Trong trường mầm non có thể phát triển vận động cho trẻ thông qua thểdục sáng, các tiết thể dục, các trò chơi vận động ở hoạt động ngoài trời, hoạtđộng góc, hoạt động ngoại khóa, trò chơ
Trang 1BÁO CÁO KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU, ỨNG DỤNG SÁNG KIẾN
1 Lời giới thiệu.
Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng nói: “Mỗi một người dân yếu, tức là cả nước yếu, mỗi một người dân mạnh khỏe, tức là cả nước mạnh khỏe”,
luyện tập bồi dưỡng sức khỏe đó là bổn phận của mỗi người dân yêu nước Sứckhỏe không chỉ là tài sản cá nhân mà còn là tài sản chung Tạo nguồn sức khỏekhông chỉ là trách nhiệm của cá nhân mà còn là trách nhiệm của cả cộng đồng.Quán triệt tư tưởng của chủ tịch Hồ Chí Minh, trong nghị quyết trung ương 4 vềnhững vấn đề cấp bách của sự nghiệp chăm sóc và bảo vệ sức khỏe của nhândân có ghi rõ: “Sức khỏe là cái vốn quí nhất của mỗi con người và của toàn xãhội, là nhân tố quan trọng trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc” Đảng
và nhà nước ta luôn quan tâm tới vấn đề chăm sóc sức khỏe của nhân dân, đặcbiệt là vấn đề chăm sóc sức khỏe của trẻ em Vì trẻ em là những mầm non tươnglai của đất nước, là trụ cột của nước nhà Chính vì vậy các em cần được chămsóc tốt từng bữa ăn, giấc ngủ cần được học tập và đặc biệt là cần được bảo vệchăm sóc tốt về sức khỏe bởi cơ thể trẻ là cơ thể đang lớn, đang phát triển Đây
là thời điểm mấu chốt và quan trọng nhất, thời điểm này tất cả mọi việc đều bắtđầu: bắt đầu ăn, bắt đầu nói, bắt đầu nghe, nhìn và vận động bằng đội chân, đôitay của mình tất cả những cử chỉ đó đều làm lên nhưng thói quen, kể cả thóixấu Trẻ em là công dân của xã hội, là tương lại của đất nước nên ngày từ nhỏtrẻ cần được chăm sóc, giáo dục một cách toàn diện Đặc biệt là giáo dục pháttriển thể chất
Vận động là sự hoạt động tích cực của các cơ quan vận động của trẻ, làphương tiên cơ bản, đặc biệt của quá trình giáo dục thể chất Giáo dục thể chấtcho trẻ trong trường mầm non chủ yếu thông qua hoạt động tự vận động của trẻ
Giáo dục phát triển vận động cho trẻ góp phần củng cố, tăng cường sứckhỏe, phát triển cân đối, hài hòa về hình thái và chức năng của cơ thể trẻ Rènluyện tư thế vận động cơ bản; phát triển các tố chất nhanh, mạnh, khéo, bền;phát triển khả năng định hướng trong không gian Góp phần rèn luyện và pháttriển cảm giác nhịp điệu, khả năng cảm nhận cái đẹp qua vận động nhanh nhẹn,nhịp nhàng, đứng tư thế, sự hứng thú đối với các loại vận động và đối với hoạtđộng tập thể Rèn tính trung thực, tính tổ chức kỷ luật, tinh thần tập thể, lòngdũng cảm, tự tin và khả năng tự lập của trẻ Hình thành cho trẻ những thói quenvận động cần thiết cho trẻ ngay từ khi còn nhỏ Vậy giáo dục phát triển vậnđộng là một trong những nội dung giáo dục quan trọng của nhà trường nhằm đàotạo thế hệ trẻ Việt Nam phát triển về trí tuệ, cường tráng về thể lực, phong phú
về tinh thần và trong sáng về đạo đức
Trang 2Trong những năm gần đây cùng với sự chuyển biến về mọi mặt của xã hội
và đặc biệt là sự phát triển mạnh mẽ về kinh tế - xã hội, trẻ em đã có điều kiệnđược chăm sóc tốt hơn và cũng chính điều đó đã làm cho tình trạng béo phì ở trẻngày càng nhiều hơn Mặt khác do cơ thể trẻ còn non yếu dễ bị phát triển lệchlạc, mất cân đối nếu không được chăm sóc giáo dục đúng đắn Chính vì vậy giáodục thể chất cho trẻ ngay từ nhỏ cần tiến hành thường xuyên và đồng bộ
Trong trường mầm non có thể phát triển vận động cho trẻ thông qua thểdục sáng, các tiết thể dục, các trò chơi vận động ở hoạt động ngoài trời, hoạtđộng góc, hoạt động ngoại khóa, trò chơi giao lưu, ngày hội thể thao… Trênthực tế qua 5 năm thực hiện chuyên đề Giáo dục phát triển vận động trong nhàtrường tôi thấy một số giáo viên chưa chủ động, sáng tạo khi tổ chức các hoạtđộng phát triển vận động cho trẻ Chưa linh hoạt, mềm dẻo khi xây dựng các nộidung, kế hoạch vận động, môi trường vận động sao cho phù hợp với chủ đề, với
độ tuổi và điều kiện cơ sở vật chất của trường lớp Giáo viên chưa tích cực làm
đồ dùng, đồ chơi phục vụ hoạt động; Đồ dùng, đồ chơi trang thiết bị phục vụcho hoạt động phát triển vận động chưa phong phú Một số trẻ thiếu mạnh dạn,
tự tin khi tham gia các vận động
Chính vì vậy, từ những kinh nghiệm và thực tế sau 5 năm thực hiệnchuyên đề Giáo dục phát triển vận động cho trẻ trong trường mầm non Tôi đãmạnh dạn lựa chọn đề tài « Một số biện pháp nâng cao hiệu quả tổ chức hoạt động Giáo dục phát triển Vận động cho trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi trong trường mầm non »
Điện thoại: 0973570742 E-mail: hoanghong0682@gmail.com
4 Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến:
- Hoàng Thị Hồng - Giáo viên trường mầm non Hoa Sen- TP Vĩnh Yên.
