Mặt khác, như chúng ta đã biết, trong mấy năm gần đây, số lượng học sinhchọn tổ hợp xã hội trong đó có môn lịch sử làm môn thi trong kì thi trung học phổthông quốc gia tăng lên về số lượ
Trang 1MỤC LỤC
MỤC LỤC……… 1
Các chữ cái viết tắt……….2
1 Lời giới thiệu……… 3
2 Tên sáng kiến……… 6
3 Tác giả sáng kiến………6
4 Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến………6
5 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến……… 6
6 Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu………7
7 Mô tả bản chất của sáng kiến……… 7
I Nội dung của sáng kiến……… 7
1 Giải pháp, biện pháp 7
a Mục tiêu của giải pháp, biện pháp……… 7
b Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp, biện pháp………7
c Điều kiện thực hiện giải pháp, biện pháp……… 13
d Mối quan hệ giữa các giải pháp, biện pháp………13
2 Kết quả khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu……… 14
II Khả năng áp dụng của sáng kiến………15
8 Những thông tin cần được bảo mật……….15
9 Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến……….15
9.1 Tính mới và ưu điểm nổi bật của sáng kiến 15
9.1.1 Tính mới 15
9.1.2 Ưu điểm 15
10 Đánh giá lợi ích thu được……….16
10.1 Đánh giá lợi ích thu được do áp dụng sáng kiến theo ý kiến tác giả…….16
10.2 Đánh giá lợi ích thu được do áp dụng sáng kiến theo ý kiến của tổ chức, cá nhân……….17
11 Danh sách những tổ chức/cá nhân đã tham gia áp dụng thử hoặc áp dụng sáng kiến lần đầu 18
TÀI LIỆU THAM KHẢO……… 25
PHỤ LỤC……… 26
Trang 3BÁO CÁO KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU, ỨNG DỤNG SÁNG KIẾN
1 Lời giới thiệu
Hưởng ứng công cuộc đổi mới trong giáo dục ở nước ta hiện nay màtrọng tâm của đổi mới chương trình và sách giáo khoa giáo dục phổ thông, làtập trung đổi mới phương pháp dạy học, thực hiện dạy học dựa vào hoạt độngtích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh với sự tổ chức và hướng dẫn thích hợpcủa giáo viên, nhằm phát triển tư duy độc lập, góp phần hình thành phươngpháp , khả năng tự học, tự bồi dưỡng, tạo sự hứng thú và vui thích trong học tập
Để thực hiện mục tiêu và nội dung dạy học, vấn đề đổi mới phương pháp dạy học theo triết lý lấy người học làm trung tâm được đặt ra một cách bức thiết Bản chất của dạy học lấy người học làm trung tâm là phát huy cao độ tính
tự giác, tích cực, độc lập, sáng tạo của người học
Để làm được điều đó thì vấn đề đầu tiên mà người giáo viên cần nhận thức
rõ ràng là quy luật nhận thức của người học Người học là chủ thể hoạt động chiếm lĩnh tri thức, kỹ năng, kỹ xảo và thái độ chứ không phải là “cái bình chứa kiến thức” một cách thụ động
Trong thực tế hiện nay, còn nhiều học sinh học tập một cách thụ động, chưa có khả năng tự học, chỉ dựa vào những kiến thức do giáo viên truyền đạt, rồi học thuộc lòng nên khi quên một chữ đầu là quên tất cả Học sinh chỉ học bài nào biết bài đấy, cô lập nội dung của các môn, phân môn mà chưa có sự liên
