SKKN dạy học NGOẠI KHÓA vật lí CHỦ đề một số THIẾT bị điện GIA ĐÌNH CHO học SINH lớp 12 THPT

Mục đích nghiên cứu Xây dựng các nhiệm vụ học tập để tổ chức hoạt động ngoại khóa về các thiết bịđiện gia đình trong dạy học vật lí 12 nhằm phát triển năng lực giải quyết vấn đề thực tiễ

BÁO CÁO KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU, ỨNG DỤNG SÁNG KIẾN

1 Lời giới thiệu

Chúng ta đang sống trong thế kỷ XXI, với sự bùng nổ thông tin và sự phát triểnnhư vũ bão của khoa học kỹ thuật, công nghệ, đã tác động đến mục tiêu giáo dục truyềnthống, từ mục tiêu chủ yếu trang bị kiến thức sang mục tiêu đào tạo kỹ năng, kỹ xảo,năng lực của học sinh Nước ta đang tiến hành xây dựng đất nước theo hướng CNH-HĐH và hội nhập quốc tế, vì thế chúng ta cần có nguồn nhân lực trình độ cao, năngđộng, sáng tạo và phẩm chất đạo đức tốt Trước tình hình đó, yêu cầu nghành giáo dụcphải có những thay đổi về chương trình, nội dung Đặc biệt là đổi mới về phương phápgiáo dục

Trong Văn kiện đại hội Đảng XII, kế thừa quan điểm chỉ đạo của nhiệm kỳ trước, Đảng ta đề ra định hướng đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục, đào tạo, phát triển nguồnnhân lực, xác định đây là một kế sách, quốc sách hàng đầu, tiêu điểm của sự phát triển,mang tính đột phá, khai mở con đường phát triển nguồn nhân lực Việt Nam trong thế kỷXXI, khẳng định triết lý nhân sinh mới của nền giáo dục nước nhà “dạy người, dạy chữ,dạy nghề”

Do sự hạn chế của thời gian trên lớp trong chương trình chính khóa, đồng thờivới sự gia tăng không ngừng của tri thức đã làm xuất hiện mâu thuẫn giữa nhu cầu nhậnthức của học sinh với kế hoạch của chương trình Thực tế cho thấy, dạy học nội khóa vẫncòn rất nặng nề, chưa kích thích sự hứng thú học tập và chưa phát triển được năng lựcsáng tạo của học sinh Thời gian để học sinh thực hành vận dụng kiến thức vào thực tiễncòn quá ít so với kiến thức học sinh đã học được Do vậy để đạt được mục tiêu đã đề racủa giáo dục cần đa dạng hóa các hình thức tổ chức học tập của học sinh, cần phải khẳngđịnh vai trò quan trọng của hoạt động ngoại khóa lên lớp (Hoạt động ngoại khóa) Đây làmột hình thức dạy học có ý nghĩa và vai trò hết sức quan trọng, mang lại hiệu quả cao,

nó không những giúp học sinh củng cố kiến thức đã học ở nội khóa mà còn giúp đào sâu,

mở rộng kiến thức, phát huy tính tích cực, sáng tạo, khả năng làm việc nhóm và những

kỹ năng sử dụng máy móc của học sinh nhưng hiện nay chưa được chú trọng ở cáctrường phổ thông.

Đặc biệt, do đặc thù của môn vật lí là môn Khoa học thực nghiệm nên trong giảngdạy và học tập môn vật lí, thực nghiệm là một khâu quan trọng Nó không chỉ làm tăngtính hấp dẫn của môn học mà còn giúp học sinh hiểu sâu hơn các kiến thức đã học, đồngthời giúp học sinh yêu mến môn học và có hứng thú tìm tòi kiến thức của môn học.Thông qua thực nghiệm và trải nghiệm thực tiễn, học sinh rèn được kỹ năng kỹ xảo,giáo dục tổng hợp hình thành tư duy sáng tạo và tinh thần làm việc tập thể Qua đó, họcsinh hình thành được kỹ năng sử dụng các máy móc thiết bị cơ bản làm cơ sở cho việc sửdụng những công cụ trong cuộc sống hàng ngày Hiện nay, số tiết học thực hành còn ítnên việc tổ chức hoạt động ngoại khóa trong dạy học vật lí là thực sự cần thiết