5 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến:
- Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Lĩnh vực phát triển thể chất
- Vấn đề mà sáng kiến cần giải quyết: Tìm hiểu thực trạng việc tổ chức
các hoạt động phát triển vận động cho trẻ mẫu giáo 3- 4 tuổi tại trường mầm nonHoa Sen và đề xuất một số biện pháp nâng cao hiệu quả tổ chức hoạt động giáo
dục phát triển vận động cho trẻ mẫu giáo 3- 4 tuổi, giúp trẻ có một cơ thể khỏe
mạnh, phát triển cân đối, hài hòa; có kỹ năng vận động và khả năng phối hợpcác giác quan tốt; mạnh dạn tự tin khi tham gia các hoạt động
Trang 36 Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử: 9/2017
7 Mô tả bản chất của sáng kiến:
7 1 Về nội dung của sáng kiến
7.1.1 Biện pháp 1: Lập kế hoạch giáo dục phát triển vận động cho trẻ
khoa học, phù hợp độ tuổi:
Kế hoạch giáo dục vận động là một tập hợp những hoạt động vận độngđược sắp xếp theo lịch trình, có thời hạn, nguồn lực, ấn định những mục tiêu cụthể và xác định biện pháp tốt nhất… để thực hiện mục tiêu giáo dục Lập kếhoạch giáo dục là một trong những điểm mới trong chương trình giáo dục mầmnon hiện nay đó là giáo viên tự xây dựng kế hoạch, lựa chọn sắp xếp nội dung
và thiết kế hoạch động giáo dục phù hợp với trẻ với điều kiện thực tiễn củatrường lớp Từ đó giúp giáo viên chủ động trong việc tiến hành tổ chức thựchiện các hoạt động giáo dục và giúp trẻ phát triển theo mục tiêu yêu cầu đã đề ra
Trong chương trình giáo dục mầm non nội dung phát triển vận động chotrẻ rất phong phú, không chỉ nhiều về số lượng mà còn đa dạng về thể loại bàitập như đi, chạy, nhảy,bò, trườn, trèo, tung ném Nhưng không phải vận động
cơ bản, trò chơi vận động, các bài tập thể dục nào cũng phù hợp với trẻ ở từng
độ tuổi Vì thế để tổ chức tốt hoạt động giáo dục phát triển vận động cho trẻ tôiluôn làm tốt công tác xây dựng kế hoạch vận động cho trẻ
Muốn lập được kế hoạch phù hợp với lớp mình phụ trách, ngay từ đầunăm học tôi đã dựa vào kế hoạch chuyên đề phát triển vận động của nhà trườngxây dựng và căn cứ vào nội dung trong chương trình theo độ tuổi mà mình đangdạy Căn cứ vào thời gian và thời điểm thực hiện các bài tập ở vào giai đoạn nàocủa chương trình năm học Căn cứ vào mức độ phát triển, khả năng thực tế củatrẻ Bản thân tôi đã xây dựng kế hoạch nội dung vận động cho trẻ tập luyện , xácđịnh độ khó của từng bài tập và sắp xếp theo trình tự để đưa vào hướng dẫn trẻcho phù hợp đi từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp đảm bảo củng cố, pháttriển những vận động trẻ đã biết, đồng thời chuẩn bị cho những kỹ năng vậnđộng cao hơn Đồng thời phù hợp với từng chủ đề, phù hợp với các hoạt động vàcác sự kiện
Ví dụ:
KẾ HOẠCH TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC THỂ CHẤT
LỚP MẪU GIÁO 3-4 TUỔI
1 Trường mầm non + Tết
trung thu - VĐCB: Đi thay đổi tốc độ theo hiệu lệnhTCVĐ: Kéo cưa lửa xẻ
- VĐCB: Đi theo đường dích dắc TCVĐ: Chó sói xấu tính
2 Bản thân - VĐCB: Bật về phía trước
Trang 4- VĐCB: Bò, chườn, chui dưới dây
4 Nghề nghiệp - VĐCB: Tung bóng bằng 2 tay
8 Nước và hiện tượng tự
nhiên - VĐCB: Bước lên, bật xuống bục cao 30cm- VĐCB: Trèo thang, tung bóng
9 Quê hương, Đất nước,
Bác Hồ - VĐCB: Chuyền bắt bóng 2 bên theo hàngngang
TCVĐ: Mèo đuổi chuột
Khi đã lập được kế hoạch vận động tôi thấy rất yên tâm và thực hiện cóhiệu quả hơn Tôi thường xuyên bám sát kế hoạch để cho trẻ làm quen thực hiện
và rèn luyện cho trẻ Đặc biệt đối với những trẻ nhút nhát, ít vận động tôi luôntìm cách để lôi cuốn trẻ để trẻ tham gia vào các bài tập vận động, các trò chơi
