SKKN một số biện pháp hướng dẫn trẻ 3 4 tuổi phát triển thẩm mỹ qua hoạt động nặn trong trường mầm non huyện tam dương, tỉnh vĩnh phúc

Lời giới thiệu Hoạt động tạo hình là một hoạt động nằm trong chương trình chăm sócgiáo dục mầm non, nhằm cung cấp kiến thức sơ đẳng về tạo hình cho trẻthông qua đó phát triển khả năng q

BÁO CÁO KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU, ỨNG DỤNG SÁNG KIẾN

1 Lời giới thiệu

Hoạt động tạo hình là một hoạt động nằm trong chương trình chăm sócgiáo dục mầm non, nhằm cung cấp kiến thức sơ đẳng về tạo hình cho trẻthông qua đó phát triển khả năng quan sát tri giác, phân biệt, khả năng phântích tổng hợp các thao tác tư duy trực quan Góp phần giáo dục toàn diện về

các mặt cho trẻ như: “Đức -Trí - Lao -Thể - Mỹ”

Phát triển thẩm mỹ là 1 trong 5 lĩnh vực giáo dục toàn diện cho trẻMầm non Với mỗi trẻ em nói chung, trẻ mầm non nói riêng đều có tâm hồnnhạy cảm với thế giới xung quanh, bởi nó chứa đựng bao điều mới lạ hấp dẫn.Trẻ thường tỏ ra dễ xúc cảm với cảnh vật xung quanh, trẻ dễ bị cuốn hút trướccảnh vật có nhiều màu sắc, hay 1 bông hoa đẹp, bức tranh sinh động, đồ chơingộ nghĩnh Với đặc điểm như vậy nên năng khiếu nghệ thuật thường đượcnảy sinh ngay từ tuổi ấu thơ Vì vậy việc giáo dục thẩm mỹ cần được bồidưỡng ngay từ tuổi mẫu giáo để ươm trồng những tài năng nghệ thuật chotương lai

Nội dung hoạt động tạo hình nói chung, hoạt động nặn nói riêng trongtrường mầm non là có vai trò rất quan trọng để phát triển thẩm mỹ cho trẻ rấthữu hiệu Thông qua hoạt động nặn giúp trẻ phát triển các chức năng tâm línhư khả năng tri giác các sự vật hiện tượng xung quanh, từ đó buộc trẻ phải tưduy và quá trình đó làm phát triển óc tưởng tượng sáng tạo, ham muốn tạo racái đẹp Đây là yếu tố cần thiết góp phần giúp trẻ phát triển toàn diện nhâncách

Xuất phát từ đặc điểm tâm sinh lí của trẻ 3 tuổi, đây là giai đoạn đầutuổi mẫu giáo, vận động của trẻ còn ở mức độ thấp ( kỹ năng cầm bút, thaotác cắt, xé dán, nặn còn vụng) Một mặt do trẻ mới rời gia đình đến lớp với

cô với bạn, lúc này môi trường sống, sinh hoạt của trẻ rộng hơn, mọi sự vậthiện tượng xung quanh trẻ còn rất mới lạ, trẻ chưa có khái niệm về cái gì cụthể Mặt khác vốn ngôn ngữ của trẻ còn quá ít Trẻ chưa thể diễn đạt nguyệnvọng của mình bằng ngôn ngữ mạch lạc Vì vậy hoạt động tạo hình đặc biệt làhoạt động nặn chính là một thứ ngôn ngữ riêng để trẻ biểu lộ tình cảm, tiếngnói của mình với mọi người xung quanh Để tạo ra một sản phẩm đẹp trướchết trẻ phải hiểu về cái đó, có tình cảm với nó và có kỹ năng tạo ra nó, thì trẻmới hoàn thành sản phẩm đó được Chính từ các hoạt động đó sẽ làm pháttriển tình cảm thẩm mỹ của trẻ

1

Là một giáo viên Mầm non tôi nhận thấy mình phải có trách nhiệm

đi sâu tìm tòi nghiên cứu để có thể tuyên truyền đến các bậc phụ huynh đặc biệt là giúp trẻ cảm nhận được nghệ thuật tạo hình để từ đó trẻ ham thích hăng say vào hoạt động nhằm góp phần tích cức nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện và hình thành nhân cách cho trẻ, phát triển trí tưởng tượng óc sáng tạo, bồi dưỡng khả năng quan sát chú ý có chủ định thông qua việc vẽ, xé dán, nặn… trang bị cho trẻ một số kỹ năng cơ bản như: tư thế ngồi, cách cầm bút, cách phân biệt và sử dụng màu sắc, cách chia đất, cách xoay tròn, lăn dài, ấn bẹt, cách dán phết hồ, dán tranh đúng với bố cục hài hòa và hợp lý.

