SKKN “Một số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác chủ nhiệm cho học sinh lớp 5”.

Sáng kiến được áp dụng trực tiếp vào công tác chủ nhiệm để nâng cao hiệu quả công tác chủ nhiệm cho học sinh lớp 5A4 Trường Tiểu học Liễn Sơn “Một số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác chủ nhiệm cho học sinh lớp 5”.

MỤC LỤC

Mục lục ……….1

1 Lời giới thiệu……… 2

2 Tên sáng kiến ………3

3 Tác giả sáng kiến ……… 3

4 Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến ……… 3

5 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến ……… 3

6 Ngày sáng kiến được áp dụng………4

7 Mô tả bản chất của sáng kiến……….4

PHẦN I: NỘI DUNG SÁNG KIẾN………4

7.1 Cơ sở lí luận và thực tiễn về công tác chủ nhiệm lớp ……… 4

7.2 Vị trí, chức năng, nhiệm vụ của GVCN lớp đối với học sinh……….5

7.3 Thực trạng công tác chủ nhiệm lớp đôi với HS lớp 5 của nhà trường……6

7.4 Nội dung của công tác chủ nhiệm lớp đối với học sinh………… …… 10

7.5 Các phương pháp thực hiện công tác chủ nhiệm lớp đối với HS……… 17

7.6 Biện pháp giúp giáo viên làm tốt công tác chủ nhiệm lớp đối với học sinh lớp 5……… ……… 17

PHẦN II: KHẢ NĂNG ÁP DỤNG CỦA SÁNG KIẾN………21

8 Thông tin cần bảo mật……… 21

9 Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến ……… 21

9.1 Đối với nhà trường……….21

9.2 Đối với giáo viên……… 25

9.4 Đối với học sinh……… 23

9.5 Đối với phụ huynh……….24

10 Đánh giá lợi ích thu được……… ……… 23

10.1 Thành tích cá nhân……….……… 23

10.2 Thành tích lớp 5A4……….……….25

11 Danh sách những cá nhân tham gia áp dụng sáng kiến……… 27

Tài liệu tham khảo ……….……… ….28

BÁO CÁO KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU, ỨNG DỤNG SÁNG KIẾN

1 Lời giới thiệu :

Giáo dục là quá trình toàn vẹn hình thành nhân cách, được tổ chức có mục đích,

có kế hoạch, thông qua hoạt động và quan hệ giữa nhà giáo dục và người được giáo

dục nhằm chiếm lĩnh kinh nghiệm xã hội của loài người Giáo dục là quá trình tác

động tới thế hệ trẻ về đạo đức, tư tưởng, hành vi nhằm hình thành niềm tin, lý tưởng,

động cơ, thái độ, hành vi, thói quen ứng xử đúng đắn trong xã hội Khi bàn về vai trò

yếu tố giáo dục trong sự phát triển nhân cách con người, Bác Hồ đã viết trong bài thơ

“Nửa đêm” (trích “Nhật ký trong tù”):

“Hiền dữ phải đâu là tính sẵn

Phần nhiều do giáo dục mà nên”

Theo quan niệm của Hồ Chí Minh con người ta khi mới sinh ra vốn bản chất là

tốt, nhưng chỉ sau do ảnh hưởng của giáo dục và môi trường sống cùng sự phấn đấu,

rèn luyện của mỗi cá nhân mà hình thành những con người thiện, ác khác nhau Câu

nói của người xưa trong Tam Tự Kinh: “Nhân chi sơ, tính bản thiện” đã từng được

Người nhắc lại nhiều lần trong các bài viết, bài nói chuyện Theo Người con người

sinh ra bản chất là tốt, song trong xã hội luôn có thiện và có ác nên trong bản thân mỗi

con người cũng có thiện và ác Cái ác có là do ảnh hưởng của xã hội và sự biến đổi

của mỗi người Do đó, giáo dục làm một nhiệm vụ vô cùng cần thiết là rèn luyện, biến

đổi dần dần tính cách con người, hướng người ta đến sự hoàn thiện của một nhân cách

tốt đẹp, xây dựng một xã hội với những con người có ích và hướng thiện

Chính vì lẽ đó, Đảng và Nhà nước ta đã xác định sự nghiệp trồng người không

chỉ là sự nghiệp của toàn nhân loại nói chung mà còn của toàn Đảng, toàn dân ta nói

riêng Đối với nước ta, giáo dục được xác định là “quốc sách hàng đầu”, là vô cùng

quan trọng và cấp thiết bởi sự thành đạt của một con người, sự phát triển của một thế

hệ, sự hưng thịnh của đất nước đều phụ thuộc vào kết quả của hoạt động giáo dục “Vì

lợi ích mười năm trồng cây, vì lợi ích trăm năm trồng người” Hơn thế, trong một thời

đại hội nhập kinh tế, thời đại công nghệ thông tin phát triển như vũ bão hiện nay thì

giáo dục lại vô cùng cần thiết Làm thế nào để những người chủ tương lai của đất

nước có đủ đức lẫn tài? Làm thế nào để sự nghiệp giáo dục mang lại hiệu quả tốt?

Đây chính là trách nhiệm chung của toàn xã hội, của tất cả những người làm công tác

giáo dục, đặc biệt là của người giáo viên chủ nhiệm lớp – người trực tiếp dạy dỗ và

thường xuyên nhất tiếp xúc với các em học sinh Bởi vậy, người gần gũi nhiều nhất

với các em học sinh, người luôn ở bên cạnh giải đáp mọi khó khăn thắc mắc của các

em, người mà các em kính trọng và yêu quí nhất, người mà được các em xem như là

cha là mẹ không ai khác chính là người giáo viên chủ nhiệm lớp Vì vậy, giáo viên

chủ nhiệm phải biết tổ chức, bao quát, xử lí tốt các tình huống Đối với người giáo

viên không chỉ dạy các em về kiến thức, văn hoá mà còn dạy các em về nề nếp, cách

sống, cách làm người

Trong thực tế có những quan niệm sai lầm trong nhận thức về chức vụ giáo viên

chủ nhiệm lớp Ở đâu đó, còn tồn tại chuyện học sinh chửi thầy cô giáo chủ nhiệm của

mình; giáo viên chủ nhiệm lớp nóng nảy, thô bạo đã mắc phải những sai lầm như đuổi

học sinh ra khỏi giờ học, v.v Bên cạnh đó lại có những giáo viên chủ nhiệm quá dễ

dãi, thiếu trách nhiệm với lớp, với chức năng đã được giao, để cho học sinh tự do, hư

