Trong dạy học DH các bộ môn, tích hợp được hiểu là sự kết hợp, tổ hợp các nội dung từ các môn học, lĩnh vực học tập khác nhau Theo cách hiểu truyền thống từ trước tới nay thành một “môn
Trang 1MỤC LỤC Trang
6 Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử 2
7.1.2 Quan niệm tích hợp trong dạy học ngữ văn 3
9 Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến 15
11 Danh sách những tổ chức/cá nhân đã tham gia áp dụng có hiệu quả: 16
Trang 2BÁO CÁO KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU, ỨNG DỤNG SÁNG KIẾN
1 Lời giới thiệu
Tích hợp là một trong những quan điểm giáo dục đã trở thành xu thế trong việc xác định nội dung dạy học trong nhà trường phổ thông Cách thức dạy học này đã được nhiều nhà sư phạm áp dụng và mang lại hiệu quả tích cực trong dạy học nói chung, dạy học môn Ngữ văn nói riêng
Các truyện ngắn giai đoạn 1954-1975 là những tác phẩm xuất sắc của văn học Việt Nam hiện đại Hơn thế nữa, những tác phẩm này có vai trò quan trọng trong chương trình học và chương trình thi THPT Quốc gia Việc đầu tư nghiên cứu, vận dụng kiến thức liên môn để giảng dạy đem lại hiệu quả là việc làm thiết thực đối với giáo viên, hữu ích với học sinh
Qua quá trình giảng dạy và nghiên cứu tôi nhận thấy truyện ngắn Những đứa con trong gia đình có liên quan đến nhiều kiến thức của các môn học Lịch sử, Địa
lí, Giáo dục công dân và các vấn đề khác như: Tư tưởng Hồ Chí Minh, truyền thống văn hóa của dân tộc Đây sẽ là cơ sở thực tế để tôi nghiên cứu vấn đề khoa học này
Từ các lí do đã nêu trên đây, tôi đã nghiên cứu chuyên đề mang tên Dạy học truyện
ngắn Những đứa con trong gia đình trong chương trình Ngữ văn 12 theo hướng
tích hợp.
2 Tên sáng kiến
Dạy học truyện ngắn Những đứa con trong gia đình trong chương trình Ngữ văn 12 theo hướng tích hợp
3 Tác giả sáng kiến:
- Họ và tên: Nguyễn Hữu Thắng
- Địa chỉ: Trường THPT Nguyễn Viết Xuân, xã Đại Đồng, huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc
- Số điện thoại: 0976.676.056
- Gmail: nguyenhuuthang.gvnguyenvietxuan@vinhphuc.edu.vn
4 Chủ đầu tư sáng kiến:
- Họ và tên: Nguyễn Hữu Thắng
5 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến:
Giáo viên, học sinh trường THPT Nguyễn Viết Xuân
6 Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử:
Năm học 2017-2018
7 Mô tả bản chất của sáng kiến:
7.1 Cơ sở lí luận
7.1.1 Quan điểm chung về dạy học tích hợp
Theo từ điển Tiếng Việt: “Tích hợp là sự kết hợp những hoạt động, chương trình hoặc các thành phần khác nhau thành một khối chức năng Tích hợp có nghĩa là sự thống nhất, sự hòa hợp, sự kết hợp”.
Theo từ điển Giáo dục học: “Tích hợp là hành động liên kết các đối tượng nghiên cứu, giảng dạy, học tập của cùng một lĩnh vực hoặc vài lĩnh vực khác nhau trong cùng một kế hoạch dạy học”.
Trang 3Trong tiếng Anh, tích hợp được viết là “integration” một từ gốc Latin (integer)
có nghĩa là “whole” hay “toàn bộ, toàn thể” Có nghĩa là sự phối hợp các hoạt động
khác nhau, các thành phần khác nhau của một hệ thống để bảo đảm sự hài hòa chức năng và mục tiêu hoạt động của hệ thống ấy
Tích hợp là một khái niệm được sử dụng trong nhiều lĩnh vực Trong lĩnh vực khoa học giáo dục (GD), khái niệm tích hợp xuất hiện từ thời kì khai sáng, dùng để chỉ một quan niệm GD toàn diện con người, chống lại hiện tượng làm cho con người phát triển thiếu hài hòa, cân đối Tích hợp còn có nghĩa là thành lập một loại hình nhà trường mới, bao gồm các thuộc tính trội của các loại hình nhà trường vốn có
Trong dạy học (DH) các bộ môn, tích hợp được hiểu là sự kết hợp, tổ hợp các nội dung từ các môn học, lĩnh vực học tập khác nhau (Theo cách hiểu truyền thống từ trước tới nay) thành một “môn học” mới hoặc lồng ghép các nội dung cần thiết vào những nội dung vốn có của môn học, ví dụ: lồng ghép nội dung GD dân số, GD môi trường, GD an toàn giao thông trong các môn học Đạo đức, Tiếng Việt hay Tự nhiên
và xã hội… xây dựng môn học tích hợp từ các môn học truyền thống
Trong một số môn học, tư tưởng tích hợp được tiếp nhận với các mức độ thấp
và khác nhau như: lồng ghép - là đưa thêm nội dung cần học tương tự với môn học chính; tích hợp - là sự kết hợp tri thức của nhiều môn học tạo nên môn học mới
7.1.2 Quan điểm tích hợp trong dạy học Ngữ văn:
Thiết kế bài dạy học Ngữ văn theo quan điểm tích hợp không chỉ chú trọng nội dung kiến thức tích hợp mà cần thiết phải xây dựng một hệ thống việc làm, thao tác tương ứng nhằm tổ chức, dẫn dắt HS từng bước thực hiện để chiếm lĩnh đối tượng học tập, nội dung môn học, đồng thời hình thành và phát triển năng lực, kĩ năng tích hợp, tránh áp đặt một cách làm duy nhất Giờ học Ngữ văn theo quan điểm tích hợp phải là một giờ học hoạt động phức hợp đòi hỏi sự tích hợp các kĩ năng, năng lực liên môn để giải quyết nội dung tích hợp, chứ không phải sự tác động các hoạt động, kĩ
năng riêng rẽ lên một nội dung riêng rẽ thuộc “nội bộ phân môn”.
Ngày nay nhiều lí thuyết hiện đại về quá trình học tập đã nhấn mạnh rằng hoạt động của học sinh trước hết là học cách học Theo ý nghĩa đó, quan điểm dạy học tích hợp đòi hỏi giáo viên phải có cách dạy chú trọng phát triển ở học sinh cách thức lĩnh hội kiến thức và năng lực, phải dạy cho học sinh cách thức hành động để hình thành kiến thức và kĩ năng cho chính mình, phải có cách dạy buộc học sinh phải tự đọc, tự học để hình thành thói quen tự đọc, tự học suốt đời, coi đó cũng là một hoạt động đọc hiểu trong suốt quá trình học tập ở nhà trường
Quan điểm dạy học tích hợp hay dạy cách học, dạy tự đọc, tự học không coi nhẹ việc cung cấp tri thức cho người học Vấn đề là phải xử lí đúng đắn mối quan hệ giữa bồi dưỡng kiến thức, rèn luyện kĩ năng và hình thành, phát triển năng lực, tiềm lực cho học sinh Đây thực chất là biến quá trình truyền thụ tri thức thành quá trình học sinh tự ý thức về phương pháp chiếm lĩnh tri thức, hình thành kĩ năng Muốn vậy, chẳng những cần khắc phục khuynh hướng dạy tri thức hàn lâm thuần tuý mà còn cần khắc phục khuynh hướng rèn luyện kĩ năng theo lối kinh nghiệm chủ nghĩa, ít có khả
Trang 4năng sử dụng vào đọc hiểu văn bản, vào những tình huống có ý nghĩa đối với học sinh, coi nhẹ kiến thức, nhất là kiến thức phương pháp
Mỗi giáo viên dạy Ngữ văn cần có phương pháp dạy học phù hợp với từng bài, từng tuần, từng phân môn, từng lớp Để có những giờ dạy theo quan điểm tích hợp đạt kết quả cao, giáo viên phải biết lựa chọn các khía cạnh để tích hợp
Dựa vào thực tế tôi nhận thấy phạm vi tích hợp có thể mở rộng hướng tích hợp như sau:
* Tích hợp Văn – Lịch sử : Tích hợp mở rộng theo hướng vận dụng những kiến thức về hoàn cảnh lịch sử của từng thời kỳ, về nhân vật lịch sử để lý giải và khai thác giá trị của tác phẩm
* Tích hợp Văn – Địa lý: Tích hợp mở rộng theo hướng vận dụng kiến thức hiểu biết về các địa danh để lý giải rõ một số chi tiết hình ảnh nghệ thuật
* Tích hợp Văn – Âm nhạc: Thực tế, hầu hết các tác phẩm âm nhạc từ dân ca đến âm nhạc đương đại đều được xây dựng từ các tác phẩm ngôn từ Đã có nhiều bài thơ được phổ nhạc
* Tích hợp Văn – Mỹ thuật: Khi dạy học một tác phẩm văn chương giáo viên có thể cho học sinh vẽ tranh minh họa một cảnh hay một nhân vật mà học sinh yêu thích Giáo viên có thể so sánh bức tranh trong hội họa và bức tranh phác họa bằng ngôn từ với những điểm tương đồng và khác biệt,…
Như vậy qua nội dung phân tích ở trên, ta có thể một lần nữa khẳng định rằng giáo viên đóng một vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả giờ dạy Ngữ văn theo hướng tích hợp Chương trình và sách giáo khoa chỉ là định hướng, vấn đề đặt
ra là người dạy phải xác định được hướng tích hợp cho từng bài, từng phần cụ thể Thực tế trong khi dạy giáo viên có thể thực hiện tích hợp theo nhiều cách thức khác nhau Việc lựa chọn cách thức nào là tùy thuộc vào nội dung cụ thể của từng môn học Nhưng có thể tốt hơn nếu ta thực hiện tích hợp theo những cách thức sau:
* Tích hợp thông qua việc kiểm tra bài cũ:
Kiểm tra bài cũ là bước đầu tiên trong tiến trình tổ chức hoạt động dạy học một bài cụ thể Mục đích của hoạt động này là để kiểm tra việc học ở nhà cũng như mức
độ hiểu bài của học sinh Ngoài ra, đây cũng là hoạt động có tính chất kết nối giữa bài
đã học và bài đang học ( bài mới ) Vì vậy, việc thực hiện tích hợp trong quá trình kiểm tra bài cũ là vô cùng cần thiết và cũng khá thuận lợi
* Tích hợp thông qua việc giới thiệu bài mới
Giới thiệu bài mới là một thao tác nhỏ, chiếm một lượng thời gian không đáng
kể trong tiết dạy (và không phải bài nào, tiết dạy nào cũng cần giới thiệu vào bài một cách công phu bài bản) Tuy nhiên thao tác này lại có ý nghĩa khá lớn trong việc chuẩn bị hứng thú cho học sinh trước khi bước vào bài học Vì vậy giáo viên có thể vận dụng thao tác này để thực hiện tích hợp
* Tích hợp thông qua câu hỏi tìm hiểu bài.
Trong hoạt động dạy học Ngữ văn, hình thức hỏi – đáp đóng vai trò hết sức quan trọng, thể hiện tính tích cực, chủ động của người học cũng như vai trò chủ động
Trang 5của giáo viên Hình thức này được thực hiện trong hầu hết các bước, các hoạt động dạy – học Nếu giáo viên biết lồng ghép tích hợp thông qua hệ thống câu hỏi này thì hình thức tích hợp sẽ rất phong phú: Văn – Văn; Văn – Tiếng Việt; Văn – Tập làm văn, thì hiệu quả tích hợp sẽ được nâng cao rất nhiều
* Tích hợp thông qua phương tiện dạy học như bảng phụ, tranh ảnh
Khi dạy những văn bản có tranh minh họa, giáo viên có thể sử dụng kênh hình
để tích hợp, giúp các em cảm thụ văn học tốt hơn Đây là một yêu cầu rất quan trọng trong đổi mới phương pháp dạy học hiện nay Điều quan trọng là để thực hiện được hình thức tích hợp này đòi hỏi người dạy phải có sự chuẩn bị công phu, biết đầu tư trí tuệ, công sức và vật chất Mặt khác, nó còn phụ thuộc vào điều kiện cơ sở vật chất của từng trường
* Tích hợp thông qua nội dung tiểu tiết từng phần hay tổng kết giờ học
Đây là hình thức tích hợp thông qua lời thuyết giảng của giáo viên, vừa có ý nghĩa khái quát lại vấn đề, vừa có ý nghĩa chuyển tiếp
Giáo viên có thể tích hợp dưới dạng liên hệ, so sánh đối chiếu
* Tích hợp thông qua hệ thống bài tập ( ở lớp cũng như ở nhà )
Đây là điều kiện thuận lợi nhất để giáo viên tiến hành phương pháp tích hợp sau khi học xong một tiết học hoặc học xong một bài học, giúp học sinh nắm chắc kiến thức ấy để tích hợp trong việc rèn luyện kỹ năng: nghe, đọc, nói, viết
* Tích hợp thông qua hình thức kiểm tra.
Chương trình Ngữ văn được xây dựng theo tinh thần tích hợp, vì thế khi ôn tập
và tiến hành kiểm tra, giáo viên cần giúp học sinh nắm chắc các vấn đề:
– Các kiến thức về Văn, tiếng Việt, Tập làm văn đều cùng dựa vào cùng một hệ thông văn bản chung để khai thác và hình thành Khi học ôn cần liên hệ và gắn các kiến thức của mỗi phân môn với các văn bản chung trong sách giáo khoa
– Do yêu cầu đổi mới kiểm tra đánh giá, bài kiểm tra áp dụng 1 phần thi đọc hiểu kết hợp với tự luận Phần đọc hiểu sẽ kiểm tra một cách tổng hợp trên diện rộng các kiến thức đã học Vì thế, khi hướng dẫn học sinh ôn tập giáo viên cần lưu ý học sinh không nên học tủ, học lệch mà phải học toàn diện, đầy đủ Cấu trúc của một bài kiểm tra thường có 2 phần
– Phần I ( đọc hiểu ) Phần này chiếm 30 % số điểm, nhằm kiểm tra các kiến thức
về đọc – hiểu và tiếng Việt
– Phần II ( tự luận ) phần này chiếm 70 % số điểm nhằm kiểm tra kiến thức và
kỹ năng Tập làm văn qua một hay nhiều bài văn
* Tích hợp với các vấn đề xã hội
Bài học thường được gắn với đời sống xã hội Sự tích hợp này rất tự nhiên vì văn học xuất phát từ cuộc sống xã hội và trở về với cuộc sống Dạy văn là dạy từ cuộc đời, qua cuộc đời và cho cuộc đời
Tóm lại, quan điểm tích hợp trong dạy học văn cần được hiểu toàn diện và phải được quán triệt trong toàn bộ các phân môn từ Đọc văn, Tiếng Việt đến Làm văn; quán triệt trong mọi khâu của quá trình dạy học
Trang 67.2 Cơ sở thực tiễn
Trong thực tế giảng dạy, tôi nhận thấy phương pháp giảng dạy truyền thống giữa các phân môn chưa có sự liên kết chặt chẽ với nhau vì tách rời từng phương diện kiến thức Bản thân học sinh chưa chủ động tìm hiểu các vấn đề nên hiệu quả giáo dục chưa cao
Chính vì lẽ đó, dạy học theo quan điểm tích hợp là một xu hướng tất yếu của dạy học hiện đại, là biện pháp để tích cực hoá hoạt động nhận thức của học sinh Học sinh được rèn luyện thói quen tư duy, nhận thức vấn đề một cách có hệ thống và lôgic Qua đó học sinh cũng thấy được mối quan hệ biện chứng giữa các kiến thức được học trong chương trình, vận dụng các kiến thức lí thuyết và các kĩ năng thực hành, đưa được những kiến thức về văn, tiếng Việt vào quá trình tạo lập văn bản một cách hiệu quả
Đây là quan điểm tích hợp mở rộng kiến thức trong bài học với các kiến thức của các bộ môn khác, các ngành khoa học, nghệ thuật khác, cũng như các kiến thức đời sống mà học sinh tích lũy được từ cuộc sống cộng đồng, qua đó làm giàu thêm vốn hiểu biết và phát triển nhân cách cho học sinh
7.3 Các biện pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề
Thực tế cho thấy, áp dụng hình thức này, học sinh tỏ ra rất hào hứng với nội dung bài học, vốn kiến thức tổng hợp của học sinh được bổ sung nhẹ nhàng, tự nhiên nhưng rất hiệu quả Mặt khác, các kiến thức liên ngành thông qua hình thức tích hợp này còn giúp học sinh có thêm căn cứ, cơ sở để hiểu rõ hơn nội dung, ý nghĩa của văn bản
Bước 1: Chuẩn bị: Học sinh chuẩn bị một số vấn đề sau:
- Vấn đề 1: Những điều cơ bản về tác giả Nguyễn Thi
- Vấn đề 2: Kể tên và giới thiệu một số tấm gương yêu nước trong cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ là người dân Nam Bộ
Bước 2: Giáo viên giảng dạy theo phân phối chương trình Trong quá trình giảng dạy,
giáo viên sử dụng các phương pháp dạy học tích cực và tích hợp các kiến thức liên môn
Trình tự thể hiện trong giáo án như sau:
Trang 7GIÁO ÁN DẠY HỌC TRUYỆN NGẮN NHỮNG ĐỨA CON TRONG GIA ĐÌNH
TRONG CHƯƠNG TRÌNH NGỮ VĂN 12 THEO HƯỚNG TÍCH HỢP
Ngày soạn: 15 /10/2018
Ngày giảng: 25/1/2019
Lớp: 12A2
Tiết 67- 68: Đọc văn
NHỮNG ĐỨA CON TRONG GIA ĐÌNH Nguyễn Thi
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
1 Kiến thức
Giúp học sinh:
- Hiểu được hiện thực đau thương, sự hi sinh gian khổ nhưng rất đỗi anh dũng, kiên cường, buất khuất của nhân dân miền Nam trong những năm chống Mĩ cứu nước
- Cảm nhận được vẻ đẹp tâm hồn của người dân Nam Bộ: lòng yêu nước, căm thù giặc, tình cảm gia đình là sức mạnh tinh thần to lớn trong cuộc chống Mĩ cứu nước
- Nắm được những nét đặc sắc về nghệ thuật : Nghệ thuật trần thuật đặc sắc; khắc hoạ tính cách và miêu tả tâm lí sắc sảo; ngôn ngữ phong phú, góc cạnh, giàu giá trị tạo hình và đậm chất Nam Bộ
2 Kĩ năng
- Rèn kĩ năng đọc- hiểu văn bản
- Kĩ năng phân tích, tổng hợp
3 Thái độ
- Biết ơn, trân trọng sự hi sinh của các chiến sĩ cách mạng
- Biết được trách nhiệm của người thanh niên trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc
- Bồi dưỡng lòng yêu nước và tinh thần dân tộc
II PHƯƠNG TIỆN THỰC HIỆN:
SGK, Sách giáo viên, tài liệu tham khảo và thiết kế bài dạy
III CÁCH THỨC TIẾN HÀNH:
Giáo viên gợi ý, nêu câu hỏi, hướng dẫn học sinh thảo luận và trả lời
IV TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
1.Ổn định tổ chức:
2 Kiểm tra bài cũ:
- Hình tượng rừng xà nu được xây dựng như một biểu tượng của cuộc sống đau thương nhưng kiên cường và anh dũng như thế nào?
- Hình tượng Tnú-nhân vật trung tâm của tác phẩm được xây dựng như thế nào?
Trang 83 Bài mới
* Hoạt động 1: Tổ chức tìm hiểu
chung
I TÌM HIỂU CHUNG:
- Thao tác 1: Tìm hiểu tác giả
+ GV yêu cầu HS phát biểu vấn đề
1: giới thiệu những nét chính về cuộc
đời Nguyễn Thi
+ GV: Nhận xét, bổ sung và khắc sâu
một số ý cơ bản
+ GV: Giới thiệu những sáng tác và
nêu đặc điểm phong cách, đặc biệt là
thế giới nhân vật của nhà văn
+ GV nhận xét, bổ sung và khắc sâu
một số ý cơ bản
1 Tác giả
a Cuộc đời:
- Nguyễn Thi (1928- 1968)
- Tên khai sinh là Nguyễn Hoàng Ca, quê ở Hải Hậu - Nam Định
- Nguyễn Thi sinh ra trong một gia đình nghèo,
mồ côi cha từ năm 10 tuổi, mẹ đi bước nữa nên vất vả, tủi cực từ nhỏ
- Năm 1943, Nguyễn Thi theo người anh vào Sài Gòn
- Năm 1945, tham gia cách mạng
- Năm 1954, tập kết ra Bắc
- Năm 1962, trở lại chiến trường miền Nam
- Hi sinh ở mặt trận Sài Gòn trong cuộc tổng tiến công và nổi dậy Mậu thân 1968
b Sự ngiệp sáng tác:
- Nguyễn Thi còn có bút danh khác là Nguyễn Ngọc Tấn
- Sáng tác của Nguyễn Thi gồm nhiều thể loại: bút kí, truyện ngắn, tiểu thuyết
- Ông được tặng giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật năm 2000
- Tư tưởng và phong cách nghệ thuật:
+ Nguyễn Thi gắn bó với nhân dân miền Nam và thực sự xứng đáng với danh hiệu: Nhà văn của người dân Nam Bộ
+ Nhân vật của Nguyễn Thi có cá tính riêng nhưng tất cả đều có những đặc điểm chung "rất Nguyễn Thi"
+ Họ là những con người yêu nước mãnh liệt, thủy chung đến cùng với Tổ quốc, căm thù bọn xâm lược, vô cùng gan góc và tinh thần chiến đấu rất cao - những con người dường như sinh ra
để đánh giặc
+ Họ thể hiện được tính chất Nam bộ: thẳng thắn, bộc trực, lạc quan, yêu đời, giàu tình nghĩa
Trang 9Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt
- Thao tác 2: Tìm hiểu Tác phẩm
Những đứa con trong gia đình.
+ GV: Yêu cầu HS giới thiệu khái
quát về Những đứa con trong gia
đình của Nguyễn Thi.
+ GV: Yêu cầu HS tóm tắt đoạn trích
Những đứa con trong gia đình của
Nguyễn Thi
2 Tác phẩm Những đứa con trong gia đình:
a Xuất xứ:
Tác phẩm được viết ngay trong những ngày chiến đấu ác liệt khi ông công tác với tư cách là
một nhà văn - chiến sĩ ở Tạp chí Văn nghệ Quân giải phóng (tháng 2 năm 1966) Sau được in trong Truyện và kí, NXB Văn học Giải phóng,
1978
b Tóm tắt tác phẩm:
Những hồi ức của Việt trong lần tỉnh dậy thứ tư:
- Cảm thấy cô đơn, sợ ma cụt đầu, muốn bò tìm nơi súng nổ để về với đồng đội
- Nhớ lại chuyện hai chị em giành nhau đi
bộ đội, bàn bạc việc nhà đêm trước ngày nhập ngũ
- Sáng hôm sau đó, hai chị em khiêng bàn thờ mẹ gửi sang nhà chú Năm để lên đường
* Hoạt động 2: Tổ chức đọc- hiểu
văn bản
II ĐỌC- HIỂU VĂN BẢN:
- Thao tác 1: Tìm hiểu nghệ thuật kể
chuyện của tác giả
+ GV nêu vấn đề: Tác giả đặt điểm
nhìn trần thuật vào nhân vật nào?
Trong tình huống nào của nhân vật?
+ GV: Cách trần thụât như vậy có tác
dụng gì trong việc khắc hoạ tính cách
nhân vật và chủ đề của truyện?
+ HS thảo luận và phân tích
+ GV theo dõi, nhận xét góp ý và
chốt lại
+ GV: Nêu thêm ví dụ:
o Khi Việt tỉnh dậy lần thứ hai:
Hai mắt không thấy gì, chỉ cảm
thấy hơi gió lạnh ùa trên má, nghe
1 Nghệ thuật kể chuyện:
- Đặt điểm nhìn trần thuât vào nhân vật Việt, kể qua dòng hồi tưởng miên man đứt nối khi Việt bị trọng thương nằm ở lại chiến trường
- Tác dụng:
+ Đem đến màu sẳc trữ tình đậm đà, tự nhiên và tạo điều kiện cho tác giả thâm nhập sâu vào thế giới nội tâm nhân vật để dẫn dắt câu chuyện + Diễn biến câu chuyện rất linh hoạt, không phụ thuộc vào trật tự thời gian và không gian: Từ hiện thực chiến trường hồi tưởng quá khứ gần
xa từ chuyện này chuyển sang chuyện khác rất tự nhiên
Trang 10Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt
tiếng ếch nhái râm rang nhớ
những đêm soi ếch trên đồng chú
Năm sang lấy vài con để nhậu
cuốn gia phả gia đình do chú Năm
viết Việt ngất đi lần nữa
o Khi tỉnh dậy lần thứ ba:
Khi nghe tiếng trực thăng trên đầu
và tiếng súng nổ ở phía xa nhận ra
là ban ngày vì đã ngửi thấy mùi nắng
và nghe tiếng chim cu rừng nhớ
hồi ở quê nhà thường lấy ná thun đi
bắn chim nhớ về người mẹ giàu
lòng vị tha, hết lòng vì chồng con,
nén nỗi đau thương để nuôi dạy con
- Thao tác 2: Tìm hiểu Truyền thống
một của gia đình Nam Bộ
+ GV: Tác phẩm kể chuyện một gia
đình nông dân Nam Bộ, truyền thống
nào đã gắn bó những con người trong
gia đình với nhau?
+ HS làm việc cá nhân và phát biểu
GV: Tích hợp Ngữ văn 11:
Truyền thống yêu nước của người
dân Nam Bộ luôn ngời sáng và đi vào
văn học với vẻ đẹp bi tráng Tiêu
biểu là hình tượng người nông dân
nghĩa sĩ trong tác phẩm Văn tế nghĩa
sĩ Cần Giuộc Họ là những người
nông dân quanh năm chân lấm tay
bùn, hiền lành, chất phác và yêu
chuộng hòa bình Nhưng khi có giặc
ngoại xâm, họ đã sẵn sàng đứng lên
trở thành người anh hùng bảo vệ đất
nước
+ GV: Nhân vật chú Năm có vị trí
nào trong gia đình và có vai trò gì
2 Truyền thống của một gia đình Nam Bộ:
a Đặc điểm chung của các thành viên trong gia đình:
- Có truyền thống yêu nước và căm thù giặc sâu sắc
- Gan góc, dũng cảm, khao khát được chiến đấu giết giặc
- Giàu tình nghĩa, thuỷ chung son sắt với quê hương và cách mạng
`b Đặc điểm tính cách riêng:
* Nhân vật chú Năm:
- Người thân lớn tuổi duy nhất còn lại trong gia đình, từng bôn ba khắp nơi, cưu mang các cháu khi ba mẹ Việt, Chiến hi sinh