩn bị đầy đủ đồ dùng trực quan(đồ dùngtrực quan phải đẹp đa dạng , chính xác) gây được hứng thú cho học sinh

Về học sinh lớp 2 , chưa có ý thức tưởng tượng cho các kiến thức mang tínhtrìu tượng , các em chỉ tiếp thu kiến thức thông qua trực quan cụ thể.Hơn nữa nếu đồdùng trực quan không đẹp sẽ gây cho các em sự chán nản.Trực quan không chính xác

sẽ dể lại ấn tượng không tốt ảnh hưởng đến quá trình học sau này của các em.Giáoviên phải thực sự tâm huyết với nghề

Luôn nghiên cứu kĩ nội dung sách giáo khoa và các tài liệu tham khảo, tìm tòi ,lựa chọn phương pháp hình thức dậy học phù hợp với từng bài với trình độ nhậnthức của học sinh Bằng cách tạo ra cho học sinh tâm lí thoải mái “Học mà chơi , chơi

mà học” Từ đó dẫn dắt các em tiếp thu kiến thức một cách dễ dàng , không gò bókhông ép buộc trong giờ học

II.PHẦN NỘI DUNG II.1-CHƯƠNG I : TỔNG QUAN II.1.1-LỊCH SỬ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU:

Từ khi thay sách đến nay cùng với sự phát triển của xã hội , khả năng nhận thức củahọc sinh Tiểu học cũng có những bước tiến rõ rệt.Vì vậy vấn đề đổi mới phương phápdạy học nói chung va phương pháp dạy toán nói riêng được các nhà giáo dục cũng nhưnhiều giáo viên tâm huyết quan tâm Đã có rất nhiều đề tài nghiên cứu về dạy môntoán Tiểu học và được áp dụng rộng rãi trong thực tế Nhưng vẫn đề dạy các yếu tốhình học ở lớp 2 vẫn còn ít giáo viên quan tâm và có những sáng kiến hay mang lạihiệu quả cao trong công tác giảng dạy Vì vậy tôi quyết tâm nghiên cứu đề tài này

II.1.2-NHỮNG CƠ SỞ LÍ LUẬN :

Trong công tác giảng dạy người giáo viên muốn đạt được kết quả cao trước hếtphải nắm được đặc điểm tâm lí của học sinh Tiểu học nói chung , học sinh lớp 2 nóiriêng Đặc điểm nhân cách của các em hồn nhiên,trong sáng.khả năng phát triển củatrẻ cũng mang màu sắc cảm tính Cùng với quá trình học tập, tâm lí của trẻ sẽ đượcphát triển ngày càng hoàn thiện hơn Việc đến trường là bước ngoặt quan trọng của trẻ

Vì đến trường các em phải tuân thủ theo các quy định chung của nhà trường, của lớphọc Các em phải ngồi hàng giờ xem thầy cô làm gì, giảng gì, viết gì ?Phải lĩnh hộinhững điều mà không phải lúc nào cũng thích thú, nếu giáo viên không nắm được điều

đó sẽ gây cho các em sự chán nản mệt mỏi.Vì ở lứa tuổi này các em rất hiếu động rấthưng phấn, khó tập chung chú ý lâu, không thích hoạt động kéo dài, khả năng tư

duy,phê phán còn kém.chính vì thế người giáo viên tiểu học cần sử dụng ngôn ngữtoán học ngắn gọn,chính xác,gắn với thực tế cuộc sống xung quanh để học sinh dễhiểu, dễ học Học sinh lớp 2 chóng nhớ nhưng cũng rất chóng quên,nhưng điều gì đãnhớ lại được lưu lại trong kí ức rất lâu.Do đó, khi cung cấp kiến thức bài dạy các yếu

tố hình học giáo viên phải nghiên cứu kĩ nội dung, cần nhắc việc lựa chọn ngôn ngữ,phương pháp để dẫn dắt học sinh chiếm lĩnh kiến thức bằng con đường ngắn nhất.Hơnnữa với học sinh lớp hai khả năng diễn đạt của các em còn kém , vốn từ chưa có Nhờquá trình tiếp xúc rộng rãi với mọi người đó là thầy cô bạn bè,người thân và qua trithức các môn học Đặc biệt là môn toán sẽ giúp vốn kiến thức về toán học của các emngày một phong phú hơn

Kết luận chương I:

Bên cạnh sự khéo léo khêu gợi bằng phương pháp nêu vấn đề của giáo viêntrong dạy học.Người giáo viên cũng cần tạo ra sự giao lưu thảo luận giữa học sinh vớihọc sinh, giữa học sinh với giáo viên mà trong tranh luận tâm lý của các em rất hiếuthắng, chưa phân biệt đúng sai vì thế người giáo viên cần phải thích rõ nội dung củavấn đề, dẫn dắt học sinh điều các em cần hiểu.Cần động viên khuyến khích kịp thời,đúng lúc để tạo niềm tin cũng như sự say mê, suy nghĩ của các em trong việc tiếp thukiến thức nhất là kiến thức toán học

II.2/ CHƯƠNG II / CƠ SỞ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI :

II.2.1/ Thực trạng của việc dạy các yếu tố hình học lớp 2:

Qua thực tế điều tra tình hình lớp 2D: Trường Tiểu học Thị Trấn Tiên Yên lớptôi chủ nhiệm :

năm học mới , chất lượng được thể hiện cụ thể qua các bài kiểm tra toán đầu năm nhưsau:

5 em nắn chắc kiến thức về các yếu tố hình học , 10 em nhận biết được về hìnhhọc khá tốt , 10 em chưa nhận biết chính xác về hình học , 3 em chưa biết rõ về kháiniệm hình học

Gần 50 % học sinh nhận biết về các yếu tố hình học chưa tốt

II.2.2-Đánh giá thực trạng

Đối với bản thân tôi ra trường đã được nhiều năm , cũng đã dạy lớp 2 được 4năm liên tiếp ,nên phần nào hiểu được những khó khăn vường mắc trong việc dạy cácyếu tố hình học, cũng như viêc lĩnh hội kiến thức của học sinh

Trong qua trình nghiên cứu nội dung chương trình, đồng thời dự một số tiết vềcác yếu tố hình học của các đồng nghiệp cùng khối.Qua theo dõi việc học tập của cáchọc sinh trên lớp tôi có một số nhận xét sau:

Chương trình toán lớp 2 đòi hỏi khả năng nhận thức chất lượng của học sinhcao.Song thực tế học sinh tiết thu các yếu tố hình học, nội dung chương trình toán lớp

2 còn nhiều hạn chế.Trong quá trình học các em chưa tập chung nghe giảng.Chưa có

sự chuẩn bị bài ở nhà trước khi đến lớp, chưa xác định được tầm quan trọng của mônhọc.Do đó học sinh dễ dàng bị hổng kiến thức

Một số em chưa được gia đình quan tâm , thường xuyên thiếu đồ dùng họctập.Việc thực hành bài tập của các em ở nhà chưa đúng phương pháp hướng dẫn củagiáo viên.Đặc biệt khi học về các yếu tố hình học các em chưa có khái niệm về hình ,chưa tưởng tượng được các hình đó, chưa có kĩ năng vận dụng vào thực tế.Trong khihọc còn hay lẫn lộn giữa các hình , chưa nhận biết rõ ràng chính xác về hình

Chẳng hạn : Khi học về hình chữ nhật các em còn hay lẫn lộn với hình vuôngbởi các em mới chỉ biểu tượng về hình là có 4 cạnh , 4 đỉnh chứ các em chưa được họcsâu về đặc điểm của mỗi hình

Hay khi học về các đường thẳng các em chỉ biết để được có đường thẳng AB thìphải kéo dài đoạn thẳng AB về hai phía.Còn thế nào là một đường thẳng thì các emchưa biết

Nhịp độ giảng bài qua nhanh , phương pháp dạy chưa hợp lí , với đối tượng họcsinh ,nhiều giáo viên vẫn còn mang tính nặng tư tưởng chỉ cần truyên đạt đầy đủ nộidung bài học đến học sinh là được, chưa động viên học sinh kịp thời Chính những

điều đó đã tác động lớn đến việc học tập của học sinh làm cho các em không hứng thútrong học tập.Thiếu tự tin , thiếu cố gắng vươn lên dẫn đến kết quả học tập không ổnđịnh,không phát huy được tính sáng tạo trong học tập của học sinh

II.3.CHƯƠNG III/ MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ DẠY CÁC YẾU TỐ HÌNH HỌC LỚP 2

ở Tiểu học , các yếu tố hình học là một bộ phận gắn bó mật thiết với các kiếnthức số học, đại lượng và đo đại lượng, giải toán, tạo thành môn toán thống nhất.Việcdạy các yếu tố hình học hỗ trợ đắc lực cho các phần học khác Nhằm cung cấp cho họcsinh những hiểu biết cần thiết về hình học của các đồ vật trong không gian khi tiếp xúcvới các “tình huống toán học” trong cuộc sống hàng ngày