7.1.2 Biện pháp 2: Tạo môi trường phát triển vận động cho trẻ.
Môi trường vận động là một phần quan trọng trong môi trường pháttriển toàn diện cho trẻ Môi trường vận động với các trang thiết bị, đồ dùng,dụng cụ luyện tập đa dạng về chủng loại, phong phú về màu sắc, kích thước…
đã thúc đẩy sự phát triển toàn diện ở trẻ Đúng như nhà giáo dục học người Ý,
Maria Montessori đã nói “Chỉ khi ở trong một môi trường thuận lợi đứa trẻ mới
có một cơ hội phát triển đầy đủ và bộc lộ những tính cách tiềm ẩn của mình”.
Chính vì vậy việc xây dựng môi trường vận động cho trẻ là vô cùng quan trọng
và cần thiết; trong đó có môi trường vật chất và môi trường xã hội:
7.1.2.1 Môi trường vật chất:
Trang 5Môi trường vật chất gồm có môi trường trong lớp học và môi trường ngoàilớp học:
* Môi trường cho trẻ hoạt động trong phòng nhóm/lớp
Muốn trẻ hứng thú với các hoạt động phát triển vận động thì việc đầu tiênphải làm là xây dựng môi trường, tạo cho trẻ tình cảm yêu trường, yêu lớp thíchđược đến trường, đến lớp Vì thế ngay từ đầu năm học tôi đã trang trí lớp thậtđẹp, thật hấp dẫn trẻ và phù hợp với chủ đề Với mỗi chủ đề tôi luôn có sự thayđổi cho phù hợp nhằm gợi mở ý tưởng sáng tạo và phát huy tính chủ động, tíchcực vận động của trẻ Việc xây dựng môi trường giáo dục phát triển vận độngcho trẻ mầm non gắn với việc lựa chọn trang thiết bị, đồ dùng, dụng cụ luyệntập; Việc sử dụng các thiết bị
Về đồ dùng - đồ chơi – trang thiết bị trong lớp học
Như chúng ta đã biết, tư duy của trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi là tư duy trực quanhình tượng, “Trẻ học bằng chơi, chơi mà học” Chính vì vậy đồ dùng - đồ chơi,đặc biệt là đồ chơi vận động có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với trẻ Ngoàinhững đồ dùng- đồ chơi- thiết bị tối thiểu theo danh mục đã qui định mà nhàtrường trang bị tôi đã chủ động tận dụng những nguyên vật liệu sẵn có ở địaphương làm thêm rất nhiều đồ dùng, đồ chơi vận động đẹp, có giá trị phục vụhoạt động giáo dục phát triển thể chất cho trẻ như:
Bộ cổng chui từ bìa cát tông, vỏ lon bia hay vỏ chai nước trà xanh
Thang trèo từ vỏ lốp xe
Đường dích dắc, đường hẹp từ ống nhựa
Nơ, cờ, túi cát
Các đồ dùng, đồ chơi phát triển các vận động tinh như:
Bộ xâu hạt từ ống hút, ống nhựa, nắp chai, hoa, lá…
Bộ cái thắt nút: Cài khuy áo, kéo khóa áo, buộc dây già…
Bộ Đan- tết: Đan phên tre; vải - len; Tết tóc, vải…
Những đồ dùng đồ chơi trang thiết bị phong phú, đẹp mắt đã thu hút được
sự chú ý của trẻ và lôi cuốn trẻ vào hoạt động Việc sắp xếp đồ dùng đồ chơitrong lớp cũng cần được quan tâm đúng mức Tôi đã sắp xếp thiết bị, đồ dùng,
đồ chơi trong lớp đảm bảo an toàn với trẻ, trẻ dễ quan sát, dễ lấy, dễ sử dụng,tạo mọi điều kiện giúp trẻ tăng cường vận động trong thời gian trẻ ở trường
mầm non (Ảnh H.1.a)
Xây dựng góc vận động:
Góc vận động là một phần quan trọng trong môi trường phát triển của trẻ,thúc đẩy sự phát triển toàn diện của trẻ Mỗi lớp học cần có một góc nhỏ để sắpđặt các trang thiết bị, các đồ chơi, đồ dùng phục vụ cho hoạt động phát triển vậnđộng đó chính là góc vận động; Cách lựa chọn và sắp xếp đồ dùng đồ chơi tronggóc góp phần khuyến khích trẻ tích cực tham gia vận động mà trẻ thích và trẻ cóthể.
