Giáo dục kỹ năng sống qua môn Địa lý trường THPT

Nhu cầu và mong đợi ?- Nắm được chủ trương GDKNS, đặc biệt đối với môn Địa lí - Nắm được PP GDKNS môn ĐL - Biết được địa chỉ để GDKNS - Được chia sẻ với mọi người trong lớp học - Trao đổ

Giới thiệu- Làm quen-

Tổ chức lớp

Xây dựng nội quy lớp học (5P)

• - Tích cực hăng hái tham gia thảo luận

• Nghỉ học có lí do, xin nghỉ buổi cuối cùng

Nhu cầu và mong đợi ?

- Nắm được chủ trương GDKNS, đặc biệt

đối với môn Địa lí

- Nắm được PP GDKNS môn ĐL

- Biết được địa chỉ để GDKNS

- Được chia sẻ với mọi người trong lớp học

- Trao đổi, học tập kinh nghiệm GDKNS qua môn ĐL của BCV và các thành viên trong lớp

• - Không khí lớp học thoải mái, nhẹ nhàng, hiệu quả

• Cho biết ND CT, Tài liệu

• Biết cách và PP để tập huấn tại cơ sở

Về mục tiêu, nội dung, phương pháp tập huấn

MỤC TIÊU KHÓA TẬP HUẤN

Về mục tiêu, nội dung, phương pháp tập huấn

NỘI DUNG TẬP HUẤN

Bài mở đầu : Giới thiệu mục tiêu, nội dung, phương pháp tập huấn

• Bài 1: Quan niệm về kĩ năng sống

cho HS

lí

• Bài tổng kết

Về mục tiêu, nội dung, phương pháp tập huấn

PHƯƠNG PHÁP TẬP HUẤN CÙNG THAM GIA

• Trong quá trình tập huấn, HV được tạo cơ hội tham gia

tích cực vào các HĐ, cùng chia sẻ suy nghĩ, ý kiến, kinh nghiệm về KNS và GD KNS của bản thân,… Qua đó,

HV sẽ cùng nhau xây dựng và chiếm lĩnh nội dung tập huấn với sự hướng dẫn, hỗ trợ của GV.

Lợi ích :

• HV sẽ tích cực, tự giác, hứng thú học tập hơn

• Tăng cường sự tương tác giữa HV với HV, HV với GV

• HV sẽ dễ tiếp thu, nhớ lâu và vận dụng được những điều

đã học được

Bài 1 Tìm hiểu kỹ năng sống

- Theo bạn KNS là gì, cho ví dụ ? (cá nhân)

+ Là năng lực sống của mọi người, biết chia

sẻ cảm thông để cùng chung sống

+ Xử lí giải quyết vđ của cuộc sống 1 cách nhẹ nhàng, tế nhị, dễ chịu.

KNS: cách tiếp cận giúp thay đổi hoặc hình thành hành

vi mới Cách tiếp cận này lưu ý đến sự cân bằng về tiếp thu kiến thức, hình thành thái độ và phát triển

kỹ năng

• Tổ chức văn hóa, khoa học và giáo dục Liên

của GD:

- Học để biết (Learning to know): KN tư duy

như: tư duy phê phán, tư duy sáng tạo, ra quyết định, giải quyết vấn đề, nhận thức

được hậu quả,…

- Học để làm: KN thực hiện công việc và các nhiệm vụ như: KN đặt mục tiêu, đảm nhận trách nhiệm,…

- Học để sống với người khác ( Learning to live

together) : KN xã hội như: giao tiếp, thương

lượng, tự khẳng định, hợp tác, làm việc theo

nhóm, thể hiện sự cảm thông,……

- Học làm người (Learning to be): KN cá nhân như: ứng phó với căng thẳng, kiểm soát cảm xúc, tự nhận thức, tự tin,…