Hoạt động tạo hình nói chung và hoạt động nặn nói riêng đóng một vaitrò quan trọng trong chương trình giáo dục trẻ ở trường mầm non Nó là mộttrong những hoạt động hấp dẫn đối với trẻ mẫu giáo, hoạt động nặn giúp trẻtìm hiểu, khám phá và thể những gì chúng nhìn thấy trong thế giới xungquanh, những gì làm trẻ rung động mạnh mẽ và gây cho chúng những rungđộng xúc cảm, tình cảm tích cực

Hoạt động tạo hình nói chung và hoạt động nặn nói riêng là một hoạtđộng có đầy đủ điều kiện để đảm bảo sự tác động đồng bộ lên mọi mặt pháttriển của trẻ em về đạo đức, trí tuệ, thẩm mĩ, thể chất và hình thành các phẩmchất, kỹ năng ban đầu của con người như một thành viên trong xã hội biết tíchcực, sáng tạo

Hoạt động tạo hình nói chung và hoạt động nặn nói riêng phát triển ởtrẻ khả năng quan sát, trí tưởng tượng sáng tạo, khả năng phối hợp giữa mắt

và tay, hoàn thiện một số kỹ, giúp trẻ được trải nghiệm khám phá, hoạt độngtheo nhóm, đối với trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi việc cho trẻ hoạt động “Tạo hình”nhất là hoạt động nặn cũng là một vấn đề cần thiết nhằm phát triển kiến thức,

kỹ nắng và thể hiện nghệ thuật, thông qua hoạt động nặn đem đến cho trẻ ấntượng về cái đẹp và những cảm xúc chân thật nhừng phẩm chất tốt đẹp củanhân cách con người

Tuổi mầm non trẻ rất hứng thú và ham thích được hoạt động nặn nhất

là việc sử dụng đất để nặn thành các đồ vật, con vật một sản phẩm mà trẻ yêuthích chính từ các sản phẩm trẻ tạo ra, trẻ đặt tên gọi ,và tưởng tượng ranhững gì trẻ thích, từ đó làm nảy sinh tình cảm yêu cái đẹp, hướng tới cái đẹp.Chính sự quan trọng của hoạt động tạo hình nói chung và hoạt động nặn nóiriêng đối với việc chăm sóc giáo dục trẻ mầm non mà tôi với vai trò là giáoviên mầm non tôi muốn góp một phần nhỏ bé của mình vào việc nâng caochất lượng giáo dục trẻ, đây là yếu tố cần thiết góp phần phát triển toàn diệnnhân cách cho trẻ Đó là lý do tôi chọn đề tài “Một số biện pháp hướng dẫn

2

trẻ 3-4 tuổi phát triển thẩm mỹ qua hoạt động nặn trong trường mầm nonhuyện Tam Dương, tỉnh Vĩnh Phúc” làm đề tài sáng kiến kinh nghiệm củamình.

2 Tên sáng kiến: Một số biện pháp hướng dẫn trẻ 3-4 tuổi phát triển

thẩm mỹ qua hoạt động nặn trong trường mầm non huyện Tam Dương, tỉnh

5 Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu: Từ tháng 2/2016- 2/2017

6 Mô tả bản chất của sáng kiến

6.1 Về nội dung của sáng kiến

6.1.1 Cơ sở lý luận của “Một số biện pháp hướng dẫn trẻ 3-4 tuổi pháttriển thẩm mỹ qua hoạt động nặn trong trường mầm non huyện Tam Dương,

tỉnh Vĩnh Phúc”