đốn v.v Sau khi thực hiện thông tư 22, giáo viên không được chấm điểm mà thay

vào đó là nhận xét Nhiều giáo viên lo lắng nếu không đánh giá bằng điểm số thì học

sinh sẽ không có động cơ phấn đấu, không có ý chí vươn lên, chất lượng giáo dục sẽ

bị giảm sút Do đó, giáo viên chủ nhiệm lớp cần phải có sự đổi mới cho phù hợp với

thời đại

Về bản thân, là một giáo viên chủ nhiệm lớp tôi rất mong muốn học trò của mình

là những con ngoan, trò giỏi để sau này lớn lên các em tự tin, năng động, bản lĩnh

bước vào đời, trở thành những người công dân có ích cho xã hội và mình là người

đồng nghiệp được tin yêu, được phụ huynh tin tưởng khi gửi gắm con em mình đến để

giáo dục, dạy dỗ, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục của lớp 5A4 nói riêng của

trường Tiểu học Liễn Sơn nói chung Vì vậy, tôi đã chọn đề tài: “Một số biện pháp

nhằm nâng cao hiệu quả công tác chủ nhiệm cho học sinh lớp 5”.

2 Tên sáng kiến:

- “Một số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác chủ nhiệm cho học sinh

lớp 5”.

3 Tác giả sáng kiến:

- Họ và tên: Nguyễn Thị Hải Yến

- Địa chỉ : Trường Tiểu học Liễn Sơn

- Số điện thoại: 096.999.6821

- E_mail:nguyenthihaiyen.gvc1lienson.lapthach@vinhphuc.edu.vn

4 Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến : Nguyễn Thị Hải Yến

5 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến:

- Sáng kiến được áp dụng trực tiếp vào công tác chủ nhiệm để nâng cao hiệu quả

công tác chủ nhiệm cho học sinh lớp 5A4 - Trường Tiểu học Liễn Sơn - “Một số biện

pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác chủ nhiệm cho học sinh lớp 5”.

5.1 Đối tượng nghiên cứu:

- Nghiên cứu mọi hoạt động liên quan đến công tác chủ nhiệm lớp 5

- Nghiên cứu từng lớp đối tượng học sinh lớp 5 từ đó tìm ra biện pháp tốt nhất

giáo dục học sinh trong công tác chủ nhiệm lớp

5.2 Phạm vi nghiên cứu:

Năm học này được phân công chủ nhiệm lớp 5A4 nên tôi chỉ vận dụng tại lớp

mình chủ nhiệm với số lượng học sinh là 34 học sinh

6 Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử : - Tháng 9 năm 2017.

7 Mô tả bản chất của sáng kiến:

PHẦN I : NỘI DUNG SÁNG KIẾN

7.1 Cơ sở lí luận và thực tiễn về công tác chủ nhiệm lớp :

7.1.1 Một số cơ sở lí luận của công tác chủ nhiệm lớp đối với học sinh

Căn cứ Thông tư số 41 /2010/TT – BGD-ĐT ngày 30 tháng 12 năm 2010 của Bộ

trưởng Bộ giáo dục và đào tạo về Điều lệ trường Tiểu học

Căn cứ Thông tư số 43 /2012/TT – BGD-ĐT ngày 26 tháng 11 năm 2012 của Bộ

trưởng Bộ giáo dục và đào tạo về Ban hành điều lệ thi giáo viên chủ nhiệm giỏi

Trong quá trình đổi mới nội dung, phương pháp giảng dạy và hưởng ứng cuộc

vận động: “ Nói không với tiêu cực trong thi cử và bệnh thành tích trong giáo dục, vi

phạm đạo đức nhà giáo ”, xây dựng “ Trường học thân thiện, học sinh tích cực”

và hưởng ứng cuộc vận động “ Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí

Minh” của ngành Giáo dục - Đào tạo Đòi hỏi mỗi giáo viên trong ngành giáo dục

phải nỗ lực hết mình để từng bước nâng cao chất lượng giáo dục.Mỗi giáo viên

muốn làm tốt công tác chủ nhiệm thì phải vừa là một giáo viên giỏi về chuyên

môn,vừa phải là một nhà tâm lý giỏi để hiểu học sinh, để sử lý các tình huống sư

phạm sao cho khéo léo.Nếu giáo viên khoog tâm huyết với nghề, không có tinh thần

trách nhiệm cao thì khó mà hoàn thành nhiệm vụ.Nên mỗi giáo viên phải thường

xuyên rèn luyện, tu dưỡng đạo đức nhà giáo, đặc biệt giáo viên chủ nhiệm lớp phải

nỗ lực hết mình “Vì học sinh thân yêu” để hoàn thành tốt nhiệm vụ được Đảng, Nhà

nước giao phó

Muốn đạt được mục đích này, giáo viên được chủ nhiệm lớp phải luôn cố gắng

phấn đấu làm tốt vai trò, nhiệm vụ được giao, phải có kế hoạch cụ thể trong công tác

chủ nhiệm lớp nhằm hỗ trợ cho học sinh có ý thức phấn đấu trong học tập, rèn luyện

hạnh kiểm để trở thành học sinh có năng lực toàn diện

7.1.2 Một số cơ sở thực tiễn của công tác chủ nhiệm lớp đối với học sinh:

Trong xã hội hiện nay, nền kinh tế thị trường làm cho đời sống, ý thức của người

dân được cải thiện hơn, ai ai cũng từ chỗ “no cơm ấm áo” dần dần tiến tới “ăn ngon

mặc đẹp”, chăm lo cho tương lai con cái nhiều hơn; chính sách mở cửa, giao lưu kinh

tế, văn hóa giữa các nước cũng rất đa dạng Điều đó đã tác động ít nhiều đến sự nhận

thức, hiểu biết của các học sinh chúng ta Cho nên ta dễ dàng nhận thấy rằng học sinh

ngày nay thông minh, nhanh nhẹn, sáng tạo và hiểu biết hơn Đúng như ông cha ta đã

từng nói: “Hậu sinh khả uý” Đây là một điều rất đáng mừng vì: “Con hơn cha là nhà

có phúc”.