Bài 1 Tìm hiểu kỹ năng sống

KẾT LUẬN

- KNS: Các KN cụ thể cần thiết cho cuộc sống hàng ngày của con người

- Bản chất của KNS: KN tự quản bản thân và kỹ năng

xã hội cần thiết để cá nhân tự lực trong cuộc sống, học tập và làm việc hiệu quả

= KNS:* Khả năng làm chủ bản thân của mỗi người,

* Khả năng ứng xử phù hợp với những người khác và với xã hội,

* Khả năng ứng phó tích cực trước các tình huống của cuộc sống

Đặc điểm: KNS vừa mang tính cá nhân

của gia đình, cộng đồng, dân tộc

2 Phân loại KNS

• UNESCO, WHO, UNICEF: KNS gồm các kĩ năng cơ

bản sau:

– KN giải quyết vấn đề

– KN suy nghĩ/ tư duy phân tích có phê phán

– KN giao tiếp hiệu quả

– KN ra quyết định

– KN tư duy sáng tạo

– KN giao tiếp ứng xử cá nhân

– KN tự nhận thức/ tự trọng và tự tin của bản thân, xác định giá trị

– KN thể hiện sự cảm thông

– KN ứng phó với căng thẳng và cảm xúc

2 Phân loại KNS (tiếp)

GD Việt Nam phân loại theo các mối quan hệ:

• Nhóm KN nhận biết và sống với chính mình: KN tự

nhận thức, xác định giá trị, đặt mục tiêu, kiềm chế cảm xúc; ứng phó với căng thẳng, quản lí

thời gian; đảm nhận trách nhiệm

• Nhóm KN nhận biết và sống với người khác: KN

giao tiếp, giải quyết mâu thuẫn, thương lượng/từ chối, thể hiện sự cảm thông, hợp tác, tìm kiếm

sự hỗ trợ, giúp đỡ

• Nhóm KN ra quyết định một cách hiệu quả: KN tìm

kiếm và xử lí thông tin, tư duy phê phán, tư duy sáng tạo, ra quyết định, giải quyết vấn đề

Phản hồi/Lắng nghe tích cực

Phản hồi/Lắng nghe tích cực

Trình bày suy nghĩ/ý tưởng

Trình bày suy nghĩ/ý tưởng

Ứng xử/giao tiếp

Ứng xử/giao tiếp

Thể hiện

sự cảm thông

Thể hiện

sự cảm thông

Quản

lý thời gian

Quản

lý thời gian

Đặt mục tiêu

Đặt mục tiêu

Giải quyết vấn đề

Thương lượng

Thương lượng

Ứng phó

Ứng phó

Xác định/tìm kiếm các lựa chọn

Xác định/tìm kiếm các lựa chọn

Bình luận

Bình luận

Phân tích đối chiếu

Phân tích đối chiếu

Tìm kiếm

và xử lý thông tin

Tìm kiếm

và xử lý thông tin

Nêu vấn đề

Nêu vấn đề

Tự tin Tự

trọng

Tự trọng

Xác định giá trị bản thân

Xác định giá trị bản thân

Đảm nhận trách nhiệm

Kiểm soát cảm xúc

Kết luận

• Có nhiều cách phân loại KNS và có sự khác

nhau giữa các cách: chỉ ra các KNS cụ thể

(UNESCO, WHO và UNICEF); phân thành

các nhóm KNS (Anh); phân loại theo các

mối quan hệ (Việt Nam)

• Tuy nhiên sự phân loại chỉ là tương đối

Trên thực tế, các KNS thường không hoàn

toàn tách rời nhau mà có liên quan chặt chẽ đến nhau

Bài 1: Tầm quan trọng của

giáo dục KNS cho HS

? Điều gì sẽ xảy ra nếu một người thiếu KNS?

? Điều gì sẽ xảy ra nếu nhiều người trong XH thiếu KNS?

• Kết luận :

Cần giáo dục KNS cho HS phổ thông vì:

+ KNS góp phần thúc đẩy sự phát triển cá nhân và xã hội + Đặc điểm lứa tuổi HS phổ thông hình thành nhân cách + Bối cảnh hội nhập quốc tế và nền kinh tế thị trường

+ Yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông

+ Xu thế chung của nhiều nước trên thế giới.