hệ kiến thức với nhau vì vậy mà chưa phát triển được tư duy logic và tư duy hệ thống Sử dụng sơ đồ tư duy giúp các em giải quyết được các vấn đề trên và nâng cao hiệu quả học tập
Mặt khác, như chúng ta đã biết, trong mấy năm gần đây, số lượng học sinhchọn tổ hợp xã hội trong đó có môn lịch sử làm môn thi trong kì thi trung học phổthông quốc gia tăng lên về số lượng, với hình thức thi trắc nghiệm khách quan theo
4 cấp độ nhận thức đòi hỏi học sinh không những phải biết và hiểu khối lượng kiếnthức rộng, dàn đều ra toàn chương trình mà còn đòi hỏi các em phải có kĩ năngtổng hợp, khái quát hóa kiến thức, trên cơ sở đó tiến tới kĩ năng so sánh, nhận xét,đánh giá các vấn đề lịch sử… Thực tiễn đó đặt ra yêu cầu phải nâng cao hiệu quảhọc tập, ôn tập môn lịch sử đảm bảo cho học sinh không những chủ động lĩnh hộikiến thức, mà còn biết vận dụng kiến thức đó trong việc giải quyết một đề kiểm trahay đề thi cụ thể
Trang 4Mục đích của tôi nghiên cứu đề tài này nhằm góp phần nâng cao chấtlượng giảng dạy và ôn tập môn Lịch sử 12 ở trường THPT mà trước hết là nângcao hiệu quả ôn tập phần lịch sử thế giới từ năm 1945 đến năm 2000, hướng dẫnhọc sinh có thể hệ thống hóa kiến thức thông qua việc xây dựng sơ đồ tư duy,qua đó các em sẽ nhìn được tổng thể kiến thức một cách ngắn gọn nhưng đầy đủ,rút ngắn được thời gian ôn tập củng cố, giúp học sinh hiểu bài, nắm được kiến thức
cơ bản và nhớ lâu
Theo Nghị quyết TW khóa VIII khẳng định, đổi mới phương pháp giáodục, đào tạo khắc phục lối truyền thụ một chiều, rèn luyện, thành lập nếp tư duysáng tạo của người học Từng bước áp dụng phương pháp tiên tiến và phươngpháp hiện đại vào quá trình dạy học Và thông qua việc đưa sơ đồ tư duy vàodạy học ở trường THPT, người giáo viên phải có kĩ năng vận dụng tốt thì chấtlượng tiết dạy mới có hiệu quả cao
Như chúng ta đã biết, cùng với xu thế phát triển của thời đại như hiện
nay, đòi hỏi mỗi người phải có trình độ trí thức Do vậy, việc học tập là mộttrong những vấn đề mà Đảng và Nhà nước ta đặt lên hàng đầu Qua đó tráchnhiệm của người giáo viên càng được nâng cao
Để đánh giá một tiết dạy có hiệu quả hay không đều do kĩ năng vận dụng tốt các phương pháp giúp học sinh hiểu bài, nắm bài Chính vì vậy mà kĩ năng sử dụng sơ đồ tư duy vào dạy học Lịch sử có ý nghĩa rất lớn.Theo bản thântôi nhận thức: mục tiêu đào tạo là cái đích mà giáo dục phải đạt đến Xuất phát
từ mục tiêu đào tạo mà định ra chương trình, nội dung giáo dục và điều quan trọng là định ra phương pháp giáo dục Một phương pháp giáo dục có một sản phẩm giáo dục tương ứng Nhiệm vụ của mỗi thầy giáo, cô giáo hôm nay là phải làm thế nào để giúp cho học sinh nắm được kiến thức cơ bản của bộ môn trên cơ sở hoạt động học tập của chính các em dưới sự hướng dẫn của thầy để từ đó giáo dục cho các em tính độc lập suy nghĩ, tính sáng tạo, có đủ bản lĩnh để đi vào các lĩnh vực của cuộc sống
* Thuận lợi.