Trang 6Chính vì vậy ngay từ đầu năm học tôi đã xây dựng “góc vận động” của lớp Để thuận tiện cho trẻ sử dụng và tuyên truyền đến tất cả các bậc phụ huynh,
tôi chọn vị trí xây dựng góc vận động ở phía hành lang trước cửa lớp Khônggian trong góc vận động tôi để rộng rãi, thoáng mát để trẻ có thể tham gia mộtcách thoải mái và cha mẹ trẻ cũng có thể tham gia cùng trẻ hoặc quan sát đượctrẻ hoạt động trong các giờ đón trả trẻ Đồng thời tôi sắp xếp các đồ dùng dụng
cụ trong góc sao cho trẻ dễ lấy, dễ sử dụng Các thiết bị lớn tôi đặt dọc theotường Còn các dụng cụ nhỏ như bóng mát xa, các loại bóng nhựa, bóng cao su,bóng da, vòng cao su, … tôi lưu giữ trong sọt hoặc hộp mở để trẻ có thể tự do sửdụng
Trong góc vận động tôi sử dụng 1 tủ gỗ có các ngăn kéo và bánh xe đẩy
để tôi có thể thay đổi vị trí của góc chơi (thay đổi vị trí, di chuyển từ chỗ này
sang chỗ khác) (Ảnh H.2.a)
với chủ đề để cho trẻ hoạt động một cách tích cực và hiệu quả hơn
* Môi trường cho trẻ hoạt động ngoài trời
Hoạt động ngoài trời (HĐNT) là một trong những hoạt động hàng ngày củatrẻ ở trường mầm non, có nhiều ưu thế để phát triển mọi mặt cho trẻ mà ít thờiđiểm sinh hoạt nào trong ngày có thể so sánh được Trẻ có hiểu biết tốt hơn khitham gia vào các hoạt động quan sát, khám phá, tiếp xúc trực tiếp với thiênnhiên Trẻ khỏe mạnh, nhanh nhẹn khi được thỏa mãn nhu cầu vận động trongmôi trường thuận lợi Trẻ được tăng cường mối quan hệ giao lưu với bạn bè vàmọi người xung quanh, học cách hợp tác, chia sẻ, giúp đỡ và nhường nhịn nhau,giúp trẻ mạnh dạn, tự tin hơn, dễ dàng thích nghi, hòa nhập trong môi trường xãhội hiện đại
Nhận thức rõ được tầm quan trọng của môi trường hoạt động ngoài trời đốivới sự phát triển của trẻ tôi đã tham mưu với Ban giám hiệu nhà trường xâydựng khu “Bé vui vận động” ở ngoài trời, khu vui chơi vận động ngoài trờiđược trang bị, săp xếp phù hợp với từng độ tuổi Với tuổi nhà trẻ thì có khu vuichơi riêng được sắp xếp ở khu vực gần phòng nhóm/lớp còn với trẻ mẫu giáo cókhu vui chơi riêng, được quy hoạch, thiết kế phù hợp, đảm bảo vệ sinh sạch sẽ,
an toàn, tạo môi trường xanh, thoáng đãng để trẻ chơi, luyện tập PTVĐ Nhàtrường đã trang bị thiết bị, đồ chơi ngoài trời đa dạng, giúp trẻ luyện tập các kỹnăng vận động cơ bản và phát triển tố chất trong vận động: các kiểu đi, đứng,chạy, nhảy; bò, trườn, trèo; tung, ném, lăn, bắt; thổi, vươn, …(theo Chương
Trang 7trình GDMN) Sắp xếp các khu vực chơi đảm bảo an toàn, dễ quan sát trẻ, tuântheo nguyên tắc đảm bảo nhiều cơ hội cho trẻ vận động, sáng tạo. Nhà trường
đã cũng đã tận dụng khoảng đất trống để tạo sân cát, đường đi đa dạng, gò đất,núi đồi, vườn cổ tích, nhà, lều với các thiết bị, dụng cụ thể dục chuyên biệt giúptrẻ tích cực tham gia vận động
Mặt khác tôi đã kết hợp với giáo viên trong nhà trường bố trí thời gian đểthường xuyên thay đổi cảnh quan nhà trường thêm mới mẻ, hấp dẫn
(Ảnh H.3.a)
7.1.2.2 Môi trường xã hội
Xây dựng môi trường thân thiện, trẻ tích cực, hứng thú với các hoạt độngPTVĐ Trong quá trình chăm sóc giáo dục trẻ tôi luôn tạo cho trẻ một môi antoàn về mặt tâm lí, tôi luôn gần gũi, yêu thương, tôn trọng và đối xử công bằngvới trẻ; tạo cho trẻ có cảm giác gần gũi như ở gia đình Hành vi, cử chỉ, lời nói,thái độ của tôi đối với trẻ và những người khác luôn mẫu mực để trẻ noi theo
7.1.3 Biện pháp 3: Lựa chọn hình thức tổ chức phong phú và đa dạng
Để thực hiện nhiệm vụ giáo dục thể chất nói chung, phát huy tính tích cựcvận động cho trẻ nói riêng, người ta tiến hành thông qua nhiều hình thức giáodục như trong tiết học và ngoài tiết học, bao gồm thể dục sáng, thể dục chốngmệt mỏi, trò chơi vận động, dạo chơi, thăm quan, hội khỏe, giáo dục cá biệt.nhưng hình thức tổ chức trong tiết học là cơ bản hơn, giáo viên có thể rèn luyện