Tuy nhiên ta không thể không bàn tới mặt trái của nền kinh tế thị trường

Những cái xấu đã và đang len lỏi vào thế hệ trẻ chúng ta Nó làm lu mờ lí trí, bôi đen

nhân cách khiến những người làm công tác giáo dục, các bậc phụ huynh phải băn

khoăn, lo lắng Qua thực tế, ta nhận thấy đạo đức học sinh đang trên đà đi xuống, đạo

hiếu, truyền thống “Tôn sư trọng đạo” dường như bị xem nhẹ, quan hệ giữa người với

người dần theo kiểu: “Tiền, tiền và tiền” Rồi các tệ nạn xã hội như lưu truyền, tiếp

xúc văn hóa phẩm đồi trụy, cờ bạc, ma túy …có thể nói là đầy rẫy trước mắt Đau

lòng hơn nữa là có những học sinh xem thường, vô lễ, thậm chí chống đối lại thầy cô

giáo đang dạy mình ….mà đằng sau đó là một sự bao che dung túng của gia đình

Thực trạng này luôn là rào cản, gây khó khăn cho những người làm công tác chủ

nhiệm lớp Bởi vì người giáo viên chủ nhiệm đâu chỉ là quản lí các em mà còn phải

dạy dỗ, phải chịu trách nhiệm về mặt học tập, đạo đức của các em Tôi thường nói với

các em rằng: Các em là những cái cây còn non, còn người giáo viên chủ nhiệm – thay

mặt nhà trường (cùng với cha mẹ các em) là người uốn nắn, định hướng cái cây ấy để

cây được lớn lên thẳng thớm, đủ độ cứng cáp, vững chãi, bản lĩnh để chống chọi lại vô

vàn thử thách, bão táp của cuộc đời Do đó, chủ nhiệm lớp là một công việc khó khăn

nhưng vô cùng nghiêm túc

7.2 Vị trí, vai trò, nhiệm vụ của giáo viên chủ nhiệm lớp đối với học sinh

7.2.1 Vị trí, vai trò của giáo viên chủ nhiệm lớp:

Giáo viên chủ nhiệm là người được Hiệu trưởng phân công chịu trách nhiệm phụ

trách một lớp Giáo viên chủ nhiệm là người thay mặt hiệu trưởng chịu trách nhiệm

quản lý toàn diện lớp học từ giáo dục văn hóa cho đến giáo dục đạo đức nhân cách

Chính vì thế có thể nói giáo viên chủ nhiệm là cầu nối đa chiều giữa các lực lượng giáo

dục trong và ngoài nhà trường với tập thể học sinh lớp chủ nhiệm

Giáo viên chủ nhiệm lớp là linh hồn của lớp học, là người góp phần không nhỏ

hình thành và nuôi dưỡng nhân cách học sinh, những chủ nhân tương lai của đất nước

Nói như PGS.TS Đặng Quốc Bảo Học viện quản lý giáo dục thì giáo viên chủ nhiệm

lớp là nhà quản lý không có dấu đỏ Ngày nay, với sự nhận thức ngày càng đúng đắn

và sâu sắc về giáo dục, có thể coi giáo viên chủ nhiệm như một nhà quản lý với các vai

trò: Người lãnh đạo lớp học; người điều khiển lớp học; người làm công tác phát triển

lớp học; người làm công tác tổ chức lớp học; người giúp hiệu trưởng bao quát lớp học;

người giúp hiệu trưởng thực hiện việc kiểm tra sự tu dưỡng và rèn luyện của học sinh;

người có trách nhiệm phản hồi tình hình lớp Một người giáo viên chủ nhiệm giỏi sẽ

góp phần xây dựng nên một tập thể lớp giỏi, nhiều tập thể lớp giỏi sẽ xây dựng nên

một nhà trường vững mạnh

Giáo viên chủ nhiệm là cầu nối giữa nhà trường - gia đình và xã hội Nếu

thực hiện thành công công tác chủ nhiệm sẽ góp phần giáo dục học sinh sau này trở

thành thế hệ trẻ năng động, sáng tạo và tài năng

7.2.2 Nhiệm vụ của giáo viên chủ nhiệm:

Thứ nhất, giáo viên chủ nhiệm phải là người lãnh đạo, điều khiển lớp học, bao

quát toàn bộ các phương diện của lớp học, thực hiện việc kiểm tra, đánh giá sự tu

dưỡng, rèn luyện, phấn đấu của học sinh

Thứ hai, giáo viên chủ nhiệm phải là cầu nối giữa Ban Giám hiệu nhà trường,

các tổ chức trong trường, các giáo viên với tập thể học sinh lớp chủ nhiệm Nói cách

khác, giáo viên chủ nhiệm phải là người đại diện cho cả hai phía là đại diện cho các lực

lượng trong nhà trường và đại diện cho tập thể học sinh lớp chủ nhiệm về mọi mặt một

cách hợp lí

Thứ ba, giáo viên chủ nhiệm có nhiệm vụ giáo dục học sinh thông qua tập

thể giúp các em hiểu và giải quyết mối liên hệ giữa cá nhân với tập thể qua việc phân

công nhiệm vụ một cách kịp thời cân đối, giúp học sinh tự giải quyết những vấn đề gắn

liền với hoạt động xã hội, hoạt động tập thể như cắm trại, tham quan, sinh hoạt đội,

sinh hoạt chủ điểm hàng tháng qua các tiết hoạt động ngoài giờ Giáo viên chủ nhiệm

cần tổ chức các hoạt động tập thể như: Tham quan, thăm hỏi, giúp đỡ công việc gia