Bài 2: Mục tiêu, nguyên tắc và

nội dung GDKNS

1 Mục tiêu GD KNS:

- Trang bị cho HS kiến thức, giá trị, thái độ và kỹ

năng phù hợp

- Hình thành những hành vi, thói quen lành

mạnh, tích cực; loại bỏ hành vi, thói quen tiêu cực trong quan hệ, tình huống của cuộc sống,

- Tạo cơ hội để HS thực hiện tốt quyền, bổn phận

của cá nhân, phát triển hài hòa thể chất, trí tuệ, tinh thần và đạo đức

Bài 2: Mục tiêu, nguyên tắc và

nội dung GDKNS

2 Nguyên tắc GD KNS:

đổi HV

- Thay đổi hành vi:

Bài 2: Mục tiêu, nguyên tắc và

nội dung GDKNS

3 Nội dung GDKNS : Các KNS cụ thể, cơ bản

- Phân công nhóm đọc tài liệu: (TL trang

15-26)

3.1- 3.3 3.4- 3.6 3.7-3.9

3.10-3.12 3.13- 3.15 3,16- 3,18 3,19- 3.21

Bài 2: Mục tiêu, nguyên tắc và nội dung GDKNS (thời gian 40p: từ 14g50p –

15g30p)

Nội dung GD KNS: Sản phẩm các nhóm (A0)

Tên KNS Điểm cơ bản, cốt lõi Biểu hiện ở HS

kiến bản thân,….lắng nghe, tôn trọng…

- Giúp đánh giá tình huống, điều chỉnh giao tiếp,…

- Lắng nghe ý kiến của bạn, ….

Bài 3: Phương pháp giáo dục

kỹ năng sống

• MÔ HÌNH BA BÌNH DIỆN CỦA PPDH

• Quan điểm DH – PPDH - Kỹ thuật DH

MÔ HÌNH BA BÌNH DIỆN CỦA PPDH Quan điểm DH – PPDH - Kỹ thuật DH

Bình diện trung gian

PP Cụ thể

PP vi mô

QUAN ĐIỂM DẠY HỌC

Khái quát về các quan điểm, PP và kĩ thuật dạy học

Quan điểm dạy học

là những định hướng mang tính chiến lược, cương lĩnh, là mô hình

lí thuyết của PPDH

(Có thể hiểu quan điểm học tương đương với các trào lưu sư phạm). Dạy học khám phá

Dạy học theo mục tiêu

Dạy học phân hoá

Dạy học theo dự án

Dạy học tương tác

Dạy học giải quyết vấn đề Dạy học tình huống

Khái quát về các quan điểm, PP và kĩ thuật dạy học

Luyện tập

……

Khái quát về các quan điểm, PP và kĩ thuật dạy học

Kĩ thuật dạy học là những biện pháp, cách thức hành động của GV và HS trong các tình huống hành động nhỏ nhằm thực hiện và điều khiển quá trình dạy học.

Kĩ thuật 6-3-5

Kĩ thuật mảnh ghép Kĩ thuật khăn phủ bàn Kĩ thuật bể cá

Kĩ thuật bông tuyết

Một số phương pháp

dạy học tích cực

1 Phương pháp dạy học nhóm

• Dạy học nhóm: (Dạy học hợp tác, Dạy học

theo nhóm nhỏ), trong đó HS một lớp học

được chia thành các nhóm nhỏ, trong

khoảng thời gian giới hạn, mỗi nhóm tự lực hoàn thành các nhiệm vụ học tập trên cơ sở phân công và hợp tác làm việc

Kết quả làm việc của nhóm sau đó được trình bày và đánh giá trước toàn lớp.

QUY TRÌNH DẠY HỌC NHÓM

NHẬP ĐỀ VÀ GIAO NHIỆM VỤ

• Giới thiệu chủ đề

• Xác định nhiệm vụ các nhóm

• Thành lập các nhóm

LÀM VIỆC NHÓM

• Chuẩn bị chỗ làm việc

• Lập kế hoạch làm việc

• Thoả thuận quy tắc làm việc

• Tiến hành giải quyết nhiệm vụ

• Chuẩn bị báo cáo kết quả

TRÌNH BÀY KẾT QUẢ / ĐÁNH GIÁ

• Các nhóm trình bày kết quả

• Đánh giá kết quả

Làm việc toàn lớp

Làm việc toàn lớp Làm việc nhóm

Phương phỏp giải quyết vấn đề

vấn đề là PPDH đặt ra tr ớc HS các

vấn đề nhận thức có chứa đựng mâu

thuẫn giữa cái đã biết và cái ch a biết, chuyển HS vào tình huống có vấn đề, kích thích họ tự lực, chủ động và có