- Giáo viên và học sinh được sự quan tâm chỉ đạo của Ban giám hiệu nhà
trường, sự sát sao quan tâm của tổ nhóm chuyên môn, sự giúp đỡ tận tình củađồng nghiệp
- Thời lượng ôn tập tương đối khoa học, học sinh có đủ thời gian để chủ độnglĩnh hội kiến thức, rèn luyện các năng lực cần thiết, đặc biệt là kĩ năng làm bàitập trắc nghiệm
Trang 5- Đây là phương pháp học tập mới thoải mái, vui vẻ và sáng tạo, thú vị ….
- Đây là xu thế chung của giáo dục Việt Nam nên đựơc sự ủng hộ từ các cấp, xãhội, phụ huynh, học sinh…
- Chương trình môn lịch sử 12 có nhiều nội dung phù hợp với phương pháp dạybài mới, củng cố bài bằng sơ đồ tư duy phát huy hiệu quả cao khi giáo viên tổchức cho học sinh làm việc…
- Phương pháp sử dụng sơ đồ tư duy trong dạy bài mới, củng cố bài phù hợptâm sinh lý lứa tuổi học sinh, khắc phục được sự nhàm chán của phương phápdạy học truyền thống Vì vậy, gây hứng thú cho người học, kích thích học sinh
tư duy tích cực
* Khó khăn.
- Đây là phương pháp dạy học mới nên giáo viên và học sinh không tránh khỏilúng túng trong một số kĩ năng như sưu tầm, xử lý thông tin, vẽ, ý tưởng…
- Đòi hỏi giáo viên phải có nhiều kĩ năng khác ngoài kĩ năng sư phạm
- Năng lực học sinh không đồng đều nên đôi khi việc vẽ sơ đồ tư duy trong họctập là sự máy móc không hiệu quả
- Mặt khác, hạn chế của học sinh là chưa biết cách học, cách ghi kiến thức vào
bộ não mà chỉ học thuộc lòng, học vẹt, thuộc một cách máy móc, thuộc nhưngkhông nhớ được kiến thức trọng tâm, không nắm được “sự kiện nổi bật” trongbài học, trong tài liệu tham khảo, hoặc không biết liên tưởng, liên kết các kiếnthức có liên quan với nhau
- Với đặc thù môn học, lịch sử có nhiều nội dung kiến thức nên học sinh khôngnhớ nổi toàn bộ kiến thức, phần lớn các em chỉ học thuộc lòng hay nhớ máy móc
- Với phần lịch sử thế giới từ năm 1945 đến năm 2000, tuy khối lượng kiếnthức không quá lớn, song lại tập trung nhiều sự kiện của nhiều khu vực, nhiềuquốc gia và nhiều dân tộc trên thế giới, để đảm bảo ôn tập có hiệu quả nội dungnày không phải là dễ dàng, nhất là quá trình ôn tập phải đặt trong toàn bộ hệthống theo phân phối chương trình
- Chính vì vậy để học sinh nắm vững nội dung bài học, giáo viên phải có kĩnăng vận dụng tốt bản đồ tư duy vào dạy học lịch sử, góp phần nâng cao chấtlượng bộ môn
Trong bối cảnh thực hiện nhiệm vụ năm học 2019 - 2020, được sự phâncông của Ban giám hiệu trường THPT Liễn Sơn, tôi phụ trách giảng dạy lịch sửlớp 12A6 và lớp 12A7, ôn tập thi thpt quốc gia với tổng số 76 học sinh ở 2 lớpnêu trên, đây cũng là không gian cụ thể để tôi thực hiện quá trình tìm hiểu và
Trang 6nghiên cứu đề tài sáng kiến kinh nghiệm: “Nâng cao hiệu quả ôn tập phần Lịch sử thế giới từ năm 1945 đến năm 2000 thông qua quá trình xây dựng sơ
đồ tư duy”.
