Trong chương trình Sinh học THPT hiện nay thì nội dung sinh học tế bàochiếm thời lượng rất lớn, đây là những kiến thức mà học sinh rất khó có cơhội để theo dõi trực quan các sự vật, hiện
Trang 1A- ĐẶT VẤN ĐỀ
Trong những năm gần đây, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của khoahọc công nghệ thì công nghệ thông tin đang trở thành một lĩnh vực đượcứng dụng rộng rãi Công nghệ thông tin đã đạt được nhiều thành tựu tolớn, nó góp phần thúc đẩy nhiều sự phát triển của kinh tế, chính trị và xãhội ở tất cả các quốc gia Ngành giáo dục nước ta đang thực hiện đổi mớiphương pháp, giảng dạy theo hướng tích cực, năm học 2008/2009 là nămtoàn ngành phát động đưa công nghệ thông tin vào nhà trường, trao đổi bàigiảng điện tử…, vì vậy công nghệ thông tin sẽ trở thành một ứng dụngkhông thể thiếu đối với người thầy trong quá trình giảng dạy
Trong chương trình Sinh học THPT hiện nay thì nội dung sinh học tế bàochiếm thời lượng rất lớn, đây là những kiến thức mà học sinh rất khó có cơhội để theo dõi trực quan các sự vật, hiện tượng, các em chủ yếu chỉ đượcquan sát bằng hình ảnh mô phỏng từ máy tính, những hình ảnh này giúpcác em tư duy một các tốt nhất, đồng thời nó cũng góp phần giúp các emhứng thú hơn với việc học Hiện nay cùng với nguồn tư liệu của ngành, tưliêu sưu tầm từ Internet, thì việc tự thiết kế tư liệu giảng dạy đang là mộtviệc làm rất quan trọng Việc tự thiết kế tư liệu giảng dạy giúp người thầy
có được “sản phẩm” phù hợp nhất với mỗi bài dạy, với tư duy thực tế củahọc sinh ở tùng địa phương, đông thời cũng giúp người thầy linh hoạt hơntrong việc sử dung công nghệ thông tin vào công tác giảng dạy Thực tếcác tư liệu trong các đợt chuyên đề, hay khai thác từ mạng Internet có rấtnhiều hình ảnh, video do nước ngoài thiết kế có chú thích bằng tiếng anh,hoặc các hình ảnh dành cho việc giảng dạy ở các trường đại học, khôngphù hợp với học sinh THPT, đồng thời cũng có rất nhiều tư liệu không đạtchất lượng cần thiết cho việc giảng dạy Do vậy việc tự thiết kế tư liệugảng dạy đang trở thành một yêu cầu rất quan trọng của người thầy
Trong các tư liệu phục vụ cho việc giảng dạy môn sinh học THPT đượcthiết kế bằng máy vi tính được chia làm 2 nhóm: Nhóm các hình ảnh tĩnh
và nhóm các hình ảnh động Hình ảnh động thường có 2 loại là hình động(thường có định dạng là ***.gif) và các video (có các định dạng là
***.mpg, ***.avi, ***.mpeg, ***.3gp…) Đối với tư liệu hình ảnh thì hình
Trang 2ảnh động có giá trị mô phỏng rất cao, nó giúp cho học sinh được quan sátchi tiết một số sự vật hiện tượng mà không thể quan sát bằng mắt thường,thậm chí không thể quan sát được bằng các thiết bị công nghệ hiện đại Xuất phát từ nhu cầu trên, cùng với những kiến thức có được của bản thântrong quá trình công tác, tôi thực hiện đề tài với nội dung: “Thiết kế hìnhảnh động bằng một số phần mềm tin học” Đề tài sẽ đề cập một số biệnpháp thiết kế hình ảnh động, sử lý các hình ảnh động trong bài giảng điện
tử bằng một số phần mềm phổ biến như: Photoshop, proshowgold, paint,total video convert…
Vì điều kiện thời gian, cộng với hiểu biết của cá nhân có hạn vì vậy đềtài chỉ là một nội dung rất nhỏ về việc sử lý hình ảnh động, giúp cho việcxây dựng bài giảng điện tử được thuận lợi và đạt chất lượng cao, đề tài sẽkhông thể tránh khỏi thiếu xót, vì vậy rất mong sự đóng góp ý kiến của cácbạn đồng nghiệp để tôi có thể hoàn thiện hơn trong việc xây dựng và pháttriển đề tài ở lần sau
Xin chân thành cám ơn!