Hoạt động tạo hình nói chung và hoạt động nặn nói riêng là một hoạt

động nghệ thuật, một nội dung quan trọng không thể thiếu được trong chươngtrình chăm sóc giáo dục mầm non Cho trẻ làm quen với hoạt động nặn nhằm giáo dục tình cảm, đạo đức, thẩm mĩ đồng thời tạo điều kiện cho trẻ phát huy năng khiếu góp phần phát triển trí tuệ và thể chất cho trẻ Khi tạo ra sản phẩmtạo hình trẻ tham gia một cách tích cực kết hợp giữa tính tích cực của trí tuệ

và thể lực Đó là sự vận dụng kỹ năng, kỹ xảo, sử dụng dụng cụ và các

phương tiện tạo hình, trí nhớ, trí tưởng tượng sáng tạo thông qua các hoạt

động đó phát triển các nhóm cơ bàn tay, ngón tay từ vụng về đến linh hoạt

Thông qua hoạt động tạo hình nói chung giúp trẻ phát triển trí tuệ nhận thức được thực hiện thật khách quan bằng hình tượng nghệ thuật, phát triển khả năng tri giác về hình dạng, cấu trúc, kích thước, màu sắc của đồ vật bằng mắt một cách có mục đích rõ ràng Khi tham gia các hoạt động tạo hình nói chung và hoạt động nặn nói riêng trẻ đã tái tạo được hình tượng nghệ thuật

3

của đồ vật mà chúng tri giác được Đó chính là những biểu tượng được hình thành trong quá trình trực tiếp đồ vật hiện tượng trong khi dao chơi, tham

quan và vui chơi các đồ chơi trẻ em Khi quan sát trẻ so sánh hình dáng, kích thước, màu sắc, không gian của đồ vật như vậy hoạt động nặn đã góp phần tích cực trong việc hình thành ở trẻ những thao tác tư duy như “Phân tích, so sánh, tông hợp, khái quát, phát triển tư duy trực quan hình tượng và phát triển trí nhớ, trí tưởng tượng sáng tạo, phát triển các kỹ năng của tri giác” đồng thờitrong quá trình hoạt động nặn ngôn ngữ của trẻ cũng được phát triển theo,

thông qua hoạt động hoạt động nặn giáo dục đạo đức cho trẻ biết yêu quý cái đẹp, cái tốt, phận biệt được cái thiện cái ác Trong quá trình tạo sản phẩm trẻ được rèn luyện tính kiên trì, bền bỉ làm việc có mục đích được hòa đồng trongtập thể Từ đó hình thành tính đoàn kết tương trợ giúp đỡ cởi mở thân ái với bạn bè

Hoạt động tạo hình nói chung và hoạt động nặn nói riêng còn góp phần giáo dục thẩm mĩ cho trẻ Mầm non Thông qua hoạt động tạo hình để phát

triển ở trẻ khả năng cảm thụ thẩm mĩ và bồi dưỡng xúc cảm thẩm mĩ những

vẻ đẹp đa dạnh của hình dáng sự phong phú của màu sắc đồ vật thiện nhiên và

sự lặp đi lặp lại của các yếu tố tạo hình như sự cân đối đa dạng về cấu trúc, hình dáng về tính truyền cẩm của đường nét Đã thu hút những hứng thú và gây cho trẻ những cảm xúc tình cảm thẩm mĩ được nảy sinh và trở nên sâu sắc

Hoạt động tạo hình nói chung và hoạt động nặn nói riêng có ý nghĩa to lớn trong giáo dục lao động cho trẻ mầm non Hoạt động nặn là hoạt động tạo

ra sản phẩm, quá trình nặn là một quá trình lao đông nghệ thuật mang tính

sáng tạo, còn góp phần hình thành ở trẻ ý thức làm việc có mục đích có kỹ năng

Để tạo ra sản phẩm trẻ phải nắm vững các thao tác, kỹ năng tạo hình và

kỹ năng sử dụng dụng cụ, vật liệu cùng với tính tích cực độc lập, sáng tạo

Từ những cơ sở lý luận trên tôi thấy việc cho trẻ làm quen với hoạt động nặn cho trẻ mẫu giáo là công việc hết sức quan trọng trong quá trình giáo dục trẻ

để trở thành những con người phát triển toàn diện, hài hòa nhân cách Hiểu rõ được tầm quan trọng của môn tạo hình nói chung và hoạt động nặn nói riêng cho nên tôi đã chọn đề tài “Một số biện pháp hướng dẫn trẻ 3-4 tuổi phát triểnthẩm mỹ qua hoạt động nặn” để dạy trẻ

Khi nặn trẻ được luyện tập các nhóm cơ lớn, nhỏ Trẻ vận động cánh taymạnh khi nặn Hoạt động vẽ phát triển sự phối hợp tay với mắt trẻ Mắt nhìnhướng dẫn hoạt động của tay rất cần thiết cho những hoạt động sau này của trẻ,Qua thời gian chăm sóc giáo dục trẻ và dạy trẻ vẽ theo ý thích trẻ tỏ ra hài lòngkhi được làm quen với đất nặn, bảng Trẻ có thể sử dụng những phương tiện đó

4

để nặn những gì trẻ muốn và trẻ thích và thông qua đó trẻ được phát triển toàndiện về mọi mặt.