Từ yêu cầu đổi mới nội dung và phương pháp giáo dục, học tập và thi cửtrên cơ sở hoạt động tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh với sự tổ chức vàhướng dẫn thích hợp của giáo viên, nhằm phát triển tư duy độc lập, góp phần hìnhthành phương pháp , khả năng tự học, tự bồi dưỡng, tạo sự hứng thú và vui thíchtrong học tập
Từ yêu cầu nâng cao hiệu quả ôn tập lịch sử phục vụ cho kì thi trung họcphổ thông quốc gia, tôi luôn trăn trở về vấn đề làm sao để các giờ ôn tập lịch sửkhông còn nhàm chán, vừa đảm bảo phát huy tính tích cực, chủ động của họcsinh, vừa đảm bảo khái quát và giúp học sinh lĩnh hội đầy đủ kiến thức cơ bản
từ đó làm cơ sở để làm được những câu hỏi trắc nghiệm theo các cấp độ nhậnthức Từ suy nghĩ đó tôi đã cố gắng thực hiện nhiều phương pháp khác nhau,trong đó có việc hướng dẫn học sinh khái quát, hệ thống hóa kiến thức thôngqua việc xây dựng, sử dụng sơ đồ tư duy là một phương pháp mà từ thực tế ôntập tôi thấy có hiệu quả
Xuất phát từ những vấn đề trên tôi đã lựa chọn đề tài: “Nâng cao hiệu quả ôn tập phần Lịch sử thế giới từ năm 1945 đến năm 2000 thông qua quá trình xây dựng sơ đồ tư duy”, cho sáng kiến kinh nghiệm năm học 2019-2020
- Địa chỉ tác giả sáng kiến: Trường THPT Liễn Sơn – Lập Thạch – Vĩnh Phúc
- Số điện thoại: 0978308383 E-mail: langtriha.gvlienson@vinhphuc.edu.vn
4 Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến: Lăng Trí Hà
5 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến:
Phạm vi nghiên cứu trong đề tài này là một phạm vi kiến thức không quárộng thực hiện trong quá trình ôn tập lịch sử thế giới từ năm 1945 đến năm 2000,chiếm khoảng 10% tổng khối lượng kiến thức cần ôn tập theo cơ sở mà đề minhhọa năm 2019 của Bộ GD-ĐT Đề tài tập trung vào nhiệm vụ hướng dẫn học sinhbiết cách khái quát, tổng hợp kiến thức thông qua quá trình chủ động, sáng tạo và
Trang 7linh hoạt trong xây dựng sơ đồ tư duy theo đơn vị bài học trong sách giáo khoalịch sử 12.
Đối tượng nghiên cứu là học sinh lớp 12A6, 12A7, năm học 2019- 2020trường THPT Liễn Sơn, huyện Lập Thạch, tỉnh Vĩnh Phúc
6 Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu:
Tổ chức đề tài “Nâng cao hiệu quả ôn tập phần Lịch sử thế giới từ năm 1945 đến năm 2000 thông qua quá trình xây dựng sơ đồ tư duy” được
tác giả thực hiện từ tháng 9/2019 đến nay
7 Mô tả bản chất của sáng kiến:
I Nội dung của sáng kiến
1 Giải pháp, biện pháp:
a Mục tiêu của giải pháp, biện pháp
Trước thực trạng trên, để góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy, tôi xintrao đổi một số kĩ năng sử dụng bản đồ tư duy trong dạy học Lịch sử 12 nóichung và việc áp dụng cụ thể trong quá trình ôn tập lịch sử thế giới từ năm 1945đến năm 2000 nói riêng
- Giúp học sinh biết:
+ Sơ đồ tư duy là gì?
