Chính vì vậy phải xây dựng một hệ thống bài tậpkhoa học để nâng cao chiến thuật và hiệu quả chắn cầu làm hạn chế khả năng của đốiphương và giành lại thế tấn công một cách chủ động.. Do v
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO VĨNH PHÚC TRƯỜNG THPT BÌNH XUYÊN
BÁO CÁO KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU, ỨNG DỤNG SÁNG KIẾN
Tên sáng kiến:
PHƯƠNG PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIẢNG DẠY VÀ HUẤN LUYỆN
ĐÁ CẦU CHO HỌC SINH TRƯỜNG THPT BÌNH XUYÊN
Tác giả sáng kiến: Kiều Việt Anh
Mã sáng kiến: 31.60.01
Trang 2MỤC LỤC Trang
1 Lời giới thiệu ……… 3
2 Tên sáng kiến……… 4
3 Tác giả sáng kiến……… 4
4 Chủ đầu tư……… 4
5 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến……… 4
6 Ngày áp dụng sáng kiến……… 4
7 Mô tả sáng kiến được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử……… 4
CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN 4
CHƯƠNG II: CƠ SÕ THỰC TIỄN 6
CHƯƠNG III ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP 7
CHƯƠNG IV: THỰC TRẠNG 7
CHƯƠNG V: NHỮNG GIẢI PHÁP 9
KẾT LUẬN 21
8 Những thông tin cần được bảo mật (nếu có)……… 21
9 Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến……… 21
10 Đánh giá lợi ích thu được hoặc có thể thu được do áp dụng sáng kiến…… 21
11 Danh sách những tổ chức/ cá nhân đã tham gia áp dụng thử hoặc áp dụng sáng kiến lần đầu……… 22
TÀI LIỆU THAM KHẢO 23
Trang 3
1 Lời giới thiệu:
Trong quá trình xây dựng và bảo vệ tổ quốc, Đảng và Nhà nước ta luôn quan tâm đếngiáo dục thể chất cho thế hệ trẻ, luôn chăm lo bồi dưỡng thế hệ trẻ những chủ nhân tươnglai của đất nước vì thế công tác Giáo dục thể chất (GDTC) trong nhà trường các cấp là mộtnhân tố quan trọng trong chiến lược giáo dục phát triển toàn diện con người
Hiện nay, các Trường Trung học phổ thông (THPT) đều có xu hướng phát triển vềquy mô và đa dạng hoá loại hình đào tạo Với sự phát triển mạnh mẽ về số lượng học sinhnhư hiện nay, vấn đề đảm bảo chất lượng giáo dục trong đó có GDTC đang đứng trướcnhững thử thách to lớn
Chính vì vậy, công tác GDTC và hoạt động TDTT trong nhà trường các cấp là mộtmặt giáo dục quan trọng trong sự nghiệp GD&ĐT góp phần thực hiện mục tiêu: Nâng caodân trí, bồi dưỡng nhân lực, đào tạo nhân tài cho đất nước Quán triệt được vấn đề này trongnhiều năm qua Bộ GD&ĐT đã chú trọng cải tiến nội dung, phương pháp giảng dạy nhằmphát triển thể lực nâng cao chất lượng GDTC trong nhà trường các cấp, xây dựng quy hoạchphát triển và đổi mới công tác GDTC và thể thao trường học
Đá cầu là một môn thể thao dân tộc có lịch sử phát triển lâu đời Hiện nay đá cầu đãphát triển thành môn thể thao được nhiều tầng lớp nhân dân ưu chuộng, nhất là học sinh,sinh viên góp phần phát triển và hoàn thiện thể chất
Hiện nay ở nước ta đá cầu được đưa vào các giờ học thể dục của các trường THPT,THCS trên toàn quốc Trong các trường học hiện nay việc nâng cao hiệu quả chất lượng giờhọc GDTC là điều đang được giới chuyên môn quan tâm
Bộ Giáo dục và đào tạo đã đưa giờ học TDTT ở các trường như thể dục điền kinh, cầulông, đá cầu Các môn thể thao này khi đưa vào giờ học chính khóa đều được học sinh thamgia tập luyện và mang lại hiệu quả đáng khích lệ Trong số đó đá cầu là môn thể thao dễchơi, vừa không đòi hỏi nhiều về cơ sở vật chất nên Bộ GD & ĐT đã đưa môn đá cầu vàochương trình chính khóa đã thu được những kết quả khả quan mang tính phong trào, từ đótạo cơ sở và tiền đề cho học sinh phát triển thể lực của mình
Cũng như nhiều môn thể thao khác việc tấn công và hóa giải các đòn tấn công của đốiphương có thể chính là yếu tố quyết định để giành thắng lợi trong thi đấu đá cầu ở các nộidung đá đơn, đá đôi, đá đồng đội Đối với mỗi nội dung thi đấu đòi hỏi người tập phải có
Trang 4những kỹ thuật chiến thuật khác nhau Chính vì vậy phải xây dựng một hệ thống bài tậpkhoa học để nâng cao chiến thuật và hiệu quả chắn cầu làm hạn chế khả năng của đốiphương và giành lại thế tấn công một cách chủ động Ngoài việc tấn công đạt hiệu quả caothì việc thực hiện tốt chiến thuật phòng thủ sẽ quyết định phần lớn trong các trận đấu Yêucầu đặt ra là phải lựa chọn bài tập thế nào Sắp xếp phân bổ ra sao trong chương trình huấnluyện Giải quyết yêu cầu trên sẽ là một trong những vấn đề quyết định để nâng cao hiệu quảchất lượng giảng dạy và huấn luyện đội tuyển đá cầu ở Trường THPT.
