Hiểu được việc đổi mới chế biến món ăn cho trẻ mầm non có tầm quan trọng như vậy, cùng với sự giúp đỡ của Ban giám hiệu, sự kết hợp của các thành viên trong bộ phận chế biến, giáo viên t
Trang 1BÁO CÁO KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU, ỨNG DỤNG SÁNG KIẾN Một số biện pháp đổi mới chế biến món ăn cho trẻ trong trường mầm non Tác Giả Sáng Kiến: Nguyễn Thị Hồng
Đơn vị: Trường mn Định Trung – Vĩnh Yên – Vĩnh Phúc
1 Lời giới thiệu
Bác Hồ kính yêu của chúng ta đã dành tặng hai câu thơ cho thế hệ tương lai của đất nước:
“Trẻ em như búp trên cành
Biết ăn, biết ngủ biết học hành là ngoan”
Trong những năm gần đây Đảng và Nhà nước ta rất quan tâm đến Giáo dục
và Đào tạo Nghị quyết Trung Ương đã nêu rõ “ Giáo dục là quốc sách hàng đầu,
là sự nghiệp của toàn dân tộc Đồng thời giáo dục Mầm non cũng là một bộ phận quan trọng của hệ thống giáo dục quốc dân trong sự nghiệp đào tạo thế hệ trẻ, vì trẻ là niềm hạnh phúc của gia đình là tương lai của đất nước, là lớp người kế tục xây dựng đất nước” Song song với việc giáo dục trẻ thì điều các nhà trường và các bậc phụ huynh luôn quan tâm đó là chất lượng chăm sóc – nuôi dưỡng trẻ tại các trường Mầm non và coi đó là nhiệm vụ đặt lên hàng đầu Khác với người trưởng thành, trẻ em cần phải lớn lên mỗi ngày, các tế bào, các cơ quan chức năng không ngừng tăng trưởng và phát triển cả về kích thước và số lượng, bởi vậy đảm bảo đầy
đủ dinh dưỡng sẽ giúp trẻ phát triển toàn diện về thể chất, trí tuệ, thẩm mỹ, đạo đức, tình cảm một cách đúng hướng Trẻ em lứa tuổi mầm non cơ thể trẻ đang phát triển khoẻ mạnh nên cần nhu cầu dinh dưỡng rất lớn, nếu thiếu dinh dưỡng trẻ em
sẽ là đối tượng chịu hậu quả về các bệnh dinh dưỡng Ngoài ra trẻ có khỏe mạnh thì ăn mới ngon miệng, tinh thần mới phấn khởi, vui tươi Tuy nhiên nếu thừa hoặc thiếu các chất dinh dưỡng nói trên đều có thể gây bệnh hoặc ảnh hưởng đến sức khoẻ vì đây là giai đoạn rất quan trọng trong sự hình thành và phát triển nhân cách cho trẻ Điều đó đòi hỏi trường mầm non phải đảm bảo cho trẻ có một chế độ ăn hợp lý và cân đối được các chất dinh dưỡng cho trẻ trong một bữa ăn Vì dinh dưỡng, sức khỏe và phát triển ngày nay được trở thành mối quan tâm hàng đầu của mọi người, mọi nhà của mọi quốc gia Dinh dưỡng đối với con người là một trong những nhu cầu không thể thiếu được Dinh dưỡng hợp lý, chăm sóc, giáo dục đầy
đủ tạo điều kiện tốt cho trẻ phát triển và trưởng thành, góp phần quan trọng trong việc tạo ra một thế hệ trẻ mầm non khoẻ mạnh, thông minh xây dựng đất nước trong tương lai
Đối với trường mầm non thì vấn đề chăm sóc ăn uống cho trẻ thì càng có ý nghĩa quan trọng vì đó là nhu cầu thiết yếu, bởi vì trẻ có được ăn uống khoa học mới đảm bảo nhu cầu dinh dưỡng cần thiết cho cơ thể đang phát triển của trẻ trong
Trang 2những năm đầu đời làm cho trẻ phát triển một cách toàn diện cả về thể lực cũng như trí tuệ Hiểu được tầm quan trọng đó, tôi nhận thức được vấn đề đổi mới chế biến món ăn cho trẻ theo thực đơn đã được thay đổi hàng ngày theo tuần, theo mùa đối với trẻ là rất cần thiết và vô cùng quan trọng đối với sự phát triển của trẻ
Là một trường mầm non thuộc vùng nông thôn kinh tế còn khó khăn, trẻ đa số