6.1.2 Thực trạng của vấn đề nghiên cứu

6.1.2.1.Thuận lợi

a Về cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ cho chuyên đề

- Năm học 2016 –2017 được sự phân công trực tiếp phụ trách nhóm lớp3-4 A tuổi bản thân luôn nhận được sự ủng hộ, quan tâm nhiệt tình của bangiám hiệu nhà trường, của các cấp lãnh đạo địa phương về việc tạo điều kiện

cơ sở vật chất, trường lớp khang trang, chuẩn bị đầy đủ đồ dùng, đồ chơi cho

cô và trẻ đặc biệt là chuẩn bị đầy đủ các loại đất nặn để trẻ thực hành

- Trường học khang trang, sân chơi rộng để cho trẻ được chơi và học thoảimái

b Đối với giáo viên

- Bản thân có trình độ đạt trên chuẩn, luôn tự học, tự bồi dưỡng vềchuyên môn trao đổi cùng đồng nghiệp về chuyên môn để nâng cao trình độ,luôn yêu nghề, mến trẻ nhiệt tình trong công tác chăm sóc nuôi dưỡng giáodục trẻ

- Thường xuyên sưu tầm các loại sách báo tranh ảnh về thế giới xungquanh cho trẻ, để trẻ có cơ hội được biết thêm về thế giới xung quanh trẻ

- Giáo viên luôn trò chuyện, tuyên truyền với phụ huynh về các nộidung giáo dục cho trẻ phát triển về mọi mặt “Đức, trí, thể, mỹ” và nhất là lĩnhvực phát triển thẩm mỹ với trẻ để phụ huynh cùng phối hợp dạy trẻ tại nhà

c Đối với cha mẹ trẻ

- Phần lớn cha mẹ trẻ còn trẻ cho lên nhận thức về tầm quan trọng củaviệc giáo dục cho trẻ ngay từ lứa tuổi nhà trẻ là rất quan trọng với sự pháttriển của trẻ về sau, cho lên cha mẹ trẻ rất quan tâm tới việc học của trẻ

5

- Luôn nhiệt tình quan tâm đến các hoạt động chung của lớp và luônlắng nghe những nội dung tuyên truyền về hoạt động nuôi dưỡng, chăm sóc,giáo dục trẻ của nhà trường và của lớp.

- Phụ huynh tham gia đóng góp kinh phí đầy đủ để mua đồ dùng cho trẻhọc tập và vui chơi

d Đối với trẻ

- Các cháu được học cùng độ tuổi

- Các cháu ngoan ngoãn, khoẻ mạnh, thích đi học

Bên cạnh những mặt thuận lợi bản thân tôi gặp không ít khó khăn:

6.1.2.2 Khó khăn

a Về cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ cho chuyên đề

- Do 2 lớp học chung nên số học sinh trên lớp đông, do vậy diện tíchlớp học chưa đảm bảo với số trẻ trên lớp

- Môi trường cho trẻ hoạt động còn nghèo nàn

- Đồ dùng đồ chơi phục vụ cho trẻ chưa được nhiều, chưa được hấpdẫn

- Trang thiết bị dạy học chưa được đa dạng và phong phú

b Đối với giáo viên

- Do 2 lớp học chung số trẻ đông 47 cháu học cùng một lớp nên giáoviên không có nhiều thời gian để rèn và dạy trẻ

- Đồ dùng tranh ảnh đã được mua nhưng còn hạn chế

- Đồ dùng tự tạo phục vụ cho hoạt động chưa phong phú

- Chưa có nhiều thời gian làm đồ dùng, đồ chơi phục vụ cho hoạt động

c Đối với cha mẹ trẻ

- Đa số phụ huynh làm công nhân nên còn nhiều hạn chế trong việcchăm sóc, nuôi dưỡng giáo dục trẻ theo khoa học

- Một số gia đình kinh tế còn khó khăn, không có điều kiện cho trẻ làmquen với khoa học kỹ thuật, không cho trẻ xem tranh ảnh, đi thăm quan dulịch để khám phá thế giới xung quanh, về cảnh đẹp, về con người trong cuộcsống … Vì thế cho nên nhận thức của một số trẻ còn yếu

6

- Một số phụ huynh chưa qua tâm về kiến thức chăm sóc, nuôi dưỡng,giáo dục trẻ, các nội dung liên quan đến con mình Đặc biệt chưa quan tâmđến sở thích, sự ham mê và phát triển năng khiếu nặn cho trẻ.