+ Cách sử dụng và ghi chép trên sơ đồ tư duy
+ Cách lập sơ đồ tư duy
- Giáo viên cần:
+ Chuẩn bị kĩ nội dung kiến thức tiết học thông qua bài soạn
+ Lựa chọn đồ dùng dạy học phù hợp với nội dung từng bài
+ Chuẩn bị hệ thống câu hỏi sao cho phát huy được tính tích cực của học sinh.+ Lựa chọn nội dung để giao cho nhóm hay cá nhân
+ Xây dựng bản đồ tư duy, tùy theo nội dung của từng bài mà lựa chọn cho phùhợp (sử dụng bản đồ tư duy để khai thác kiến thức mới hay để củng cố bài)
b Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp, biện pháp
* Sơ đồ tư duy hay còn gọi là Lược đồ tư duy, Bản đồ tư duy (Mind Map)
- Sơ đồ tư duy là hình thức ghi chép nhằm tìm tòi đào sâu, mở rộng một ýtưởng, tóm tắt những ý chính của một nội dung, hệ thống hóa một chủ đề…bằng cách kết hợp việc sử dụng hình ảnh, đường nét, màu sắc, chữ viết…Đặcbiệt đây là một sơ đồ mở, việc thiết kế sơ đồ là theo mạch tư duy của mỗi người
- Việc ghi chép thông thường theo từng hàng chữ khiến chúng ta khó hình dungtổng thể vấn đề, dẫn đến hiện tượng đọc sót ý, nhầm ý Còn sơ đồ tư duy tập
Trang 8trung rèn luyện cách xác định chủ đề rõ ràng, sau đó phát triển ý chính, ý phụmột cách logic.
Sơ đồ tư duy có ưu điểm:
- Dễ nhìn, dễ viết
+ Kích thích hứng thú học tập và khả năng sáng tạo của học sinh
+ Phát huy tối đa tiềm năng ghi nhớ của bộ não
+ Rèn luyện cách xác định chủ đề và phát triển ý chính, ý phụ một cách logic
- Sơ đồ tư duy sẽ giúp:
1 Sáng tạo hơn
2 Tiết kiệm thời gian
3 Ghi nhớ tốt hơn
4 Nhìn thấy bức tranh tổng thể
5 Phát triển nhận thức, tư duy
* Sử dụng sơ đồ tư duy trong dạy học:
+ Cho học sinh làm quen với sơ đồ tư duy bằng cách giới thiệu cho học sinhmột số “sơ đồ tư duy” cùng với dẫn dắt của giáo viên để các em định hướngnhanh hơn
+ Hướng cho học sinh có thói quen khi tư duy lôgic theo hình thức sơ đồ hoátrên sơ đồ tư duy
+ Từ một vấn đề hay chủ đề chính đưa ra các ý lớn thứ nhất, ý lớn thứ hai,thứ ba mỗi ý lớn lại có các ý nhỏ liên quan với nó, mỗi ý nhỏ lại có các ý nhỏhơn các nhánh này như “bố mẹ” rồi “con, cháu, chắt, chút, chít” các đườngnhánh có thể là đường thẳng hay đường cong
+ Cho học sinh thực hành vẽ sơ đồ tư duy trên giấy: Chọn từ khóa- tên chủ
đề hoặc hình vẽ của chủ đề chính cho vào vị trí trung tâm
+ Vẽ sơ đồ tư duy theo nhóm hoặc từng cá nhân
- Đối với giáo viên, để thiết kế một sơ đồ tư duy đối với một bài học, chúng ta
có thể thiết kế bằng bảng vẽ trên giấy, hoặc hệ thống kiến thức bằng sơ đồ trênbảng, hoặc có thể dùng phần mềm Mindmap Đối với phần mềm này giáo viên
có thể thực hiện thành một giáo án hay một bài giảng điện tử với kiến thức đượcxây dựng thành một sơ đồ, qua đó còn có thể kết hợp để trình chiếu những nộidung cần lưu ý hay những đoạn phim có liên quan được liên kết với sơ đồ Qua
đó có thể giúp học sinh hệ thống được kiến thức vừa học, khắc sâu được kiếnthức trọng tâm