và phát triển cho trẻ các tri thức, kỹ năng, kỹ xảo vận động một cách có mụcđích, có hệ thống, có tổ chức và có kế hoạch Hiệu quả của việc phát triển tínhtích cực vận động không chỉ phụ thuộc vào cánh lựa chọn các phương pháp dạyhọc, mà con phụ thuộc đáng kể vào các hình thức dạy học Vì vậy trong tiết họcgiáo dục thể chất tôi đã sử dụng các hình thức sau:
Hình thức tập cả lớp- đồng loạt:
Khi áp dụng hình thức này tôi cho tất cả trẻ cùng thực hiện một bài tập vậnđộng giống nhau Hình thức dạy học này cho phép giáo viên cùng một lúc chỉđạo toàn bộ trẻ, tăng lượng vận động, tạo điều kiện củng cố kỹ năng vận động,phát triển tố chất thể lực, tính tập thể, khả năng phối hợp vận động khi thực hiệnbài tập
Ví dụ: Khi dạy trẻ bài tập: “Đi thay đổi tốc độ theo hiệu lệnh” tôi cho cả
lớp đi theo hiệu lệnh của cô (Hiệu lệnh bằng lời nói hoặc âm thanh sắc xô)
Hoặc khi tập vận động “Bật nhảy tại chỗ”, tôi cho cả lớp bật nhảy tại chỗcùng cô
Hình thức tập cả lớp - nối tiếp:
Khi áp dụng hình thức này, tôi cho trẻ cùng thực hiện một bài tập, liên tiếptrẻ nọ nối tiếp trẻ kia Có thể một nhóm có từ 3 - 5 trẻ tập xong bài tập rồi tiếptheo đến nhóm khác, giống như tập quay vòng Tập theo nhóm nối tiếp trẻ rất
hứng thú và thi đua nhau tập (Ảnh 4b)
Trang 8Hình thức tập theo nhóm:
Trong quá trình áp dụng hình thức này tôi thường chia lớp thành 2 hoặc 3nhóm, mỗi nhóm tập bài tập ở các vị trí khác nhau và có giáo viên 2 phụ trách.Trong khi thực hiện bài tập theo nhóm, nếu tiết học có 1 vận động cơ bản thì tậptheo kiểu nhóm không chuyển đổi: Các nhóm tập xong bài tập đã cho thì cả lớpchuyển sang phần tiếp theo của buổi tập Nếu tiết học có 2 vận động cơ bản thìtôi cho trẻ tập theo kiểu nhóm chuyển đổi, chia lớp thành 2 nhóm: Nhóm 1 tậpxong vận động thứ nhất, cùng lúc nhóm 2 tập xong vận động thứ hai Sau đónhóm 1 tập vận động 2 đồng thời nhóm 2 tập vận động 1 Cuối cùng cả lớp
chuyển sang phần tiếp theo của buổi tập (Ảnh 4a)
Hình thức tập cá nhân: Khi tiến hành hình thức này, trẻ tập lần lượt một bài
tập, giáo viên hướng dẫn, kiểm tra chất lượng bài tập các trẻ còn lại quan sát vànhận xét ưu, nhược điểm của trẻ khi thực hiện bài tập
7.1.4 Biện pháp 4 Sử dụng có hiệu quả nhóm phương pháp trực quan.
Dạy trẻ bằng phương pháp trực quan là cách dạy bằng hình ảnh cụ thể, có
tác động trực tiếp lên các giác quan, đảm bảo tính rõ ràng, phù hợp với tư duy vànhận thức theo lối trực quan cảm tính của trẻ Vì vậy mọi hoạt động giảng dạyđối với lứa tuổi này đều cần phải sử dụng những hình mẫu trực tiếp và hấp dẫn
Có hai hình thức giảng dạy trực quan là trực quan trực tiếp và trực quan giántiếp Khi tổ chức hoạt động phát triển vận động cho trẻ tôi cần thường phối hợpvận dụng cả hai loại trực quan trên, nhất là ở giai đoạn đầu khi mới học động tác
vì ở giai đoạn này, nguyên tắc trực quan là tiền đề để trẻ tập và làm quen vớiđộng tác mới Nhóm phương pháp trực quan bao gồm làm mẫu, mô phỏng, sửdụng vật chuẩn thị giac, thính giác, và tài liệu trực quan
Làm mẫu:
Trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi còn nhỏ nên lượng dự trữ biểu tượng vận động càng
ít, do đó làm mẫu chiếm một vị trí rất lớn trng việc hình thành những biểu tượngvận động cho trẻ Tôi thường sử dụng phương pháp làm mẫu khi dạy bài tập mớicho trẻ hoặc khi ôn luyện
Với một bài tập vận động mới, tôi thường làm mẫu 2 lần
Lần 1: Làm mẫu tôi làm mẫu toàn phần không giải thích nhằm cung cấpbiểu tượng khái quát về bài tập
Lần 2: Tôi làm mẫu chậm từng phần, kết hợp với giải thích kỹ từng vậnđộng
Lần 3: Tôi cho trẻ quan sát mẫu của bạn mình, tự nhận xét, phát hiện ra cáisai của bạn
Ví dụ: Khi dạy vận động “Ném xa bằng 2 tay”
- Tôi làm mẫu cho trẻ xem 2 lần:
+ Lần 1: Cô tập không giải thích
+ Lần 2: Cô tập kết hợp với giải thích kỹ thuật vận động
Trang 9TTCB: Đứng trước vạch, chân rộng bằng vai, 2 tay cầm túi cát.
