chuyên đề lãnh tụ hồ chí minh dẫn dắt cách mạng viêt nam đi theo con đường cách mạng vô sản

Các kiến thức về Chủ tịch Hồ Chí Minh trong trường THCS không nhiều nhưng rất quan trọng vì nó liên quan đến thân thế và sự nghiệp của Người – vị lãnh tụ kính yêu của dân tộc – một chiến

Môn: Lịch sử

LÃNH TỤ HỒ CHÍ MINH DẪN DẮT CÁCH MẠNG VIÊT NAM ĐI THEO

CON ĐƯỜNG CÁCH MẠNG VÔ SẢN

Tác giả: Nguyễn thị Hải Yến- Trường THCS Tiền Châu

Dành cho đối tượng: Học sinh giỏi THCS Thời lượng: 6 tiết

I- ĐẶT VẤN ĐỀ

Bồi dưỡng học sinh giỏi là nhiệm vụ quan trọng trong các nhà trường, vì kết quả học sinh giỏi hằng năm là một trong những tiêu chí để bình xét thi đua cho mỗi cá nhân và tập thể trường Kết quả học sinh giỏi còn tạo lòng tin với phụ huynh và là cơ sở tốt để xã hội hoá giáo dục

Lịch sử là môn học nghiên cứu về quá khứ, gồm những vấn đề về quá khứ của thế giói

và của Việt nam Là giáo viên dạy lịch sử đã lâu năm tôi nhận thấy học sinh hiện nay không chú ý đến môn học này và các kiến thức về lịch sử của dân tộc Đó là thực trạng đáng buồn Qua các kì thi học sinh giỏi môn lịch sử của các thí sinh, tôi nhận thấy điếm của các em rất khiêm tốn Làm thế nào để cải thiện số điểm qua các kì thi của môn lịch sử? Làm thế nào để học sinh hiếu rõ hơn về lịch sử dân tộc? Hiểu và yêu quí những danh nhân lịch sử? Đó là những trăn trở trong tôi

Nhân dịp kỉ niệm 122 năm ngày sinh nhật Bác và 82 năm ngày thành lập Đảng cộng sản Việt Nam, là một giáo viên giảng dạy lịch sử, tôi nhận thấy mình phải có trách nhiệm tuyên

của mình Các kiến thức về Chủ tịch Hồ Chí Minh trong trường THCS không nhiều nhưng rất quan trọng vì nó liên quan đến thân thế và sự nghiệp của Người – vị lãnh tụ kính yêu của dân tộc – một chiến sĩ cách mạng – một danh nhân văn hoá của thế giới Vì vậy để hiểu một cách sâu sắc về than thế và sự nghiệp của Người với cách mạng nước ta và để làm tốt những câu hỏi

có liên quan đến Người trong các kì thi học sinh giỏi là một điều không hề đơn giản Xuất phát

từ lí do trên tôi đã chọn đề tài ''Lãnh tụ Hồ chí minh dẫn dắt cách mạng Viêt Nam đi theo con đường cách mạng vô sản''

Như chúng ta đã biết: Những hoạt động của Chủ tịch Hồ Chí Minh là một hệ thống chặt chẽ và hết sức phong phú Trong suốt cuộc đời hoạt động của Người, từ khi ra đi tìm đường cứu nước, đến khi trở thành Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại, Người đã để lại cho toàn Đảng, toàn dân ta những dấu ấn bằng những sự kiện đầy ắp ý nghĩa về thân thế và sự nghiệp của một vị lãnh tụ muôn vàn kính yêu của dân tộc

Vì vậy việc gảng dạy các vấn đề trong chương trình phổ thông có liên quan đến thân thế

và sự nghiệp của Chủ tịch Hồ Chí Minh đặt ra cho mỗi chúng ta nhiều điều phải trăn trở vì:

Trong nhận thức một số người cho rằng đây là mmột vấn đề dễ dàng vì một lẽ Bác rất gần chúng ta, luôn ở bên cạnh chúng ta Là người Việt Nam không ai không biết về công lao và

sự nghiệp của Người

Đối với tôi, khi giảng dạy về thân thế và sự nghiệp của Người là một vấn đề không hề đơn giản về mặt khoa học Vì làm sao để bằng những sự kiện lịch sử cụ thể, trong một thời gian hạn hẹp với đối tượng là học sinh phổ thông, người giáo viên giảng dạy lịch sử phải đạt dược mục đích là làm cho Bác sống mãi với dân tộc, với sự nghiệp cách mạng, bồi dưỡng và nâng

cao lòng biết ơn vô hạn công lao của Bác trong các em học sinh hôm nay và cũng hướng các

em luôn sống và học tập theo gương Bác Hồ vĩ đại qua bài giảng

II- NỘI DUNG

Như chúng ta đã biết, vào giữa thập kỉ 80 của thế kỉ XX chủ nghĩa xã hội ở Liên xô và các nước Đông Âu lâm vào khủng hoảng trầm trọng, và đến đầu năm 90 của thế kỉ XX thì CNXH ở Đông Âu và Liên xô đã tan vỡ Trong thời gian đó sự nghiệp xây dựng CNCH ở nước

ta cũng bộc lộ những thiếu sót và sai lầm

Cuộc khủng hoảng và tan vỡ của hệ thống các nước XHCN đã bị phê phán từ nhiều phía, thậm chí trong cả hàng ngũ những người cộng sản Trước tình hình đó, điều đặc biệt có ý nghĩa quan trọng là Đảng và nhà nước ta đã khẳng định thông qua Đại hội toàn quốc lần thứ VII là '' Đảng và nhân dân ta quyết tâm không gì lay chuyển được con đường đi lên chủ nghĩa

xã hội – con dường mà Bác Hồ đã lựa chọn Đó là con đường duy nhất đúng đắn''

Đối với lịch sử cách mạng Việt Nam, sự kiện Nguyễn Tất Thành đi Tìm dường cứu nước , đến với chủ nghĩa Mác- Lê nin, tìm thấy con đường cách mạng vô sản và sự kiên Người truyền bá chủ nghĩa Mác- Lê nin, chuẩn bị tư tưởng, tổ chức để thành lập Đảng cộng sản Việt Nam là những sự kiện lịch sử vô cùng quan trọng, đánh dấu bước ngoặt trên con đường phát triển của cách mạng Việt Nam Vì vậy việc lựa chọn chủ đề '' Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc dẫn dắt cách mạng Việt Nam đi theo con đường cách mạng vô sản '' không chỉ có giá trị khoa học mà còn có ý nghĩa thực tiễn to lớn khi toàn Đảng, toàn dân ta đang thực hiện cuộc vận động ''Học tập theo tấm gương đạo đức của Chủ Tịch Hồ Chí Minh''

1 Điều kiện Lịch sử diễn ra sự lựa chọn con đường cách mạng vô sản ở Việt Nam

Công cuộc khai thác thuộc địa lần thứ thất của Pháp ở Việt Nam những năm 1897-1913

đã làm cho xã hội Việt Nam trở thành một xã hội thuộc địa phong kiến theo kinh tế tư bản chủ nghĩa nhưng vẫn còn tàn dư của chế độ phong kiến lạc hậu Hai mâu thuẫn cơ bản của xã hội Việt Nam là dân tộc và dân chủ đặt ra yêu cầu cần được giải quyết Vậy là trên đất nước ta đã

có một nền kinh tế TBCN của giai cấp tư sản Pháp và tư sản dân tộc nước ta Mặt khác, lúc bấy giờ các nước châu Á như: Nhật bản , Ấn Độ…đều muốn đi theo con đường cách mạng tư sản, muốn tổ chức xã hội theo những nguyên tắc dân chủ, dân quyền theo chủ nghĩa tư bản Âu – Mĩ

Trong khi đó , phong trào giải phóng dân tộc ở nước ta từ phong trào Đông Du của Phan Bội Châu, Duy Tân của Phan Chu Trinh hay Đông kinh nghĩa thục của Lương Văn Can, Huỳnh Thúc Kháng đều theo khuynh hướng dân chủ tư sản và đều thất bại Bởi vì không giành được chủ quyền dân tộc thì không thể nói đến dân chủ tự do được Do đó muốn đổi mới đất nước, muốn dân tộc Việt Nam tiến kịp nền văn minh thế giới thì trước hết Việt Nam phải giành được độc lập dân tộc

Nhưng để giành được độc lập tự do thì người Việt Nam vấp phải một vấn đề lớn tưởng chừng không thể vượt qua được là: Làm thế nào để đánh đuổi được đế quốc xâm lược ra khỏi đất nước khi mà kinh tế TBCN đã ăn sâu và bám chắc và có một bộ máy chính quyền đô hộ cai trị rất đồ sộ? Và nhất là sau khi chiến tranh thế giới thứ nhất kết thúc thì Hội quốc liên ra đời (năm 1919) Nghĩa là lúc đó chủ nghĩa tư bản đã liên kết với nhau thành một hệ thống thế giới Nếu đánh Pháp nghĩa là đụng đến cả hệ thống TBCN Trong tình hình đó biết làm thế nào?

Nhưng cũng vào lúc đó, cách mạng XHCN tháng Mười ở Nga đã thành công – một nhà nước vô sản đầu tiên trên thế giới ra đời đã trở thành hiện thực Cùng với việc Hội Quốc liên

thành lập thì một tổ chức mang tính quốc tế của giai cấp vô sản cũng ra đời Đó là Quốc tế cộng sản (Quốc tế thứ ba) được ra đời vào tháng 3/1919 Quốc tế cộng sản đã kêu gọi tất cả các nước thuộc địa đấu tranh chống chủ nghĩa đế quốc trên qui mô toàn cầu Vì vậy, Quốc tế cộng sản đã huy động tất cả các nước thuộc địa đi vào sự nghiệp đấu tranh với khẩu hiệu ''Vô sản toàn thế giới và các dân tộc bị áp bức liên hợp lại !'' Với lời kêu gọi trên thì cuộc đấu tranh chống thực dân Pháp giành độc lập dân tộc của Việt Nam cũng là một phần trong cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa đế quốc của Quốc tế cộng sản Như vậy, thời gian này thế giới đã bị phân chia thành hai hệ thống: Tư bản chủ nghĩa và Xã hội chủ nghĩa Dân tộc Việt Nam muốn mưu cầu độc lập thì phải lựa chọn một trong hai hệ thống đó Trong hoàn cảnh này thì Nguyễn

Ái Quốc – Lãnh tụ trẻ tuổi của cách mạng Việt Nam đã lựa chọn Quốc tế cộng sản và trở thành người cộng sản Việt Nam đầu tiên

Nhưng một câu hỏi được đặt ra lúc này là: Vây lúc đó Việt Nam có thể lựa chọn con đường nào khác được không? Với câu hỏi này ta phải nắm chắc phương pháp luận sử học để giải thích

Đối với phong trào Cần vương (1885-1895) Khi vua Hàm Nghi đang còn với danh nghĩa là người lãnh đạo phong trào thì những sỹ phu phong kiến Việt Nam lúc đó đã kiên quyết chống Pháp để đưa Hàm Nghi lên ngôi về Huế cai trị muôn dân như cũ Nhưng khi vua Hàm Nghi bị bắt, các cuộc khởi nghĩa lớn trong phong trào như: khởi nghĩa Bãi sậy của Nguyễn Thiện Thuật, khởi nghĩa Ba Đình của Phạm Bành, Đinh Công Tráng hay khởi nghĩa Hương Khê của Phan Đình Phùng và Cao Thắng đều bị thực dân Pháp đàn áp thì những sỹ phu phong kiến Việt Nam lúc bấy giờ không biết dựng ngọn cờ nào và thực tế họ cũng không muốn dựng lại nhà Nguyễn nữa Trông về quá khứ thì họ cũng không còn là thời kì Bà Trưng, Bà Triệu, đất

nước không phải là thời anh hùng phong kiến làm nên sự nghiệp Chính những sỹ phu đó cũng muốn đoạn tuyệt với hiện tại đang tàn tạ mà nhà Nguyễn đã dựng lên Nhưng muốn vươn lên khỏi sự tàn tạ ấy thì họ lại chưa đủ sức Đó là sự thể hiện bi kịch trong giới sỹ phu Việt Nam cuối thế kỷ XIX Phong trào Cần Vương kết thúc có nghĩa là sự thất bại và bất lực của ý thức

hệ phong kiến trước nhiệm vụ lịch sử

Đầu thế kỷ XX lịch sử dân tộc chứng kiến phong trào giải phóng dân tộc theo khuynh hướng dân chủ tư sản gắn liền với tên tuổi và sự nghiệp của Phan Bội Châu, Phan Chu Trinh được thể hiện qua các phong trào Đông Du, Đông Kinh Nghĩa Thục, Duy Tân… Phan Bội Châu chủ trương giải phóng dân tộc rồi mới thay đổi xã hội, còn Phan Chu Trinh thì chủ trương làm cho đất nước thay đổi thì mới có thể mưu cầu độc lập Cả hai xu hướng: xu hướng bạo động của Phan Bội Châu và xu hướng cải cách của Phan Chu Trinh cuối cùng đều bị thất bại

Thực tế chứng minh rằng các tổ chức dựa vào đế quốc để giành được độc lập thì đó là điều không tưởng, mà cải lương với Pháp cũng không bao giờ thành công vì mất nước mà đòi dân quyền, dân chủ thì không bao giờ có được

Như vậy, thực tế cho thấy chỉ có con đường chống Pháp, đánh Pháp và đi theo con đường cách mạng vô sản thì cách mạng Việt Nam mới có thể đạt được nguyện vọng của mình Điều quan trọng là: Ai sẽ chọn con đường đó? Và người trí thức trẻ quuê ở Nghệ An sau bao nhiêu năm lặn lội trăn trở đã quyết định hướng cách mạng Việt Nam theo con đường cách mạng vô sản Đó là Nguyễn Ái Quốc – Hồ Chí Minh – vị lãnh tụ thiên tài của dân tộc Người

đã khẳng định: '' Muốn cứu nước và giải phóng dân tộc không có con đường nào khác ngoài con đường cách mạng vô sản'' ( Hồ Chí Minh toàn tập- Tập 1- Nhà xuất bản chính trị quốc gia

Hà Nội 1995 Tr 9 )

Như vậy, sự lựa chọn của Nguyễn Ái Quốc là nhằm mở đường cho một xã hội phát triển chứ không phải là quay trở lại con đường đau khổ mà nhân dân ta đã phải trải qua Sau này các học giả khó tính nhất cũng phải thừa nhận là những năm 20 của thế kỷ XX, sự lựa chọn trên của Nguyễn Ái Quốc là có căn cứ, có thực tế, do lịch sử qui định và là sự lựa chọn của lịch sử

2 Sự lựa chọn con đường cách mạng vô sản ở Việt Nam diễn ra như thế nào?

2.1 Sự lựa chọn của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc

Là một người lao động, hành trang không gì khác ngoài tinh thần yêu nước vô bờ bến, Nguyễn Tất Thành đã quyết tâm ra đi tìm đường cứu nước vào ngày 5/6/1911 tại bến cảng Nhà Rồng sau sự thất bại của các phong trào Đông Du, Đông Kinh Nghĩa Thục, Duy Tân của các thế hệ đi trước đầu thế kỉ XX Lúc đó, tình hình xã hội Việt Nam như một đêm đen!

Tại sao Nguyễn Tất Thành lại đi sang Pháp? Các nhà nghiên cứu đã khẳng định: Nguyễn Tất Thành chủ trương cứu con người trước cứư nước Vì khi học ở trường Quốc học Huế, qua những bài giảng của thầy giáo người Pháp, qua báo chí, Nguyễn Tất Thành suy nghĩ đến: ''tự do, bình đẳng, bác ái" Khác với mọi người, Nguyễn Tất Thành dã suy nghĩ rất nhiều đến việc cái gì là thực chất của “tự do, bình đẳng, bác ái”? Ẩn chứa sau nó là cái gì? Và Nguyễn Tất Thành muốn xem cái bi kịch và cái nghịch lí rằng: Nơi sinh ra tự do, bình đẳng, bác ái, nơi sinh ra tuyên ngôn nhân quyền, dân quyền lại cũng là nơi đẻ ra ách đô hộ thực dân

Vì vậy Nguyễn Tất Thành đã từ chối việc sang Nhật để tìm đường cứu nước như Phan Bội Châu

Vừa đặt chân lên cảng Mac xây ( Pháp), Người đã thấy ở Pháp cũng có người nghèo khổ như ở Việt Nam, và trên nước Pháp giai cấp tư sản cũng tàn ác như ở Việt Nam Một điều không thể ngờ là trên nước Pháp lại tồn tại hai nước Pháp: Một nước Pháp của giai cấp tư sản giàu có và một nước Pháp của những người lao động nghèo khổ

Sau khi quan sát cuộc sống của những người lao động nghèo khổ ở Châu Á, Châu Âu và Châu Mĩ, nhất là chứng kiến cuộc sống của những người da đen, Nguyễn Tất Thành đã khái quát thành một nhận xét quan trọng đầu tiên để phân biệt rõ bạn – thù là: Ở đâu cũng chỉ có hai loại người là thiểu số đi áp bức bóc lột, còn đại đa số quần chúng nhân dân lao động là những người bị áp bức bóc lột Như vậy, khác với Phan Bội Châu trước kia hình thành bạn- thù trên tư tưởng đồng văn, đồng chủng, đồng châu, Nguyễn Ái Quốc hình thành bạn và thù trên quan điểm giai cấp

Năm 1918 Nguyễn Tất Thành trở lại Pháp, lúc đó phong trào công nhân Pháp đang có những chuyển biến quan trọng: Xác định cuộc đấu tranh trong nội bộ giai cấp công nhân Pháp

có thái độ như thế nào với cách mạng tháng Mười Nga, xác định xem ý nghĩa của cách mạng Nga xem cách mạng này có ý nghĩa chỉ với nước Nga hay có ý nghĩa toàn thế giới? Nếu có ý nghĩa toàn thế giới thì phải đấu tranh cho chính phủ Pháp công nhậ nước Nga mới, đồng thời phản đối các lực lượng phản động có những hoạt động nhằm bóp chết cách mạng XHCN còn non trẻ ở Nga

Trước những biến động đó, tại Pháp, Người đã lăn lộn trong phong trào công nhân Người vừa được tiếp nhận để trưởng thành, vừa có những đóng góp cho phong trào công nhân Pháp Được sự giúp đỡ của các đồng chí công nhân Pháp, Nguyễn Tất Thành đã gia nhập đảng

Xã hội Pháp (năm 1919) –một đảng tiến bộ dân chủ chống lại các chính sách áp bức bóc lột của

thực dân Pháp ở thuộc địa Và ngày 18/6/1919 nhân dịp các nước thắng trận trong chiến tranh thế giới thứ nhất họp hội nghị ở Vec xai, Người đã thay mặt những nười Việt Nam yêu nước ở Pháp gửi tới Hội nghị bản: '' Yêu sách của nhân dân An Nam'' nổi tiếng để đòi quyền lợi cho các dân tộc ở Đông Dương và kí tên là Nguyễn Ái Quốc Trong bữa tiệc của những kẻ chiến thắng, bản yêu sách đã không được bọn đế quốc chấp nhận nhưng bản yêu sách và cái tên Nguyễn Ái Quốc đã gây được tiếng vang lớn trong dư luận và Việt Kiều Từ đây, Nguyễn Ái Quốc đã rút ra bài học quan trọng là: Sự nghiệp giải phóng dân tộc mình chủ yếu phải do mình chứ không phải chủ yếu dựa vào bên ngoài

Cuộc cách mạng XHCN tháng Mười Nga, sự ra đời của Quốc tế cộng sản là những sự kiện quan trọng ảnh hưởng đến phong trào cách mạng thế giới và Nguyễn Ái Quốc Tháng 7/1920 Nguyễn Ái Quốc đã bắt gặp bản Sơ thảo lần thứ nhất những luận cương về vấn đề dân tộc và thuộc địa của V I Lê nin đăng trên báo Nhân đạo – cơ quan ngôn luận của Đảng Cộng sản Pháp Người cảm thấy vô cùng phấn khởi, tin tưởng và muốn nói to lên như đang đứng trước quần chúng: '' Hỡi đồng bào bị đoạ đầy đau khổ! Đây là cái cần thiết cho chúng ta! Đây

là con đường giải phóng cho chúng ta! '' Sau khi nghiên cứu kĩ luận cương của Lê nin, Người

đã hoàn toàn tin theo Lê nin và đứng về Quốc tế thứ ba

Như vậy, Nguyễn Ái Quốc đã tìm thấy cho dân tộc Việt Nam con đường cứu nước đúng đắn Con đường đó là muốn cứu nước và giải phóng dân tộc không có con đường nào khác con đường cách mạng vô sản – con đường của cách mạng tháng Mười Từ suy nghĩ, Người đã biến thành hành động cụ thể Đó là tháng 12/1920 tại Đại hội của đảng Xã hội Pháp họp ở thành Tua, Nguyễn Ái Quốc đã tán thành đảng Xã hội Pháp gia nhập Quốc tế thứ ba và tham gia sáng lập Đảng Cộng sản Pháp Sự kiện đó đánh dấu bước nhảy vọt trong quá trình chuyển biến

tư tưởng của Nguyễn Ái Quốc; từ một người yêu nước chân chính, Nguyễn Ái Quốc đã trở thành người cộng sản Việt Nam đầu tiên tìm ra được con đường cứu nước đúng đắn cho dân tộc - con đường đấu tranh giải phóng dân tộc gắn với chủ nghĩa Mác Lê nin – chủ nghĩa vô sản

2.2 Sự lựa chọn của cách mạng Việt Nam

Từ việc tiếp nhận chủ nghĩa Mác – Lê nin, Nguyễn Ái Quốc thấy tầm quan trọng của tổ chức Đảng Cộng sản Người thấy rằng : Muốn làm cách mạng thành công phải thành lập ở Việt Nam một Đảng Cộng sản, nhưng việc thành lập Đảng Cộng sản ở Việt Nam là một quá trình từ thấp đến cao không thể nôn nóng được

Sau khi tiếp thu chủ nghĩa Mác – Lê nin, Nguyễn Ái Quốc đã tích cực tìm hiểu , nghiên cứu , học tập và ra sức truyền bá chủ nghĩa Mác – Lê nin vào Việt Nam và các thuộc địa khác Những nỗ lực phi thường của Người khi hoạt động trên đất Pháp từ năm 1921 đến giữa năm

1923, ở Liên xô từ giữa năm 1923 đến cuối năm 1924 , ở Trung Quốc từ đầu năm 1925 đến năm 1927 Qua các sách báo, các bài phát biểu và đặc biệt là qua các tác phẩm : '' Bản án chế

độ thực dân Pháp '' , '' Đường cách mệnh '' ……Người từng bước truyền bá chủ nghĩa Mác – Lê nin vào Việt Nam góp phần xây dựng lí luận cách mạng giải phóng dân tộc theo con đường cách mạng vô sản ở Việt Nam và đó cũng là bước chuẩn bị về chính trị và tư tưởng cho việc thành lập một chính Đảng vô sản của giai cấp vô sản ở Việt Nam

Người đã dùng các phương tiện sách , báo để truyền bá chủ nghĩa Mác – Lê nin vào trong nước Tháng 6/1925 , Người lập ra tổ chức Việt Nam cách mạng thanh niên và thông qua tổ chức này đẩy mạnh hơn nữa quá trình truyền bá chủ nghĩa Mác – Lê nin vào nước ta , đẩy mạnh quá trình chuẩn bị tư tưởng và tổ chức để thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam sau này