Xuất phát từ những yêu cầu , nội dung chương trình cũng như thực tế dạy vàhọc các yếu tố hình học ở lớp 2 Qua dự giờ và trao đổi với một số giáo viên dạy khối

2 vẫn đề dạy các yếu tố hình học chưa được nâng cao Vì vậy để góp phần nâng caohiệu quả khi dạy các yếu tố hình học tôi mạnh dạn đề xuất một số biện pháp vào dạylớp 2D , Trường Tiểu học Thị Trấn Tiên Yên

III.3.1 Các giải pháp dạy các yếu tố hình học lớp 2 :

*, Đối với học sinh :

- Học sinh cần có thói quen chuẩn bị đồ dùng học tập trước khi đến lớp, đến lớptrước 15 phút ôn lại kiến thức cũ.Đi học đều để nắm bắt kiến thức có hệ thống

- Sử dụng thành thạo bộ đồ dùng học tập thao tác nhanh , hợp lí,thực hiện giờnào việc ấy

- Trong lớp chú ý nghe giảng bài , mạnh dạn hỏi bài khi chưa hiểu để giáo viêngiải thích ngay

- Thực hiên việc học trên lớp cũng như ở nhà một cách tự giác

- Tích cực tham gia xây dựng bài trên lớp

- Theo dõi và nhận xét ý kiến của bạn

- Giúp đỡ lẫn nhau trong học tập

Để làm được này giáo viên thường xuyên nhắc nhở kiểm tra bài tập của họcsinh Các tổ trưởng kiểm tra đồ dùng học tập của các bạn vào thời gian đầu giờ Giáoviên phải xây dựng cho học sinh đôi bạn cùng tiến , để bạn giỏi giúp đỡ bạn yếu

*, Đối với giáo viên :

Giáo viên cần năm được đối tượng học sinh của lớp mình

Trong lớp học , một yếu tố quan trọng để học sinh nắm được bài tốt , đó là giáoviên cần phân loại đối tượng học sinh để bố trí chỗ ngồi hợp lý Có kế hoạch giảngdạy phù hợp với trình độ nhận thức của các em Tìm hiểu hoàn cảnh của từng học sinhxóa bỏ mặc cảm của bản thân các em Ví dụ : Những em có hoàn cảnh khó khăn , mồcôi , gia đình có bố hoặc mẹ mắc phải tệ nạn xã hội Giáo viên cân quan tâm giúp đỡđộng viên các em kịp thời Đối với học sinh yếu cần sắp xếp các em ngồi với học sinhkhá giỏi , để các em kèm cặp và giúp đỡ nhau cùng tiến bộ

Đặc điểm tâm lý học sinh lớp 2 nhanh nhớ và cũng chóng quên Vì vậy Khihình thành biểu tượng về đường thẳng giáo viên cần gợi cho học sinh nhớ lại các kiếnthức đã học ở lớp 1 đó là điểm,đoạn thẳng Để có được đường thẳng cần có các điểm

Khi vẽ được từng đường thẳng giáo viên hướng dẫn cho học sinh

Nhận biết các điển cùng nằm trên một đường thẳng thì thẳng hàng với nhau

A B C

————•———————•———————————————• Tuy nhiên đây cũng chỉ là bước đầu cho học sinh làm quen với việc nhận biết

về biểu tượng đường thẳng và nhận biết 3 điểm thẳng hàng chữ chưa yêu cầu học sinhphải sử dụng thành thạo lớp trên.Giáo viên giới thiệu về điểm, điểm,đoạn thẳng, đoạnthẳng để học sinh nhận biết các cạnh của hình chữ nhật, hình tứ giác qua các hình vẽ

cụ thể.Quan tâm đến việc ứng dụng các kiến thức hình học vào thực tiễn bằng cách tậpcho học sinh liên hệ hình ảnh của các đồ vật trong thực tế với các biểu tượng hình học

đã được học.Chẳng hạn học sinh nhận ra hình chữ nhật hình tứ giác trong các hình tứgiác trong hình sau:

Qua đó giúp cho trí tưởng tượng của các em ngày càng phong phú hơn

Ví dụ: Trong sách giáo khoa toán 2 bài hình chữ nhật- hình tứ giác cung cấpcho học sinh những biểu tượng cụ thể:trực quan hình vẽ SGK về hình chữ nhật, hình

tứ giác dưới nhiều hình dạng khác nhau: vẽ các hình

Ngoài ra các em có thể nhận dạng được những hình ảnh của các vật có dạng hìnhchữ nhật hình tứ giác trong thực tế :