Thực hiện: Đưa 2 tay lên cao quá đầu, người hơi ngả về phía sau Khi cóhiệu lệnh ném thì các con ném mạnh bóng về phía trước, càng xa càng tốt
- Mời 1 trẻ lên tập mẫu
Khi làm mẫu tôi luôn chú ý chọn vị trí đứng sao cho tất cả trẻ đều nhìnthấy và nhận đứng mẫu
Ví dụ: Động tác của bài tập phát triển chung thì tôi đứng cao và gần trẻ;
Động tác bật tôi đứng cùng chiều với trẻ Với bài tập vận động cơ bản: Tập đi,tôi đi ngược chiều với trẻ, nếu đi tay để sau lưng, sau gáy thì tôi đi cùng phía vớitrẻ
Khi làm mẫu tôi luôn tập đúng, chính xác, nhẹ nhàng để trẻ có biểu tượngđúng về bài tập và kích thích trẻ thực hiện tốt
Mô phỏng:
Đặc điểm của trẻ mầm non là thích bắt chước các hiện tượng thiên nhiên,hiện tượng xã hội như đặc điểm lao động của người lớn, các phương tiện giaothông, các đặc điểm đi lại, hành động của một số con vật… Chính vì vậy trongquá trình dạy trẻ các bài tập vận động tôi thường lựa chọn những hình ảnh phùhợp với đặc điểm của bài tập vận động để trẻ mô phòng theo, điều đó giúp trẻhứng thú hơn với bài tập, tránh được sự mệt mỏi, nhàm trán
Ví dụ: Khi dạy trẻ vận động nhảy bằng 2 chân tiến về phía trước tôi đã sử
dụng hình ảnh của chú chim hoặc chú thỏ nhảy đi chơi sẽ giúp trẻ hứng thú hơnvới bài tập
Hoặc Dạy trẻ vận động bật nhảy tại chỗ, tôi sử dụng hình ảnh quả bóngnảy
Sử dụng vật chuẩn thị giác:
Vật chuẩn thị giác bao gồm vạch vẽ, đồ chơi, các bộ phận trên cơ thể trẻ và
đồ vật xung quanh trẻ Tôi thường sử dụng vật chuẩn thị giác để giúp trẻ khắcsâu hơn hình ảnh về động tác đã học, củng cố kỹ thuật khó
Ví dụ:
Bò đến lá cờ: Xác định hướng thẳng
Ném trúng vòng: Xác định đích ném
Bật nhảy để hái quả …
Sử dụng vật chuẩn thính giác: (Sử dụng âm nhạc trong dạy vận động chotrẻ)
Trực quan bằng thính giác bao gồm vận động thường xuyên của âm thanh
Âm nhạc là sự quan sát bằng âm thanh tốt nhất Âm nhạc có tác dụng nâng caocảm xúc, xác định tính chất vận động và điều chỉnh âm điệu nhịp điệu của nó.Trong quá trình dạy trẻ vận động tôi thường sử dụng âm thanh của đàn, xắc xô,tiếng vỗ tay, lời bài hát, chuông … để dạy trẻ Tùy thuộc vào từng bài vận động
mà tôi sử dụng âm thanh cho phù hợp
Trang 10Ví dụ: Khi dạy vận động “Bò chui qua cổng”, chủ đề thế giới động vật.