nhu cầu mong muốn giải quyết vấn đề

KHÁI NIỆM VẤN ĐỀ

Trạng thái

đích

Vật cản

Vấn đề là những câu hỏi/ nhiệm vụ đặt ra mà những tri thức,

kỹ năng sẵn có chưa đủ giải quyết, vẫn còn khó khăn, cản trở cần vượt qua, khi vượt qua được, HS sẽ có thêm KT- KN mới

Một vấn đề được đặc trưng bởi ba thành phần

• Trạng thái xuất phát: không mong muốn

• Trạng thái đích: Trạng thái mong muốn

• Sự cản trở

Trạng thái xuất phát

• So sánh v i các nhi m v c n gi i quy tới các nhiệm vụ cần giải quyết ệm vụ cần giải quyết ụ cần giải quyết ần giải quyết ải ết

• Tìm các cách gi i quy t m iải ết ới các nhiệm vụ cần giải quyết

• Hệ th ng hoá s p x p các phống hoá sắp xếp các phương án giải quyết ắp xếp các phương án giải quyết ết ương án giải quyết ng án gi i quy t ải ết

III) Quyết định phương án (gi i quy t V ải ết Đ)

Dạy học theo dự án (Phương pháp dự án)

• DH theo dự án còn gọi là PP dự án, trong đó HS thực hiện một nhiệm vụ học tập phức hợp, gắn với thực tiễn, kết hợp lí thuyết với thực hành,

• Người học thực hiện nhiệm vụ này với tính tự

lực cao, từ lập kế hoạch đến thực hiện và đánh giá kết quả dự án

• Hình thức làm việc chủ yếu là theo nhóm

• Kết quả dự án là những sản phẩm hành động có thể giới thiệu được.

CÁC GIAI ĐOẠN CỦA DẠY HỌC THEO DỰ ÁN

• Đánh giá sau trò chơi

• Thảo luận về ý nghĩa giáo dục của trò

chơi

Phương pháp đóng vai

Đóng vai là phương pháp tổ chức cho HS thực hành, “làm thử” một số cách ứng xử nào đó trong một tình huống giả định PP này giúp HS suy nghĩ sâu sắc về một vấn

đề bằng cách tập trung vào một sự việc cụ thể mà các em vừa thực hiện hoặc quan sát được Việc “diễn” không phải là phần chính của PP này mà điều quan trọng là

việc thảo luận sau phần diễn ấy

Quy trình thực hiện

• GV nêu chủ đề, chia nhóm và giao tình huống, yêu cầu đóng vai cho từng nhóm Trong đó có quy định rõ thời gian chuẩn

bị, thời gian đóng vai của mỗi nhóm

• Các nhóm thảo luận chuẩn bị đóng vai

Phương pháp nghiên cứu

trường hợp điển hình

Nghiên cứu trường hợp điển hình là PP

sử dụng một câu chuyện có thật hoặc

chuyện được viết dựa trên những trường hợp thường xảy ra trong cuộc sống thực tiễn để minh chứng cho một vấn đề hay một số vấn đề Đôi khi nghiên cứu trường hợp điển hình có thể được thực hiện trên video hay một băng catset mà không phải trên văn bản viết

• Suy nghĩ về nó (có thể viết một vài suy

nghĩ trước khi thảo luận điều đó với người khác)

• Thảo luận về trường hợp điển hình theo các câu hỏi hướng dẫn của GV

Một số kĩ thuật dạy học tích cực

Bài 3: Phương pháp giáo dục

Bài 3: Phương pháp giáo dục

kỹ năng sống

• Phiếu học tập nhóm về KTDH TC

Tên KTDH Những điểm chính Mức độ vận dụng

của HV

Bài 4 GDKNS qua môn Địa lí THPT

Bài 3: Phương pháp giáo dục