đình của những em học sinh có hoàn cảnh khó khăn, neo đơn giáo viên chủ nhiệm phải…giáo viên chủ nhiệm phải

biết cách tổ chức, lôi cuốn học sinh vào hoạt động tập thể để giáo dục dễ dàng, có hiệu

quả hơn

7.3 Thực trạng công tác chủ nhiệm lớp đôi với học sinh lớp 5 của nhà trường

7.3.1 Đặc điểm của trường Tiểu học trên địa bàn:

Trường Tiểu học Liễn Sơn đóng trên địa bàn xã Liễn Sơn phía bắc của Huyện Lập

Thạch Xã được chia thành 10 thôn,xã có địa bàn rộng được chia làm mười khu dân

cư , dân cư sống không tập trung có khu cách trường 2km điều kiện kinh tế cũng khó

khăn do người dân chủ yếu sống bằng nghề nông nghiệp, trình độ dân trí chưa cao,

nhiều gia đình phải đi làm ăn xa để kiếm sống nên việc nuôi dạy con cái cũng phó mặc

cho nhà trường Đầu năm học 2017-2018 trường có 20 lớp; với 619 học sinh, có 20/20

lớp được tổ chức học các buổi trong tuần tuần, tổ chức được đầy đủ việc giảng dạy

môn Tiếng Anh, Tin học và các bộ môn

7.3.1.1 Về cơ sở vật chất:

Trường Tiểu học Liễn Sơn đã được xây dựng lâu năm lại nằm nhờ trên địa bàn

Thị trấn Hoa Sơn nên cơ sở vật chất còn thiếu thốn; tổng số phòng là 20, các phòng

học đều có trang bị tủ, học cụ để bảo quản đồ dùng dạy học; bàn ghế học sinh đảm bảo

đủ chỗ ngồi cho học sinh Tuy nhiên, thiết bị dạy học còn thiếu và cơ sở hạ tầng ngày

càng xuống cấp

Trường chưa có các phòng chức năng cho giáo viên và học sinh, thư viện nhà

trường đang được đầu tư xây dựng đạt chuẩn theo quy định ban hành kèm theo Quyết

định số 37 /2008/QĐ-BGDĐT ngày 16 tháng 7 năm 2008 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục

và Đào tạo

7.3.1.2 Về đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên:

Tổng nhân sự của trường là 30 , trong đó, cán bộ quản lý 03, nhân viên 03, giáo

viên trực tiếp dạy lớp là 20; có 01 giáo viên dạy chuyên các môn Thể dục , 01 giáo

viên dạy chuyên các môn Âm nhạc; 02 giáo viên dạy chuyên môn Tiếng Anh , chưa có

giáo viên dạy chuyên môn Mỹ Thuật

7.3.2 Đặc điểm tình hình lớp học năm học 2017 – 2018:

Năm học 2017- 2018, tôi được nhà trường phân giảng dạy và chủ nhiệm lớp 5A4.

Qua tìm hiểu tôi thấy lớp 5A4 có một số đặc điểm sau:

a Thành phần: Lớp có 34 em: 18 nữ, 16 nam Trong đó, có 04 học sinh có hoàn

cảnh gia đình khó khăn Học sinh trong lớp không đồng đều cả về thể lực cũng như học

lực

b Về địa dư : Gồm 7 thôn: Phú Xuân, Thắng Lợi, Hồng Phong, Vinh Quang,

Đồng Ngõa, Dương Chỉ, Thản Sơn

c Về đạo đức: Nhìn chung các em ngoan song chưa tự giác, hiếu động, một số em

còn nhút nhát, xa lánh bạn bè, một số khác lại hay cãi, nghịch ngợm hứa rồi xin lỗi

nhưng lại mắc khuyết điểm, một số lại hay nói tự do, nghĩ sao là nói vậy cho dù đang

học hay đang chơi Nhìn chung lớp 5A4 đa số các em còn rất hiếu động và ham chơi

d Về học tập: Qua kết quả tuyển sinh cũng phần nào phản ánh được kết quả học

tập của các em Lớp có một số em nhận thức nhanh nhưng ngược lại có những học sinh

còn hạn chế (khả năng ghi nhớ chậm, ), đặc biệt là em Vũ Thị Khánh tính toán còn

hạn chế, chưa có kĩ năng viết văn…

7.3.3 Những thuận lợi và khó khăn trong công tác chủ nhiệm lớp tại Trường

Tiểu học Liễn Sơn.

7.3.3.1 Thuận lợi:

Giáo viên chủ nhiệm nhận được sự chỉ đạo, quan tâm sâu sát của Ban giám hiệu,

của Công đoàn giáo dục cơ sở cùng sự giúp đỡ của tất cả các Tổ, khối trong Hội đồng

sư phạm nhà trường Đội ngũ các thầy cô giáo bộ môn nhiệt tình, yêu nghề và trách

nhiệm cao, chuyên môn vững vàng

Cơ sở vật chất dạy và học của trường khang trang, đủ ánh sáng ,đầy đủ các

phòng học , đủ bàn ghế đúng quy cách, phòng học thoáng mát, sân tập TDTT, được

trang bị máy chiếu và máy tương tác

Học sinh có đầy đủ SGK và đồ dùng học tập

7.3.3.2 Khó khăn:

Bước vào năm học 2017 - 2018, khi được phân công làm chủ nhiệm lớp 5A4 , tại

trường Tiểu học Liễn Sơn, là một giáo viên trẻ bản thân tôi không khỏi băn khoăn, lo

lắng Đầu năm học, lớp 5A4 có tất cả 34 học sinh, 18 nữ Các em chưa chăm học, còn

ham chơi ,kết quả khảo sát chất lượng đầu năm : TV - 50%, Toán - 70% trung bình trở

lên, một chất lượng không mấy thuận lợi

- Hoàn cảnh gia đình của nhiều em lại vô cùng khó khăn (5 em thuộc hộ nghèo, 3 em