là con em nông thôn, tỷ lệ trẻ em suy dinh dưỡng, thể thấp còi còn nhiều, cách chế biến các món ăn cho trẻ còn chưa đẹp mắt hấp dẫn, mùi vị thức ăn chưa được thơm nên chưa kích thích sự thèm ăn cho trẻ khiến khá nhiều trẻ còn chưa ăn hết suất Ngoài ra nguồn kinh phí đóng góp cũng ít hơn so với mặt bằng chung các trường mầm non khác trong thành phố Tuy nhiên trường mầm non Định Trung đã khắc phục tất cả các khó khăn để vận động, tuyên truyền với phụ huynh đảm bảo cho trẻ được ăn bán trú 100% tại trường nhằm đảm bảo dinh dưỡng cho trẻ
Vấn đề dinh dưỡng cho trẻ luôn được nhà trường quan tâm và đặt lên hàng đầu Hiểu được việc đổi mới chế biến món ăn cho trẻ mầm non có tầm quan trọng như vậy, cùng với sự giúp đỡ của Ban giám hiệu, sự kết hợp của các thành viên trong bộ phận chế biến, giáo viên trên lớp với mong muốn cải thiện chất lượng món ăn cho trẻ, chia sẻ kinh nghiệm với đồng nghiệp và các trường bạn mang lại những bữa ăn hàng ngày thật ngon miệng cho trẻ và nâng chất lượng nuôi
dưỡng trẻ trong nhà trường nên tôi đã mạnh dạn chọn đề tài : “ Một số biện pháp đổi mới chế biến món ăn cho trẻ trong trường mầm non”
2 Tên sáng kiến: Một số biện pháp đổi mới chế biến món ăn cho trẻ trong
trường mầm non
3 Tác giả sáng kiến:
Vĩnh Yên – tỉnh Vĩnh Phúc
Số điện thoại: 0375 801 666; E –mail: nguyenhongdinhtrung@gmail.com
4 Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến: Trường Mầm non Định Trung.
5 Lĩnh vực sáng kiến: Áp dụng trong hoạt động chăm sóc – nuôi dưỡng trẻ
trong các trường mầm non
6 Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử: Tháng
9/2018
7 Mô tả bản chất của sáng kiến.
7.1 Nội dung của sáng kiến.
7.1.1.Thực trạng của công tác nuôi dưỡng, chăm sóc cho trẻ trong trường Mầm non Định Trung – thành phố Vĩnh Yên
Trường Mầm non Định Trung có khuân viên rộng rãi với tổng diện tích là 6.619 m2 được chia làm hai khu Trường luôn được sự quan tâm của UBND thành phố Vĩnh Yên, Sở giáo dục đào tạo Vĩnh Phúc, Phòng giáo thành phố Vĩnh Yên, Đảng uỷ, uỷ ban nhân dân xã Định Trung Năm học 2018 – 2019 nhà trường đạt
Trang 3chuẩn Quốc gia mức độ II với 36 cán bộ, giáo viên, nhân viên Trong đó có 3 cán
bộ quản lý, 32 giáo viên, 01 nhân viên Trình độ đạt chuẩn 100% và trên chuẩn 94,4% Ngay từ đầu năm học nhà trường không ngừng đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị để có điều kiện tốt nhất cho việc chăm sóc – giáo dục trẻ Tính đến thời điểm hiện tại 100% các lớp được trang bị đầy đủ đồ dùng, đồ chơi, các trang thiết
bị hiện đại Khuân viên trường được bố trí, sắp xếp đúng hợp lý, bắt mắt đúng theo tiêu chí lấy trẻ làm trung tâm (khu vui chơi ngoài trời, khu vui chới cát nước hay khu chợ quê…) Khung cảnh sư phạm luôn xanh, sạch, đẹp, an toàn, để ở đó trẻ được thoải mái hòa mình vào các hoạt động học tập, vui chơi Đến nay nhà trường có 18 lớp học với tổng số 578 cháu,100% trẻ được tổ chức ăn bán trú tại trường Trong đó
+ 3 lớp nhà trẻ, lứa tuổi 18- 36 tháng; 15 lớp mẫu giáo (4 mẫu giáo bé, 5 lớp mẫu giáo nhỡ, 6 mẫu giáo lớn) Nhà trường đảm bảo thực đơn với chế độ ăn nhà trẻ và mẫu giáo khác nhau: Chế độ ăn nhà trẻ, chế độ ăn mẫu giáo nhằm đảm bảo
tỉ lệ cân đối, hợp lý các chất dinh dưỡng cho trẻ ở các độ tuổi
Nhiệm vụ năm học 2018-2019 của nhà trường đặt ra là nâng cao chất lượng chăm sóc nuôi dưỡng trẻ , giảm tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng từ 7,7% xuống còn 2,5%
Vì vậy Ban giám hiệu cùng tập thể giáo viên, nhân viên quyết tâm nâng cao các hoạt động nuôi dưỡng như là:
+ Vận động phụ huynh cho trẻ ăn bán trú 100% tại trường
+ Thỏa thuận cùng phụ huynh nâng mức tiến ăn cho trẻ lên 20.000đ/3 bữa( Bữa sáng, bữa trưa và bữa phụ chiều)
+ Nhà trường thường xuyên chế biến thay đổi các món cho trẻ theo tuần, theo tháng, theo mùa để đảm bảo đủ dinh dưỡng hợp lý
* Thuận lợi:
- Bếp ăn nhà trường được đầu tư xây dựng theo quy trình bếp một chiều bán kiên cố ở khu lẻ và kiên cố ở khu trung tâm, được sử dụng với đầy đủ đồ dùng đảm bảo yêu cầu cho công tác nuôi dưỡng trẻ Với hệ thống bếp gas công nghiệp sạch
sẽ, hệ thống hút nùi, các bảng biểu tuyên truyền cần thiết Đồ dùng, trang thiết bị ở bếp được sắp xếp ngăn nắp gọn gàng có đủ nguồn nước sạch, nguồn cung cấp thực phẩm đạt tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm Đặc biệt khu bếp của nhà trường đạt tiêu chuẩn sạch đẹp và giữ vệ sinh an toàn thực phẩm, các bậc phụ huynh có thể hoàn toàn yên tâm khi gửi con ở trường
- Đội ngũ giáo viên, nhân viên được phân công phù hợp với năng lực và chuyên môn, các cô có tinh thần trách nhiệm cao, nhiệt tình, yêu nghề, năng động,
có ý thức tự giác trong công việc, ham học hỏi, luôn luôn hoàn thành tốt các công việc được nhà trường giao cho Giáo viên được nhà trường bồi dưỡng thường xuyên về kiến thức chuyên môn, trau dồi về kinh nghiệm, kỹ năng trong việc chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ
Trang 4- Nhà trường đã hợp đồng thuê công ty Sông Đuống nấu ăn Nhân viên công
ty có kinh nghiệm và kỹ năng, cách chế biến các món ăn phù hợp với trẻ, tìm tòi, sáng tạo trong chế biến, thay đổi các các món ăn phù hợp đảm bảo cho trẻ luôn được ăn ngon miệng, hết suất của mình
- Trường nhận được sự đóng góp ủng hộ, động viên kịp thời của phụ huynh, học sinh Đa số phụ huynh có ý thức trách nhiệm và phối hợp với nhà trường trong công tác chăm sóc nuôi dạy trẻ
- Ban giám hiệu quan tâm đầu tư mua sắm các thiết bị đồ dùng phục vụ cho trẻ ăn bán trú tại trường đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, vệ sinh ăn uống Nhà trường đã trang bị máy tính và cài đặt phần mềm tính ăn cho trẻ đảm bảo cân đối giữa các chất trong ngày cho trẻ
- Khi áp dụng thực hiện theo thực đơn mới, các món ăn của trẻ được thay đổi thường xuyên theo tuần, theo tháng, theo mùa đa số trẻ ăn ngon miệng, ăn hết suất ăn của mình
- Tận dụng được nguồn thực phẩm sẵn có ở địa phương ( sạch – rẻ )
2 Khó khăn
- Cơ sở vật chất: Ở khu lẻ diện tích bếp ăn chật hẹp, không có kho chứa thực phẩm vì vậy khó khăn trong việc sắp xếp đồ dùng và chế biến thực phẩm cho trẻ
- Đa số dân cư trong xã sống bằng nghề nông, đời sống nhân dân còn nhiều vất vả cho nên việc vận động tăng mức tiền ăn để nâng cao chất lượng bữa ăn cho trẻ còn gặp khó khăn
- Nhân viên phục vụ bếp không có, nhà trường phải thuê công ty nấu ăn, Đôi khi nhân viên chịu trách nhiệm chế biến món ăn cho trẻ còn chưa được hấp dẫn về màu sắc và khẩu vị chưa thực và chưa thực hiện đảm bảo 100% các nhiệm vụ được phân công
Một số phụ huynh chưa có kiến thức về bữa ăn đủ chất, dinh dưỡng hợp lý nên còn cho trẻ ăn tùy tiện, chưa đảm bảo tính khoa học
Giá cả thị trường luôn biến động nên ảnh hưởng đến định lượng thực phẩm trong khẩu phần ăn cho trẻ