Trang 9- Đối với học sinh, trước hết giáo viên phải giới thiệu một số sơ đồ tư duy chocác em làm quen, sau đó hướng các em từ từ xây dựng các sơ đồ riêng chomình Bước đầu, chỉ yêu cầu học sinh xác định được vấn đề trọng tâm, sau đó
hệ thống các kiến thức liên quan thành sơ đồ phân nhánh, rồi từ đó học sinh sẽthiết kế thành nhưng sơ đồ theo tư duy của mỗi cá nhân Có thể áp dụng dùng sơ
đồ trước hay sau khi học một bài học, với bài học mới, có thể cho học sinh xâydựng theo một nhóm, rồi dựa vào sơ đồ học sinh sẽ thảo luận, sau đó nhóm sẽtrình bày kiến thức theo hình thức thuyết trình dựa trên sơ đồ đã xây dựng, saubài học thì có thể yêu cầu học sinh tự hệ thống lại kiến thức bằng sơ đồ theocách riêng của mình Việc phối hợp linh động nhiều phương pháp trong quátrình giảng dạy, kết hợp với việc thiết lập sơ đồ tư duy để hệ thống kiến thức đãgiúp cho học sinh nắm được bài nhanh hơn và nhớ lâu hơn
* Cách ghi chép trên sơ đồ tư duy:
+ Nghĩ trước khi viết
+ Viết ngắn gọn
+ Viết có tổ chức
+ Viết lại theo ý của mình, nên chừa khoảng trống để có thể bổ sung ý (nếusau này cần)
* Điều cần tránh khi ghi chép trên sơ đồ tư duy:
+ Ghi lại nguyên cả đoạn văn dài dòng
+ Ghi chép quá nhiều ý vụn vặt không cần thiết
+ Dành quá nhiều thời gian để ghi chép
* Hướng dẫn học sinh lập sơ đồ tư duy:
Để thiết kế một SĐTD dù vẽ thủ công trên bảng, trên giấy , hay trênphần mềm Mind Map, chúng ta đều thực hiện theo thứ tự các bước sau đây:
- Bước 1: Bắt đầu từ trung tâm với hình ảnh của chủ đề, hay có thể với một
từ khóa được viết in hoa, viết đậm Một hình ảnh có thể diễn đạt được cả ngàn
từ và giúp ta sử dụng trí tưởng tượng của mình Một hình ảnh ở trung tâm sẽgiúp ta tập trung được vào chủ đề và làm cho ta hưng phấn hơn
- Bước 2: Luôn sử dụng màu sắc Bởi vì màu sắc cũng có tác dụng kích thích
não như hình ảnh
- Bước 3: Nối các nhánh chính (cấp một) đến hình ảnh trung tâm, nối các nhánh
cấp hai đến các nhánh cấp một,… bằng các đường kẻ, đường cong với màu sắckhác nhau
Trang 10- Bước 4: Mỗi từ/ảnh/ý nên đứng độc lập và được nằm trên một đường kẻ hay
đường cong
- Bước 5: Tạo ra một kiểu bản đồ riêng cho mình (Kiểu đường kẻ, màu sắc,…)
- Bước 6: Bố trí thông tin đều quanh hình ảnh trung tâm.
Minh hoạ cách vẽ sơ đồ tư duy
*Lưu ý:
• Nên chọn hướng giấy ngang để khổ giấy rộng, thuận lợi cho việc vẽ cácnhánh con
• Nên dùng các nét vẽ cong, mềm mại thay vì vẽ các đường thẳng để thu hút
sự chú ý của mắt, như vậy SĐTD sẽ lôi cuốn, hấp dẫn hơn
• Các nhánh càng ở gần trung tâm thì càng được tô đậm hơn, dày hơn
• Chú ý dùng màu sắc, đường nét hợp lý để vừa làm rõ các ý trong sơ đồđồng thời tạo sự cân đối, hài hòa cho sơ đồ
• Không ghi quá dài dòng, hoặc ghi những ý rời rạc, không cần thiết, nêndùng các từ, cụm từ một cách ngắn gọn
• Không dùng quá nhiều hình ảnh, nên chọn lọc những hình ảnh thật cần thiếtgóp phần làm rõ các ý, chủ đề
• Có thể đánh số thứ tự ở các ý chính cùng cấp
• Không đầu tư quá nhiều thời gian vào việc “làm đẹp” sơ đồ bằng vẽ, viết,
tô màu
Trang 11• Không vẽ quá chi tiết, cũng không vẽ quá sơ sài.