thuộc hộ cận nghèo, 2 em bố mẹ ly hôn, 2 em thiếu tình yêu thương của bố ) Tập

thể 5A4 năm học trướckhông đạt lớp tiên tiến xuất sắc Nhiều phụ huynh không mấy

quan tâm đến việc học của các em, hầu như giao phó việc học của các em cho nhà

trường, cho thầy cô

- Nhiều em ở xa trường đường đi học gặp nhiều khó khăn nhất là khi trời mưa

- Kĩ năng đọc – viết, tính toán của một số em còn chậm

Qua một số khó khăn trên, tôi thấy nền nếp lớp chưa tốt, nhiều em mải chơi,

chưa chăm chỉ học hành Lớp chưa phát huy được hết năng khiếu của học sinh Vì vậy,

giáo viên cần phải có biện pháp thích hợp nhằm giúp lớp nền nếp tốt, phát huy khả

năng, năng lực của các em

7.3.4 Nguyên nhân dẫn đến thực trạng trên:

- Học sinh lớp 5 là lớp cuối cấp ở Tiểu học Ở lứa tuổi này, các em đã có nhiều thay

đổi về nhận thức, về tâm sinh lí, tình cảm và cả các mối quan hệ xã hội Nhiều em

đang ở ngưỡng cửa của tuổi dậy thì Các em rất dễ bị lôi kéo, dụ dỗ, bị xâm hại,…

Nhưng các em vẫn chưa có đủ khả năng để từ chối, để tự bảo vệ mình Vì vậy, các em

rất cần được giáo dục và rèn luyện nhiều kĩ năng sống để tự tin trong học tập, trong

cuộc sống

- Năm học 2017-2018, lớp tôi có tổng số 34 học sinh Trong đó có 4 em nữ thường

chia bè phái, phân biệt giàu nghèo, một vài em lại hay hờn dỗi và thường xuyên nói

xấu bạn; có 4 em nam hay quậy phá, chọc ghẹo các bạn trong lớp gây ồn ào, mất trật

tự trong giờ học nhưng lại học rất yếu; có 2 em thường xuyên nghỉ học trông em cho

bố mẹ đi làm; 2 em phải ở nhờ nhà ông bà nội (ngoại) vì cha mẹ đi làm công nhân;

nhiều em có hoàn cảnh khó khăn nên không có góc học tập ở nhà, đi học về là vứt sách

vở lung tung, đến lớp thì thường xuyên quên vở, quên viết…

7.4 Nội dung của công tác chủ nhiệm lớp đối với học sinh:

7.4.1 Nắm vững tình hình lớp:

- Muốn giáo dục học sinh thì phải hiểu được tâm tư tình cảm nguyện vọng của các

em Nhưng làm thế nào để hiểu được những đều ấy một cách tường tận? Theo tôi, đó

là tiếp cận với lớp chủ nhiệm nghĩa là chúng ta phải tiếp xúc gần gũi trò chuyện tìm

hiểu về hoàn cảnh, đặc điểm tâm sinh lí, tính tình sở thích… của các em Vì vậy trước

tiên khi phụ trách lớp, tôi đã tìm hiểu học sinh và tâm tư nguyện vọng của phụ huynh

rồi tiến hành làm các công việc sau:

Bước 1: Điều tra lí lịch học sinh qua phiếu Sơ yếu lí lịch vào tuần đầu tiên của năm

học mới với các nội dung sau:

SƠ YẾU LÍ LỊCH HỌC SINH

1 Họ và tên học sinh:……….……… Giới tính:

2 Ngày … tháng… năm sinh…… Dân tộc:… … Tôn giáo:……

3 - Địa chỉ thường trú:

- Số điện thoại bàn của gia đình:…… … …

4 - Họ, tên cha: ……… Nghề nghiệp:…… …Số điện thoại:…… …

- Họ, tên mẹ: ……….Nghề nghiệp:…… ….Số điện thoại:……

5 Số anh……… chị……….… em………… trong gia đinh 6 Điều kiện kinh tế gia đình:……… …

7 - Xếp loại của năm học trước: - Học lực:……….Hạnh kiểm:… ……

- Môn học yêu thích: …

- Môn học cảm thấy khó:

- Chức vụ đã làm ở năm học trước:… …

8 Năng khiếu:……… Sở thích:…… …… ……… ……

9 Các bạn thân hiện nay:………

10 Chỉ tiêu phấn đấu của em trong năm học này:………

Qua phiếu điều tra này, tôi nắm được đầy đủ các thông tin cần thiết về từng học sinh để ghi vào Sổ Chủ nhiệm Và quan trọng hơn cả là tôi đã hiểu một phần về học sinh của mình, điều đó rất có lợi cho tôi trong công tác giảng dạy và giáo dục học sinh

Bước 2: Từ đó, tôi có những hình thức, những biện pháp giáo dục linh hoạt phù

hợp với từng em bởi giáo dục không phải là một công thức chung có sẵn Bên cạnh đó

sau khi nhận lớp, tôi thường gặp gỡ giáo viên chủ nhiệm của năm học trước để trao đổi

về tình hình học sinh Tôi ghi chép cụ thể vào sổ riêng để tiện theo dõi và có cách giải

quyết riêng với từng em Nếu có sai phạm thì việc sử phạt là bất đắt dĩ và khi dùng

biện pháp này phải khéo léo, vừa mềm mỏng vừa kiên quyết, điều quan trọng là giúp

em hiểu ra lỗi sai để sửa.