Thanh Hoá, ngày 01, tháng 5, năm
2009
Trịnh Thị Lan
Trang 3B- NỘI DUNG ĐỀ TÀI
I VẤN ĐỀ VỀ SỬ DỤNG HÌNH ẢNH ĐỘNG TRONG BÀI GIẢNG ĐIỆN TỬ:
Có rất nhiều phần mềm trình chiếu ứng dụng làm bài giảng điện tử,nhưng trong đề tài này tôi chỉ đề cập tới một phần mềm rất phổ biến và cơbản nhất, đó là Powerpoint của Microsoft
1/ Chèn hình động:
(Chèn các hình động thường có định dạng: ***.gif, ***.gfa…)
Đây là dạng hình động mà khi được xuất hiện trên màn trình chiếu nó sẽ
“hoạt hình” liên tục (hiển thị hình ảnh động) cho đến khi nó không cònxuất hiện trên màn hình trình chiếu Để chèn hình động vào powerpoint tathực hiện như sau: Trên màn hình thiết kế của powerpoint
Vào Insert -> picture -> from file ->
Hộp thoại mở file sẽ hiện ra, ta chon vị trí chứa file, chọn file và nháy đúphoặc đánh dấu và nhấn vào insert
2/ Chèn video:
Trên màn hình của powerpoint, ta thực hiện như sau:
- Vào insert -> movies and sounds -> movie from file
Trang 4- Một dòng lệng sẽ hiện ra:
- Nếu ta đánh dấuvào
Automaticallythì video sẽ tựđộng chạy khi xuất hiện trên màn trình chiếu, nếu ta chọn Whenclicked thì video chỉ chạy khi ta click chuột vào nền của video trongquá trình trình chiếu
• Một số lưu ý khi chèn video:
+ Powerpoint của Microsoft chỉ cho phép chèn một số định dạng videonhất định như: ***.mpg, ***.avi, ***.mpeg…
+ Sau khi chèn mà video không hoạt động có thể video được chèn đãsai đường dẫn hiện tượng này thường xảy ra khi giáo viên copy bàigiảng từ máy này sang máy khác
Ví dụ: Ở máy 1, video có đường dẫn (hay đương liên kết) là:
D:\Phuong Lan\Tu Lieu.
Sang máy 2, đường dẫn lại là:
ra chức năng Total video convert còn giúp chúng ta convert (chuyểnđổi) được rất nhiều định dạng video khác nhau, điều đó giúp chúng talựa chọn được video có định dạng phù hợp với bài giảng
Giao diện của Totalvideo convert:
Trang 5Để nhập video cần chuyển đổi định dạng ta vào new task -> Importmedia file -> (Tìm đường đãn và chon file) Sau khi chọn file hộp thoạimới hiện ra cho phép bạn chọn các định dạng mới, tiếp theo bạn nhấnvào convert now Quá trình chuyển đổi sẽ thực hiện đến khi kết thúc.Chương trình mặc định lưu file mới vào mục C:\program file\ totalvideo convert\ converted Nếu ta muốn thay đổi thư mục chứa file xuấtmới ta có thể vào nhãn output file.
Để tải phần mềm bạn có thê vào trang web: http:// www.Effectmatrix.com, hoặc tìm đường dẫn tại blog:www.360.yahoo.com/phamtrinhmai, hoặc liên hê với tác giả
II GIỚI THIỆU MỘT SỐ PHẦN MỀM DÙNG TRONG ĐỀ TÀI:
1/ Ulead studio 9:
Đây là phần mềm làm phim chuyên nghiệp, phần mềm sử lý rấtmạnh các video, audio, cho phép tạo các hiệu ứng video và đồ hoạvideo rất tốt
2/ Proshowgold 3.0:
Là phần mềm dựng video, đặc biệt rất phù hợp với việc thiết kế cácvideo từ tranh ảnh Phiên bản 3.0 là phiên bản mới cho phép sử lý thuậnlợi các video và có rất nhiều hiệu ứng đẹp
Trang 6thiết kế ảnh động rất tiện ích (Trong đề tà sẽ đề cập đến chức năngnày).
5/ Paint:
Là một công cụ vẽ cơ bản của Window, đây là công cụ rất dễ sửdụng, người dùng có thể sử dụng paint để vẽ các hình đơn giản
6/ Total video convert version 3.1:
Đây là phiên bản rất mới của Total video convert, cho phép chạyđược nhiều định dạng phim, chuyển đổi được hầu hết các định dạngphim
7/ flash 32:
Phần mềm capture (Chụp ảnh) màn hình rất tốt, cho phép ngườidùng chụp lại hình ảnh của màn hình máy tính ở rất nhiều góc cạnhkhác nhau
*********
III THIẾT KẾ HÌNH ẢNH ĐỘNG BẰNG MỘT SỐ PHÀN MỀM TIN HỌC.