Từ thực trạng các vấn đề nêu trên với mong muốn góp phần nâng cao khả năng thiđấu, phát hiện bồi dưỡng những tài năng cho lứa tuổi học sinh THPT nói chung và nâng caochất lượng học tập của học sinh trường THPT Bình Xuyên nói riêng Tôi đã mạnh dạn lựa
chọn đề tài: “Phương pháp nâng cao chất lượng giảng dạy và huấn luyện đá cầu cho học sinh trường THPT Bình Xuyên”.
Trang 5CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN
Trong giảng dạy và huấn luyện đội tuyển đá cầu của Trường THPT Bình Xuyên.Chiến thuật trong thi đấu đá cầu đóng vai trò quan trọng trong huấn luyện đá cầu hiện đại,trong thi đấu hai đội có cùng trình độ tập luyện như nhau nhưng đội nào có chiến thuật thiđấu tốt hơn đội đó sẽ giành chiến thắng Nhưng không phải với đối tượng nào cũng sử dụngchiến thuật như nhau mà tùy thuộc tình huống, đối tượng cụ thể mà sử dụng chiến thuật saocho hợp lý Nói chung việc huấn luyện chiến thuật cá nhân trọng tâm làm cho người tập có ýthức về chiến thuật trong thi đấu và thực hiện được các ý đồ chiến thuật cá nhân mà đấupháp đề ra làm cơ sở cho các hoạt động chiến thuật trong thi đấu đồng đội Trong chiến thuậtchắn cầu (phòng thủ) thì chắn cầu đóng vai trò quan trọng trong các trường hợp không thểphối hợp chắn cầu đôi bởi vì nó phụ thuộc trực tiếp vào hành động tấn công của đốiphương Do vậy bản thân vận động viên phải biết chắn cầu với các dạng chiến thuật tấncông khác nhau như tấn công một chạm, tấn công xa lưới, vít chéo, vít lái
Chuẩn bị thể lực chuyên môn trong huấn luyện chiến thuật: Như ta đã biết chuẩn bịthể lực là cơ sở cho việc huấn luyện chiến thuật thi đấu Huấn luyện chiến thuật thi đấu đòihỏi người tập sự tiêu hao lớn về thể lực nhất là: Sức mạnh bột phát, sức mạnh bật nhảy vàsức bền tốc độ trong thi đấu Do vậy để tập luyện có hiệu quả cần giúp người tập phát triểncác tố chất chuyên môn cần thiết trong huấn luyện chiến thuật thì sức mạnh tốc độ, sức mạnhBật nhảyđóng vai trò quan trọng nó liên quan rất nhiều tới hiệu quả tấn công, tổ chức cáchình thức phối hợp phản công có hiệu quả cao Thể lực chuyên môn kém không nhữngkhông có tác dụng nâng cao hiệu quả phối hợp chiến thuật thi đấu mà còn trực tiếp giảm súthiệu quả kỹ thuật cá nhân của người tập
Muốn huấn luyện tốt chiến thuật, kỹ thuật phải am hiểu về các hệ thống chiến thuật
đã được ứng dụng, đội hình chiến thuật cơ bản, chức năng nhiệm vụ của người tập và cácbiến dạng của nó trong thi đấu Trên cơ sở đó lắm được phương hướng vận dụng ưu nhượcđiểm của đội hình trong thực tế thi đấu Ngoài ra cần phải nắm được cơ sở lý luận và thựctiễn trong việc huấn luyện chiến thuật
Trang 6CHƯƠNG II: CƠ SỞ THỰC TIỄN 7.2.1 Về phía nhà trường.
7.2.1.1 Thuận lợi:
- Nhà trường đã tạo điều kiện phân thời khóa biểu các tiết học thể dục vào các tiết
(1,2,3,4) của buổi sáng: khí hậu mát mẻ rất thích hợp cho việc tập luyện của các em
- Được sự quan tâm giúp đỡ nhiệt tình của ban giám hiệu nhà trường và tổ chuyên
môn
7.2.1.2 Khó khăn:
- Sân bãi tập luyện chưa đảm bảo mặt sân không bằng phẳng rất khó khăn cho việc
tham gia tập luyện
- Một số dụng cụ trang thiết bị phục vụ cho giảng dạy bộ môn chất lượng còn chưa
cao
7.2.2 Về phía giáo viên.
7.2.2.1 Thuận lợi:
- Luôn nhiệt tình trong giảng dạy, có tính thần cầu tiến.
- Luôn nghiên cứu kĩ các kiến thức, kĩ năng và các phương pháp phát triển kỹ thuật.
- Được tham gia học tập các lớp bồi dưỡng về chuyên môn nghiệp vụ.
7.2.2.2 Khó khăn:
Trong một tiết học có nhiều nội dung nên việc sử dụng phương pháp mới vào trong
giảng dạy còn hạn chế Thời gian dành cho nội dung đá cầu không nhiều do vậy việc phânnhóm tập luyện và hướng dẫn cụ thể cho từng em là rất khó
- Phần lớn học sinh có kĩ năng học tập và rèn luyện kỹ thuật đá cầu còn hạn chế, các em
thường không chịu khó tập luyện
Trang 7- Còn tồn tại một số học sinh chưa có ý thức trong học tập Chưa để ý tới việc tập luyện
các nội dung mà giáo viên giao về nhà
CHƯƠNG III: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP
7.3.1 Đối tượng nghiên cứu
Gồm 40 học sinh khối 11 trường THPT Bình Xuyên được chia làm 2 nhóm thực nghiệm
và đối chứng (mỗi nhóm 20 em)
7.3.2 Phương pháp nghiên cứu.
7.3.2.1 Phương pháp đọc và phân tích tài liệu.
7.3.2.2 Phương pháp quan sát sư phạm
7.3.2.3 Phương pháp thực nghiệm sư phạm.
7.3.2.4 Phương pháp phỏng vấn.
7.3.2.5 Phương pháp toán học thống kê.
7.3.3 Địa điểm nghiên cứu
Tôi tiến hành nghiên cứu tại:
- Sân vận động - Trường THPT Bình Xuyên.
- Trang thiết bị dụng cụ nghiên cứu: Sân tập bằng phẳng, sạch sẽ, có vạch kẻ, cầu đá,
lưới, còi Đảm bảo quá trình tập luyện
7.3.4 Thời gian nghiên cứu.
Đề tài được tiến hành nghiên cứu từ tháng 9 năm 2018 đến tháng 1 năm 2019
CHƯƠNG IV: THỰC TRẠNG
Đá cầu là một môn thể thao đòi hỏi người tập phải có tố chất mềm dẻo, khéo léo và khả
năng phán đoán Bên cạnh đó người tập phải có thể lực chuyên môn và có khả năng phốihợp kỹ chiến thuật tốt trong tập luyện và thi đấu Sự mềm dẻo khéo léo và khả năng phánđoán còn được thể hiện qua tập luyện các kỹ thuật như: Kỹ thuật phát cầu, kỹ thuật tâng cầubằng mu chính diện, kỹ thuật tấn công và các kỹ thuật phòng thủ như: Kỹ thuật chắn cầu trênlưới trong nội dung thi đấu đôi, chiến thuật chắn cầu hai người trong thi đấu đồng đội để cókết quả tốt trong thi đấu và tập luyện đòi hỏi người tập phải thể hiện khả năng khéo léo phốihợp tốt với đồng đội để có khả năng phán đoán tình huống
Trang 8Quá trình giảng dạy nghiên cứu và trực tiếp là người hướng dẫn cho học sinh đi thiđấu HKPĐ tôi nhận thấy muốn đạt được thành tích cao trong thi đấu phải có quá trình tậpluyện lâu dài có kế hoạch hợp lý và khoa học trong huấn luyện mới đạt được kết quả caotrong thi đấu.
Đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi: Về mặt tâm lý các em thích chứng tỏ mình là ngườilớn, muốn để cho mọi người tôn trọng mình, đã có một trình độ hiểu biết nhất định có khảnăng phân tích tổng hợp, muốn hiểu biết nhiều, có nhiều hoài bão những còn nhiều nhượcđiểm và thiếu kinh nghiệm trong cuộc sống Tuổi này chủ yếu là tuổi hình thành thế giớiquan tự ý thức, hình thành tính cách và hướng về tương lai Tuy nhiên do còn nhiều nhượcđiểm và thiếu kinh nghiệm nên cần sự uốn nắn và theo dõi của người lớn
Về hứng thú các em đã có trình độ tự giác trong học tập xuất phát từ động cơ học tậpđúng đắn và hướng tới việc lựa chọn nghề nghiệp sau này song hứng thú học tập còn donhiều động cơ khác nhau giữ lời hứa với bạn bè đôi khi còn tự ái, hiếu danh cho nên giáoviên cần định hướng cho các em động cơ đúng đắn để cho các em có hứng thú phấn đấu
Về tình cảm lứa tuổi này các em biểu lộ rõ dệt về mặt tình cảm Việc giáo viên huấnluyện cần gây được tình cảm và sự tôn trọng là một trong những thành công Điều đó giúpgiáo viên thuận lợi trong quá trình giảng dạy nó thúc đẩy các em tích cực tự giác ham thíchmôn học Do vậy giáo viên phải mẫu mực công bằng, biết động viên kịp thời, tôn trọng kếtquả học tập của các em
Về trí nhớ: Các em đã biết ghi nhớ có hệ thống đảm bảo tính lô gic chặt chẽ hơn vàlĩnh hội được bản chất vấn đề cần học tập Do đặc điểm của trí nhớ đối với lứa tuổi này khátốt nên giáo viên có thể sử dụng phương pháp trực quan kết hợp với giảng giải phân tích sâusắc các chi tiết kỹ thuật, động tác và vai trò ý nghĩa cũng như cách sử dụng các phương tiện,phương pháp trong GDTC để các em có thể tự lập một cách độc lập trong thời gian nhàn rỗi
Đặc điểm về sinh lý: Hệ thần kinh tiếp tục phát triển đi đến hoàn thiện về tư duy, biếtphân tích tổng hợp và trìu tượng hóa được phát triển thuận lợi hình thành phản xạ có điềukiện Đây là đặc điểm thuận lợi để các em nhanh chóng tiếp thu và hoàn thiện kỹ thuật độngtác Tuy nhiên đối với một số bài tập đơn điệu không hấp dẫn cũng làm các em chóng mệtmỏi Do vậy giáo viên cần thay đổi nhiều hình thức tập luyện một cách phong phú đặc biệt là
Trang 9tăng cường các hình thức thi đấu, trò chơi gây hứng thú và tạo điều kiện hoàn thành tốt bàitập.
Hệ vận động: Hệ xương bắt đầu giảm tốc độ phát triển Tập luyện TDTT thườngxuyên liên tục làm bộ xương khỏe mạnh hơn ở độ tuổi này các xương nhỏ như xương cổtay, bàn tay hầu như đã hoàn thiện nên các em tập luyện một số bài tập treo, chống, mangvác nặng mà không làm tổn hại, không tạo sự phát triển lệch lạc cho cơ thể
Hệ cơ: ở lứa tuổi này đây là thời kỳ phát triển cơ bắp nhanh nhất Do vậy cần tập bàitập phát triển sức mạnh để góp phần thúc đẩy sự phát triển của cơ
Hệ tuần hoàn đang phát triển đi đến hoàn thiện Phản ứng hệ tuần hoàn trong vậnđộng tương đối rõ rệt
Hệ hô hấp đã phát triển hoàn thiện, diện tích tiếp xúc của phổi gần bằng người trưởngthành Dung lượng phổi tăng lên nhanh chóng Tuy nhiên các cơ hô hấp vẫn còn yếu Trongtập luyện cần thở xâu và tập trung chú ý thở bằng ngực
CHƯƠNG V: NHỮNG GIẢI PHÁP 7.5.1 Giải pháp thứ nhất: Nghiên cứu thực trạng công tác giảng dạy và huấn luyện
chiến thuật, kỹ thuật của đội tuyển đá cầu Trường THPT Bình Xuyên
Để giải quyết nhiệm vụ nghiên cứu trên tôi tiến hành giải quyết những vấn đề sau:
- Đánh giá thực trạng sử dụng kỹ thuật, chiến thuật trong nội dung thi đấu đôi và thi
Trong tập luyện và thi đấu để chiến thắng được đối phương bên cạnh mặt thể lực tâm
lý, kỹ chiến thuật thì trước hết đòi hỏi học sinh phải biết sử dụng kỹ thuật một cách hợp lý,phối hợp nhuần nhuyễn các chiến thuật tấn công và phòng thủ với đồng đội của mình trongmọi tình huống của trận đấu Chiến thuật trong đá cầu càng đa dạng và phong phú bao gồmchiến thuật tấn công, chiến thuật chắn cầu Trong các dạng đó lại bao gồm rất nhiều các kỹthuật mà cá nhân cần phải thực hiện tốt chuẩn xác để phối hợp với đồng đội Việc sử dụngcũng như huấn luyện chiến thuật tấn công và chắn cầu như thế nào để có hiệu quả thì các
Trang 10nhà chuyên môn phải chú ý: Kỹ thuật tấn công trên lưới ở nội dung thi đấu đôi và đồng đội.Muốn đạt được hiệu quả cao phải bao gồm:
Độ bật, khả năng phối hợp phán đoán vướng chắn cầu và cứu cầu khi bị chắn lại Do
đó các bài tập nâng cao hiệu quả tấn công trên lưới trong nội dung đá cầu là hết sức cầnthiết Thực tế cho thấy trong các trận thi đấu đồng đội và đôi học sinh sử dụng các pha tấncông sẽ dễ dành phần thắng Vì đây là những pha quyết định tạo hưng phấn cho học sinh thiđấu
Qua đó ta thấy rằng chiến thuật tấn công trên lưới đóng vai trò quan trọng trong thiđấu đá cầu góp phần trong việc đạt thành tích thi đấu
Mục tiêu đặt ra trong đề tài của tôi là xem xét về số lần hiệu quả sử dụng chiến thuậttấn công trên lưới với học sinh của đội tuyển đá cầu Trường THPT Bình Xuyên Cũng nhưkhả năng phát triển và hoàn thiện chiến thuật đó
Bảng 1: Thực trạng sử dụng chiến thuật tấn công trong thi đấu đôi nam
TT Kỹ chiến thuật tấn công
Số lần thực hiện
Tốt: Tấn công cầu vào sân đối phương không đỡ được
Đạt: Đối phương chắn được cầu hoặc đỡ cầu được
Không đạt: Tấn công hỏng
Qua bảng 1 cho ta thấy tấn công cầu được sử dụng với số lần nhiều hơn Tuy nhiên sốlần tốt và đạt chưa cao Vì vậy cần có những phương pháp nghiên cứu để lựa chọn những bàitập tăng hiệu quả số lần tốt và đạt của kỹ thuật tấn công là nhiệm vụ cấp thiết đặt ra thựctrạng công tác huấn luyện chiến thuật của học sinh Trường THPT Bình Xuyên được tôinghiên cứu bằng 2 phương pháp:
Thứ nhất: bằng phương pháp phỏng vấn trực tiếp, gián tiếp
Trang 11Thứ hai: Bằng phương pháp quan sát sư phạm.
Bảng 2: Đánh giá hiệu quả sử dụng kỹ thuật, chiến thuật tấn công trong thi đấu đôi
Chiến thuật tấn công
Số lần thực hiện
Qua bảng 2 cho thấy chiến thuật, kỹ thuật tấn công được các em học sinh sử dụng với
số lần lớn đặc biệt là học sinh nam và nữ đội 1 đạt hiệu quả 40 đến 42,96% Trong đó độinam, nữ đội 2 lại sử dụng với hiệu quả thấp (đơn) 14,29 đến 28,18% nhưng do phạm vi vàthời gian nghiên cứu tôi chỉ tiến hành nghiên cứu đối với đội 1 Như vậy khi trình độ của họcsinh càng cao thì đòi hỏi việc sử dụng chiến thuật tấn công với số lượng càng lớn Do đóviệc lựa chọn các bài tập nâng cao hiệu quả chiến thuật, kỹ thuật là điều quan trọng và mangtính cấp thiết Điều này khiến tôi phải tìm hiểu nguyên nhân dẫn đến tình trạng đó để tìm ranhững giải pháp hữu hiệu nhất trong công tác huấn luyện
Nhằm tìm hiểu nguyên nhân tôi tiến hành điều tra phỏng vấn thông qua các buổi tậpluyện thi đấu và các phiếu phỏng vấn tới giáo viên và các giáo viên có kinh nghiệm tại cáctrường khác, số phiếu phát ra là 21, số phiếu thu về là 21 Kết quả thu được trình bày tạibảng 3
Bảng 3: Nguyên nhân thực hiện không tốt kỹ thuật, chiến thuật tấn công trong thi đấu
3 Khả năng phối hợp với người bắt bước 1 chưa tốt 16 76.19