Bước 3: Đây là bước tiến hành thường xuyên ở từng giai đoạn Tôi cung cấp số

điện thoại của bản thân, của nhà trường đến từng em và liên hệ với gia đình học sinh

qua điện thoại, Đây là sự liên hệ hai chiều qua lại giữa nhà trường với gia đình, giữa

giáo viên chủ nhiệm với phụ huynh học sinh Bằng các hình thức liên hệ đó, tôi sẽ nắm

được những diễn biến về đạo đức, về học tập của các em có thể đánh giá hiệu quả

những tác động sư phạm đồng thời điều chỉnh phương pháp giáo dục sao cho phù hợp

Vì đạo đức, học lực của từng em luôn biến đổi từng giờ, từng ngày chứ không phải là

bất biến theo kiểu “ Đầu sao đuôi vậy”

7.4.2 Ổn định nề nếp lớp:

-Công việc đầu tiên của tôi là củng cố nề nếp cho các em Xếp lại chỗ ngồi và họp

bầu ban cán sự lớp, Việc xếp chỗ ngồi cũng là vấn đề mà tôi phải cân nhắc, làm sao

để lựa chọn bạn ngổi chung bàn không gây mất trật tự, hỗ trợ nhau trong việc học và

làm việc theo nhóm thuận tiện, xếp chỗ dàn đều số học sinh giỏi khá, trung bình giữa

các tổ để tạo sự cân bằng trong thi đua và cùng nhau phấn đấu tốt hơn Tuy nhiên

hàng tháng tôi cũng có sự thay đổi chỗ ngồi nếu thấy tình hình thực tế chưa hợp lí

Còn việc bầu ban các sự lớp, tôi để các em tự chọn, tôi chỉ tham gia sau khi đã có ý

kiến của số đông học sinh Tiếp theo đó cùng cả lóp thảo luận về nội quy của nhà

trường và một số điều do lớp đặt ra để các bạn cán sự lớp dễ theo dõi, kiểm tra giúp

nhau cùng tiến bộ Tất cả các em đều được tham gia ý kiến, các em cùng nhau trao

đổi xem có điểm nào các em thấy khó thực hiện tôi sẽ giải thích và giúp các em làm

tốt hơn Sau đó tiến hành phát động thi đua giữa các tổ

-Qui định về thưởng phạt: Cuối mỗi tháng, bất kì HS nào có ý thức vươn lên, phấn

đấu trong học tập, rèn luyện đạt kết quả tốt nhất có thể được khen thưởng ( Những

qui định này được đặt ra trên tinh thần dân chủ, phải lấy ý kiến của số đông tránh việc

áp đặt Khi đặt ra những qui định nội quy của lớp thì phải cố gắng thực hiện tránh

tình trạng “đánh trống bỏ dùi” Và khi có sự thay đổi cũng phải lấy ý kiến của học

sinh.)

-Với đối tượng là học sinh lớp 5, các em có thể phát huy khả năng tự quản, phát huy

trách nhiệm của bản thân, trong mọi công việc trên tinh thần dân chủ, tôi luôn tôn

trọng tin tưởng và giáo dục cho các em ý thức tự giác, tích cực phê bình và tự phê

bình Kích thích tính tự trọng và tình đoàn kết, giúp đỡ lẫn nhau cùng tiến bộ ở mỗi

học sinh Để xây dựng một tập thể tự quản tốt, muốn ổn định nề nếp học tập thì cần

có đội ngũ cán bộ, cán sự lớp năng động, trách nhiệm nhưng phải phát huy được tất

cả thế mạnh của các em Vì vậy, với tất cả học sinh trong lớp, tôi luôn tạo điều kiện

cho các em đều được tham gia làm cán bộ lớp Qua đó, nhiều em lúc đầu vào lớp còn

nhút nhát, không dám tham gia bất kì hoạt động nào hoặc có em luôn nghĩ mình “vô

dụng” thì sau một thời gian, các em đã mạnh dạn tham gia công việc tập thể lớp, bớt

đi sự mặc cảm, tự ti trong cuộc sống Để các em tự tin, chủ động trong vai trò cán bộ

lớp, trong buổi sinh hoạt lớp đầu năm, tôi đã cụ thể hóa các công việc như sau:

- Lớp tôi chia làm 4 tổ (tổ 1 có 8 em, tổ 2 có 9 em, tổ 3 có 9 em, tổ 4 có 8 em) Tôi

phát cho lớp trưởng và mỗi tổ trưởng một quyển vở để làm sổ ghi chép những công

việc của tổ khi cần thiết Nhiệm vụ của tổ trưởng được tôi nêu rất cụ thể :

+ Lớp trưởng : Điều hành chung công việc của lớp, theo dõi thi đua giữa các tổ, báo

cáo với giáo viên chủ nhiệm khi có sự cố và là người phối hợp chặt chẽ với giáo viên

chủ nhiệm về tình hình hàng ngày của lớp

+ Lớp phó học tập: Theo dõi về mặt học tập của lớp, giải đáp mọi thắc mắc của các

bạn về học tập và là người tổ chức giờ truy bài

+ Lớp phó văn thể mỹ: Tổ chức theo dõi, tham gia các hoạt động văn hóa, văn nghệ,

thể dục thể thao

+ Tổ trưởng : Theo dõi, đôn đốc các hoạt động của tổ về việc thực hiện nội quy, nắm

kết quả học tập của từng tổ viên, xếp loại đánh giá tổ viên và báo cáo cho lớp trưởng

tổng hợp

+ Tổ phó : Cùng với tổ trưởng điều hành công việc chung nhưng phụ trách về việc

thực hiện nội quy là chính

+ Nhiệm vụ chung của tổ trưởng, tổ phó là truy bài 15 phút đầu giờ kiểm tra tổ viên

việc học ở nhà, việc làm bài tập, việc thực hiện nội quy Tôi đưa ra những quy định

cụ thể để các em cán sự lớp dễ theo dõi đảm bảo tính công bằng dĩ nhiên những quy

định này cũng được các em đồng ý thông qua trong cuộc họp lớp đầu năm Ví dụ :

Học sinh đến lớp phải học bài và làm bài tập mà cô cho về nhà Nếu không làm hay

làm còn thiếu phải có lí do chính đáng Không chấp nhận lí do bài khó không thể làm