Qua hơn 17 năm trực tiếp giảng dạy vật lí ở trường THPT, chúng tôi nhận thấyKiến thức chương “Dòng điện xoay chiều và 2 chương sóng ánh sáng - Lượng tử ánhsáng” khá trừu tượng và có nhiều ứng dụng gắn liền với thực tiễn cuộc sống mà trongquá trình tổ chức dạy học chưa khai thác dược nhiều Do vậy, việc vận dụng kiến thức đểgiải thích các hiện tượng vật lí liên quan và vận dụng vào thực tiễn của học sinh gặpnhiều khó khăn Ngoài ra trong phần kiến thức này có nhiều thiết bị điện đơn giản màhọc sinh có thể tự chế tạo hoặc khai thác từ những thiết bị có sẵn trong thực tế để tạo rathiết bị điện phục vụ cuộc sống, tuy nhiên giáo viên chưa tổ chức cho học sinh tự thiết

kế Trong giờ học chính khóa học sinh ít có cơ hội được rèn luyện và trải nghiệm các kỹnăng, chưa khơi dậy được hứng thú, tích cực trong học tập và tư duy sáng tạo cho họcsinh.Với mong muốn góp phần vào việc nâng cao chất lượng và hiệu quả quá trình dạy

và học vật lí ở trường THPT Chúng tôi chọn đề tài: DẠY HỌC NGOẠI KHÓA VẬT LÍCHỦ ĐỀ- MỘT SỐ THIẾT BỊ ĐIỆN GIA ĐÌNH CHO HỌC SINH LỚP 12 THPT

2 Một số ứng dụng vật lý trong dạy học ngoại khóa về thiết bị điện gia đình

3 Tác giả sáng kiến:

- Họ và tên: Phùng Trọng Hùng

- Địa chỉ tác giả sáng kiến: Trường THPT Võ Thị Sáu

- Số điện thoại: 0976106734

E_mail: phungtronghung.gvvothisau@vinhphuc.edu.vn

4 Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến

5 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Áp dụng cho các hoạt động giáo dục ngoại khóa

5.1 Mục đích nghiên cứu

Xây dựng các nhiệm vụ học tập để tổ chức hoạt động ngoại khóa về các thiết bịđiện gia đình trong dạy học vật lí 12 nhằm phát triển năng lực giải quyết vấn đề thực tiễncủa học sinh

5.2 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

Các thiết bị thí nghiệm phần điện và quá trình tổ chức dạy học ngoại khóa

Một số chủ đề về các thiết bị điện gia đình đối với học sinh lớp 12 trường THPT

4 Giả thuyết khoa học

Nếu xây dựng được các nhiệm vụ học tập để tổ chức dạy học ngoại khóa vật lí vềmột số thiết bị điện gia đình phù hợp định hướng dạy học phát triển năng lực thì sẽ pháttriển được năng lực giải quyết vấn đề thực tiễn của học sinh

5.3 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Nghiên cứu cơ sở lý luận về hoạt động ngoại khóa và ngoại khóa khi dạy học vật

lí theo định hướng phát triển năng lực hoạt động thực tiễn

- Điều tra thực trạng và đưa ra giải pháp về việc tổ chức dạy học ngoại khóa vật lítại một số trường THPT

- Xây dựng các nhiệm vụ học tập và tổ chức hoạt động ngoại khóa về các thiết bịđiện trong gia đình dùng trong dạy học vật lí 12 THPT

- Tổ chức thực nghiệm, đánh giá kết quả thực nghiệm, rút ra kết luận cần thiết

5.4 Phạm vi nghiên cứu

Hoạt động ngoại khóa của học sinh lớp 12 về “Các thiết bị điện gia đình trong dạyhọc vật lý 12” ở một số trường THPT tại huyện Bình Xuyên – tỉnh Vĩnh Phúc

5.5 Phương pháp nghiên cứu

- Nghiên cứu cơ sở lí luận phục vụ đề tài: nghiên cứu các tài liệu về tâm lí học,

giáo dục học, lý luận dạy học vật lí, các tài liệu về dạy học ngoại khóa

- Nghiên cứu thực tế dạy học ngoại khóa Vật lí tại một số trường THPT

- Tổ chức thực nghiệm sư phạm: thực hiện dạy học ngoại khóa nội dung đã chọn

và đánh giá mức độ hoàn thành của luận văn so với mục đích nghiên cứu của đề tài

- Có thể làm tài liệu tham khảo cho việc tổ chức hoạt động ngoại khoá vật lí

6 Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử: Năm 2018 - 2019

7 Mô tả bản chất của sáng kiến

TÊN SÁNG KIẾN: DẠY HỌC NGOẠI KHÓA VẬT LÍ CHỦ ĐỀ

MỘT SỐ THIẾT BỊ ĐIỆN GIA ĐÌNH CHO HỌC SINH LỚP 12 THPT.

2.1 Tìm hiểu nội dung kiến thức liên quan đến dạy học ngoại khóa

2.1.1 Vị trí và vai trò nội dung kiến thức

Chương 3 “Dòng điện xoay chiều”, Chương 5 “Sóng ánh sáng” và chương 6

“Lượng tử ánh sáng” trong chương trình Vật lí 12 cơ bản là các chương có vai trò rấtquan trọng, góp phần làm sáng tỏ những kiến thức cơ bản, phổ thông mà học sinh cầnđược trang bị, kiến thức của các chương này liên quan gần gũi với các thiết bị điện dândụng hoặc thiết bị kỹ thuật khác Đồng thời kiến thức của các chương này được ứngdụng nhiều trong đời sống hằng ngày và là cơ sở quan trọng để học sinh tiếp tục nghiêncứu các chương sau

Kiến thức trọng tâm của chương 3 là các khái niệm cơ bản về mạch điện xoaychiều, một số dạng mạch điện đơn giản, định luật Ôm cho từng loại mạch điện Cấu tạo,nguyên tắc hoạt động của một số động cơ điện như máy biến áp, máy phát điện xoaychiều cũng như cách xác định công suất tiêu thụ của một mạch điện Khái niệm dòngđiện và điện áp trên mạch điện xoay chiều

Kiến thức trọng tâm chương 5 và 6 liên quan đến đề tài là các khái niệm, tính chất

và công dụng của tia hồng ngoại, tia tử ngoại và tia X

Khái niệm và đặc điểm của hiện tượng quang - phát quang

Các tính chất và đặc điểm được đề cập trong các chương trênlliên quan đến đặc điểmphát sáng là tính chất của tia tử ngoại và đặc điểm của hiện tượng phát quan Xét về mặtlogic, không thể hiểu được nguyên tắc phát sáng của thiết bị điện mà không biết đượccác tính chất của tia tử ngoại và đặc điểm phát sáng của các vật khi được đốt nóng HScũng không thể nào học một lần mà biết và hiểu hết về các hiện tượng vật lí xảy ra khi

vật được đốt nóng và phát sáng Vì vậy, những kiến thức này phải được hình thành vàhoàn chỉnh dần trong suốt quá trình tư duy từ thấp đến cao Cũng như học sinh ít có kiếnthức về đặc điểm phát sáng của chất phát quang.

Nhìn chung, chương “Dòng điện xoay chiều” và 2 Chương “ Sóng ánh sáng Lượng tử ánh sáng” có nhiều ứng dụng trong cuộc sống hằng ngày cũng như trong khoahọc kỹ thuật gắn liền với các thiết bị điện phát sáng và đốt nóng như: các bóng đèn sợiđốt, bóng đền nêôn, đền Led, ấm điện,bàn là, bếp điện

-Do đó, để khắc phục tình trạng trên GV có thể giao cho từng HS hoặc các nhóm HSquan sát chế độ làm việc của các thiết bị trên ở nhà hay trong giờ ngoại khóa, qua đó HSkhông những được củng cố các kiến thức đã học mà có thể cung cấp các mối quan hệ cũngnhư tìm hiểu ra một số nguyên tắc trong việc sử dụng các thiết bị điện sao cho an toàn

2.1.2 Mục tiêu dạy học cho nội dung ngoại khóa

2.1.2.1 Mục tiêu về kiến thức

Theo tài liệu “Chuẩn kiến thức kĩ năng” do Bộ GD&ĐT, sau khi học xong chương

“Dòng điện xoay chiều” và 2 Chương “Sóng ánh sáng - Lượng tử ánh sáng” HS cần đạtmục tiêu về một số kiến thức như sau:

- Viết được biểu thức của cường độ dòng điện và điện áp tức thời

- Phát biểu được định nghĩa và viết được công thức tính giá trị hiệu dụng củacường độ dòng điện, của điện áp

- Viết được các công thức tính cảm kháng, dung kháng và tổng trở của đoạn mạch

có R, L, C mắc nối tiếp và nêu được đơn vị đo các đại lượng này

- Viết được các hệ thức của định luật Ôm đối với đoạn mạch RLC nối tiếp (đối vớigiá trị hiệu dụng và độ lệch pha)

- Viết được công thức tính công suất điện và công thức tính hệ số công suất củađoạn mạch RLC nối tiếp

- Nêu được lí do tại sao cần phải tăng hệ số công suất ở nơi tiêu thụ điện

- Nêu được những đặc điểm của đoạn mạch RLC nối tiếp khi xảy ra hiện tượngcộng hưởng điện

- Mô tả được hiện tượng tán sắc ánh sáng qua lăng kính

- Nêu được hiện tượng nhiễu xạ ánh sáng là gì

- Trình bày được một thí nghiệm về giao thoa ánh sáng

- Nêu được vân sáng, vân tối là kết quả của sự giao thoa ánh sáng

- Nêu được điều kiện để xảy ra hiện tượng giao thoa ánh sáng

- Nêu được hiện tượng giao thoa chứng tỏ ánh sáng có tính chất sóng và nêu được

tư tưởng cơ bản của thuyết điện từ ánh sáng

- Nêu được mỗi ánh sáng đơn sắc có một bước sóng xác định

- Nêu được chiết suất của môi trường phụ thuộc vào bước sóng ánh sáng trong chânkhông

- Nêu được quang phổ liên tục, quang phổ vạch phát xạ và hấp thụ là gì và đặcđiểm chính của mỗi loại quang phổ này

- Nêu được bản chất, các tính chất và công dụng của tia hồng ngoại, tia tử ngoại vàtia X

- Kể được tên của các vùng sóng điện từ kế tiếp nhau trong thang sóng điện từtheo bước sóng.

- Trình bày được thí nghiệm Héc về hiện tượng quang điện và nêu được hiệntượng quang điện là gì

- Phát biểu được định luật về giới hạn quang điện

- Nêu được nội dung cơ bản của thuyết lượng tử ánh sáng

- Nêu được ánh sáng có lưỡng tính sóng - hạt

- Nêu được hiện tượng quang điện trong là gì

- Nêu được quang điện trở và pin quang điện là gì

- Nêu được sự tạo thành quang phổ vạch phát xạ và hấp thụ của nguyên tử hiđrô

- Nêu được sự phát quang là gì

- Nêu được laze là gì và một số ứng dụng của laze

2.1.2.2 Mục tiêu về kỹ năng

Sau khi học xong chương “Dòng điện xoay chiều” và 2 Chương “Sóng ánh sáng Lượng tử ánh sáng” HS sẽ rèn luyện được những kỹ năng sau:

Vẽ được giản đồ Fre nen cho đoạn mạch RLC nối tiếp

- Giải được các bài tập đối với đoạn mạch RLC nối tiếp

- Giải thích được nguyên tắc hoạt động của máy phát điện xoay chiều, động cơđiện xoay chiều ba pha và máy biến áp

- Tiến hành được thí nghiệm để khảo sát đoạn mạch RLC nối tiếp

- Có ý thức ứng dụng những điều đã học vào thực tiễn

- Giáo dục tác phong làm việc cẩn thận, nghiêm túc

- Giáo dục phẩm chất thái độ hợp tác của mỗi cá nhân

- Có thái độ khách quan khi quan sát các hiện tượng liên quan đến các kiến thứcvật lí

Theo chúng tôi, để có thể đạt được các mục tiêu về phát triển tính tích cực và nănglực sáng tạo thì trong quá trình nghiên cứu về hoạt động của một số thiết bị phát sáng vàthiết bị nung nóng cần đạt được những mục tiêu cao hơn về mặt phát triển năng lực dướiđây:

- Mô tả được những ứng dụng vật lí trong khoa học và trong đời sống thực tiễn.

- Thực hiện được các hoạt động nhóm theo kế hoạch và phân công

- Trình bày được các kết quả làm việc nhóm, thảo luận và bảo vệ hoặc điều chỉnhcác kết quả để rút ra được các kết luận

2.2 Tổng quan về một số thiết bị điện gia đình

2.2.1 Cấu tạo, đặc điểm và nguyên tắc hoạt động của thiết bị điện - quang.

2.2.1.1 Cấu tạo của bóng đèn sợi đốt.

3- Đuôi đèn

2.2.1.2 Đặc điểm và nguyên tắc hoạt động của bóng đèn sợi đốt.

Bóng đèn sợi đốt là một loại bóng đèn dùng để chiếu sáng khi bị đốt nóng, dâytóc là bộ phận chính để phát ra ánh sáng, thông qua vỏ thủy tinh trong suốt Các dây tóc -

bộ phận phát sáng chính của đèn được bảo vệ bên ngoài bằng một lớp thủy tinh trongsuốt hoặc mờ đã được rút hết không khí và bơm vào các khí trơ Kích cỡ bóng phải đủlớn để không bị hơi nóng của nhiệt tỏa ra làm nổ Hầu hết bóng đèn đều được lắp vàotrong đui đèn, dòng điện sẽ đi qua đui đèn, qua đuôi đèn kim loại, vào đến dây tóc làm

nó nóng lên và đến mức phát ra ánh sáng Đèn sợi đốt thường ít được dùng hơn vì côngsuất quá lớn (thường là 60W), hiệu suất phát quang rất thấp (chỉ khoảng 5% điện năngđược biến thành quang năng, phần còn lại tỏa nhiệt nên bóng đèn khi sờ vào có cảm giácnóng và có thể bị bỏng) Đèn dây tóc dùng thường có điện áp từ 1,5 vôn đến 300 vôn

2.2.1.3 Cấu tạo của bóng đèn ống.

Hình 2.4 Hình ảnh về đèn ống

2.2.1.4 Đặc điểm và nguyên tắc hoạt động của đèn ống.

Đèn huỳnh quang hay gọi đơn giản là đèn tuýp gồm điện cực (vonfram) vỏ đèn vàlớp bột huỳnh quang Ngoài ra, người ta còn bơm vào đèn một ít hơi thủy ngân và khí trơ(neon, argon ) để làm tăng độ bền của điện cực và tạo ánh sáng màu

Khi đóng điện, hiện tượng phóng điện giữa hai điện cực làm phát ra tia tử ngoại(tia cực tím) Tia tử ngoại tác dụng vào lớp bột huỳnh quang làm đèn phát sáng Ngoài

ra, để giúp cho hiện tượng phóng điện xảy ra, người ta phải lắp thêm chấn lưu (tăng phô)

và tắc te (chuột bàn)

Do ít tỏa nhiệt ra môi trường nên đèn huỳnh quang sẽ cho hiệu suất phát sáng caohơn nhiều so với đèn sợi đốt và lại có tuổi thọ cao hơn Bình quân, dùng đèn huỳnhquang tiết kiệm hơn đèn sợi đốt 8 đến 10 lần Hiện nay, ngoài thị trường xuất hiện đèn

huỳnh quang thu nhỏ (còn gọi là compact) Nó cũng rất giống với đèn huỳnh quang

nhưng hiệu suất phát quang cao hơn và tiết kiệm điện năng hữu hiệu hơn

Hình 2.5 Một số loại đèn huỳnh quang Compac

2.2.1.6 Đặc điểm và nguyên tác hoạt động của đèn LED.

Bản chất của LED là một đi-ốt, nó chứa một chíp bán dẫn có pha các tạp chất đểtạo ra một tiếp giáp P-N, kênh P chứa lỗ trống, kênh N chứa điện tử, dòng điện truyền từA-nốt( kênh P) đến K-tốt (kênh N), khi điện tử lấp đầy chỗ trống nó sinh ra bức xạ ánhsáng, các bước sóng phát ra có màu khác nhau tùy thuộc vào tạp chất trong chíp bán dẫn.LED phân thành ba loại chính theo dải công suất: cỡ nhỏ, cỡ trung bình, cỡ lớn

Chất lượng mạch in, chất lượng mối hàn giữa LED với mạch in ảnh hưởng đến lớn đến

độ bền của đèn, trong điều kiện khí hậu nhiệt đới như Việt nam, nếu chất lượng củamạch in và mối hàn không tốt dễ gây oxi-hóa đứt mạch in, không tiếp xúc làm cho đènkhông thể phát sáng sau một thời gian sử dụng Trong thực tế người ta có thể sử dụngmạch in thường, hoặc bằng nhôm, gốm cho phép tản nhiệt nhanh cho loại LED công suấttrung bình và lớn

Bộ nguồn cấp điện cho đèn LED phải đảm bảo cung cấp dòng điện và điện áp ổn địnhphù hợp lới loại LED đang sử dụng các linh kiện chế tạo bộ nguồn phải có tuổi thọ sửdụng tương đương với tuổi thọ của LED

- Bộ phận tản nhiệt

Phần tản nhiệt cho đèn LED được thiết kế nhằm đưa phần tinh thể phát sáng xuống nhiệt

độ thấp nhanh nhất, bộ phận này đặc biệt quan trọng khi thiết kế đèn LED công suất lớn,nếu bộ phận tản nhiệt này có kết cấu không phù hợp thì phần tử LED sẽ nhanh bị già,hiệu suất phát sáng giảm đi đáng kể

có xu hướng chuyển động khuyếch tán sang khối n Cùng lúc khối p lại nhận thêm cácđiện tử (điện tích âm) từ khối n chuyển sang Kết quả là khối p tích điện âm (thiếu hụt lỗtrống và dư thừa điện tử) trong khi khối n tích điện dương (thiếu hụt điện tử và dư thừa

lỗ trống) Ở biên giới hai bên mặt tiếp giáp, một số điện tử bị lỗ trống thu hút và khichúng tiến lại gần nhau, chúng có xu hường kết hợp với nhau tạo thành các nguyên tửtrung hòa Quá trình này có thể giải phóng năng lượng dưới dạng ánh sáng (hay các bức

2.2.2 Cấu tạo, đặc điểm và nguyên tắc hoạt động của thiết bị điện -nhiệt.

2.2.2.1 Cấu tạo của bếp điện

Hình 2.10 Tổng quan về bếp điện

- Bếp điện có hai bộ phận chính là dây đốt nóng và thân bếp

- Dây đốt nóng thường làm bằng hợp kim niken -crôm

Hình 2.11 Hình ảnh một số loại bếp điện2.2.2.2 Đặc điểm và nguyên tắc hoạt động của bếp diện

1 Đèn báo hiệu

2 Dây đốt nóng

3 Công tắc điều chỉnh

4 Thân bếp

+ Bếp điện kiểu hở - Dây đốt nóng của bếp điện kiểu hở được quấn thành lò xo,đặt vào rãnh của

thân bếp (đế) làm bằng đất chịu nhiệt Hai đầu dây sợi đốt được luồng trong chuỗi sứ hạtcườm

+ Bếp điện kiểu kín - Dây đốt nóng được đúc kín trong ống (có chất chịu nhiệt vàcách điện bao quanh dây đốt nóng) đặt trên thân bếp làm bằng nhôm, gang hoặc sắt

Bếp điện sử dụng nguồn năng lượng đầu vào là điện nhưng có các cách phát nhiệtkhác nhau: dẫn nhiệt, bức xạ và cảm ứng từ nên có các loại bếp điện khác nhau: bếp điệnthông thường, bếp halogen, bếp điện từ

Bếp điện thông thường sử dụng cuộn dây tiếp xúc (loại phổ biến nhất và rẻ nhất)hoặc cuộn dây dạng dải ruy-băng đặt trong một đĩa ceramic ở dưới tấm kính chịu nhiệt

để làm nóng dụng cụ nấu với tốc độ rất nhanh (bếp nấu công nghệ Hi-Light - ảnh bên dưới) Bếp điện có mặt bếp làm bằng kính dễ lau chùi, vệ sinh và trông sang trọng nhưng

cũng khá đắt Công suất điện tối đa (bếp đôi trở lên) từ 3000 W cho đến hơn 7400 W(tùy thuộc vào số lượng bếp nấu; vòng bếp nấu)

Ưu điểm:

• Ít rủi ro hơn bếp gas Do sử dụng điện để tạo nhiệt nên bếp điện thông thường khôngdựa vào đường ống gas hoặc bình gas và loại bỏ nguy cơ rò rỉ khí gas dẫn đến cháy nổhoặc ngộ độc khí gas

• Có thể duy trì nhiệt độ ở mức rất thấp Khi nấu xong mặt bếp vẫn còn nóng khá lâu nên

có thể tắt bếp sớm một chút hoặc để nguyên nồi trên bếp, tiết kiệm và giữ nhiệt thức ăn

• Không kén dụng cụ bếp

• Hầu hết bếp điện ngày nay có bề mặt sứ thủy tinh chịu nhiệt có hình thức sang trọng vàrất dễ làm sạch Đặc biệt, chỉ có khu vực mặt bếp nấu nóng bỏng, còn xung quanh khámát

• Bàn điều khiển cảm ứng cho phép điều khiển nhiệt độ chính xác và dễ dàng

Nhược điểm:

• Yêu cầu nguồn điện cao, ổn định

• Làm nóng bếp cũng như làm mát bếp sau khi nấu lâu (không sờ vào mặt bếp nấu saukhi nấu xong)

• Đứng nấu lâu có thể nóng do nhiệt độ môi trường xung quanh bị đốt nóng

• Mặt bếp sứ thủy tinh không cẩn thận sẽ dễ bị trầy xước, vỡ

Bếp halogen

Bếp halogen (còn được gọi là bếp hồng ngoại, bếp quang nhiệt) cũng là một loại bếpđiện nhưng bếp halogen hoạt động dựa trên nguyên lý tia hồng ngoại được truyền quabóng đèn halogen ẩn dưới bề mặt bếp làm bằng kính chịu nhiệt (bức xạ nhiệt) Bóng đènhalogen, là bóng sợi đốt nhưng có bơm đầy khí halogen, tạo ra nhiệt nhiều hơn và có tuổithọ khoảng 3 năm, lâu hơn bóng đèn sợi đốt nên bạn không phải thay bóng đèn halogenthường xuyên Giá thay bóng khoảng 30.000 đồng/bóng (bóng Trung Quốc, có tuổi thọ2.500 giờ và không phân biệt bếp đắt tiền hay rẻ tiền) Bếp đơn có công suất tối đakhoảng 2000 W.

Bếp halogen thường có mặt bếp đỏ rực

Ưu điểm:

• Ít rủi ro hơn bếp gas

• Ít kén dụng cụ bếp

• Nấu nhanh hơn bếp gas và bếp điện

• Có thể nướng thức ăn (cá, mực, thịt ) ngay trên mặt bếp

• Bếp rất an toàn Mặt bếp nguội, chỉ có mặt bếp thực sự nấu mới nóng

Nhược điểm:

• Là loại bếp cao cấp nên đắt tiền (đối với bếp đôi trở lên)

• Mặt bếp bằng sứ thủy tinh nên nếu không cẩn thận sẽ dễ bị trầy xước, vỡ.

• Nếu dụng cụ bếp không trùm mặt bếp nấu thì dẫn đến chói mắt

• Bếp có sử dụng quạt tản nhiệt nên trong quá trình sử dụng bếp quạt có thể phát ra tiếngồn

Bếp điện từ

Bếp điện từ (còn gọi là bếp từ, bếp cảm ứng từ) sử dụng từ trường theo nguyên lý hoạtđộng của dòng điện Foucault (Fucô) để làm nóng dụng cụ nấu, sau đó làm nóng thựcphẩm bên trong nhưng mặt bếp vẫn khá nguội Đây là phương pháp nấu nhanh nhất và

có thể điều khiển nhiệt độ chính xác như bếp gas Tất nhiên, bếp điện từ - được mệnhdanh là iPad của nhà bếp - thuộc loại đắt đỏ và rất kén dụng cụ nấu Bếp điện từ cao cấpthường có chữ "Induction" trên mặt bếp nấu

Bếp từ (bếp điện từ, bếp cảm ứng) thường có chữ "Induction" trên vòng tròn mặt bếp nấu

Ưu điểm:

• Ít rủi ro hơn bếp gas.

• Nấu ăn nhanh

• Không lãng phí nhiệt thoát ra môi trường Nguồn điện được dẫn vào cuộn dây đặc biệt

để tạo ra cảm ứng điện từ làm dao động các điện tử ở đáy nồi, sinh nhiệt trực tiếp ở phầntiếp xúc nên tiết kiệm tối đa nguồn nhiệt thất thoát

• Bếp rất an toàn Mặt bếp nhìn chung là nguội, chỉ có khu vực nấu tiếp xúc với xoong,chảo hơi nóng

• Dễ dàng lau chùi, vệ sinh

Nhược điểm:

• Đắt tiền (loại bếp đôi trở lên)

• Kén dụng cụ nấu bếp: chỉ sử dụng được với các dụng cụ bếp bằng thép, sắt có chất dẫn

từ Để có thể tận dụng được bộ nồi cũ, nhiều người dùng mua miếng sắt từ đặt lên mặtbếp từ, rồi đặt nồi, chảo lên nấu Tuy nhiên, khuyến cáo là một khi đã làm như vậy cónghĩa bạn đã biến chiếc bếp từ thành bếp điện thông thường – ý nghĩa của tiết kiệmnhiệt, nấu nhanh của bếp từ sẽ không còn

• Dụng cụ nấu nặng nề (thường nồi, chảo dùng cho bếp từ có từ 3 lớp đáy trở lên, cầm rấtnặng tay)

• Đề phòng mất điện

• Ồn (do quạt tản nhiệt)

• Chi phí thay thế, sửa chữa đắt đỏ

• Mặt bếp có thể bị trầy xước, để lại vết dầu mỡ nếu như dầu mỡ nóng bắn ra ngoàikhông được lau chùi kịp thời

2.2.2.3 Một số khuyến cáo khi sử dụng an toàn cho bếp điện

- Khi sử dụng bếp, bạn chú ý không nên để gần nguồn nước hoặc các chất dễ gây cháy nổ rất nguy hiểm

- Không đặt bếp trên hoặc gần bất kì bề mặt nào có nhiệt độ cao như bếp gas, bếp điện, lò điện, lò nướng

- Nguồn điện tiêu thụ là 220V – 50Hz

- Bề mặt tiếp xúc của bếp cần cố định và an toàn tránh việc bếp bị rơi, lật hay nước bắn lên bếp

- Không bao giờ thử tiếp xúc với bề mặt nóng của bếp trước khi bếp được làm nguội

- Lau mặt bếp bằng khăn ướt và mịn sau khi bếp đã nguội Việc này không chỉ giữ

vệ sinh sạch sẽ cho bếp mà còn có tác dụng bảo vệ mặt kính giảm hiện tượng vỡ kính đến 90% do các lỗ thông khí của mặt kính được làm sạch

- Nên lau khô mặt nồi trước khi đặt lên bếp.

- Đặt bếp ở nơi đủ thoáng mát để quạt gió hoạt động tốt nhất Tránh rác, bụi, tóc vướng vào quạt

- Đảm bảo ổ điện không bị lỏng lẻo khi cắm

- Không bẻ gập dây dẫn điện

- Không kê, lót bất kỳ vật gì dưới đáy bếp điều này sẽ làm cản trở hệ thống làm mát rất dễ gây cháy bếp

- Không cắm nguồn điện khi tay ướt

- Không để bếp nơi gần lửa hay gần nước

- Cấm đặt nồi không chưa cho đồ ăn vào lên bếp

- Để xa tầm tay trẻ em hoặc người có tầm nhìn bị hạn chế

2.4.1 Ý định sư phạm chung khi xây dựng quy trình tổ chức hoạt động ngoại khóa về chủ đề thiết bị điện gia đình.

- Căn cứ vào những kết quả đã điều tra được về tình hình dạy và học chương

3“Dòng điện xoay chiều”, chương 5 “Sóng ánh sáng và chương 6 «Lượng tử ánh sáng”

ở lớp 12 THPT, đây là các chương có nội dung gắn với những ứng dụng trong thực tế vànhững mục tiêu cần đạt được khi dạy học phần kiến thức này, chúng tôi đã lựa chọn chủ

đề của HĐNK cho học sinh là: “Nghiên cứu một số thiết bị điện gia đình và các cách sửdụng an toàn, hiệu quả cảu thiết bị”

- Để hoạt động ngoại khóa tạo được sự hứng thú, phát huy được tính tích cực vàphát triển năng lực sáng tạo của HS thì nội dung ngoại khóa phải thiết thực, phong phú,hấp dẫn Chính vì vậy, chúng tôi chọn nội dung của hoạt động ngoại khóa là nghiên cứucấu tạo, nguyên tắc hoạt động và cách sử dụng thiết bị điện gia đình sao cho đạt hiệu quảtối đa với người sử dụng thiết bị điện Trong quá trình hoạt động, HS sẽ tìm hiểu cấu tạo

và nguyên tắc hoạt động của thiết bị điện gia đình

- Những nhiệm vụ mà chúng tôi dự kiến giao cho HS thực hiện dưới dạng nhữngnhiệm vụ nhận thức, không chỉ là những yêu cầu đơn thuần về mặt tay chân Những nhiệm

vụ này cũng đòi hỏi học sinh phải hoạt động trí tuệ

- Khi đã xác định được nội dung chính của hoạt động ngoại khóa, GV tiến hành tìmhiểu cấu tạo, nguyên tắc hoạt động để tìm hiểu được các yếu tố sáng tạo khi chế thiết bịđiện gia đình

- Chúng tôi dự kiến giao cho HS thực hiện nhiệm vụ theo nhóm Mỗi nhóm lớn có 8hoặc 9 HS, thực hiện một hoặc hai nhiệm vụ Để thuận lợi cho việc học tập và đi lại của

HS, GV giao cho HS thực hiện các nhiệm vụ tại nhà theo lịch mà các nhóm tự bố trí.Ngoài ra, để tăng sự hứng thú và rèn luyện các kĩ năng ngôn ngữ, giao tiếp cho HS, tôi

dự kiến tổ chức một buổi tổng kết để HS báo cáo các kiến thức thu được khi tham quanthực tế

- Sau khi đã xây dựng được nội dung, phương pháp dạy học và hình thức tổ chức,

GV dự kiến thời gian hoạt động ngoại khóa và giao cho HS thực hiện các nhiệm vụ

- Trong quá trình các nhóm thực hiện nhiệm vụ, GV thường xuyên theo dõi, giúp đỡcác em khi gặp khó khăn, kịp thời hỗ trợ cần thiết qua điện thoại hoặc các buổi gặp gỡcủa giáo viên với HS trên lớp Khi HS đã hoàn thành nhiệm vụ của mình, giáo viên sẽ tổchức tổng kết hoạt động cho các em theo dự kiến