Hiện tượng nữ sinh lạm dụng son môisử dụng quá mức, quá giới hạn khá phổ biến trong nhà trường, nó đã trở thành một vấn đề đáng báo động không chỉ với nữ sinh các thành phố, thị xã mà la
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO VĨNH PHÚC
TRƯỜNG THPT NGÔ GIA TỰ
-*** -BÁO CÁO KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU, ỨNG DỤNG SÁNG KIẾN
Tên sáng kiến : GIẢI PHÁP HẠN CHẾ TÌNH TRẠNG LẠM DỤNG SON MÔI Ở NỮ SINH
TRƯỜNG THPT NGÔ GIA TỰ - LẬP THẠCH - VĨNH PHÚC
Tác giả sáng kiến: Lê Minh Hạnh Trường THPT Ngô Gia Tự- Lập Thạch- Vĩnh Phúc
Mã Sáng kiến: 12 65 01
Lập Thạch, Tháng 02 năm 2020
Trang 2BÁO CÁO KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU, ỨNG DỤNG SÁNG KIẾN
1 LỜI GIỚI THIỆU
Thời gian gần đây, hình ảnh những nữ sinh môi đỏ chót, da trắng hồng, mi cong vút, mắt long lanh… không còn chỉ xuất hiện trên mạng xã hội nhờ các phần mềm chỉnh sửa ảnh, mà đã vô cùng quen thuộc, nhất là ở các trường THPT Những màu môi quá đậm khiến chốn học đường vốn hồn nhiên trong sáng nhiều khi bỗng trở thành ngày hội khoe sắc như của giới showbiz
Chỉ cần có mặt ở cổng trường giờ tan học hay tham gia một sự kiện nào đó liên quan đến nữ sinh, chúng ta sẽ giật mình trước những cặp môi đỏ chót, rực rỡ, đa dạng gam màu tự tin xung quanh
Không còn lạ khi giờ ra chơi, một số em nữ lôi gương ra soi rồi dặm thêm son lên môi một cách tự nhiên Hay trong giờ học, nhân lúc thầy cô không để ý, các em cũng có thể soi gương và tô son lên môi Đi trên đường môi đỏ chót, qua cổng trường, sợ bị giám thị và đội cờ đỏ ghi tên nên lau đi, vào lớp lại tô lên Son môi được coi là cây gậy thần thánh phù phép cho vẻ đẹp lung linh của không ít nữ sinh sành điệu
Hiện tượng nữ sinh lạm dụng son môi(sử dụng quá mức, quá giới hạn) khá phổ biến trong nhà trường, nó đã trở thành một vấn đề đáng báo động không chỉ với nữ sinh các thành phố, thị xã mà lan tới khắp các vùng nông thôn, kể cả vùng sâu vùng xa
Không phủ nhận thực tế, khi sử dụng son môi nữ sinh sẽ đẹp hơn, tự tin, quyến
rũ hơn Trong một bài luận về son môi, lớp trưởng lớp 12A10 Trường THPT Ngô Gia Tự (khóa 2017-2019) đã cho rằng: “Tô son sẽ giúp các bạn xóa bỏ rào cản tự ti
về nhan sắc, giúp các bạn tự tin tham gia các các hoạt động trong và ngoài nhà trường Ở một khía cạnh nào đó, tô son giúp các bạn yêu thương, trân trọng, nâng cao giá trị bản thân” Nhưng chính em đó cũng phải công nhận, sẽ rất nhiều hệ lụy
Trang 3kéo theo việc sử dụng son môi ở nữ sinh
Đẹp, các nữ sinh sẽ được nhiều bạn trai để ý, sẽ luôn phải chú tâm đến nhan sắc của mình, dành thời gian tìm hiểu và cập nhật các xu hướng làm đẹp đang là thời thượng trong giới trẻ… Hệ lụy là yêu sớm, là xao nhãng học tập, thích sống ảo, thích nổi tiếng
Tô son không bị coi là xấu nhưng tô son lòe loẹt quá mức sẽ làm mất đi vẻ hồn nhiên, trong sáng của lứa tuổi học trò Để có son môi, nữ sinh cũng phải đầu tư một khoản không nhỏ về cả thời gian và tài chính, thậm chí phải tìm mọi cách để có tiềnmua son phấn… Đặc biệt, với sự non nớt kinh nghiệm cũng như tài chính, các em rất dễ mua phải mỹ phẩm giả, hàng nhái, kém chất lượng Vấn đề này, không phải mới khi báo chí đã từng nêu: “Phần lớn khách hàng tiêu thụ mỹ phẩm giá rẻ là học sinh, sinh viên, những người chưa có hoặc thu nhập chưa ổn định”
Son nhiễm chì, mỹ phẩm nhiễm chất cấm, khi sử dụng ngấm vào da, vào máuđang ảnh hưởng tới sức khỏe của người dùng Đó là chưa kể, việc thiếu kĩ năng làmđẹp và thẩm mỹ, sau trang điểm, chúng ta có một khuôn mặt phản cảm hơn là đẹp Vấn đề son môi với nữ sinh là đáng lưu tâm, thậm chí đáng báo động trong chốn học đường ngày nay Nhiều nhà trường có quy định cấm tô son, song điều đó chưa hoàn toàn được ủng hộ Đã có nhiều câu chuyện dở khóc dở cười về chuyện son môi của nữ sinh Người đồng tình, người phản đối, chủ nhân của những cặp môi xinh thì bức xúc trước quy định cấm tô son…
Trường THPT Ngô Gia Tự là trường nằm trong khu vực thị trấn, trung tâm huyện lỵ, học sinh có điều kiện giao lưu văn hóa, do vậy tình trạng lạm dụng son môi tương đối phổ biến Đứng từ góc độ nhà giáo, tôi cũng không ít lần trăn trở về điều này Nên hay không nên cấm nữ sinh tô son? Làm thế nào để các em hiểu được nhà trường là nơi để học tập, rèn luyện nhằm phát triển nhân cách, phấn đấu
vì lý tưởng, mục tiêu phát triển nghề nghiệp tương lai, chứ không phải là môi
trường để khoe sắc? Làm đẹp là nhu cầu của mỗi người, nhưng ở mức nào, ở đâu vào thời điểm nào cho phù hợp? Những trăn trở trên đã thôi thúc tôi viết sáng
Trang 4kiến: GIẢI PHÁP HẠN CHẾ TÌNH TRẠNG LẠM DỤNG SON MÔI Ở NỮ SINH TRƯỜNG THPT NGÔ GIA TỰ - LẬP THẠCH - VĨNH PHÚC Sáng
kiến là những gì tôi đúc rút được sau một thời gian dài hướng dẫn nhóm học sinh
nghiên cứu khoa học lĩnh vực hành vi về vấn đề Nữ sinh với son môi Dù đã được
ứng dụng trong hoạt động Đoàn và công tác chủ nhiệm ở trường THPT Ngô Gia Tựvới hiệu quả cao song chắc chắn chưa thể hết những hạn chế Rất mong nhận được
sự góp ý nhiệt tình từ đồng nghiệp
Tôi xin chân thành cảm ơn !
2 TÊN SÁNG KIẾN:
GIẢI PHÁP HẠN CHẾ TÌNH TRẠNG LẠM DỤNG SON MÔI Ở NỮ SINH
TRƯỜNG THPT NGÔ GIA TỰ - LẬP THẠCH - VĨNH PHÚC
3 TÁC GIẢ SÁNG KIẾN:
- Họ và tên: Lê Minh Hạnh
- Địa chỉ : Trường THPT Ngô Gia Tự, Thị Trấn Lập Thạch, huyện Lập Thạch, tỉnh Vĩnh Phúc
- Số điện thoại: 0982 017 346 E_mail: Hanhleminh76@gmail.com
4 CHỦ ĐẦU TƯ TẠO RA SÁNG KIẾN
Trường THPT Ngô Gia Tự
5 LĨNH VỰC ÁP DỤNG SÁNG KIẾN:
Sáng kiến kinh nghiệm này được áp dụng trong công tác chủ nhiệm lớp nhằmgiáo dục tư tưởng, lối sống nhằm hoàn thiện và phát triển nhân cách cho học sinh trong nhà trường phổ thông
6 NGÀY SÁNG KIẾN ĐƯỢC ÁP DỤNG LẦN ĐẦU:
Tháng 01 năm 2018
Trang 57 MÔ TẢ BẢN CHẤT CỦA SÁNG KIẾN
7.1 NỘI DUNG
7.1.1 THỰC TRẠNG SỬ DỤNG SON MÔI CỦA NỮ SINH HIỆN NAY
Các nữ sinh hiện nay rất thoải mái trong việc phấn son đi học, ít em nào dám đến trường với mặt mộc hoàn toàn
Nếu như 10 năm trước, “các 9x đời đầu” vẫn còn khá lạ lẫm với chuyện trang điểm khi đi học thì nay, “teen girl 10x” rất thoải mái trong việc mang phấn son đến học đường Các cô gái hiện đại không ngại tô điểm cho nhan sắc dù đang khoác lên mình chiếc áo trắng Phấn có thể không đánh nhưng son môi nhất quyết không thể thiếu là tiêu chí của nhiều “teen girl” Dù trong môi trường học đường nhưng con gái vẫn muốn mình xinh yêu hơn bằng một đôi môi tươi tắn
Ngay từ khi mới bước vào độ tuổi cấp 2, nhiều nữ sinh đã quen với việc làm đẹp Các nữ sinh cấp 3 cũng rất tự tin khi tô son đậm, thậm chí cả kẻ mắt, lông mày cầu
kỳ lúc đi học
Nhiều nữ sinh sớm tập tành trang điểm và còn bày tỏ mong muốn trở thành các
“beauty blogger”() trong tương lai Đôi môi tươi màu, bầu má hồng hồng không còn
lạ lẫm với các nữ sinh lúc đến trường
Trên một trang báo mạng, tôi có được thông tin: “Chị Mai ở Hà Nội có hai cô con gái 12 tuổi và 10 tuổi rất thích làm điệu Mỗi lần đưa các bé đi đám tiệc, mẹ đều
trang điểm cho con thật đẹp để không bị mang tiếng nhà quê Khổ nỗi son môi dễ phai, chỉ ăn một lát là trôi hết Tôi đi chợ mua cho con cây son gần 50.000 đồng để các cháu tự thoa khi môi phai màu, chị Mai thuật lại.
Cách đây khoảng một tháng, cô con gái lớn liên tục kêu đau rát môi, da bong tróc
và chảy máu, chị Mai đưa bé đến bệnh viện khám mới biết bé bị kích ứng da do sonmôi Sau một tuần bé uống và bôi thuốc theo toa, đồng thời ngưng sử dụng son, các
Trang 6triệu chứng trên đã giảm đáng kể Để phòng tái phát, bác sĩ khuyên gia đình không nên cho trẻ sử dụng mỹ phẩm, đặc biệt là son môi không rõ nguồn gốc.”
Một câu chuyện khác: “ Cũng có con gái đồng lòng đến tuổi ăn diện, cô Hòa vốn tính cẩn thận nên thường đưa bé đến cửa tiệm gần nhà để trang điểm vì nghĩ như thế
sẽ "an toàn" hơn Cuối tuần qua, cùng bố mẹ dự tiệc đám cưới về, mặt bé Trang bắt đầu sưng húp, đỏ rát, khó thở và ho liên tục, xuất huyết trong mắt
Bé được đưa đến bệnh viện cấp cứu Tìm hiểu về tiền sử bệnh và làm một số xét
nghiệm, bác sĩ chẩn đoán bệnh nhi bị dị ứng mỹ phẩm Từ giờ trở đi tôi không bao giờ cho con trang điểm nữa, cô khẳng định.”
Bác sĩ chuyên khoa II Lê Kim Lộc, Bệnh viện Đa khoa Tâm Trí Đà Nẵng cho biết hóa chất độc hại có trong mỹ phẩm, son môi, kể cả son dưỡng kém chất lượng
là nguyên nhân phổ biến dẫn đến viêm da, mẩn ngứa, dị ứng, kích ứng, ảnh hưởng đến sức khỏe người dùng Bệnh viện đã tiếp nhận và điều trị nhiều trường hợp
bị viêm da, mẩn ngứa, kích ứng liên quan đến thói quen sử dụng mỹ phẩm, đặc biệt
là son môi
Các nhà khoa học Đại học California đã thử nghiệm 8 loại son môi và 24 kem làm bóng môi, kết quả phát hiện thành phần có chứa 9 kim loại độc hại gồm crôm, cadimi, nhôm, mănggan và chì Các nhà sản xuất son môi cho rằng hàm lượng chì trong son rất nhỏ nên không nguy hại, song những người sử dụng son môi thường xuyên sẽ tích lũy độc chất trong một thời gian dài
Một nghiên cứu khác công bố trên trang Medic Magic phát hiện nhiều chất bảo
quản độc hại trong các loại mỹ phẩm trang điểm, đặc biệt là hàng nhái kém chất lượng Trong đó, methylparaben là chất bảo quản rất độc có thể gây ung thư và phá
vỡ hệ thống nội tiết Propylparaben gây kích ứng mắt và da, rối loạn nội tiết, ung thư Retinyl palmitate là một dạng của vitamin A gây độc cho phụ nữ mang thai Tocopheryl acetate được gọi là vitamin E acetate có trong nhiều mỹ phẩm bao gồm
cả son môi gây kích ứng da, bỏng, phát ban và mụn nước Paraphin (dầu hỏa) có hại
Trang 7cho men răng và gây sâu răng Trong mỹ phẩm kém chất lượng, hàm lượng các chấtnày thường cao hơn gấp nhiều lần.
Các chuyên gia cảnh báo nguy cơ nhiễm độc hóa chất, nhất là nhiễm độc chì từ son môi ngày càng gia tăng Kim loại này rất độc, đã bị cấm sử dụng, song một số nhà nhà sản xuất vẫn trộn vào son môi để tăng độ bám dính
Các chuyên gia khuyến cáo, chì là chất độc thần kinh nguy hiểm, chỉ cần liều lượng rất nhỏ cũng có thể gây ngộ độc, sử dụng lâu dài sẽ gây rối loạn ngôn ngữ, hành vi và trí tuệ Đặc biệt chì có hại cho trẻ em bởi làn da còn non nớt, trẻ nhỏ lại
có thói quen liếm môi thường xuyên càng làm cho hóa chất đi vào cơ thể nhiều hơn.Hầu hết loại son lâu trôi đều chứa chất propylen glycol, có hại cho não, gan, thận, thậm chí gây ung thư
Bác sĩ Lộc cũng cảnh báo tình trạng sâu răng ở những người sử dụng các loại son dưỡng môi có chứa dầu cứng (một chất làm phế tích men răng) ngày càng gia tăng Sử dụng thường xuyên với hàm lượng lớn, chất paraffin có trong son sẽ dính vào bề mặt răng, gắn kết và tạo điều kiện cho vi khuẩn truyền nhiễm phát triển, tạo nên các vết nứt nhỏ trong men răng, lâu ngày dẫn đến sâu răng
Việc sử dụng mỹ phẩm trong đó có son môi là những vấn đề kéo theo nhiều hệ quả Tuy nhiên đây là nhu cầu không thể thiếu của phụ nữ nhất là giới trẻ Sử dụng hợp lí, khoa học, có hiểu biết sẽ giúp phụ nữ đẹp hơn, quyến rũ hơn song việc lạm dụng(sử dụng quá mức, quá giới hạn cho phép) đã gây ra nhiều hệ lụy khôn lường, nhất là với lứa tuổi học đường
7.1.2 THỰC TRẠNG LẠM DỤNG SON MÔI Ở NỮ SINH TRƯỜNG THPT NGÔ GIA TỰ
Theo các tiêu chí cơ bản để đánh giá về thực trạng sử dụng son môi của nữ sinhnhư:
- Vì sao nữ sinh thích sử dụng son môi ?
- Tỉ lệ nữ sinh sử dụng son môi?
Trang 8- Cách sử dụng son môi của nữ sinh?
- Đặc điểm tâm lí những nữ sinh thường xuyên sử dụng son môi?
- Những ảnh hưởng từ hành vi sử dụng son môi?
- Nên hay không nên tô son khi đến trường?
Tôi đã cụ thể thành các câu hỏi nhỏ để điều tra(có phiếu điều tra đi kèm) Ngoài việc khảo sát bằng phiếu, tôi tiến hành phỏng vấn một số đồng nghiệp làgiáo viên chủ nhiệm, bí thư đoàn trường, lớp trưởng một số lớp, phụ huynh những
nữ sinh thường xuyên tô son
Với tổng 200 phiếu điều tra kết hợp với phỏng vấn sâu, sự quan sát kĩ lưỡng củabản thân trong quá trình nghiên cứu, tôi đã có một cái nhìn cụ thể về thực trạng,nguyên nhân, hệ quả của hiện tượng sử dụng son môi ở nữ sinh
Qua quan sát, đánh giá từ phiếu hỏi và phỏng vấn, tôi nhận thấy số lượng nữsinh thường xuyên sử dụng son môi là tương đối nhiều Số lượng ấy tăng theo độtuổi và lớp học Những lớp có chất lượng học tập cao sử dụng ít hơn những lớp cóchất lượng học tập thấp
Theo trả lời của bí thư đoàn một lớp 12 thì cách đây 2 năm (khi em ấy học lớp10), em quan sát thấy rất nhiều nữ sinh tô son, mà còn tô đỏ choe choét Có nhữnglớp gần như 100% bạn nữ tô son Nhưng từ năm ngoái đến nay (năm học 2018 –2019), số lượng giảm đi đáng kể do quy định của ban quản sinh, cấm trang điểm lòeloẹt khi đến trường Nhưng do đã thành thói quen nên nhiều bạn bất chấp lệnh cấm,vẫn đem theo son đến trường, sau khi đội cờ đỏ hoặc ban quản sinh kiểm tra xong làlại tô lên Có điều các bạn không tô đậm như trước nữa, chỉ tô đậm khi đi ngoàiđường
Trường Ngô Gia Tự, các lớp theo học ban KHXH có số lượng nữ sinh tô sonnhiều, các lớp ban KHTN ít hơn, tuy nhiên100% các lớp được hỏi đều có nữ sinh tôson
Như vậy, tỉ lệ sử dụng son môi ở nữ sinh là hết sức phổ biến Mặc dù chỉ điều tra
ở một số lớp nhưng cho thấy một kết quả đáng báo động Tỉ lệ nữ sinh sử dụng son
Trang 9môi đi liền với nhiều hệ lụy về sức khỏe, sự phát triển tâm sinh lí, môi trường vănhóa…nhất là ảnh hưởng tới chất lượng giáo dục của nhà trường.
Việc dùng son của nữ sinh đã trở thành một hành vi phổ biến Không khó khibắt gặp các nữ sinh tô son Qua điều tra, tôi được biết, có nhiều em mặc dù thíchnhưng vì rất xấu hổ nên không dám tô son khi đi ra ngoài Một điều dễ nhận thấy làkhi đã từng một lần tô son thì sự e ngại sẽ giảm đi Có trường hợp, ban đầu nữ sinh
đó được bạn tô son cho để chụp ảnh, khi soi gương thấy mình gần như một ngườikhác, xinh đẹp, tươi tỉnh, thần thái Lần đầu ấy khiến bạn rất thích thú, nhận ra hiệuquả của son môi với việc làm đẹp Từ đó trở đi, em đó luôn luôn tô son Hôm nàokhông có son trên môi sẽ ấy không tự tin ra khỏi nhà Mẹ em ấy bề ngoài thì cấmnhưng bên trong lại ngầm đồng tình nên bạn ấy không ngại Sẵn gia đình có điềukiện kinh tế, các chị gái đã trưởng thành cũng luôn dùng son nên bạn ấy nhanhchóng coi việc dùng son là điều bình thường Nhà trường cấm nữ sinh trang điểmlòe loẹt khi đến trường, mẹ em ấy cũng đã từng cam kết với giáo viên chủ nhiệmnhắc nhở con mình nhưng chỉ được một thời gian ngắn là mọi chuyện lại đâu vàođấy Nói như một số người là “đã ăn vào máu rồi” sửa sao được
Nhiều nữ sinh còn trang điểm lòe loẹt vì muốn khẳng định cá tính và để nổi trội hơn các bạn, có khi a dua theo bạn, thấy bạn trang điểm, mình cũng học theo
Lớp trưởng 10A1(năm học 2018- 2019) cho biết: “Lớp em cũng có một số bạn gáihay trang điểm đậm khi đến lớp Thời gian đầu khi bạn ấy trang điểm, bọn em cònbàn tán, bình phẩm và thấy khó chịu vì không phù hợp, nhưng giờ thì tụi em quenmắt rồi, tuy vẫn không thoải mái khi tiếp xúc Thầy cô từng nhắc nhở mà chẳnghiểu sao các bạn ấy vẫn vậy.”
Xu hướng tô son của nữ sinh cũng rất đặc biệt Trong khi người trưởng thànhchỉ thích màu son nhẹ nhàng, tự nhiên, thì các bạn lại thích tô thật đậm Không quá
lạ khi ra đường thấy quá nhiều nữ sinh với cặp môi đỏ chót Nếu da trắng, tô sonđậm không có gì đáng nói, nhưng nếu da tối màu mà tô đậm thì thật khó nhìn, chưamuốn nói đến phản cảm Nữ sinh đang tuổi dậy thì, vẻ đẹp đang vào độ phát triển,chưa cần trang điểm đã đẹp rồi, thế nhưng các em ấy vẫn cứ trang điểm Có những
Trang 10nữ sinh gần như không bao giờ để môi tự nhiên Gặp các em ấy, ấn tượng đầu tiên
là màu môi, đỏ đậm, nổi bật Theo các em ấy thì đó là xu hướng đánh son của giớitrẻ, tô son đỏ đậm ở lòng môi sẽ đẹp như các diễn viên, ca sĩ Hàn Quốc Dù bị nhàtrường nhắc nhở nhiều lần nhưng không ngăn được thói quen, vả lại tô son mãi rồi,bây giờ các em ấy thiếu tự tin khi để môi không Tô đậm bị phê bình, các em ấy tônhạt hơn, khi sắp bị kiểm tra thì lau đi, khiểm tra xong lại tô lên
Do chưa làm ra tiền, bố mẹ phần đông không đồng tình với việc con mình tô sonnên không cho tiền mua Hầu hết nữ sinh thường mua son giá rẻ, không nguồn gốc,bán trôi nổi trên mạng Đấy là lí do nhiều em mua phải son giả, kém chất lượng màkhông biết Một người bán hàng online tôi quen cho biết: “Nhiều đứa ngốc lắm, gọi
ý cho son này nhưng lại cứ thích son kia, giá cả luôn đi với chất lượng, tuy nhiênnhiều đứa mất nhiều tiền vẫn mua phải son kém chất lượng vì bị lừa Có những thỏison mua 20.000đ nhưng chị bán tận 100.000đ đấy.”
Hầu hết các em nữ chỉ dùng son môi, nhưng bên cạnh đó có rất nhiều em chỉ coi
tô son là khâu cuối cùng Phấn nền, phấn má, chuốt mi, uốn tóc…tất cả đều rất đậm,
cứ như đi hội hay sắp lên sân khấu biểu diễn Thời gian đầu khi thấy các em trang điểm đậm, nhiều bạn trong lớp cũng bàn tán, bình phẩm nhưng lâu dần cũng thành quen
Có phụ huynh kể rằng, con của cô ra ngoài không dám tô son, cũng không có thỏi son nào nhưng rất hay lấy son của mẹ đánh thử, soi gương ngắm rồi lại lau đi Có hôm thấy vẹt một đầu son, chắc là thử nhiều quá
Để có một gương mặt trang điểm kỹ càng, nhiều nữ sinh phải dậy từ sớm để chuẩn bị, tốn rất nhiều thời gian Vì muốn làm đẹp, nhiều em còn tham gia lớp học trang điểm hoặc tìm kiếm clip dạy trang điểm trên mạng rồi tự học Ngoài mất thời gian, nhiều em còn phải “đầu tư” một khoản tiền khá lớn cho việc mua sắm mỹ phẩm Để có tiền mua sắm mỹ phẩm, nhiều em phải nhịn ăn sáng và có khi phải nóidối bố mẹ xin tiền học để chi cho việc làm đẹp
Được biết, hiện hầu hết các trường THPT, THCS đều có quy định về trang phục,tác phong của học sinh khi đến trường là không trang điểm, không nhuộm tóc,