Với những khó khăn trên, tôi luôn phải dần dần khắc phục, sửa đổi,đưa ra những biện pháp đúng đắn để dạy trẻ và tập cho trẻ làm quen với kỹnăng nặn

Qua nghiên cứu, tìm hiểu thực tế của trẻ qua tiết dạy tôi đã tiến hànhkhảo sát trẻ đầu năm và thu được kết quả sau

Sau khi xác định phạm vi nghiên cứu của đề tài tôi đã tiến hành khảosát chất lượng ở lớp 3 tuổi A với 22 trẻ với 3 nội dung:

- Nhận thức của trẻ về sản phẩm

- Khả năng khéo léo của đôi bàn tay

- Kỹ năng phối hợp màu sắc hợp lý

* Về kết quả khảo sát nặn của trẻ đầu năm

* Qua khảo sát ban đầu tôi thấy

- Về chất lượng giáo viên cho thấy chuyên môn về lĩnh vực này vẫncòn chưa được tốt, khi dạy trẻ vẫn mất tinh thần, nói chưa được rõ ràng

- Các kỹ năng về kỹ năng, phối hợp của trẻ còn yếu

7

- Chưa có sáng tạo, thẩm mỹ trong sản phẩm, hơn nữa nhận thức củatrẻ không đồng đều, có trẻ có năng khiếu, có trẻ còn quá vụng về nên kết quảchỉ đạt khoảng 50% trẻ nặn được.

Qua kết quả khảo sát “ Nặn” của lớp 3 tuổi A bản thân tôi rất trăn trởlàm thế nào để nâng cao nhận thức, kỹ năng cho trẻ về bộ môn nặn cho trẻmẫu giáo 3- 4 tuổi

Trước thực trạng đó, vấn đề tổ chức thực hiện hoạt động nặn cho trẻmẫu giáo 3- 4 tuổi trường mầm non Vân Hội nói chung và trẻ ở lớp 3 tuổi Anói riêng là công việc rất cần thiết và cấp bách

6.2 Về khả năng áp dụng của sáng kiến

6.2.1 Biện pháp thứ nhất: Cung cấp kiến thức,vốn hiểu biết về cái đẹp cho trẻ thông qua việc tạo môi trường trong lớp học và ngoài lớp học.

Trang trí tạo môi trường nghệ thuật để gây cảm xúc, gây ấn tượng chotrẻ về nghệ thuật tạo hình nói chung đặc biệt là hoạt động nặn

Tạo môi trường đẹp trong lớp để khi trẻ đến lớp ấn tượng đầu tiên tácđộng vào trẻ là toàn bộ sự bài trí, cách sắp xếp trang trí lớp học của bé đẹp

Bé quan sát xung quanh xem lớp mình có khác nhà bé không? Có đẹp hơnnhà bé không? Chính môi trường lớp học sẽ tạo ấn tượng khó phai trong bé.Đây là tácđộng cần thiết để hình thành cảm xúc nghệ thuật cho trẻ Vì vậy tôi

đã tìm hiểu yêu cầu của chủ đề, căn cứ vào cấu trúc phòng học của lớp mình

và đặc điểm tâm lí của trẻ 3 tuổi mà tạo môi trường nghệ thuật xung quanh trẻsao cho phù hợp nhất

* Với môi trường trong lớp: Các mảng chính trong lớp như mảng chủ

đề, các tiêu đề của các góc Để gây ấn tượng cho trẻ tôi thường sưu tầm, thiết

kế các hình ảnh ngộ nghĩnh đáng yêu, có màu sắc đẹp, bố cục hợp lí và có tênthật gần gũi với trẻ

Ví dụ: Mảng chủ đề:

Thường ở vị trí chính để trẻ dễ nhìn dễ thấy Nội dung của mảng chủ đềthường tổng hợp các hình ảnh về chủ đề: Như chủ đề trường Mầm non: Cóhình ảnh đu quay, cầu trượt

8

10