được, nếu vì quá khó phải suy nghĩ, phải nhớ được một số dữ kiện chính của bài đó,

nếu làm sai thì 15 phút đầu giờ có thể nhờ một số bạn khá giỏi trong lớp giảng cho

hiểu, nếu vẫn không hiểu có thể nhờ cô giảng lại

- Nhiệm vụ của mỗi em, tôi ghi rõ ràng trong một cuốn sổ, sau đó phát cho các em

Tôi hướng dẫn từng em cách ghi chép trong sổ một cách khoa học, cụ thể, rõ ràng Mỗi

em sẽ làm đúng các nhiệm vụ của mình Ngoài ra, lớp trưởng và 2 lớp phó phải đoàn

kết và hợp tác chặt chẽ với nhau trong công việc chung

Cuối mỗi tuần, vào tiết sinh hoạt lớp ngày thứ sáu, lớp trưởng, lớp phó báo cáo

các mặt hoạt động của lớp Căn cứ vào báo cáo của từng em, tôi nắm được khả năng

quản lí lớp của từng em Và cứ cuối mỗi tháng, tôi tổ chức họp Ban Cán sự lớp 1 lần để

tổng kết các mặt làm được của lớp, động viên khen ngợi những việc các em đã làm tốt,

đồng thời chỉ rõ những thiếu sót và hướng dẫn các em cách khắc phục

SỔ THEO DÕI TỔ VIÊN TỔ 1 - LỚP: 5A 4

TruybàiHọcbàicũ

PhátbiểuXDbài

Đihọctrễ

Vệsinh

TrangPhục

Nóichuyện

ViphạmATGT

Sắp xếp chỗ ngồi: Chú ý các em có nhu cầu về tai mắt, tới vóc dáng chiều cao,

giới tính, học lực Tuy nhiên chỗ ngồi không cố định trong cả năm mà sẽ được thay đổi

mỗi tháng/1lần

Ví dụ: Em Vũ Thị Khánh là một học sinh chậm, trầm, thụ động trong mọi hoạt động Ở

lớp 4 nhiều thầy cô đã phàn nàn về em Thế nên sang lớp 5, tôi chú ý đến em nhiều

hơn Trong các giờ học, em hay uể oải, nằm dài trên bàn, không chú ý, không chịu phát

biểu ý kiến xây dựng bài Giáo viên bộ môn tâm sự với tôi: “Em thường xuyên không

học bài, không làm bài tập” Tôi đã xếp em Khánh ngồi cạnh em Minh Anh (là lớp phó

học tập kỉ luật, đồng thời là một học sinh có trách nhiệm và có học lực vững vàng của

lớp) kèm cặp và thường xuyên tâm sự với bạn Vì vậy, bằng khả năng và trách nhiệm

của mình, em Minh Anh đã từ từ giúp em Khánh tiến bộ dần lên Đến lớp, Trung hăng

hái phát biểu ý kiến, những bài kiểm tra dần dần đạt kết quả tốt hơn

7.4.3 Xây dựng phong trào học tập lành mạnh:

Tổ chức các hình thức thi đua theo tuần, theo tháng Mỗi tháng tổ chức một hình

thức thi đua khác nhau nhằm khuyến khích học tập, phẩm chất, năng lực của học sinh

VD: Phong trào thi đua qua sân chơi Đường lên đỉnh Pan-xi- păng, Kết hoa tặng mẹ,

Hoa thơm dâng Bác Bằng cách mỗi buổi học được khen về thành tích học tập hoặc

làm một việc tốt ( nhặt được của rơi, giúp đỡ bạn ) thì bạn đó sẽ leo lên 1 bậc của núi

hoặc được dán một bông hoa vào sổ thi đua Cuối tháng tổng kết, ai lên đỉnh núi nhanh

hoặc ai kết được nhiều hoa thì người đó sẽ thắng cuộc Nên dù không chấm điểm

nhưng với các phong trào này, các em luôn luôn phấn đấu vươn lên để đạt thành tích

cao nhất

7.4.4 Xây dựng “Lớp học thân thiện, học sinh tích cực”:

Bộ giáo dục và Đào tạo phát động phong trào “Xây dựng trường học thân thiện,

học sinh tích cực” nhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, đặc biệt là giáo dục

đạo đức, nhân cách và kĩ năng sống cho học sinh “Xây dựng lớp học thân thiện” là tạo

ra môi trường học tập thân thiện, an toàn, gần gũi với học sinh, làm cho học sinh cảm

thấy “Mỗi ngày đến trường là một ngày vui” Tôi tiến hành từng bước như sau:

7.4.4.1 Xây dựng mối quan hệ thầy trò:

Vì đối tượng học sinh của lớp, tôi đã chú ý xây dựng mối quan hệ thầy trò gần

gũi, thân thiện Tạo cơ hội cho các em tâm sự về những khó khăn, vướng mắc mà các

em đang gặp phải, thường xuyên lắng nghe ý kiến của học sinh Cứ sau một tháng, tôi

còn động viên các em tâm sự thật lòng thông qua hình thức phiếu kín hãy nói một điều

mà em thấy khó nói nhất vào giấy- không cần ghi tên, chữ viết có thể thay đổi kiểu chữ

để cô không nhận ra đó là lời tâm sự của bạn nào Thông qua hình thức này, tôi đã thu

thập được rất nhiều thông tin mà trò khó nói nhất, thậm chí chưa dám nói với ai mà

ngay cả khi trao đổi với phụ huynh, họ cũng rất bất ngờ

Ví dụ :

- HS1: Tôi vô cùng khổ sở vì về đến nhà, bố mẹ bắt tôi học quá nhiều, bắt đi học

thêm kín cả tuần để thi vào trường chất lượng cao

- HS2: Tôi mơ ước đạt giải nhất thi IOE cấp tỉnh

- HS3:Tôi thích bố mẹ cãi nhau, lúc đó tôi đóng cửa phòng lại chơi điện tử

- HS4: Cô ơi, con mong cô hiền đi chút nữa

- HS5: Tôi rất thích bạn Uyên nhưng Uyên quý Tuấn Anh hơn quý tôi!