Khi hình thành biểu tượng về đường thẳng giáo viên cần gợi ý cho học sinh nhớlại các kiến thức đã học ở lớp 1:Đó là điểm đoạn thẳng.Để có được đường thẳng cần

có các điểm và đoạn thẳng.Như vậy một tiết dạy về các yếu tố hình học không đơnthuần, có thể là kiểm tra bài cũ và truyền thụ kiến thức mới , mà đôi khi người giáoviên phải mất thời gian nhắc lại kiến thức cũ có liên quan rồi mới thực hiện những yêucầu của bài giảng

Để học nhớ bài lâu , giáo viên dạy các yếu tố hình học cần gắn liền với thựctiễn : Khi dạy các yếu tố hình học cho học sinh lớp 2 trên cơ sở kết hợp chặt chẽ quátrình tình hình thành biểu tượng với quá trình tri giác dẫn đến khái niệm hình ảnhchung của biểu tượng.Học sinh từng bước nắm các dấu hiệu bản chất phân biệt đượccác biểu tượng hình học dựa trên mô tả Để đạt được mục đích đó học sinh không chỉnghe giáo viên mô tả , không chỉ nhìn hình vẽ và mô tả hình học mà điều quan trọnghơn nhiều là học sinh phải hoạt động tự mình tham gia vào quá trình tạo ra biểu tượng

đó nghĩa là mỗi học sinh phải sử dụng được kĩ năng nhận dạng hình , đo và vẽ hình ,ghép hình và tính toán Để tạo dựng ra các biểu tượng hình học một cách chủ độngthao tác tư duy , phân tích tổng hợp so sánh và trí tưởng tượng không gian, đồng thờiđược hình thành rèn luyện và phát triển

Dạy các yếu tố hình học cho học sinh lớp 2 bằng cách tăng cường tổ chức cáchoạt động trên quy mô hình học và thực hành trong từng tiết dạy học.Thông qua cácthao tác tư duy mà học sinh có thể nhận biết được đặc điểm của hình cũng như biểutượng chung về từng loại hình

Dạy các yếu tố hình học , bằng cách bắt đầu bằng tổ chức các hoạt dộng có tínhchất thực nghiệm , không chỉ phù hợp với quy luật nhận thức của học sinh khi học cáchoạt động phổ biến như : quan sát , đo đạc , vẽ hình , trò chơi hình học chúng ta còn cóthể tổ chức các hoạt động có tính chất thực hành ở trong và ngoài lớp học ngay trêngiờ lớp học.Chẳng hạn như có thể tổ chức cho học sinh thực hành đo kích thước các đồvật trong lớp học , nhận dạng hình chữ nhật trong các đồ vật ở trong lớp học

Ví dụ : Dạy bài hình chữ nhật, hình vuông Giáo viên cho học sinh quan sáttrong lớp cũng như ở nhà , xem những đồ vật gì , mô hình nào có dạng hình chữ nhật ,hình vuông Hay dạy bài: Tính diện tích hình chữ nhật ,giáo viên cho học sinh trựctiếp đo khung cửa sổ lớp học , hay là đo mặt bàn của học sinh , rồi thực hành tính diệntích của những hình đó

Giáo viên cần phải nghiên cứu kĩ bài , chuẩn bị đầy đủ đồ dùng trực quan (Đồdùng trực quan phải đẹp đa dạng chính xác ) gây được hứng thú cho học sinh.Vì họcsinh lớp 2 các em chưa có ý thức tưởng tượng các kiến thức mang tính trừu tượng.Các

em có thể tiếp thu kiến thức thông qua trực quan cụ thể.Hơn nữa nếu trực quan khôngđẹp sẽ gây cho các em sự chán nản.Trực quan không chính xác sẽ để lại ấn tượngkhông tốt ảnh hưởng đến quá trình học sau này của các em

Trong quá trình giảng dạy ngôi ngữ , thuật ngữ toán học của giáo viên phảichính xác, rõ dàng dễ hiểu Khi cung cấp kiến thức của bài , giáo viên có thể đưa thêmmột số bài tập khó , hoặc hệ thống câu hỏi cho các đối tượng khá giỏi để tránh thờigian trống đỡ gây ồn ào cho các bạn trung bình yếu chưa làm xong