Qua kết quả khảo sát tỷ lệ dinh dưỡng trẻ khi chưa thay đổi các món ăn cho trẻ một cách thường xuyên thì tỷ lệ cân đối giữa các chất không đồng đều Bên cạnh đó qua kết quả cân đo trẻ giai đoạn 1 thì tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng và tỷ lệ trẻ thấp còi rất cao, cụ thể:
BẢNG KHẢO SÁT SỨC KHỎE CỦA TRẺ ĐẦU NĂM HỌC 2018 - 2019
đoạn đầu năm
Tỉ lệ %
Trang 52 Trẻ suy dinh dưỡng thể nhẹ cân 39/505 7,7%
3 Trẻ suy dinh dưỡng thể thấp còi 49/505 9,7%
7.1.2 Một số biện pháp đổi mới chế biến món ăn cho trẻ trong trường mầm non.
Dinh dưỡng đối với đời sống con người là nhu cầu cần thiết, nhưng để đảm bảo cho cơ thể đủ chất dinh dưỡng và hấp thụ các chất dinh dưỡng đó cần xây dựng thực đơn hợp lý và thường xuyên thay các món ăn cho trẻ theo ngày, theo tháng, theo mùa nhằm đáp ứng nhiệm vụ nâng cao chất lượng chăm sóc nuôi dưỡng trẻ ở tất cả các độ tuổi Đối với trẻ ở lứa tuổi mầm non thì nhu cầu dinh dưỡng rất quan trọng vì đây là thời kỳ khởi đầu tạo dựng những tố rất cần thiết cho quá trình phát triển của cơ thể trẻ Đồng thời, trẻ cần rất nhiều năng lượng đảm bảo các hoạt động vui chơi, học tập ở trường Do đó trẻ em trong độ tuổi mầm non rất cần được chăm sóc bởi một chế độ ăn cân đối và hợp lí Nhà trường cần kết hợp cùng với các bậc phụ huynh trang bị nhiều kiến thức để xây dựng một chế độ dinh dưỡng cho trẻ mầm non khoa học và đúng cách Cho trẻ ăn no và đầy đủ chất mà không lo đến việc tiêu hóa, hấp thụ của trẻ, khẩu vị phù hợp với trẻ không, màu sắc có hấp dẫn trẻ hay không, hay nguồn thực phẩm có đảm bảo hợp lý, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm hay không thì cũng không đảm bảo cho sự phát triển của trẻ Muốn thực hiện một bữa ăn đạt tiêu chuẩn cần thiết của trẻ cần dựa vào các yếu tố sau:
- Nhu cầu dinh dưỡng của trẻ khả năng hấp thụ dinh dưỡng của trẻ
- Thường xuyên thay đổi thực đơn ăn cho trẻ
- Chế biến các món ăn cho trẻ phải ngon, hấp dẫn, khẩu vị luôn hấp dẫn trẻ
- Khả năng cung cấp lương thực, thực phẩm của từng địa phương cũng như khả năng đóng góp của phụ huynh học sinh
Đó là những yếu tố cần bổ trợ cho nhau một cách hợp lý để trẻ có được một bữa ăn ngon miệng, hết suất Bên cạnh đóthực đơn của trẻ có đủ lượng calo, tỉ lệ các chất hợp lý cần thiết đúng nhu cầu của trẻ theo quy định của nghành học mầm non Việc xây dựng thực đơn và đổi mới chế biến món
ăn cho trẻ cũng là một quá trình phải học hỏi, trải qua nhiều kinh nghiệm thực tế mất khá nhiều thời gian trong quá trình chế biến các món ăn hàng ngày cho trẻ phải thực sự ngon và hấp dẫn Bên cạnh đó cần phải hiểu rõ mỗi loại thực phẩm đều có lượng calo, lượng các chất, lượng thải bỏ khác nhau để từ đó rút ra kinh nghiệm trong quá trình chế biến các món ăn cho trẻ đảm bảo có đầy đủ các thành phần dinh dưỡng như chất đạm, chất bột, chất béo ,chất sơ, đường, các vitamin, khoáng chất nước Từ đó nhằm đáp
Trang 6ứng đầy đủ dinh dưỡng để đảm bảo trẻ có đủ sức khỏe để tham gia được tất
cả các hoạt động trong ngày tại trường
Thực hiện nhiệm vụ năm học 2018 -2019 của nhà trường là không ngừng nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục nói chung và chất lượng chăm sóc nuôi dưỡng trẻ nói riêng để trẻ phát triển một cách toàn diện nên việc thay đổi các món ăn cho trẻ thường xuyên để có được thực đơn ăn hàng ngày đảm bảo tại trường là vô cùng quan trọng Để thay đổi các món thường xuyên đảm bảo theo đúng thực đơn tại trường cần:
7.1.2.1 Tìm tòi học hỏi kinh nghiệm trong quá trình chế biến món ăn cho trẻ trong trường mầm non.
Chúng ta đã từng nghe đến câu tục ngữ “ Đi một ngày học đàng học một sàng
khôn”.
Với câu tục ngữ này, ông cha ta đã mách bảo, khuyên dạy rằng, muốn nên người, muốn hiếu biết nhiều, có kiến thức rộng, am hiểu sự đời, phải lăn lộn với cuộc sống, phải đi nhiều, phải đi đây đó để thu lượm, học hỏi những tri thức của cuộc sống để nâng cao, mở rộng tầm nhìn, tầm hiểu biết của bản thân mình để đến một lúc nào đó chúng ta sẽ thu về một kết quả mà mình mong đợi
Đối với mỗi con người chúng ta dù làm bất cứ một công việc gì hay bất kì một lĩnh vực nào thì mỗi người luôn tìm cho mình những cái hay, cái mới, cái sáng tạo bằng rất nhiều hình thức như: Học tập ( đồng nghiệp,qua mạng,qua tài liệu….), nghiên cứu hay từ chính công việc từ thực tế mà mình đang làm….để kết quả cuối cùng mỗi chúng ta có được là nền tảng, là kiến thức, và quan trong hơn hết chính
là kết quả đạt được trong công việc Đặc biệt là trong trường mầm non đối với bộ phận nuôi dưỡng đặc biệt các cô nuôi là người trực tiếp chế biến ra các món ăn để chăm sóc sức khỏe cho trẻ thì vấn đề học hỏi càng quan trọng Phải có kinh nghiệm nhiều năm bộ phận nuôi nuôi dưỡng mới có thể làm tốt được công tác của mình Bên cạnh đó trong quá trình chế biến bộ phận nuôi dưỡng phải thường xuyên trao đổi với bộ phận phụ trách dinh dưỡng của nhà trường để kịp thời thay đổi thực đơn cho trẻ hàng ngày theo tuần, theo tháng ,theo mùa và liên tục đổi mới cách chế biến các món ăn chó trẻ như thế nào để giúp trẻ ăn ngon miệng, hết suất
Chính vì điều đó mỗi chúng ta phải luôn luôn có tâm niệm “ Học, học nữa, học mãi” Câu nói đó của Lê -Nin là phương chỉ nam trong mỗi chúng ta không ngừng
tìm tòi học hỏi những người xung quanh, đồng nghiệp, các trường bạn và trên mọi kênh thông tin có liên quan đến vấn đề chế biến các món ăn để từ đó có nhiều kinh nghiệm hơn trong việc đổi mới chế biến món ăn cho trẻ trong trường mầm non