- Tôi sử dụng tiếng sắc xô để làm hiệu lệnh di chuyển đội hình khi dạy trẻ
- Phần khởi động tôi cho trẻ đi thường kết hợp với các kiểu đi bằng gótchân, mũi bàn chân, má bàn chân, chạy nhanh, chạy chậm dưới nền nhạc của bàihát “Đố bạn”, sau đó cho trẻ chuyển đội hình để tập bài tập phát triển chung
- Bài tập phát triển chung tôi cho trẻ tập với nhạc erobic có đầy đủ cácđộng tác tay-vai, chân, bụng - lườn, bật có nhịp dầy đủ, có động tác nhấn mạnhcho vận động cơ bản Tôi cho trẻ tập các động tác cùng với nơ
- Và khi tập vận động cơ bản, tôi cho trẻ bò thi đua với nhau dưới nền nhạcbài hát “Chú voi con”
- Đến phần hồi tĩnh tôi cho trẻ làm những chú chim bay, bay nhẹ nhàngtheo nhạc không lời
Ngoài ra tôi tích cực sưu tầm những bài hát, bản nhạc nước ngoài vuinhộn, dễ nhớ, dễ vận động để đưa vào dạy trẻ như bản nhạc Chikendacen, bàiFinger Family, A beautiful day… Hay những bài hát vui nhộn có nhịp điệu 2/4giành cho trẻ mầm non như: Đàn gà con, Đàn gà trong sân…
Khi đưa biện pháp này vào dạy trẻ trong tiết học giáo dục phát triển vậnđộng tôi thấy trẻ lớp tôi học tốt hơn, hứng thú hơn và kiến thức, kỹ năng của trẻđược nâng lên rõ rệt
7.1.5 Biện pháp 5: Tích cực cho trẻ thực hành, trải nghiệm.
Phương pháp thực hành bao gồm Luyện tập, trò chơi, thi đua
Luyện tập
Luyện tập là một trong những phương pháp cơ bản để trẻ nắm vững kiếnthức, kỹ năng vận động Phương pháp này tôi thường sử dụng sau khi làm mẫuxong
Đối với trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi vì trí nhớ vận động của trẻ chưa tốt, hayquên nên khi cho trẻ luyện tập bài tập phát triển chung tôi thường tập cùng vớitrẻ Lúc đầu tôi cho trẻ tập tay không sau đó tôi cho trẻ tập tập với dụng cụ như
cờ, nơ, bóng… tập với nhạc
Với bài tập vận động cơ bản, trong khi trẻ luyện tập tôi sẽ quan sát trẻ tập,kịp thời sửa sai cho trẻ, đến tận nơi nhắc nhở, hướng dẫn trẻ nhẹ nhàng để khôngảnh hưởng đến những trẻ khác
Trò chơi:
Trò chơi có tác dụng gây hứng thú cho trẻ, khi tham gia vào trò chơi, trẻvận động tích cực hơn, tự nhiên, thỏa mái Có 2 cách để tiến hành phương phápnày đó là:
Đưa yếu tô chơi vào buổi tập:
Ví dụ “Đi đều”: Hành quân như các chú bộ đội, bài tập “Vươn thở” cho
trẻ bắt chước gà gáy, thổi bóng, ngửi hoa; bài tập “Bò”: Bò như chuột; động tác
“Nhảy”: Nhảy qua rãnh nước, nhảy như thỏ…
Trang 11Sử dụng trò chơi vận động: Tham gia trò chơi vận động trẻ vận động tíchcực hơn, tự nhiên, thoải mái, có tác dụng củng cố và rèn luyện kĩ năng, kĩ xảovận động Tùy vào mục đích của bài dạy mà tôi lựa chọn trò chơi vận động chophù hợp
Ví dụ: Muốn rèn luyện vận động chạy cho trẻ tôi chọn trò chơi “Đuổi bắt”,
“Mèo đuổi chuột”… Hoặc Rèn luyện định hướng âm thanh bằng trò chơi
“Chuông reo ở đâu”
Tôi đã tích cực sưu tầm lựa chọn trò chơi vận động, trò chơi dân gian phùhợp với chủ đề như:
Chủ đề: Giao thông
- Trò chơi vận động: “Bánh xe quay”, “Ai nhanh nhất”; “Chèo thuyền”;
“Thuyền vào bến”; “Ô tô vào bến ”; “Đèn xanh, đèn đỏ”; “Máy bay”; “Ô tô vàchim sẻ”; “Về đúng bến”; “Tín hiệu”
- Trò chơi dân gian : “Kéo cưa lừa xẻ”; “Dung dăng dung dẻ”
Chủ đề: Nước và các hiện tượng tự nhiên
- Trò chơi vận động: “Trời nắng trời mưa”; “Nắng mưa”;
“Nhảy qua suối”; “Tung và bắt bóng”; “Ném bóng vào chậu”
- Trò chơi dân gian :“Nhảy lò cò”; “Lộn cầu vồng”
Để các trò chơi vận động không bị nhàm chán, tăng thêm hứng thú chotrẻ, kích thích trẻ hoạt động tích cực, mạnh dạn, tự tin Tôi đã tổ chức cho trẻvừa chơi trò chơi vừa đọc bài thơ, bài ca, bài đồng dao, vừa hát vừa vận động Phương pháp thi đua:
Thi đua là một trong những hiện tượng xã hội phổ biến rộng rãi Nó có ýnghĩa vô cùng quan trọng, nhằm hoàn thiện các kỹ năng, kỹ xảo vận động ở mức
