Bài giảng kỹ năng soạn thảo hợp đồng

Khái niệm hợp đồng Khái niệm: Hợp đồng là sự thoả thuận giữa các bên về việc xác lập, thayđổi hoặc chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự Điều 385 BLDS năm 2015  Đặc điểm:  Là kết quả của sự

anhtt@ehou.edu.vn

KỸ NĂNG ĐÀM PHÁN, SOẠN THẢO HỢP ĐỒNG

BÀI 1: QUY ĐỊNH CHUNG VỀ HỢP ĐỒNG VÀ NHỮNG ĐIỂM CẦN LƯU Ý KHI ĐÀM PHÁN

VÀ SOẠN THẢO HỢP ĐỒNG

1 Khái niệm hợp đồng

 Khái niệm: Hợp đồng là sự thoả thuận giữa các bên về việc xác lập, thayđổi hoặc chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự (Điều 385 BLDS năm 2015)

 Đặc điểm:

 Là kết quả của sự thoả thuận thống nhất ý chí của các bên

 Sự thỏa thuận hướng tới đối tượng xác thực và hợp pháp

 Nhằm xác lập, thay đổi hay chấm dứt quyền và nghĩa vụ dân sự

s

HỢP ĐỒNG HỢP PHÁP LÀ PHÁP LUẬT VỚI CÁC BÊN

Hệ quả của sự phân biệt

Luật áp dụng, phương thức g/q tranh chấpTòa án có thẩm quyền giải quyết

1. Nguyên tắc tự do ý chí trong hợp đồng

2. Nguyên tắc bình đẳng

3. Nguyên tắc thiện chí, trung thực

4. Nguyên tắc tuân thủ hợp đồng - pacta sunt servanda

5. Nguyên tắc hiệu lực tương đối của hợp đồng

6. Nguyên tắc đảm bảo cân bằng lợi ích

 (i) Thừa nhận quyền của các bên được rút lại đề nghị, trả lời chấp nhận đề nghị khi có căn cứ và điều kiện đã được xác định

 (ii) Qui định cho phép tòa án có quyền can thiệp hợp lý vào hiệu lực hợp đồng, thông qua việc giải thích hoặc sửa đổi hoặc tuyên bố hủy bỏ các điều

khoản hợp đồng bất công trong các điều kiện giao dịch chung, hoặc các

hợp đồng mẫu Tòa án có quyền sửa đổi nội dung thực hiện hợp đồng lúc

hoàn cảnh kinh tế biến động mạnh, nếu việc làm đó thỏa mãn tiêu chuẩn

hợp lý, thiện chí và công bằng ;

 (iii) Cho phép hoãn thực hiện nghĩa vụ trong hợp đồng khi bên kia vi phạm hợp đồng, thậm chí cho phép một bên có quyền hủy bỏ hợp đồng trước khi xảy ra các vi phạm (vi phạm dự đoán trước);

 (iv) Không thực hiện hợp đồng mà không phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại trong trường hợp bất khả kháng, rủi ro khách quan, hoàn toàn do lỗi của bên có quyền

1 Điều kiện về chủ thể:

 Loại chủ thể: Cá nhân, pháp nhân

 Số lượng chủ thể của một bên trong HĐ

 Lưu ý: cá nhân khi lập di chúc, đại diện theo uỷ quyền: tròn 15 tuổiĐiều 117:

Chủ thể có năng lực pháp luật dân sự, năng lực hành vi dân sự phù hợpvới giao dịch dân sự được xác lập

CHỦ THỂ KÝ HỢP ĐỒNG PHẢI LÀ ĐẠIDIỆN HỢP PHÁP CỦA CÁC BÊN

ĐẠI DIỆN THEO

ỦY QUYỀN

2 Điều kiện về mục đích và nội dung của HĐ: không vi phạm điều cấm củaLUẬT và không trái đạo đức xh

• Mục đích của hợp đồng?