Mặt khác :giáo viên luôn nghiên cứu kĩ nội dung sách giao khoa và tài liệutham khảo , tìm tòi , lựa chọn phương pháp , hình thức dạy học cho phù hợp với từngbài , với trình độ nhận thức của mỗi học sinh bằng cách tạo cho học sinh tâm lí thoảimái “Học mà Chơi” , “Chơi mà học” Từ đó dẫn dắt các em tiếp thu kiến thức một cách

dễ dàng , không gò bó không ép buộc trong giờ học Thường xuyên tổ chức các tròchơi toán học để củng cố kiến thức mới cũng như phần luyện tập Kết hợp chặt chẽ với

tổ chuyên môn, nhà trường để thống nhất phương pháp dạy học cho từng bài Kiểm trabài cũ một cách toàn diện, bằng cách giao bài tập về nhà ,trên lớp Đánh giá nhận xéthọc sinh kịp thời.Động viên khen ngợi những học sinh có tiến bộ , có ý thức học tốt ,đồng thời nhắc nhở uỗn nắn những em còn chậm tiến bộ , ý thức học tập chưa cao Hướng dẫn phụ huynh chuẩn bị đồ dùng học tập và cách dạy cho các em ở nhà Thường xuyên thông báo việc học tập của các em học sinh đến phụ huynh, để phụhuynh có biện pháp rèn luyện thêm cho các em ở nhà , nhất là những em học còn yếu

Tóm lại : Để học sinh học tốt về các yếu tố hình học , giáo viên cũng trăn trở ,

muốn tìm cách giúp đỡ các em ở mức độ nhất định Người giáo viên có thể tháo gỡphần nào để các em có hứng thú trong học tập , xóa bỏ mặc cảm bản thân.Vận độnghọc sinh khá , giỏi giúp đỡ học sunh yếu , kém.Ngoài ra giáo viên phải biết giúp họcsinh hiểu tầm quan trọng của việc học về các yếu tố hình học.Muốn vậy , người giáoviên phải tạo ra không khí thân mật , cởi mở không chỉ ở ngoài giờ mà còn cả ngaytrong giờ học của mình , tránh làm cho tiết học trở nên nặng nề

Qua sự khích lệ động viên kịp thời của giáo viên cùng sự quan tâm của gia đìnhcũng sẽ giúp cho học sinh có nghị lực cao trong học tập

Nếu như các em biết trau dồi kiến thức ngay từ những năm đầu tiên của bậc tiểuhọc.Nhất là những em yếu về hình học nhưng có ý thức vươn lên chắc chắn các em sẽkhẳng định được mình sẽ tiếp thu tốt về các yếu tố hình học

III.3.2- Kết quả thực nghiệm:

Sau khi nghiên cứu và áp dụng biện pháp nâng cao hiệu quả dạy các yếu tố hìnhhọc cho học sinh lớp 2 Tôi chọn đối tượng dạy thử nghiệm là học sinh lớp 2C và lớp2D Hai lớp có số học sinh bằng nhau và có sức học ngang nhau , theo hai giáo án ,giáo án có giải pháp và giáo án chưa có giải pháp

Sau khi kiểm tra đánh giá kết quả bài làm của cả 2 lớp tôi đã thống kê được kếtquả sau :

Sĩ số : 28 em

2D

Sĩ số : 28 emPhương pháp dạy Dạy theo giáo án chưa có

Qua bảng thống kê trên ta thấy tỷ lệ đạt khá giỏi của lớp 2D hơn lớp 2C là : 3

em tăng lên 11% Đồng thời số học sinh yếu của lớp 2C là 3 em = 11% Lớp 2Dkhông có học sinh nào bị yếu kem

Như vậy sự chênh lệnh về kết quả giữa 2 lớp rất rõ rệt, chứng tỏ sự thành côngcủa các giải pháp mà tôi đưa ra là có hiệu quả

Trải qua quá trình nghiên cứu và ứng dụng những biên pháp đã nêu trên , đãđêm đến cho tôi những kết quả đáng khích lệ.Điều đó thể hiện chất lượng học sinh lớptôi phụ trách giảng dạy.Trở lại kết quả khảo sát ban đầu , số học sinh nhận biết về cácyếu tố hình học rất yếu.Nhưng cho đến nay , trong thời gian áp dụng biện pháp dạy cácyếu tố hình học , phần lớn học sinh nhận biết dược điểm , đoạn thẳng , đường thẳng ,

vẽ được hình tam giác tứ giác hình chữ nhật , hình vuông mà còn biết cách tính chu vihình tam giác và chu vi hình tứ giác , rồi tính độ dài đường gấp khúc, nên khi học đếncác bài về hình học , học sinh rất hứng thú học tập

Các em cảm thấy tự tin khi làm các bài tập về hình học.Sự tiến bộ đáng kể nàyđược thể hiện trong bảng đánh giá sau nau đây: