SKKN biện pháp tạo hứng thú học kĩ năng nói cho học sinh lớp 3

Cho nên người giáo viên phải tìm ra các kĩ thuật, phương pháp giảngdạy kĩ năng nói nhằm giúp học sinh nói được tiếng Anh một cách chủ động, sáng tạo.Linh hoạt áp dụng các kĩ thuật, phươn

PHẦN I ĐẶT VẤN ĐỀ

I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Hội nhập kinh tế, giao lưu văn hóa, giáo dục là xu thế tất yếu của tất cả các quốcgia trên thế giới bao gồm cả Việt Nam Trong xu thế ấy Việt Nam có nhiều thuận lợinhưng cũng gặp không ít thách thức và một trong những thách thức lớn nhất hiện nay

là ngoại ngữ Trở ngại về ngoại ngữ, đặc biệt là tiếng Anh làm giảm đi khả năng cạnhtranh của lực lượng lao động Việt Nam so với các quốc gia sử dụng tốt tiếng Anhtrong khu vực và trên thế giới Vì vậy nâng cao chất lượng giảng dạy môn tiếng Anh làmột trong các mối quan tâm hàng đầu của ngành giáo dục nói chung và của giáo viênnói riêng Từ thực tế đó, môn tiếng Anh đã được đưa vào giảng dạy từ bậc Tiểu họcnhư một môn học chính thức

Bên cạnh môi trường giao tiếp thì phương pháp giảng dạy tác động trực tiếp lênkết quả học tập ngoại ngữ của học sinh Trong nhiều năm qua, đổi mới phương phápgiảng dạy môn tiếng Anh theo đường hướng giao tiếp đạt được nhiều thành tựu đáng

kể Học sinh tự tin hơn khi thể hiện khả năng ngoại ngữ của mình với bốn kĩ năngnghe, nói, đọc, viết Bởi vì mỗi giờ học diễn ra phong phú nên các em không chỉ đượcthực hành kĩ năng nhiều hơn, mà còn tăng cường được khả năng ghi nhớ của mình.Phương pháp này đã phát huy được tính tích cực, sáng tạo và ham hiểu biết của họcsinh Bên cạnh đó, dưới sự chỉ đạo của Bộ Giáo dục, phương pháp dạy học lấy họcsinh làm trung tâm đã khuyến khích tính chủ động của học sinh Các em vừa hứng thútìm ra kiến thức mới trong mỗi bài học vừa biết cách mở rộng kiến thức qua hệ thốngcông nghệ thông tin Giáo viên chỉ là người hướng dẫn và học sinh tự mình khám phá,thực hành các kiến thức đó Do đó, các em không những chủ động tìm tòi tri thức màcòn hình thành thói quen lao động, sáng tạo trong tương lai

Ở bậc Tiểu học, bốn kĩ năng giao tiếp (nghe, nói, đọc, viết) là mục tiêu cuốicùng của dạy và học, đồng thời là phương thức, con đường nhằm đạt tới mục tiêu củaviệc dạy và học Quan điểm giao tiếp là kim chỉ nan trong quá trình thực hiện Ngữ

âm, từ vựng, ngữ pháp là phương tiện, điều kiện hình thành và phát triển kĩ nănggiao tiếp Trong quá trình giảng dạy cho học sinh, tôi thấy kĩ năng giao tiếp, đặc biệt

là kĩ năng nói là vô cùng quan trọng Để nói được tiếng Anh học sinh phải có ngữ âm,

từ vựng, ngữ pháp, nghe hiểu và hơn thế các em phải tự tin, không sợ mắc lỗi, khôngxấu hổ Nếu còn thiếu và yếu một trong các yếu tố đó thì học sinh sẽ gặp khó khăn với

kĩ năng này Muốn vượt qua trở ngại giao tiếp thì học sinh phải có nhiều hứng thú vớigiờ học và dần dần tạo lập được thói quen nói bằng tiếng Anh cũng như bổ sung thêmkiến thức để nói được tiếng Anh tốt hơn Vì vậy tạo hứng thú học nói cho học sinh làrất cần thiết Tuy nhiên trong giờ học, nếu học sinh chỉ được nghe và nhắc lại theobăng thì sẽ rất nhàm chán và không đạt được khả năng giao tiếp ngay lập tực trong đờisống hàng ngày Cho nên người giáo viên phải tìm ra các kĩ thuật, phương pháp giảngdạy kĩ năng nói nhằm giúp học sinh nói được tiếng Anh một cách chủ động, sáng tạo.Linh hoạt áp dụng các kĩ thuật, phương pháp vào mỗi bài học cụ thể và tạo ra các hoạtđộng đa dạng trong giờ học nói có thể giúp học sinh tự tin sử dụng vốn tiếng Anh củamình Có rất nhiều phương pháp, thủ thuật dạy học khuyến khích học sinh nói tiếngAnh trong giờ học và giúp giáo viên nâng cao chất lượng giảng dạy của mình Từ các

lý do như trên nên tôi chọn đề tài: “Biện pháp tạo hứng thú học kĩ năng nói cho học

sinh lớp 3” để giúp các em có hứng thú hơn đối với giờ học Tiếng Anh Từ đó, nâng

cao chất lượng dạy của giáo viên, chất lượng học của học sinh

Trên cơ sở lý luận và thực tiễn, trong các bài dạy của mình tôi đã mạnh dạn ápdụng các phương pháp dạy học hiện đại để tạo ra môi trường học tập thoải mái, giúphọc sinh không có áp lực và thể hiện khả năng nói Tiếng Anh tốt hơn Các em khôngcòn xấu hổ hay mất tự tin khi nói bởi vì các hoạt động dạy học được lồng ghép với tròchơi ngôn ngữ, bài hát hay hoạt động nhóm hiệu quả Trong quá trình thực nghiệmsáng kiến kinh nghiệm tôi nhận thấy thái độ học tập của học sinh tích cực hơn, kết quảhọc tập cũng từ đó mà tiến bộ hơn Các em không chỉ thảo luận với bạn bè bằng TiếngAnh mà còn tự tin thể hiện trước lớp và cô giáo Các em thi đua nhau học tập, hào

II MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU:

- Giúp học sinh có khả năng hiểu được Tiếng Anh một cách chính xác đồng thờigiúp cho học sinh có sự tự tin trong khi giao tiếp bằng Tiếng Anh

- Tạo điều kiện cho học sinh có cơ hội nói Tiếng Anh, luyện tập hay thực hànhnhững kiến thức với bạn bè, thầy cô và học hỏi lẫn nhau để có thể hình thành phản xạnhanh trong khi nói Tiếng Anh

- Giúp học sinh có cơ hội hiểu biết rõ hơn về một nền văn hóa của các nước có

sử dụng Tiếng Anh nói chung và nước Anh nói riêng

- Giúp học sinh có thêm hứng thú học tốt bộ môn, từ đó tạo cơ sở tiền đề chocác em học lên các lớp cao hơn

- Đề tài về biện pháp tạo hứng thú học kỹ năng nói cho học sinh nhằm tìm hiểucách thức dạy tốt nhất, hiệu quả nhất để áp dụng vào quá trình dạy và học của giáoviên và học sinh trong trường Tiểu học

III BẢN CHẤT NGHIÊN CỨU:

Đề tài về biện pháp tạo hứng thú học kỹ năng nói cho học sinh lớp 3 nhằm trảlời cho các câu hỏi sau:

1 Thái độ học kỹ năng nói Tiếng Anh của học sinh lớp 3 như thế nào?

2 Làm thế nào để tạo được hứng thú học kỹ năng nói cho học sinh lớp 3?

IV ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU:

Biện pháp tạo hứng thú học kỹ năng nói Tiếng Anh cho học sinh lớp 3

V PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:

1 Phương pháp quan sát: Quan sát quá trình học tập trên lớp của học sinh vàhiệu quả áp dụng của việc sử dụng các biện pháp nhằm tạo hứng thú học nói cho họcsinh mà giáo viên áp dụng trên lớp

2 Phương pháp điều tra: Điều tra tìm hiểu thực trạng khả năng nói của học sinh

3 Phương pháp nghiên cứu thực nghiệm: Nghiên cứu các biện pháp nhằm tạohứng thú học nói trong giờ học Tiếng Anh cho học sinh lớp 3.

4 Phương pháp tổng hợp: Tổng hợp các tài liệu có liên quan đến đề tài

VI GIỚI HẠN VỀ KHÔNG GIAN CỦA ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU

PHẦN II NỘI DUNG Chương I: CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ CƠ SỞ THỰC TIẾN

1 Cơ sở lý luận

1.1 Môn Tiếng Anh trong nhà trường Tiểu học

Bên cạnh việc bám sát mục tiêu chung của bậc tiểu học, môn Tiếng Anh ởtrường Tiểu học cung cấp cho học sinh những kiến thức cơ bản, đơn giản, tối thiểu vềTiếng Anh dùng trong giao tiếp, phù hợp với lứa tuổi dưới các dạng nghe, nói, đọc,viết (trong đó ưu tiên hai kĩ năng nghe và nói ở giai đoạn đầu) Sau khi hoàn thànhchương trình Tiếng Anh ở bậc Tiểu học, học sinh có khả năng hiểu và sử dụng các cấutrúc câu đơn giản và cơ bản nhằm đáp ứng những yêu cầu cụ thể Có khả năng giớithiệu bản thân và những người khác, có thể hỏi và trả lời các câu hỏi về bản thân như

họ tên, tuổi, nơi sinh sống, những người quen biết hay những vật dụng sở hữu Có thểgiao tiếp một cách đơn giản, nói chậm rãi, rõ ràng, và sẵn lòng nhận trợ giúp

1.3 Kỹ năng nói (speaking skill) trong tiếng Anh là gì?

Kỹ năng nói trong Tiếng Anh còn được gọi là kĩ năng sản sinh ngôn ngữ(productive skill) là một trong bốn kĩ năng cơ bản để đạt được thành công trong giaotiếp bằng Tiếng Anh Kĩ năng nói không tách rời với kĩ năng nghe, ngữ âm, từ vựng,ngữ pháp Mục đích của kĩ năng nói là tạo ra các từ, cụm từ, câu có nghĩa để ngườinghe hiểu mình định nói gì bằng tiếng Anh Để hình thành được kĩ năng này cho họcsinh trong dạy học ngoại ngữ, người giáo viên cần lặp đi lặp lại các bước: Giới thiệukiến thức mới (Introducing new language), Thực hành kiến thức (Practice) và Ápdụng, mở rộng kiến thức vào thực tế (Communicative activity)

Phương pháp dạy học mới là phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của họcsinh, lấy học sinh làm trung tâm, học sinh là chủ thể hoạt động học tập, giáo viên làngười tổ chức, hướng dẫn học sinh tiếp nhận tri thức mới, luyện tập ngôn ngữ thôngqua các hoạt động trên lớp Để làm được điều đó thì giải pháp nhằm tạo hứng thú họcnói trong một tiết học Tiếng Anh cho học sinh tiểu học là một hoạt động hiệu quả.Thông qua hoạt động này, người giáo viên có thể giúp cho học sinh có được kỹ năngnói tốt hơn đồng thời giúp học sinh có nhiều hứng thú hơn trong các bài học nói Qua

đó sẽ giúp học sinh tự tin hơn, hoạt bát, mạnh dạn hơn trong giao tiếp bằng TiếngAnh Học sinh có thể cảm nhận một tri thức mới, một nền văn hóa mới một cách vui

vẻ và hào hứng

Trong bốn kỹ năng nghe, nói, đọc, viết thì kỹ năng nói là kỹ năng khó rèn chohọc sinh nhất Vì vậy bài nghiên cứu này nhằm tìm hiểu quá trình dạy và học kỹ năngnói cho học sinh tiểu học Trên cơ sở đó phân tích những khó khăn học sinh gặp phảiqua đó tìm ra được một số biện pháp để nhằm tạo hứng thú học nói cho học sinh

2 Cơ sở thực tiễn

Dựa trên kết quả điều tra thực tiễn đối với quá trình dạy và học kỹ năng nóiTiếng Anh ta có thể nhìn nhận thực trạng sau về tiến trình dạy nói cho học sinh tiểuhọc:

Đối với học sinh, đa số các em cho rằng nói là kĩ năng khó nhất Gặp khó khănkhi phải dùng từ và câu ngay lập tức hay chưa có ý tưởng cho câu định nói làm hạnchế khả năng nói của học sinh Tâm lý sợ mắc lỗi sai, sợ phát âm chưa chuẩn hay xấu

hổ khi nói trước bạn bè và thầy cô giáo cũng là một trong các nguyên nhân thườngthấy khiến giờ học nói không hiệu quả

Đối với giáo viên, việc áp dụng phương pháp truyền thống trong giảng dạy làmcho giờ học không đạt hiệu quả như mong muốn Sự thiếu đầu tư trang thiết bị giảngdạy cộng với tình trạng lớp học đông học sinh càng làm hạn chế tính hiệu quả của quátrình dạy và học kỹ năng nói

Chương II: THỰC TRẠNG VÀ BIỆN PHÁP

TẠO HỨNG THÚ HỌC NÓI CHO HỌC SINH LỚP 3 TẠI NHÀ TRƯỜNG

1 Thực trạng

1.1 Thuận lợi

Năm học 2014 – 2015, nhà trường có 34 lớp với tổng số 1503 học sinh Trong

đó số học sinh được học Tiếng Anh là 100% Là giáo viên trực tiếp giảng dạy mônTiếng Anh lớp 3 tôi nhận thấy trong quá trình dạy học của mình có những thuận lợisau:

- Về cơ sở vật chất: Nhà trường đã quan tâm, đầu tư trang thiết bị trong giảngdạy Tiếng Anh như: đài, đĩa, đầu video, ti vi… đặc biệt khoảng 80% các lớp đượctrang bị máy chiếu Sách giáo khoa và đĩa tốt, đặc biệt học sinh được nghe giọngchuẩn của người bản xứ

- Về chương trình học: chương trình học được Bộ giáo dục thiết kế phù hợp vớilứa tuổi tiểu học, có nhiều hoạt động thực hành ngôn ngữ kết hợp trò chơi, bài hát làmtăng hứng thú học tập cho học sinh Mỗi bài học chú trọng nhiều hơn đến kĩ năngnghe, nói trên nền tảng đọc, viết

- Về giáo viên: đội ngũ giáo viên có trình độ chuẩn B2 theo khung tham chiếuchâu Âu, có kinh nghiệm giảng dạy tốt, có tinh thần học hỏi, giúp đỡ lẫn nhau cùngtiến bộ

- Về phụ huynh học sinh và học sinh: nhiều phụ huynh quan tâm đến việc họcTiếng Anh của con em mình, đa số học sinh hứng thú với bộ môn

- Sự quan tâm của cấp trên: Được sự quan tâm của Bộ giáo dục, Sở giáo dục,Phòng giáo dục, giáo viên thường xuyên được tập huấn các lớp nâng cao năng lựcTiếng Anh, ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy

1.2 Khó khăn

Bên cạnh những thuận lợi có được ở trên thì trong quá trình dạy và học tôi cũng

có một số khó khăn nhất định Là giáo viên trực tiếp giảng dạy môn tiếng Anh lớp 3,

tôi đã nhận thấy trình độ nhận thức của học sinh trong môn học này không đều Nhiềuhọc sinh còn yếu kém, chỉ có một số học sinh nói, viết khá lưu loát Từ đó khiến tôiphải trăn trở, suy nghĩ nhiều và cố gắng tìm ra nguyên nhân, cũng như có hướng khắcphục làm sao để giảm bớt số lượng học sinh yếu kém và nâng cao chất lượng học sinhgiỏi Qua thực tế, tôi nhận thấy một trong những nguyên nhân khiến số lượng học sinhyếu kém nhiều là do hoàn cảnh gia đình còn gặp nhiều khó khăn, điều kiện học tập củacác em còn hạn chế, chưa đầy đủ, các em không có từ điển, sách tham khảo, bănghình, máy móc hỗ trợ để thực hành Trường học còn gặp nhiều khó khăn về cơ sở vậtchất như tranh ảnh, sĩ số lớp đông Nhưng nguyên nhân được các em nhắc đến nhiềunhất khi được hỏi ý kiến là do các em cảm thấy chưa hứng thú với môn học, rằng mônhọc này khó, kĩ năng nghe, nói, đọc, viết của các em chưa đạt yêu cầu Đồng thời chưa

có môi trường để giao tiếp Tiếng Anh hàng ngày nên các em chóng quên, từ đó dẫnđến tiếp thu chậm, lực học của các em không đồng đều Chính từ thực tế này, nhằm cổ

vũ, động viên, kích thích sự ham học của học sinh, mỗi giáo viên cần nghiên cứu, ápdụng các phương pháp cho phù hợp với nội dung bài dạy, góp phần nào hướng họcsinh vào nội dung bài học và ham muốn được học tiếng Anh

1.3 Khảo sát kỹ năng nói của học sinh lớp 3A4, 3A5 trước khi thực hiện SKKN

1.3.1 Đầu mỗi năm học, để biết được kiến thức cũng như những kỹ năng nghe, nói, đọc, viết Tiếng Anh của học sinh đồng thời giúp mình tìm ra được những điểm yếu của học sinh cần bồi dưỡng, tôi luôn thực hiện một bài khảo sát để đánh giá mức

độ của học sinh Sau đây là kết quả khảo sát mà tôi thực hiện:

Kết quả khảo sát học sinh lớp 3 về kỹ năng nói Tiếng Anh trước khi thực hiện đề tài

HS tham gia khảo sát

1.3.2 Bên cạnh việc khảo sát về kỹ năng nói, tôi đã đưa ra một bản điểu tra về

hứng thú học kỹ năng nói Tiếng Anh cho học sinh Sau đây là kết quả của việc điều tratôi đã tiến hành với 78 học sinh của các lớp 3A4, 3A5

Câu hỏi 1: Em có cảm nhận như thế nào khi được học kỹ năng nói trong giờ học Tiếng Anh?

kỹ năng nói Điều này có ảnh hưởng rất nhiều đến việc học Tiếng anh theo đườnghướng giao tiếp lấy kỹ năng nghe và nói là chủ yếu

Câu hỏi 2: Em gặp khó khăn nào khi nói Tiếng Anh?

20,5%) Những khó khăn này là khó khăn nói chung khi học ngoại ngữ, nhưng đối vớihọc sinh tiểu học nói riêng sẽ cản trở sự thích thú với môn học và dần dần hình thànhthói quen ngại nói, ngại giao tiếp bằng Tiếng Anh của các em Điều đó sẽ ảnh hưởnglớn tới kết quả học tập của học sinh và kết quả dạy của giáo viên

2 Biện pháp tạo hứng thú học nói cho học sinh lớp 3

Dựa trên kết quả điều tra thực tế cùng với kinh nghiệm sau nhiều năm công tác,tôi xin đề xuất một số biện pháp cụ thể mà tôi đã tìm hiểu và áp dụng trong quá trìnhdạy học kỹ năng nói Tiếng Anh cho học sinh lớp 3 tại nhà trường

2.1 Giúp học sinh vượt qua trở ngại giao tiếp ngôn ngữ thứ hai (Tiếng Anh)

Học sinh thường gặp trở ngại với tâm lý sợ sệt khi nói một ngôn ngữ mới khônggiống ngôn ngữ mẹ đẻ các em đã dùng hàng ngày Các em thấy các câu từ mới lạ,không dễ để nhớ và khó khăn để sử dụng chúng khi nói Vì vậy giáo viên cần có bàitập nói trong ngữ cảnh và thực hiện nhiều lần trong các bài học giúp học sinh nói được

tự nhiên và dần dần không còn trở ngại khi phát âm ngôn ngữ mới nữa

* Các bước thực hiện

- Bước 1: Giáo viên chuẩn bị một bài nói trong ngữ cảnh

Ví dụ: Unit 2 What’s your name? _ Lesson 1 Part 2 Point and say (Sách Tiếng Anh

3- Sách học sinh- Tập 1)

Giáo viên giới thiệu và yêu cầu học sinh nhắc lại những tên tiếng Anh và tiếngViệt mà mình biết hoặc trong sách:

Students: Peter, Phong, Linda, Quan…

Giáo viên yêu cầu học sinh nhắc lại đồng thanh hoặc cá nhân

- Bước 2: Giáo viên mở đĩa cho học sinh nghe và nhắc lại câu theo nhóm, cặpđến khi các em nói được thành thạo.

- Bước 3: Giáo viên giải thích nhiệm vụ của bài nói rằng học sinh làm việc theocặp và hỏi đáp về các bức tranh trong sách giáo khoa, một bạn đóng vai Peter, một bạnđóng vai Phong và ngược lại

- Bước 4: Cho học sinh thực hành theo cặp trong thời gian 2 phút

- Bước 5: Cho một số cặp học sinh thực hành trước lớp

- Bước 6: Yêu cầu học sinh đổi vai với các cặp khác trong lớp để học sinh có cơhội thực hành với nhiều bạn khác nhau nhằm tăng hứng thú học tập cho học sinh

- Bước 7: Giáo viên nhận xét

- Bước 8: Giáo viên cho học sinh đọc đồng thanh để củng cố phát âm

2.2 Dạy nói qua những bài hát Tiếng Anh

Đối với học sinh lớp 3, một bài học chưa có nhiều từ mới và cấu trúc ngữ phápcũng

ở mức độ đơn giản nhưng do độ tuổi nhỏ thích giai điệu, âm nhạc nên học nói qua cáccác bài hát sẽ khiến học sinh hứng thú hơn Các kiến thức về từ vựng, cấu trúc ngữpháp khi được thể hiện qua bài hát cùng với các hành động tương ứng sẽ giúp các emnhớ từ lâu hơn, chủ động hơn

* Các bước thực hiện

- Dạy từ mới có liên quan trong bài hát

- Cho học sinh nghe hai lượt từ đầu đến cuối bài hát

- Cho học sinh đọc lời bài hát theo giáo viên

- Hướng dẫn học sinh làm động tác ( Giáo viên có thể tự sáng tác động tác tùythuộc vào nội dung bài hát hoặc gợi ý cho học sinh tự nghĩ ra động tác cho riêngmình.)

a Mở băng VCD hoặc CD cho học sinh hát theo và làm động tác nhiều lần

b Gọi từng nhóm lên bảng biểu diễn

c Gọi cá nhân lên bảng biểu diễn

Ví dụ minh họa: Unit 3 This is Tony- Lesson 1- Part 6.Let’s sing (Sách Tiếng Anh 3- Sách học sinh- Tập 1)

Khi hát bài hát này học sinh có thể kết hợp với các động tác về hoạt động tươngứng do đó sẽ giúp học sinh nhớ được các từ và mẫu câu một cách chủ động hơn

- Bước 1: Củng cố lại phần từ vựng về tên nhân vật, cách hỏi và trả lời về sức khỏe

- Bước 2: Cho học sinh nhìn vào sách, nghe bài hát 2 lần và vỗ tay theo nhạc.

Hello, Peter How are you?

I’m fine, thank you How are you?

Thank you, Peter I’m fine too

Let’s go to school together

How are you, Nam, Quan and Mai?