7.1.2.2 Lựa chọn đủ bốn nhóm thực phẩm trong ngày, thực phẩm luôn được đảm bảo về chất lượng vệ sinh an toàn thực phẩm.
Các chất dinh dưỡng có từ các loại thực phẩm chế biến thành thức ăn được đưa vào cơ thể trẻ qua những bữa ăn hàng ngày Mỗi loại thực phẩm
Trang 7đều cung cấp một số chất dinh dưỡng ở tỷ lệ khác nhau Không một loại thực phẩm nào cũng cung cấp đầy đủ các chất dinh dưỡng cho nhu cầu của trẻ vì vậy nó đòi hỏi phải có sự kết hợp hài hòa giữa các nhóm thực phẩm với nhau một cách hợp lý Chúng ta phải thường xuyên thay đổi món ăn cho phù hợp nó sẽ cung cấp những chất dinh dưỡng đa dạng cho trẻ
Trước hết nguồn năng lượng chính là chất bột có trong: gạo, bún, phở, mỳ…tất cả những thực phẩm đó đều là nguồn cung cấp năng lượng tổng hợp cho cơ thể, nhưng với mỗi từng độ tuổi của trẻ có một định lượng cụ thể để trẻ hấp thụ được hết
Nguồn thực phẩm giàu chất đạm: Nên lựa chọn những loại thực phẩm tươi sống có chất lượng tốt và phối hợp với nhau như: Cá tươi có thêm thịt lợn; trứng + thịt; tôm + thịt; lạc, vừng + thịt, đậu phụ + thịt
Nguồn thực phẩm giàu chất béo: Tốt nhất là dùng dầu thực vật, hoặc
mỡ lợn, lạc, vừng, bơ các chất này cần thiết đối với cơ thể trẻ
Thực phẩm giàu vitamin và muối khoáng: Các loại rau quả tươi là nguồn cung cấp vitamin và muối khoáng cần thiết hàng ngày giúp trẻ có sức
đề kháng tốt chống lại bệnh tật giúp trẻ có cơ thể khỏe mạnh Ngoài ra chất khoáng, chất xơ và nước cũng tham gia tích cực vào quá trình chuyển hóa năng lượng của cơ thể trẻ Để có nhiều viatamin A, C nên dùng các loại rau quả có màu đỏ, vàng, xanh đậm như rau muống, rau ngót, rau dền, cà chua, cà rốt, bí đỏ, bí xanh, gấc, củ cải đỏ, cải xanh và các loại quả chín: chuối, cam, đu đủ, xoài, dưa hấu
Ngoài việc lựa chọn đủ các nhóm thực phẩm đảm bảo về chất lượng lượng Đến nay thì vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm đang được đặt lên hàng đầu
và vô cùng cấp bạch Vì vậy trong các trường Mầm non chúng ta phải đảm bảo bữa
ăn của trẻ phải thực sự ngon và sạch Muốn làm được điều không chỉ riêng trường Mầm non Định Trung mà tất cả các trường Mầm non trong thành phố ngay từ đẩu năm học đã tìm và ký kết với những công ty đáng tin cậy, có đầy đủ cơ sở pháp lý,
có nguồn thực phẩm sạch, đảm bảo cả tuyệt đối vệ sinh an toàn thực phẩm, quan trong hơn đó là được sự quan tâm, kiểm tra sát sao của Phòng giáo dục trong việc các nhà trường tìm công ty cung cấp nguồn thực phẩm để đảm bảo sức khỏe cho trẻ một cách tốt nhất Việc lựa chọn thực phẩm đảm bảo vệ sinh, phù hợp với trẻ mầm non là rất quan trong vì nó quyết định đến chất lượng của bữa ăn có đảm bảo
vệ sinh, phù hợp với trẻ, trẻ ăn có ngon miệng không điều đó phụ thuộc vào quá trình chúng ta lựa chọn thực phẩm như thế nào để giúp trẻ ăn ngon miệng và hết suất của mình
Sau đây là một số bí quyết trong việc lựa chọn thực phẩm:
- Đối với thịt gia súc gia cầm như: thịt gà, thịt lợn, thịt bò…
Trang 8+ Đối với thịt lợn: Chúng ta cần lựa chọn thịt có mỡ màu trắng tinh và thịt nạc
có màu đỏ tươi hoặc không có màu lạ khác, bề mặt của thịt phải khô không nhớt,
độ đàn hồi cao, mùi thơm tự nhiên không có mùi hôi Tránh mua phải những loại thịt mắc bệnh như: tụ huyết trùng, thịt có bì quá dày…
+ Đối với thịt gà: Ta nên chọn thịt mềm dẻo, thớ thịt săn chắc, đầu sườn có màu trắng hồng, da thịt mỏng có màu trắng vàng tự nhiên không có nốt thâm tím ở ngoài da
+ Đối với thịt bò: Ta nên chọn thịt có màu đỏ tươi, mỡ màu vàng nhạt, thớ thịt nhỏ săn chắc, mềm dẻo có mùi thơm đặc trưng
Trước khi mang chế biến thực phẩm cho trẻ thì chúng ta phải rửa sạch sau đó thái nhỏ vào cối xay nhỏ (Tùy từng độ tuổi) Thực phẩm được sơ chế ở trên bàn sơ chế để đảm bảo vệ sinh
- Đối với các loại hải sản như: tôm, cua, cá…
+ Đối với tôm: Chúng ta chọn con tôm còn tươi sống, mình của tôm phải trắng trong khi sơ chế phải làm sạch, bóc vỏ, đầu Đầu, râu tôm, vỏ tôm giã lấy nước dùng để nấu canh
+ Đối với cá: Ta nên chọn những con cá bơi khỏe, còn nguyên vẩy không bị chầy sướt Khi sơ chế chúng ta nên đập chết cá và đem rửa sạch, đánh vẩy cho vào nồi luộc sau đó gỡ bỏ xương, sau đó phần đầu và phần xương dã nhỏ lọc lấy nước nấu canh
Ngoài việc lựa chọn các loại thực phẩm cung cấp chất đạm chúng ta còn phải lựa chọn những thực phẩm cung cấp vitamin và các chất sơ như rau, củ, quả
- Đối với rau: Chọn rau phải tươi ngon không bị dập nát hoặc vàng úa
- Đối với loại hạt, củ, quả khô: Khi mua chúng ta không nên chọn những thực phẩm bị mốc, mọt Nhất khi chọn gạo, bánh đa khô, lạc, vừng nên chọn những loại gạo ngon, không có mày trấu, không có sạn, không có mọt, không có mùi hôi, không bị mốc…
- Đối với thực phẩm làm gia vị ,các sản phẩm đóng gói phải có nhãn mác,tên cơ sở sản xuất, ngày sản xuất và thời hạn sử dụng
Tất cả những điều đó chúng ta thấy được tầm quan trọng của việc lựa chọn thực phẩm đảm bảo vệ sinh và phù hợp với trẻ mẫu giáo Nếu chúng ta lựa chọn những thực phẩm không đảm bảo vệ sinh, tươi ngon thì bữa ăn của chúng ta không mang lại giá trị dinh dưỡng cao
Bên cạnh việc đảm bảo vệ sinh cho các loại thực phẩm thì vến đề vệ sinh nhà bếp cũng rất là quan trọng trong việc chế biến các thực phẩm Vì vậy chúng ta nên thực hiện theo quy trình bếp một chiều và sắp xếp bếp một cách hợp lý, thường xuyên quét dọn bếp sạch sẽ, ngăn nắp Thùng đựng rác phải có nắp đậy và được xử lý hằng ngày Ngoài ra các cô nuôi cũng phải đảm bảo vệ sinh trong quá
Trang 9trình chế biến như: Đầu tóc, quần áo phải gọn gang sạch sẽ, phải mặc tạp rề, đeo khẩu trang, đội mũ và đặc biệt khi sơ chế và chế biến các cô phải đeo găng tay và phải cắt móng tay ngắn, không được để móng tay dài vì như vậy vi khuẩn trong móng tay sẽ sâm nhập vào thực phẩm làm mất vệ sinh
7.1.2.3 Đổi mới cách chế biến món ăn cho trẻ.
