SKKN hệ thống các bài tập phát triển sức bật nhằm nâng cao thành tích môn nhảy cao kiểu nằm nghiêng cho hs lớp 10 trường THPT triệu thái

Lời giới thiệu:Như chúng ta đã biết vốn quý nhất của con người là sức khỏe, mà muốn có được sức khỏe thì đòi hỏi chúng ta phải thường xuyên tập luyện thể dục thể thao và giáo dục thể chấ

SỞ GD – ĐT VĨNH PHÚC TRƯỜNG THPT NGÔ NGIA TỰ

BÁO CÁO KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU, ỨNG DỤNG SÁNG KIẾN

Tên sáng kiến: “ Hệ thống các bài tập phát triển sức bật nhằm nâng cao thành tích môn nhảy cao kiểu nằm nghiêng cho hs lớp 10 trường THPT

Triệu Thái”

Tác giả sáng kiến: Nguyễn Minh Tuân

Mã sáng kiến:

MỤC LỤC

Trang

6 Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu tiên hoặc áp dụng thử 5

11 Danh sách cá nhân tham gia áp dụng thử sáng kiến kinh nghiệm 18

1 Lời giới thiệu:

Như chúng ta đã biết vốn quý nhất của con người là sức khỏe, mà muốn có được sức khỏe thì đòi hỏi chúng ta phải thường xuyên tập luyện thể dục thể thao

và giáo dục thể chất là một trong những nội dung giáo dục quan trọng của nhà trường nhằm đào tạo thế hệ trẻ Việt Nam phát triển về trí tuệ, cường tráng về thể chất, phong phú về tinh thần và trong sáng về đạo đức Mục tiêu của giáo dục thể chất là phát triển toàn diện các tố chất thể lực, hình thể, nâng cao sức khoẻ, phát triển các thành tích thể thao đồng thời góp phần hình thành nhân cách cho học sinh các cấp

Mục đích của giáo dục thể chất là bồi dưỡng thế hệ trẻ trở thành những người phát triển toàn diện, có sức khỏe dồi dào, thể chất cường tráng, có dũng khí kiên cường để kế tục sự nghiệp cách mạng của Đảng một cách đắc lực và sống một cuộc sống tươi vui lành mạnh Học và tập luyện TDTT để giúp cho con người khỏe cả về thể chất lẫn tinh thần, có khả năng lao động trí óc, lao động chân tay, sáng tạo trong sản xuất, học tập và mưu trí dũng cảm trong chiến đấu để bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ sự nghiệp cách mạng của Đảng, Bác Hồ và nhân dân đã dầy công xây đắp

Ngày nay trong hệ thống giáo dục thể chất ở nước ta, các môn điền kinh có một vi trí rất quan trọng, nó góp phần tích cực vào việc rèn luyện sức khỏe cho học sinh Với điền kinh chúng ta biết nó được mệnh danh là môn thể thao “Nữ hoàng” trên võ đài Olympic và là nội dung cơ bản trong các kỳ đại hội thể thao

ở các cấp Chính vì vậy điền kinh được phổ biến rộng khắp trong quần chúng nhân dân, trong các chương trình phổ thông và là nội dung chính nhằm phát triển tố chất thể lực chung

Trong sự nghiệp đổi mới do Đảng ta khởi xướng và lãnh đạo nhằm mục tiêu dân giầu, nước mạnh, xã hội công bằng và văn minh Thì yếu tố con người luôn luôn chiếm vi trí quan trọng hàng đầu Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: “ Muốn có chủ nghĩa xã hội phải có con người xã hội chủ nghĩa” Trong hình mẫu

và phẩm chất con người, sức khoẻ và thể chất chiếm một vị trí đáng cần thiết để đáp ứng yêu cầu xây dựng và bảo vệ tổ quốc Do đó thể dục thể thao là một bộ phận của nền giáo dục xã hội chủ nghĩa, nó tổng hợp các phương tiện, phương pháp nhằm con người phát triển toàn diện, hài hoà, đặc biệt hoạt động thể dục thể thao là một trong những hình thức cơ bản, chuẩn bị thể lực phục vụ cho lao động và các hoạt động khác

Vì thế mỗi quốc gia đều chú trọng đến công tác thể dục thể thao và đưa nền TDTT nước mình lên đỉnh cao nhất cũng như giữ vững và phát triển những môn TDTT manh tính bản sắc dân tộc Kinh nghiệm của các nước phát triển cho thấy rằng : “ Truyền thống dân tộc là một trong những động lực thúc đẩy sự phát triển của đất nước.” TDTT là một lĩnh vực của nền văn hoá vì vậy nó cũng mang tính dân tộc đậm nét, ở Việt Nam cũng đã trải qua hàng nghìn năm các môn thể

thao dân tộc như : Vật, đua thuyền, đánh đu, vẫn tồn tại và trở thành một nội dung hấp dẫn trong các dịp lễ hội dân tộc

Trong công tác ngoại giao TDTT có chức năng là nhịp cầu nối giao lưu, nối tình hữu nghị và thắt chặt tình đoàn kết giữa các dân tộc, các quốc gia trên thế giới Thông qua thi đấu thể thao các quốc gia trên thế giới có sự trao đổi tiếp thu tinh hoa của nhau , qua đó tìm hiểu học tập, giúp đỡ lấn nhau đưa thế giới vào cuộc sống hoà bình đầy tình hữu nghị

Ngày nay đất nước ta đang đi trên con đường công nghiệp hoa, hiện đại hoávới khẩu hiệu: “ Khoẻ để xây dựng và bảo vệ tổ quốc” Hiểu được ý nghĩa tác dụng của việc tập luyện TDTT đã đem lại sức khoẻ cho con người, hoàn thiện về thể chất cho nhân dân lao động, có thể nói sức khoẻ con người là một yếu tố hợp thành quan trọng của lực lượng sản xuất, có sức khoẻ mới có lao động, có lao động mới có sự sáng tạo sản xuất ra của cải vật chất, đất nước mạnh cùng với sự lớn mạnh của nhiều ngành trong cả nước TDTT ngày nay được phát triển cả về bề rộng lẫn chiều sâu

Điền kinh là môn thể thao cơ bản nó chiếm vị trí quan trọng trong chương trình thi đấu của các đại hội Olympíc Quốc tế và trong đời sống thể thao của nhân loại, điền kinh được phát triển cùng với sự ra đời của xã hội loài người Ngay từ những ngày đầu tiên xuất hiện xã hội loài người, các bài tập điền kinh

đã được loài người sử dụng từ thời cổ Hy Lạp Song lịch sử phát triển của nó được ghi nhận trong cuộc thi đấu chính thức từ năm 776 trước công nguyên, cùng với sự phát triển của xã hội loài người, từ những hoạt động trong lao động sản xuất tạo ra những kỹ năng, kỹ sảo, để tự vệ, để chiến đấu và phòng chống thiên tai, dần dần hình thành các trò chơi vận động, các cuộc thi đấu và nó thu hút mọi người tham gia tập luyện, chính vì thế mà điền kinh được coi là một trong những nội dung chính và không thể thiếu được trong các kỳ thi đấu của thế vận hội Olympíc, giải thế giới châu lục và quốc gia Nội dung điền kinh không chỉ các môn thi đấu mà nó có ý nghĩa tập luyện, do đó điền kinh là một trong những môn thể thao có vị trí quan trọng trong hệ thống giáo dục thể chất, đồng thời là môn học chủ yếu đối với học sinh ở cảc trường trung học, cao đẳng, đại học…

Trong cuộc sống hiện nay, vị trí công tác TDTT trong nhà trường càng được xác định theo đúng tầm quan trọng của nó Thông qua giáo dục trong bộ môn thể dục, bồi dưỡng cho học sinh những đức tính dũng cảm, giúp học sinh biết được kĩ năng cơ bản để tập luyện giữ gìn sức khỏe, nâng cao thể lực, góp phần rèn luyện nếp sống lành mạnh, tác phong nhanh nhẹn, kỉ luật, thói quen tự giác tập luyện thể dục thể thao, giữ gìn vệ sinh Có sự tăng tiến về thể lực, thi đạt tiêu chuẩn rèn luyện thân thể và thể hiện khả năng của bản thân về thể dục thể thao, biết vận dụng những điều đã học vào nếp sinh hoạt ở trong và ngoài nhà trường, góp phần chuẩn bị cho thế hệ trẻ có nếp sống, tác phong công nghiệp

Trong giáo dục thể chất, điền kinh là nội dung cơ bản, là nền tảng để phát triển các tố chất thể lực cơ sở cho các môn thể thao khác Trong đó nhảy cao là một nội dung cơ bản để phát triển các tố chất thể lực Trước yêu cầu này đòi hỏi giáo viên lên lớp phải có những phương pháp giảng dạy, những bài tập hợp lí phù hợp với sách giáo khoa, phù hợp với lứa tuổi và đặc biệt là phát triển thành tích môn nhảy cao

Trường tôi nền tảng thể lực của học sinh vẫn còn hạn chế Đặc biệt thành tích môn nhảy cao của học sinh còn thấp so với thành tích của các trường trong huyện và của tỉnh

2 Tên sáng kiến:

“ Hệ thống các bài tập phát triển sức bật nhằm nâng cao thành tích môn nhảy cao kiểu nằm nghiêng cho hs lớp 10 trường THPT Triệu Thái”

3 Tác giả sáng kiến:

- Họ và tên: Nguyễn Minh Tuân

- Địa chỉ sáng tác: Trường THPT Ngô Gia Tự -Lập Thạch -Vĩnh Phúc

- Số điện thoại: 0985049912

- E_mail: nguyenminhtuan.gvtrieuthai@vinhphuc.edu.vn

4 Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến:

- Nguyễn Minh Tuân trường THPT Ngô Gia Tự- Lập Thạch- Vĩnh Phúc

5 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Học sinh lớp 10 các trường THPT

-Huấn luyện các đội tuyển điền kinh tham gia các giải thi đấu

6 Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử: 10/12/2019.

7 Mô tả bản chất của sáng kiến:

- Về nội dung của sáng kiến:

7.1 CƠ SỞ LÝ LUẬN

Tập luyện nhảy cao có ý nghĩa rất lớn trong công tác giáo dục và bồi dưỡng học sinh trong nhà trường Qua đó nhằm hình thành các phẩm chất ý chí và đạo đức của con người mới góp phần giáo dục và nâng cao trí tuệ, giáo dục lao động và giáo dục thẩm mỹ cho các em

Nhảy cao là hoạt động phức tạp được thực hiện liên tục bắt đầu từ chạy

đà cho đến lúc kết thúc là vượt qua xà rơi xuống đất Thành tích nhảy cao phụ thuộc vào kỹ thuật và sức bật của người nhảy Về kỹ thuật các yếu tố quyết

định thành tích nhảy cao là: Tốc độ ban đầu ( tốc độ tổng hợp của chạy đà và

giậm nhảy ), góc độ bay và tư thế qua xà của người nhảy.

- Nếu chúng ta tập luyện kỹ thuật nhảy cao kiểu “nằm nghiêng” cho học sinh THPT một cách đầy đủ, chính xác, một cách khoa học và đồng thời khắc phục được những sai lầm thường mắc, đưa ra các biện pháp thích hợp, khả thi

thì chắc chắn rằng chất lượng học tập của bộ môn điền kinh nói chung và

môn nhảy cao kiểu nằm nghiêng nói riêng sẽ được nâng lên

7.2 THỰC TRẠNG BAN ĐẦU:

a- Tình hình nhà trường.

Ngày đầu về trường mới, cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học còn thiếu, chưa đồng bộ Song những năm qua, nhà trường đã khắc phục những khó khăn từng bước phấn đấu Mở rộng quy mô, nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện đẩy mạnh các hoạt động giáo dục, làm tốt công tác xã hội hoá giáo dục

b- Thực trạng ban đầu :

Năm học 2019 - 2020 nhà trường có 15 lớp với tổng số 600 học sinh trong

đó học sinh lớp 10 là 160 học sinh Cụ thể như sau :

- lớp 10 A1: có 35 hs

- lớp 10 A2: có 42hs

- lớp 10 A3: có 40 hs

- lớp 10 A4: có 43hs

Qua thời gian giảng dạy bộ môn thể dục ở trường, tôi nhận thấy sự phát triển thể lực nói chung và sức bật nói riêng của các em học sinh còn nhiều mặt hạn chế dẫn đến kết quả của bộ môn chưa thực sự cao

c- Nguyên nhân của thực trạng trên:

* Đối với giáo viên

- Do bước đầu tiếp cận với đối tượng học sinh nên chưa thực sự hiểu được khả năng tiếp thu được phương pháp học và hoàn cảnh của học sinh

- Do phương pháp của giáo viên chưa phù hợp với học sinh, sự kết hợp giữa các phương pháp giảng dạy chưa thực sự được mềm dẻo, linh hoạt, khoa học

* Đối với học sinh :

Do đặc thù bộ môn hoạt động ở ngoài trời, học sinh chưa có ý thức tự giác tích cực, chủ động trong quá trình lập luyện ở nhà trường và gia đình

- Tình trạng sức khoẻ của học sinh còn chưa tốt để phát huy hết tính năng, yêu cầu của bộ môn

- Điều kiện học về thời gian của các em học sinh ở gia đình còn rất hạn hẹp, do tình hình kinh tế trên địa bàn còn nhiều khó khăn

7.3 CƠ SỞ THỰC TIỄN:

Để nâng cao sức bật của học sinh cần thực hiện các yêu cầu sau :

A/ PHẦN MỞ ĐẦU :

A.1/ Khởi động chung :

Thường chúng ta cho học sinh chạy một vòng nhẹ nhàng quanh sân trường

để các em làm nóng cơ thể

- Cho học sinh xoay các khớp: Cổ tay, cổ chân,khuỷu tay, cánh tay, hông, gối, ép ngang, ép dọc, các động tác căng cơ tay, căng cơ chân; các động tác lườn, động tác bụng, và một số động tác khác ( Mỗi động tác 2 x 8 nhịp )

- Đội hình khởi động nên thay đổi để tạo sự hứng thú cho các em

A.2/ Khởi động chuyên môn :

- Chạy bước nhỏ, chạy nâng cao đùi, chạy tăng tốc

- Đứng tại chỗ tập động tác đánh tay

- Một số động tác đá lăng trước – sau – sang ngang

- Đi 1,3,5,7 bước giậm nhảy đá lăng

- Cho một số trò chơi vui tươi và bổ ích nhằm giúp các em hưng phấn hơn như trò chơi : Người cuối cùng, Hoàng Anh- Hoàng Yến, , kết bạn , chạy tiếp sức, người thừa thứ 3, lò cò tiếp sức, lò cò chọi gà, gà đuổi cóc, nhảy vượt rào tiếp sức, nhảy cừu,

Một số bài tập bổ trợ kỹ thuật và phát triển thể lực :

a/ Các động tác kéo dài cơ chân :

+ Nén trước, nén nghiêng, yêu cầu hai chân thẳng, bàn chân móc lại, người

ép sát đùi

+ Xoạc dọc, xoạc ngang Yêu cầu người thẳng, chân thẳng, mông cáng sát đất càng tốt

+ Ngồi duỗi thẳng chân vặn người Yêu cầu hai chân dang thật rộng, người

ép sát đùi, vặn được càng nhiều càng tốt

+ Đá trước, đá quay Yêu cầu người luôn luôn giữ thẳng, hai chân cũng thẳng, bàn chân móc lại, gót chân chống đỡ không rời đất

+ Đánh lăng trước sau, đánh lăng sang ngang Yêu cầu người và chân chống đỡ thẳng, chân đánh lăng thả lỏng, đánh cao, hông chuyển động theo

b/ Các động tác phát triển tính linh hoạt của hông :

+ Đứng tại chỗ quay hông ( đầu cố định )

+ Đứng tại chỗ quay chân từ trước ra sau, từ sau ra trước Yêu cầu chân thẳng, nhấc càng cao, quay càng rộng càng tốt

+ Nằm ngửa quay vặn chân, nằm ngửa đưa người lên cao quay chân, nằm ngửa đánh chân trước sau Yêu cầu vận tốc nhanh, biên độ lớn

c/ Các động tác phát triển sức bật :

+ Đứng chân trên chân dưới nhảy lên cao, yêu cầu khi nhảy lưng luôn luôn thẳng, người không gặp về trước

+ Ngồi xổm một chân duỗi thẳng, nhảy lên cao Yêu cầu nhảy lên nhanh + Chạy lấy đà giậm nhảy chân đánh lăng đá vật trên cao

+ Nhảy cóc, nhảy dây

+ Cầm vật nặng hoặc đặt vật nặng trên vai dún nhảy, đứng lên ngồi xuống nhảy lên cao

d/ Các động tác khác :

+ Chạy lấy đà giậm nhảy vai, tay chạm bóng ( mục đích tập động tác nhấc vai và đánh tay )

+ Chạy lấy đà giậm nhảy đầu gối chạm bóng Đứng tại chỗ đặt vật nặng lên đùi nhấc cao chân Mục đích tập đánh cao đùi

B/ Phần cơ bản :

a Cơ sở nguyên lý kỹ thuật :

- Chúng ta đã biết trong nhảy cao gồm có 4 giai đoạn: Chạy đà, giậm nhảy, trên không, tiếp đất Trong 4 giai đoạn nêu trên thi giai đoạn giậm nhảy là quan trọng nhất nó quyết định đến thành tích của học sinh, giậm nhảy càng tốt thì thành tích càng cao và trong nhảy cao kiểu “ nằm nghiêng” người ta phải tăng cường giai đoạn bay của cơ thể ở trên không, bằng sự nổ lực của cơ thể để vượt chướng ngại vật( xà nhảy) Vậy ngay từ đầu khi học kỹ thuật này nếu người tập không nắm vững được nguyên lý kỹ thuật và định hình các động tác thì dễ mắc phải những sai sót

b Các thông số biểu diễn động lực trong kỹ thuật nhảy cao kiểu nằm

nghiêng :

Qua các cuộc khảo sát, đánh giá thành tích của một số học sinh giỏi môn điền kinh, người ta sát định các thông số kỹ thuật sau :

Các thông số biểu diễn kỹ thuật nhảy cao kiểu “Nằm nghiêng”:

T

Thời gian giậm nhảy 0,18 (s) - 0,2 (s)

8

Góc độ bay trộng tâm cơ thể 630 - 650

Tốc độ chạy đà nước cuối cùng 7 - 7,5m/s (nam); 5,8 - 6,5m/s (nữ)

Qua các thông số động lực và nguyên lý kỹ thuật ta thấy : Lực tác động lớn hoặc tốc độ thực hiện động tác là những yếu tố cơ bản giúp người học đạt thành tích cao, đồng thời nó củng là cơ sở để người học tiếp thu và hoàn thiện kỹ thuật tác động một cách nhanh nhất

* Giải pháp :

Kỹ thuật trong nhảy cao gồm bốn giai đoạn :

1/ Giai đoạn chạy đà

2/ Giai đoạn giậm nhảy

3/ Giai đoạn trên không

4/ Giai đoạn tiếp đất

*/ Giai đoạn chạy đà :

Chạy đà nhằm tạo ra tốc độ giúp cho giậm nhảy thuận lợi và hiệu quả cao Đối với học sinh THPT, cự li chạy đà thường dài khoảng 8 đến 15 bước đà Góc

độ chạy đà chếch với xà khoảng 25 – 40 độ Giậm nhảy bằng chân nào thì chạy

đá phía bên đó theo chiều nhìn vào xà

Một số sai lầm thường mắc và cách sửa :

- Sai : + Chạy đà bị giảm dần tốc độ hoặc rối loạn đà do tâm lí sợ lỡ đà + Đặt chân không đúng điểm giậm nhảy và chủ động ngả thân trên ra sau ở bước đà cuối

+ Đặt chân giậm vào điểm giậm nhảy bằng cả bàn chân hoặc nửa trước bàn chân do bước đà cuối thực hiện chậm, ngắn quá hoặc sai đà

- Cách sửa : + Đo lại đà và tập chạy đà nhiều lần để điều chỉnh đà

+ Tập lại động tác vào điểm giậm nhảy

+ Di chuyển một, ba, năm bước đặt chân vào điểm giậm nhảy

*/ Giai đoạn giậm nhảy :

Bàn chân giậm nhảy ở bước đà cuối cùng tiếp đất bằng gót Sau đó nhanh chóng chuyển sang cả bàn, tiếp theo chùn gối để tạo thế co cơ khi giậm nhảy

Phối hợp với chân giậm nhảy khi đạp đất, chân lăng đá mạnh từ sau- ra trước – lên cao, hai tay đánh từ sau – ra trước – lên cao hướng khuỷu tay sang hai bên và dừng đột ngột ở độ cao ngang vai để tạo một lực nâng cơ thể lên cao

Một số sai lầm thường mắc và cách sửa :

- Sai : + Giậm nhảy gần hoặc xa xà quá, chân giậm nhảy làm việc không tích cực

+ Góc độ giậm nhảy lớn hoặc nhỏ quá

+ Giậm nhảy không hết sức do sức yếu hoặc đà chưa tốt

- Cách sửa : + Đo và chỉnh lại cự li, hướng (góc) chạy đà và điểm giậm nhảy + Tập đặt chân vào điểm giậm nhảy và đá lăng

+ Tập thể lực bằng một số động tác : Chạy đà – giậm nhảy đánh đầu vào vật chuẩn trên cao và một số trò chơi

*/ Giai đoạn trên không :

Giai đoạn trên không bắt đầu khi chân giậm nhảy rời khỏi mặt đất, người đang bay trên cao, chân đá lăng duỗi phía trước, chân giậm nhảy duỗi chếch xuống dưới phía sau Khi bay gần đến điểm cao nhất, thì gập thân, tay cùng bên với chân lăng duỗi về trước phối hợp với hất chân lăng theo một vòng cung qua

xà Cùng lúc với chân lăng qua xà, nhanh chóng co chân giậm nhảy, sau đó đá mạnh lên cao - ra trước, tiếp theo hơi xoay người lại phía xà hất mạnh chân giậm nhảy và mông cùng bên đi theo vòng cung qua xà Hay tay phối hợp tự nhiên nhưng hướng đi cao hơn tầm xà để không đập tay vào xà

Một số sai lầm thường mắc và cách sửa :

- Sai : + Chân đá lăng không tích cực, không cao hoặc bị co

+ Chân giậm nhảy co chậm và không khéo léo dễ làm rơi xà

+ Bị “tụt mông” do giậm nhảy không tích cực và tập luyện ít

+ Đánh tay không đúng nên không giúp nâng được mông lên

+ Thân trên bị ngả ra sau hoặc thẳng đứng

- Cách sửa : + Tập các động tác rèn luyện độ linh hoạt của khớp hông và phát triển sức mạnh chân, sức bật cao ( tại chỗ đá lăng, đá lăng vào vật treo trên cao, trò chơi rèn luyện sức mạnh chân, )