• Người lập sơ đồ được phép vẽ và trang trí theo cách riêng của mình
* Quy trình tổ chức hoạt động vẽ SĐTD trên lớp:
Hoạt động 1: Cho học sinh lập SĐTD theo nhóm hay cá nhân thông qua gợi ý
của giáo viên
Hoạt động 2: Học sinh hoặc đại diện của các nhóm học sinh lên báo cáo, thuyết
minh về SĐTD mà nhóm mình đã thiết lập
Hoạt động 3: Học sinh thảo luận, bổ sung, chỉnh sửa để hoàn thiện SĐTD về
kiến thức của bài học đó Giáo viên sẽ là người cố vấn, là trọng tài giúp học sinhhoàn chỉnh SĐTD, từ đó dẫn dắt đến kiến thức của bài học
Hoạt động 4: Củng cố kiến thức bằng một SĐTD mà giáo viên đã chuẩn bị sẵn
hoặc một SĐTD mà cả lớp đã tham gia chỉnh sửa hoàn chỉnh, cho học sinh lêntrình bày, thuyết
*Ví dụ 1: Xây dựng sơ đồ tư duy để khái quát kiến thức bài 4: Các nước ĐôngNam Á và Ấn Độ từ năm 1945 đến năm 2000
Trang 12*Ví dụ 2: Xây dựng sơ đồ tư duy cho bài 10: Cách mạng khoa học công nghệ và
xu thế toàn cầu hóa nửa sau thế kỉ XX
Trang 13*Ví dụ 3: Xây dựng sơ đồ tư duy cho bài 11.
c Điều kiện thực hiện giải pháp, biện pháp
- Giáo viên, học sinh có thể sử dụng sơ đồ tư duy để hệ thống hoá một vấn đề,một chủ đề, ôn tập kiến thức…
- Học sinh hoạt động nhóm thông qua sơ đồ tư duy trên lớp học, hoặc hoạt động
cá thể, ôn luyện tập ở nhà…
- Phương tiện để thiết kế sơ đồ khá đơn giản, chỉ cần giấy, bìa, bảng phụ, phấnmàu, bút chì màu, tẩy,…hoặc dùng phần mềm Mindmap, vì vậy có thể vận dụngvới bất kì điều kiện cơ sở vật chất nào của các nhà trường hiện nay Điều quantrọng là giáo viên hướng cho học sinh có thói quen lập sơ đồ tư duy trước hoặcsau khi học một bài hay một chủ đề, một chương, để giúp các em có cách sắpxếp kiến thức một cách khoa học, lôgic
- Đối với một bài học, để xây dựng được sơ đồ tư duy đảm bảo nội dung kiếnthức, có thể hệ thống kiến thức một cách đầy đủ và logic, thì giáo viên cần phảixác định được mục tiêu của bài, nêu được nội dung chính của bài đảm bảo theochuẩn kiến thức kĩ năng, qua đó hướng học sinh lưu ý trọng tâm, định hướngđược nội dung bài học cần nắm để có thể tự hệ thống lại bằng sơ đồ
d Mối quan hệ giữa các giải pháp, biện pháp.
Giáo viên vẫn thường sử dụng sơ đồ để hệ thống kiến thức cho học sinh
nhưng học sinh vẫn là người tiếp thu một cách thụ động Với việc giảng dạy bằng
sơ đồ tư duy, nhất là cho học sinh tự phát huy khả năng sáng tạo của mình bằng