độ cao, làm tăng hứng thú, tăng khả năng vận động, kích thích, lôi cuốn trẻ vàotập luyện Trong quá trình tổ chức hoạt động phát triển vận động tôi rất hay sửdụng phương pháp thi đua, thi đua được tiến hành dưới 2 dạng:
Thi đua cá nhân: Để tránh tình trạng trẻ chán nản giữa các cháu thì khi tổchức tôi thường chọn các cháu ngang sức, ngang về kỹ năng vận động thi đuavới nhau Và tôi nâng cao dần yêu cao trẻ thực hiện bài tập
Ví dụ:
Lúc đầu yêu cầu trẻ thực hiện đúng bài tâp: “Ai đi đúng”; “Ai ném đúng” Sau đó đòi hỏi cao hơn: “Thi xem ai nhảy giỏi”; “Ai chạy nhanh tới cờ”:
“Ai ném trúng vòng”…
Thi đua đồng đội: Tôi phân chia hai đôi tương đương về sức, bằng nhau về
số lượng Trước khi thi đua tôi luôn giải thích rõ cho trẻ biết cách thực thi đua
và luật thi, sau đó mời trẻ nhắc lại Sau khi trẻ thi đua tôi luôn là người phân xửthắng thua một cách khách quan, không thiên vị; động viên khen ngợi trẻ kịpthời
Trang 12Kết quả sử dụng phương pháo này hay phương pháp khác chịu tác động bởinhiều yếu tố như nhận thức, khả năng sư phạm của giáo viên, sự tham gia củatrẻ … Để nâng cao hiệu quả tổ chức hoạt động phát triển vận động cho trẻ, mộttrong những vấn đề quan trọng là phải đảm bảo mật độ vận động cho trẻ và cầnphối hợp các phương pháp một cách linh hoạt, sáng tạo.
7.1.6 Biện pháp 6: Tổ chức tốt giờ học thể dục.
Giờ thể dục được coi là hình thức cơ bản để tổ chức hoạt động giáo dụcphát triển vận động cho trẻ mẫu giáo ở trường mầm non Trong giờ thể dục giáoviên cung cấp (rèn luyện) cho trẻ những kĩ năng, kĩ xảo vận động có mục đích,
có tổ chức, có hệ thống, có kế hoạch, qua đó phát triển các tố chất vận động chotrẻ Để tổ chức tốt giờ học thể dục cho trẻ thì trước tiên tôi cần xác định nộidung trọng tâm trong giờ thể dục, nội dung trọng tâm trong giờ thể dục cần lựachọn theo nguyên tắc hệ thống, phát triển và vừa sức
Tiếp đến là xác định nội dung hỗ trợ là các bài tậ phát triển chung ở phầntrọng động, bài tập vận động ở phần trò chơi vận động, khởi động, hồi tĩnh, bàitập đội hình đội ngũ Về cơ bản đây là những bài tập vận động mà trẻ đã đượclàm quen và đảm bảo an toàn, theo nguyên tắc động – tĩnh của vận động
Ví dụ: Với những vận động cơ bản là tĩnh như bò, trườn thì trò chơi vận
động phải động như trò chơi chạy nhảy “Mèo đuổi chuột”, “cướp cờ”…
Nếu vận động cơ bản là động như Ném kết hợp với chạy nhảy thì trò chờiphải tĩnh như trò chơi “Tìm cờ”, “Tiếng gọi của ai”…
Sau khi xác định được nội dung trọng tâm, nội dung hỗ trợ và mục tiêucủa bài học thì tôi phải chuẩn bị địa điểm phù hợp với bài dạy, chuẩn bị đầy đủ
đồ dùng, dụng cụ, trang phục cho cô và trẻ hoạt động
Bước tiếp theo là tổ chức giờ thể dục: Giờ thể dục gồm có 3 phần đó làKhởi động, trọng động và hồi tĩnh Mỗi phần giải quyết nhiệm vụ nhất định và
có sự chuyển tiếp tự nhiên, liên tục
Phần khởi động: Có nhiệm vụ chuyể trẻ sang trạng thái sẵn sàng vậnđộng, hình thành thái độ tích cự, hứng thú, tập trung đối với việc thực hiện vậnđộng Tùy vào từng độ tuổi mà thời gian giành cho khởi động là khác nhau, vớitrẻ 3-4 tuổi thì tôi cho trẻ khởi động từ 2-3 phút Tôi cho trẻ đi, chạy nhẹ nhàngtheo đội hình vòng tròn, kết hợp các kiểu đi khác nhau với tốc độ khác nhau: đithường, đi bằng mũi bàn chân, đi thường, đi bằng gót chân, đi thường, đi bằngmép chân, đi thường, chạy chậm, chạy nhanh, chạy chậm… Để gây hứng thú vàtập trung sự chú ý của trẻ tôi thường sử dụng âm nhạc cho phần khởi động, âmnhạc tôi chọn thường vui nhộn, phù hợp với chủ đề
Ví dụ: Với chủ đề “Bản thân”, tôi chọn nhạc dân vũ: Vũ điệu rửa tay cho
trẻ đi khởi động
Phần trọng động : Đây là phần trọng tâm của giờ thể dục, nó có tác dụngnhiều nhất đến sự phát triển của cơ thể trẻ Thời gian của phần này thường