Như chúng ta cũng đã thấy quá trình phát triển của trẻ được phân chia ra thành nhiều thời kỳ và các giai đoạn khác nhau Nên việc chế biến các món ăn cho trẻ cũng phải tuân thủ theo các thời kỳ và các giai đoạn khác nhau để phù hợp với từng độ tuổi đảm bảo cho quá trình hấp thụ các chất dinh dưỡng để nuôi sống cơ thể, ở đây việc chế biến từng độ tuổi để có thể đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng cho trẻ một cách phù hợp, giúp trẻ phát triển về thể chất tốt nhất
Đối với trường mầm non việc xây dựng thực đơn phải phù hợp với nhu cầu và chế độ ăn của lứa tuổi Thực đơn cần phối hợp các loại thực phẩm với nhau để cung cấp đầy đủ các chất dinh dưỡng cho trẻ, đồng thời kết hợp các loại thực phẩm để trong quá trình chế biến tạo thành các món ăn giúp trẻ khi ăn luôn cảm thấy thích thú vì các món ăn có màu sắc dẫn đẹp, vị ngon và vừa
Thay đổi thực đơn không đơn thuần là thay đổi thực phẩm mà cần thay đổi cả cách chế biến các món ăn cùng với nhiều loại thực phẩm
Người phụ trách dinh dưỡng của nhà trường phải luôn đồng hành, giám sát và phố biến những kinh nghiệm trong công tác chế biến món ăn cho trẻ, sao cho phù hợp với trẻ, đúng kỹ thuật, đảm bảo chất lượng cũng như định lượng cho trẻ
Khi chế biến chúng ta phải chú ý thực phẩm gần chín thì chúng ta mới được cho gia vị nếu cho sớm thì mất tác dụng của muối iot, nếu thực phẩm mà để chín quá cũng không tốt sẽ mất hết các Vitamin chứa trong rau, củ, quả, thức ăn chín quá cũng dễ có mùi lồng làm cho trẻ khó ăn dẫn đến trẻ ăn không ngon miệng và hết suất Các thực phẩm rau, củ, quả trước khi nấu chúng ta nên xào sẽ làm cho rau, củ, quả mềm ra giúp trẻ dễ ăn hơn
Với thực phẩm là chất đạm thịt nhưng các cô nuôi có thể chế biến ra nhiều món ăn khác nhau như: Thịt bò hầm củ quả, thịt đậu sốt cà chua, trứng thịt sốt cà chua, tôm rim thịt, thịt gà nấm hương, ruốc cá……
Hay với những món ăn phụ hoặc món canh trước khi ninh xương ta phải luộc
bỏ qua nước sau đó mới cho vào ninh, khi ninh phỉa hớt bọt (Bún mọc nước xương hầm, cháo tôm cà rốt, phở gà, canh củ quả hầm xương… )
Sau đây là cách chế biến một số món ăn tại trường Mầm non Định Trung:
* Món : Khoai tây cà rốt thịt bò hầm
Nguyên liệu:
- Thịt bò
Trang 10- Rau mùi, hành hoa , hành tây, hành khô
- Gia vị vừa đủ
Sơ chế
- Khoai tây gọt vỏ, rửa sạch , thái hạt lựu, ngâm qua nước muối loãng
- Cà rốt, hành tây gọt, bóc bỏ vỏ rửa sạch thái như khoai tây
- Thịt bò rửa sạch, thấm khô, lọc bỏ gân sơ, thái hạt lựu
- Hành khô bóc vỏ, đập đập, băm nhỏ.
- Hành hoa, rau mùi nhặt bỏ rễ, lá úa, rửa sạch, vẩy ráo, băm nhỏ
- Thịt bò ướp cùng hành khô, gia vị vừa đủ sau cùng cho thêm chút dầu ăn, để ngấm khoảng 10 phút
Cách chế biến
- Phi thơm hành khô, cho thịt bò đã ướp vào xào nhanh tay, chế thêm nước ( Nước dùng) ngập mặt thịt, đun sôi, om nhỏ lửa
- Cà rốt, khoai tây, hành tây xào qua với dầu ăn cho thêm tương cà vào đảo đều
- Khi thịt hầm được khảng 10 phút cho cà rốt, khoai tây, hành tây vào, nêm lại vào gia vị, tiếp tục hầm cho tới khi các loại nguyên liệu này chín mềm (Có thể bổ sung thêm chút bột đao hòa nước để tạo độ sánh)
Yêu cầu thành phẩm và cảm quan
Thịt bò chín mềm, khoai tây, cà rốt chín bở; Tỷ lệ nước cái là 1/1, hơi sánhCác loại nguyên liệu biến đổi tự nhiên, xốt màu hồng Thơm mùi đặc trưng, vị vừa ăn, ngọt đậm đà
* Món : Thịt đậu sốt cà chua
Nguyên liệu:
Thịt lợn
Đậu phụ
Cà chua, hành lá, hành khô, rau mùi
Gia vị, mắm muối vừa đủ
Sơ chế:
Thịt lởn rửa sạch trần qua nước sôi, mang ra rửa lại một lần nữa Sau
đó xay nhỏ ướp gia gị vừa đủ
Đậu phụ thái hạt lựu
Cà chua rửa sạch thái lát mỏng
Hành lá, rau mùi rửa sạch, thái nhỏ Hành khô bóc vỏ băm nhỏ
Cách chế biến:
Phi thơm hành khô cho thịt vào xào chín tới