• Nội dung của hợp đồng?

• ĐIỀU KHOẢN VỀ ĐỐI TƯỢNG CỦA HỢP ĐỒNG HAY đốitượng của nghĩa vụ trong hợp đồng

• Xem Điều 276: Đối tượng của nghĩa vụ

• Vi phạm điều cấm của LUẬT và PHÁP LUẬT? Không trái PL?

3 Điều kiện về ý chí của các bên trong HĐ:

 Phải tự nguyện: tự do về ý chí và có sự thống nhất giữa ý chí bên trong

và hình thức thể hiện ra bên ngoài

4 Điều kiện về hình thức: trong trường hợp PL có quy định (Phải nắm rõ được các trường hợp PL có quy định bắt buộc về hình thức của HĐ mà các chủ thể buộc phải tuân theo)

 Điều 129 BLDS 2015: vẫn có hiệu lực khi các bên hoặc 1 bên đã thực hiện xong hđ hoặc thực hiện xong ít nhất 2/3 nghĩa vụ trong hợp đồng

 Trong trường hợp pháp luật có quy định

• Bằng văn bản có công chứng hoặc chứng thực,

• Phải đăng ký hoặc xin phép

 Cần phân biệt đăng ký có thuộc về hình thức của hợp đồng không? K2 Đ

117 và K2 Đ 119

 Hình thức của hợp đồng mua bán nhà ở với hợp đồng chuyển nhượng

quyền sử dụng đất?

 Có 2 loại đăng ký bắt buộc:

 Đăng ký sở hữu lần đầu và đăng ký sang tên

 Đăng ký quyền trên tài sản của người khác: thế chấp quyền sử dụng đất

1. Khoản 3 Điều 188 Luật Đất đai năm 2013: “Việc chuyển đổi, chuyển

nhượng, cho thuê, cho thuê lại, thừa kế, tặng cho, thế chấp quyền sử dụng đất, góp vốn bằng quyền sử dụng đất phải đăng ký tại cơ quan đăng ký đất đai và có hiệu lực kể từ thời điểm đăng ký vào sổ địa chính.”

2. Điểm a K3 Đ 167 Luật đất đai 2013: Hợp đồng chuyển nhượng, tặngcho, thế chấp, góp vốn bằng quyền sử dụng đất, quyền sử dụng đất vàtài sản gắn liền với đất phải được công chứng hoặc chứng thực, trừtrường hợp kinh doanh bất động sản

3. Khoản 1 Điều 5 Luật Công chứng năm 2014: “Văn bản công chứng có

hiệu lực kể từ ngày được công chứng viên ký và đóng dấu của tổ chức hành nghề công chứng.”

 Hỏi: HĐ mua bán xe ô tô giữa A và B có hợp pháp không?

 Hỏi: HĐ mua bán nhà giữa A và C có hợp pháp không?

A đe dọa tố cáo hành vi trốn thuế của B khiến B phải bán xe ô tô cho

HĐ vô hiệu toàn bộ HĐ vô hiệu từng phần

a nội dung hđ vi phạm điều cấm

của pháp luật hoặc trái đạo đức

 nội dung bị vô hiệu không phải

là nội dung chủ yếu của hđ;

 một phần hđ vượt quá phạm vi thẩm quyền đại diện của người

ký hợp đồng.

 Phần vô hiệu không có giá trị

 Các phần còn lại giữ nguyên hiệu lực

 Không làm phát sinh bất cứ

nghĩa vụ nào

 Xử lý theo quy định của pháp

 HĐ không có hiệu lực kể từ thời điểm giao kết.

 Các bên khôi phục lại tình trạng ban đầu và hoàn trả cho nhau tất cả những

gì đã nhận từ nhau (không hoàn trả bằng vật thì trị giá bằng tiền để trả)

 Một số trường hợp tài sản giao dịch, hoa lợi lợi tức thu được từ giao dịch bịtịch thu sung công quỹ Nhà nước (các t/hợp vi phạm điều cấm của PL)

 Bên có lỗi phải có trách nhiệm BTTH cho phía bên kia

 Giao dịch 1: bị tuyên bố là vô hiệu do vi phạm các điều kiện có HL của

HĐ

 Giao dịch 2: Tài sản từ HĐ 1 được chuyển sang cho HĐ 2: người đang

chiếm hữu tài sản là người ngay tình

 Trường hợp HĐ 2 bị vô hiệu???

 Trường hợp HĐ 2 vẫn có giá trị???

• Dựa vào mqh về hiệu lực của các hđ: Hđ chính và hđ phụ

– HD chính vô hiệu (HD vay)> HĐ phụ cũng vô hiệu theo (HĐ cầm cố,thế chấp)

– HĐ phụ vô hiệu > không ảnh hưởng đến hiệu lực của HĐ chính

– HĐ phụ và phụ lục HĐ???

• Dựa vào quyền và nv giữa các bên: Hđ song vụ và hđ đơn vụ

– HĐ song vụ: hai bên cùng có nghĩa vụ với nhau: HĐ mua bán

– HĐ đơn vụ: chỉ có một bên có nghĩa nghĩa vụ: HĐ vay tiền?

 Dựa vào thời điểm ps hiệu lực của hợp đồng

 Hđ ưng thuận: có hiệu lực vào thời điểm giao kết

 Hđ thực tế: có hiệu lực khi đối tượng của hợp đồng được chuyển giao

 HĐ trọng thức: phải công chứng, đăng ký, xin phép

 Dựa vào sự có đi có lại về lợi ích giữa các bên

 Hđ có đền bù: có sự chuyển giao về lợi ích giữa các bên trong quan hệ

 Hđ không có đền bù: Chỉ có một bên chuyển lợi ích cho bên kia nhưngkhông nhận về một lợi ích nào

•1 Hợp đồng theo mẫu?

•Yêu cầu: Phải được công khai theo trình tự, thủ tục luật định

•2 Giải thích HĐ theo mẫu?

•3 Điều khoản miễn trách nhiệm của bên đưa ra hợp đồng theo mẫu, tăngtrách nhiệm hoặc loại bỏ quyền lợi chính đáng của bên kia?

HĐ theo mẫu và ĐK giao dịch chung

•Điều kiện giao dịch chung: là những điều khoản ổn định; phải được công

bố theo luật định

•Phải bảo đảm sự bình đẳng giữa các bên

Dựa vào sự thực hiện và hậu quả phát sinh từ hợp đồng:

HĐ chắc chắn:

HĐ may mắn: có điều kiện là hợp đồng mà việc thực hiện phụ thuộc vàoviệc phát sinh, thay đổi hoặc chấm dứt một sự kiện nhất định

Điều 120 Giao dịch dân sự có điều kiện

1 Trường hợp các bên có thỏa thuận về điều kiện phát sinh hoặc hủy bỏ giaodịch dân sự thì khi điều kiện đó xảy ra, giao dịch dân sự phát sinh hoặc hủy bỏ”

Hợp đồng vì lợi ích của người thứ ba là hợp đồng mà các bên giao kết hợp đồngđều phải thực hiện nghĩa vụ và người thứ ba được hưởng lợi ích từ việc thựchiện nghĩa vụ đó: HĐ bảo hiểm nhân thọ cho người thứ ba

Khi người thứ ba đã bày tỏ ý chí thì các bên không được sửa đổi, chấm dứt

Nếu việc sửa đổi mang lại lợi ích lớn hơn cho người thứ ba???

 HỢP ĐỒNG NGUYÊN TẮC?

Giải thích hợp đồng

 Điều khoản

 không rõ ràng > căn cứ vào ý chí của các bên

 hiểu theo nhiều nghĩa khác nhau > theo nghĩa phù hợp nhất với mụcđích, tính chất của hợp đồng

 khó hiểu > theo tập quán tại địa điểm giao kết hợp đồng

 Bảo đảm tính thống nhất của HĐ

 Không lệ thuộc vào ngôn từ mà căn cứ vào ý chí chung

 Trường hợp bên soạn thảo đưa vào hợp đồng nội dung bất lợi cho bên kia

B NHỮNG ĐIỀU CẦN LƯU LÝ KHI ĐÀM PHÁN,

SOẠN THẢO HỢP ĐỒNG

1 Vai trò của pháp luật

Tìm hiểu kỹ, đầy đủ các quy định của pháp luật về hợp đồng và các quy định có liên quan đến giao dịch khi ký kết, thực hiện hợp đồng.

Ý nghĩa: cho phép quá trình đàm phán, ký kết hợp đồng luôn thận trọng, chính

xác, đạt độ chuẩn cao và loại trừ được việc lợi dụng các sơ hở của bên đối tác

để vi phạm hợp đồng

2 Về hình thức của hợp đồng

Tuân thủ đúng và đầy đủ các quy định về hình thức của hợp đồng

Văn bảnCông chứng

4 Về nội dung hợp đồng

 Phải bảo đảm ngôn ngữ trong sáng, rõ ràng, văn phong phải mạch lạc dễ hiểu và không hàm chứa nhiều nghĩa

 Từng dấu chấm, dấu phẩy phải đặt đúng chỗ

 Sau khi soạn thảo, đánh máy phải đọc, dò lại

để kiểm tra, cân nhắc lại từng câu từng chữ của bản hợp đồng

043.623.0853 0923.619.828

Chúc Anh/chị học tập tốt

1 Khái niệm đàm phán

Số lượng chủ thể

Là quá trình bàn bạc THỐNG

NHẤT

2 Đàm phán hợp đồng

NỘI DUNG

THỜI ĐiỂM MỤC ĐÍCH

3 Nguyên tắc của đàm phán

Tự do tự nguyện giao kết

• Giới hạn của sự tự do

Không ràng buộc trách nhiệm

• Bản ghi nhớ hay thỏa thuận trung gian

Nguyên tắc tự do giao kết hợp đồng

 Tự do định đoạt việc tham gia hay không tham gia ký kết hợp đồng, trực tiếp tham gia hay gián tiếp thông qua uỷ quyền

 Tự do lựa chọn đối tác tham gia ký kết hợp đồng

 Tự do lựa chọn bất kỳ loại hđ nào mình sẽ ký kết

 Tự do soạn định nội dung cụ thể của hợp đồng

* Giới hạn của quyền tự do:

- Sự tự do của mỗi bên chủ thể: không được ảnh hưởng đến đến lợi ích của đối tác (bên yếu thế trong hđ)

- Sự tự do của tất cả các bên trong hđ: không vi phạm đến qlợi chính đáng của những người xung quanh, lợi ích nhà nước, lợi ích công cộng

Nguyên tắc tự do giao kết hợp đồng

*Ngoại lệ:

- Bị buộc phải giao kết hợp đồng (Hđ bảo hiểm bắt buộc, trưng thu, trưng mua)

- Buộc giao kết với những đối tác nhất định (hđ li-xăng bắt buộc)

- Tuân thủ những nội dung bắt buộc (giá xăng dầu bán lẻ, chất lương sản phẩm theo

đk tiêu chuẩn chất lượng)

Nguyên tắc tự do giao kết hợp đồng

 Đàm phán trực tiếp

 Đàm phán gián tiếp

4 Các hình thức đàm phán

Đàm phán trực tiếp

Gây ấn tượng

Kỹ năng giao tiếp

Đàm phán gián tiếp

Văn bản, điện báo

Fax, email

telephoneChú ý câu chữ,

ngôn từ:

-Rõ ràng-Dễ hiểu-Đơn nghĩa

5 Tìm hiểu thông tin

Về đối tượng của HĐ

Về tư cách pháp lý của đối

tác

Về thực lực đoàn đàm phán

Về năng lực thực hiện hợp

đồng của đối tác

6 Chuẩn bị cho đàm phán

Thời gian và địa điểm đàm phán

Điều kiện tối thiểu

Điều kiện lý tưởng

Mở đầu đàm phán

Lời đề nghị

Thái độ, nguyện vọng, mục tiêu, sự

quan tâm Những điểm bất

đồng

Thương lượng về nội dung đàm phán

Truyền đạt thông tin

Trao đổi

chia sẻ

Lý lẽ và bằng chứng

Nắm vững quy định của PL về giao kết hợp đồng

ĐỀ NGHỊ GIAO KẾT HỢP ĐỒNG

CHỦ THỂ

NỘI DUNG

THỜI HẠN

1.2 Thời điểm có hiệu lực của đề nghị gkhd

 Do bên đề nghị ấn định

 Hoặc khi bên được đề nghị nhận được lời đề nghị:

 Qua bưu điện; - Qua hệ thống thông tin điện tử 1.3 Trách nhiệm của bên đề nghị trong thời hạn chờ trả lời:

 Không được thay đổi hay rút lại lời đề nghị trừ khi

 Không được mời người thứ 3 gkết > Phải chịu trách nhiệm btth

 Kể từ thời điểm hđ chính thức được GK, các bên không có quyền rút lại cam kết của mình

 Là thời điểm hđ bắt đầu phát sinh hiệu lực, nếu PL không có quy định khác và các bên không

có thoả thuận khác

 Là căn cứ để xác định luật có hiệu lực áp dụng cho hợp đồng đó

 Là thời điểm bắt đầu tính thời hiệu khởi kiện ra toà yêu cầu tuyên bố hđ vô hiệu

Ý nghĩa PL của việc xác định thời điểm GKHĐ

 Tổng hợp và khẳng định lại những nội dung đã đàm phán

 Lập dự thảo hợp đồng để phía bên kia góp ý chỉnh sửa

 Lưu ý: CÓ NÊN LÀ NGƯỜI KÝ TRƯỚC

7 Kết thúc đàm phán hợp đồng

Xác định người đạidiện hợp pháp của

đối tác

Lập và ký xác nhậntại các bản ghi nhớ

Lựa chọn đúng loại

hợp đồng Kiểm tra quy địnhcấm của PL

Thảo luận chung

043.623.0853 0923.619.828

thuyetpm@hou.edu.vn

Chúc Anh/chị học tập tốt

 Soạn thảo Dự thảo hợp đồng trước khi đàm phán

 Soạn dự thảo hợp đồng (bước 1), đàm phán, sửa đổi bổ sung dự thảo (bước 2), hoàn thiện – ký kết hợp đồng (bước 3).

 Soạn dự thảo hợp đồng giúp cho chủ thể giao kết lên kế hoạch cho những gì mình muốn, đồng thời dự liệu những gì đối tác muốn trước khi đàm phán.

1 Các bước cần lưu ý

 – Đối với tổ chức, doanh nghiệp: Tên, Trụ sở, Giấy phép thành lập và người đại diện: ghi

chính xác theo Quyết định thành lập hoặc Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh hoặc Giấy phép đầu tư của doanh nghiệp.

 – Đối với cá nhân: Tên, số chứng minh thư và địa chỉ thường trú (Tương lai: mã số cá

nhân?)

Thông tin xác định tư cách chủ thể của các bên

 Tên gọi hợp đồng thường được sử dụng theo tên loại hợp đồng kết hợp với tên hàng hóa, dịch vụ.

 Bộ luật dân sự năm 2015 đã quy định về 12 loại hợp đồng thông dụng, Luật thương mại năm 2005 cũng quy định về một số loại hợp đồng, nên cần kết hợp hai bộ luật này để đặt tên hợp đồng trong thương mại cho phù hợp.

 VD: Tên hợp đồng cầm cố? Thế chấp? Bảo lãnh?

Tên gọi hợp đồng

 Là văn bản pháp luật điều chỉnh, văn bản uỷ quyền, nhu cầu và khả năng của các bên Khi các bên lựa chọn một văn bản pháp luật cụ thể để làm căn cứ ký kết hợp đồng thì được xem như

đó là sự lựa chọn luật điều chỉnh và chỉ sử dụng khi biết văn bản đó có điều chỉnh quan hệ trong hợp đồng và còn hiệu lực.

2 Căn cứ ký kết hợp đồng

 Thời điểm nào:

 Đàm phán, thương lượng để đạt được mục đích

 Cân nhắc về những rủi ro tiềm ẩn trong đàm phán

 Nghĩa vụ tiền hợp đồng

 Biện pháp bảo đảm: Đặt cọc

 Kỹ năng ký kết hợp đồng đặt cọc

 Để bảo đảm cho việc giao kết hợp đồng

 Để bảo đảm cho việc thực hiện hợp đồng

4 Giao kết hợp đồng

Một công ty X ở TP Đà Nẵng gửi một đơn đặt hàng, mua 1000 tủ đựng hồ sơ (bằng gỗ) đến một công ty Y ở Quảng Ngãi Công ty Y đáp lại bằng cách chở 1000 chiếc tủ đến cho công ty X và gửi lại một giấy yêu cầu thanh toán Ngoài việc nêu rõ số lượng, giá cả, công ty Y ghi rõ rằng sau 30 ngày kể từ ngày nhận được giấy thanh toán này nếu công

ty X không thanh toán thì công ty X phải trả 18% lãi suất hàng năm cho số tiền còn thiếu Tranh chấp phát sinh:

Câu hỏi:

1 Giữa 2 bên đã hình thành hợp đồng chưa?

2 Trả lời đơn đặt hàng bằng hành vi trong trường hợp trên có phải là chấp nhận ký hợp đồng? Rủi ro nào cho công ty Y?

3 Rủi ro nào cho công ty X nếu không thanh toán tiền hàng?

4 Công ty X có phải trả lãi cho khoản tiền còn thiếu khi quá hạn thanh toán không?

 Công ty A nhận được giấy báo giá của công ty B về 10.000 MT phân đạm ure giá 220USD/MT FOB HP kèm theo một số nội dung chủ yếu khác của hợp đồng (được ký kết trong tương lai) Thông báo ghi trong giấy báo giá có giá trị đến ngày 30/3/2009 Ngày 29/3/2009 , B nhận được fax về việc chấp nhận ký kết hợp đồng mua lô hàng như trong giấy báo giá

 Sau khi nhận được chấp thuận đề nghị của A, B thông báo lại đồng ý bán lô hàng như đã nêu nhưng giá bán điều chỉnh lại là 230USD/MT FOB HP A fax cho B rằng hợp đồng đã được ký kết và việc điều chỉnh giá của B là không có cơ sở Hỏi:

 B có quyền điều chỉnh giá sau khi nhận được chấp thuận đề nghị giao kết hợp đồng của A không?

 Điều khoản định nghĩa

 Điều khoản định nghĩa được sử dụng với mục đích định nghĩa (giải thích) các từ, cụm từ được sử dụng nhiều lần hoặc cần có cách hiểu thống nhất giữa các bên hoặc các ký hiệu viết tắt

 + Nghĩa vụ khi có sự kiện BKK: Phải thông báo (thời gian bao lâu khi có SKBKK xảy ra, hình thức thông bán); Nghĩa vụ chứng minh; Nghĩa vụ hạn chế rủi ro.

 Nếu có thỏa thuận: Bên vi phạm vẫn phải BTTH hay chịu PVP ngay cả khi có sự