Thông qua các ý kiến thầm kín của học sinh, bản thân giáo viên cũng cần phải tự

điều chỉnh hành vi của mình Ngoài ra, giáo viên chủ nhiệm tìm cách phân tích giảng

giải cho các con những băn khoăn về tâm sinh lý mà các em giấu kín không dám thổ lộ

với ai Những thông tin con viết về phía gia đình, giáo viên sẽ chủ động đóng thành

từng tập rồi chuyển cho các bậc cha mẹ đọc trong buổi họp phụ huynh Từ đó, bố mẹ

sẽ hiểu được tâm tư nguyện vọng của lứa tuổi học trò lớp 5 và thông qua lời tâm sự đó

có thể phán đoán được lời tâm sự của con mình và cùng giáo viên chủ nhiệm có biện

pháp giáo dục phù hợp cho các con

Khi có học sinh mắc sai lầm, thiếu sót, tôi luôn cố gắng kiềm chế và tôn trọng

học sinh, tìm hiểu cặn kẽ thấu đáo nguyên nhân để có biện pháp giúp đỡ các em sửa

chữa; không nên có những lời nói, cử chỉ xúc phạm các em Ở lứa tuổi này, lòng tự

trọng của các em rất cao, chỉ một lời nói xúc phạm sẽ làm các em chán nản, nhụt chí

phấn đấu

Hàng ngày, tôi luôn khích lệ và biểu dương các em kịp thời, khen ngợi những ưu

điểm của các em nhiều hơn là phê bình Tôi cố tìm ra những ưu điểm nhỏ nhất để khen

ngợi động viên các em Nhưng trong khi khen, tôi cũng không quên chỉ ra những thiếu

sót để các em khắc phục và ngày càng hoàn thiện hơn

Khi nói chuyện, khi giảng, cũng như khi nghiêm khắc phê bình lỗi lầm của học

sinh, giáo viên cần thể hiện cho các em thấy tình cảm yêu thương của một người thầy

đối với học trò Theo qui luật phản hồi của tâm lí, tình cảm của thầy cô trước sau cũng

sẽ được đáp lại bằng tình cảm của học trò Lòng nhân ái, bao dung, đức vị tha của

người thầy luôn có sức mạnh to lớn để giáo dục và cảm hóa học sinh “Lớp học thân

thiện” chỉ có được khi người thầy có tấm lòng nhân hậu, bao dung, hết lòng vì học sinh

thân yêu của mình

7.4.4.2 Xây dựng mối quan hệ bạn bè:

Trong cuộc sống của mỗi con người, ngoài những người thân trong gia đình ra, ai

cũng cần có bạn bè để chia sẻ Học sinh Tiểu học cũng vậy Nếu các em có nhiều bạn

bè thân thiết trong lớp thì các em sẽ hợp tác vui vẻ với nhau và sẽ giúp đỡ nhau cùng

tiến bộ Em học giỏi sẽ giúp những em học yếu; ngược lại, em học yếu cũng dễ dàng

nhờ bạn giúp đỡ mình học tập mà không phải e ngại, xấu hổ

Để xây dựng mối quan hệ bạn bè thân thiết, đoàn kết, gắn bó, sẵn sàng giúp đỡ

nhau trong học tập, tôi luôn tạo ra các hoạt động, các vấn đề đòi hỏi sự hợp tác của

nhiều học sinh.Tôi khuyến khích học sinh tự viết ra những điều em chưa đồng ý về

việc làm, cách cư xử của lớp trưởng, lớp phó hoặc của một bạn nào đó trong lớp chứ

không nói xấu, không xa lánh bạn Căn cứ vào những điều các em viết ra, nếu là những

điều tốt thì tôi đọc cho cả lớp nghe rồi tuyên dương ngay trước lớp Còn những điều

các em phê bình thì tôi phải điều tra nắm rõ đúng hay sai Sau đó mới góp ý riêng với

những học sinh bị bạn phê bình, yêu cầu các em phải xin lỗi bạn và phải sửa chữa

7.4.4.3 Trang trí lớp học gần gũi với học trò:

Lớp học thân thiện phải luôn sạch sẽ, ngăn nắp và được trang trí đẹp, đảm bảo

tính thẩm mĩ và tính giáo dục cao Trang trí lớp đẹp, hài hòa đảm bảo tính thẩm mĩ và

tính giáo dục Việc trang trí lớp học gần gũi với học trò, cũng được tôi rất quan tâm, tôi

cũng đã cùng học sinh trang trí cho lớp theo quy định của nhà trường Tôi thay chủ

điểm theo tháng, trưng bày sản phẩm của các em lên bảng trang trí để tạo cho các em

tính tích cực thi đua trong học tập Phần trang trí lớp, tôi giao trực tiếp cho từng tổ: mỗi

tổ phải tự làm sản phẩm vẽ tranh, viết bài, sáng tác truyện, gấp, cắt dán thủ công phù

hợp với từng chủ điểm của tháng Chính vì vậy, các em luôn coi lớp học là nhà của

mình- gần gũi, thân thương.

7.4.4.4 Tổ chức các hoạt động tập thể và các trò chơi vui tươi lành mạnh:

Thích sinh hoạt tập thể và tham gia các trò chơi bổ ích là nhu cầu, là sở thích của

hầu hết các học sinh Tiểu học Vì vậy, khi tổ chức cho các em sinh hoạt tập thể và

tham gia các trò chơi là giáo viên đã giúp các em “Học mà chơi, chơi mà học” thông

qua các trò chơi Rung chuông vàng, Hái hoa dân chủ, Đuổi hình bắt chữ, Thông qua

sân chơi này, kiến thức và kĩ năng ở mỗi em sẽ được hình thành và rèn luyện một cách

nhẹ nhàng, tự nhiên, không gây căng thẳng, gò bó đối với các em

7.4.4.5 Tổ chức sinh hoạt tập thể và vui chơi trong buổi học chính khóa:

Giữa 2 tiết học căng thẳng, tôi thường tổ chức cho các em múa hát tập thể, biểu

diễn văn nghệ, hát dân ca, diễn hài,

Trong các tiết Khoa học, Đạo đức, tôi tổ chức cho các em chơi các trò chơi như:

làm phóng viên; sắm vai xử lí các tình huống phòng tránh bị xâm hại, từ chối các chất

gây nghiện, bày tỏ thái độ đối với người bị nhiễm HIV/AIDS, và đóng vai xử lí các