Trong đề tài này tôi chia hình ảnh động làm 2 nhóm: Hình động vàvideo
• Hình động là một dạng hình ảnh, tự nó có các lớp khác nhau và hiểnthị liên tục trong các “môi trường” phần mềm công nghệ thông tin.Hình động thường có định dạng chủ yếu là ***.gif, ***.gfa… cáclớp hình có thời gian hiển thị nhất định do người thiết kế thiết lập
• Video là một dạng hình ảnh động, nhưng nó hoàn toàn khác với cáchình động được nêu trên là nó chạy bằng các phần mềm chuyêndụng, các hình ảnh liên tục chuyển động, các video quay bằng máyquay thì thường có tốc độ hình ảnh là 24 hình/s, hình ảnh chuyểnđộng mềm mại Các video thiết kế bằng các flash ảnh chuyển độngliên tục thì khi hiển thị cũng tương tự như một hình động (Đinhdạng ***.gif, ***.gfa…), các lớp hình càng nhiều thì video càngmềm mại, tuy nhiên khi chèn các video vào bài giảng cần có cácphần mềm chạy video hỗ trợ
Nội dung của đề tài này tôi đưa ra 2 phương pháp thiết kế hình ảnh động:
- Thiết kế ảnh động bằng phần mềm photoshop
- Thiết kế video bằng phần mềm proshowgold
Trang 7IV THI ẾT K Ế HÌNH ĐỘNG BẰNG PHẦN MỀM ADOBE IMAGEREADY: Chúng ta có thể dùng ImageReady để tạo những hình Gif động từ mộthình đơn Với kích thước tệp tin được nén, hình Gif động có thể hiển thịtrên hầu hết các “môi trường” ImageReady cho phép tạo những hình độngrất sáng tạo với những công cụ dễ sử dụng và tiện lợi
Trong đề tài này tôi giới thiệu những nội dung sau:
• Mở một hình gồm nhiều layer để sử dụng làm hình cơ bản chohiệu ứng động
• Sử dụng cùng một lúc Layer Palette và Animation Palette để tạo
• Xem trước một tấm hình động trong ImageReady
• Lưu lại hình động bằng cách sử dụng Optimize Palette
Tạo hình động trong ImageReady
Trong Adobe ImageReady, chúng ta tạo hình động từ một tấm hình đơn bằng cách sử dụng file động có định dạng GIF Một hình GIF động là một chuỗi hình ảnh hoặc các Frame Mỗi frame hơi khác với frame trước nó một chút vì vậy tạo ra một ảo giác của chuyển động cho mắt khi những
Trang 8frame được xem với một tốc độ di chuyển nhanh Ta có thể tạo ra hình động bằng những cách sau:
• Sử dụng nút Duplicate Current Frame trong Animation Palette đểtạo ra frame, sau đó sử dụng Layer Palette để xác định những hìnhnào sẽ hiện ra trên những Frame tương ứng
• Bằng cách sử dụng lệnh Tween để tự tạo ra những chuỗi hìnhcủa nhiều layer có độ Opacity, vị trí hoặc những hiệu ứng khácnhau Bằng cách này ImageReady sẽ giúp ta tạo những "giai đoạn" ởgiữa quá trình từ lúc đầu đến lúc cuối Những giai đoạn này chính làphần sẽ tạo ra ảo giác chuyển động của mắt trong một frame hoặctạo ra cảm giác hình đó đang mờ dần hoặc rõ dần
• Bằng cách mở một hình gồm nhiều layer trong Photoshop hoặcImageReady để tạo hình động với mỗi layer sẽ thành một Frame
Khi tạo một chuỗi các hình động, ta nên chọn thẻ Original trong cửa sổhình ảnh bởi vì hình này không yêu cầu ImageReady phải tái tối ưu hoátấm hình khi bạn chỉnh sửa nội dung của frame Một file hình động phải cóphần mở rộng bắt buộc là jpg hoặc Quicktime
Tạo hình động bằng cách ẩn hoặc hiện layer
Có lẽ cách thức đơn giản nhất để tạo hình động trong 2 bước là cho lần lượt ẩn hoặc hiện biểu tượng con mắt của 2 layer trong Layer Palette Ví
dụ, ta có thể tạo ra một hình động của đổi tượng thay đổi tư thế hoặc cho đối tượng đó di chuyển lên phía trước và quay lại
Chuẩn bị Layer Comp
Trang 9ImageReady cũng có tính năng tương tự và làm cho công việc tạo hình động trở nên rất dễ dàng
1 Trong Layer Palette, kiểm tra xem biểu tượng con mắt có xuất hiện
ở gần layer Bacground và DoLayer Palettehin 1 không và những ôvuông còn lại không có con mắt
2 Trong Layer Comps Palette, nhấp chuột chọn nút Create New Layer
Trang 104 Trong Layer Palette, nhấp vào biểu tượng con mắt của layer DoLayer Palettehin 1 để ẩn nó đi và sau đó cho hiện con mắt của layer DoLayer Palettehin 2
5 Tạo một Layer Comp mới, DoLayer Palettehin 2, sử dụng cách được chỉ
ra ở bước 2 và 3
6 Nhấp vào ô vuông bên cạnh Layer Comp DoLayer Palettehin 1 để ápdụng tình trạng hiện tại trên Layer Palette Một thẻ tên xuất hiện trong ôvuông cho ta biết rằng đây là Layer Comp đang được chọn Bây giờ chúng
Trang 11ta có 2 Layer Comps mà ta có thể sử dụng để làm điểm bắt đầu cho nhữngframe ta sẽ tạo trong hiệu ứng động này.
Bắt đầu quá trình tạo hình động
Khi bạn bắt đầu, chỉ một frame mặc định xuất hiện trong Animation Palette Frame này hiển thị những thiết lập ẩn hiện của các layer trên LayerPalette, ở trường hợp này sẽ thấy có 2 layer được hiển thị là DoLayer Palettehin 1 và Background Frame được chọn, biểu hiện bằng đường viền màu xanh bao xung quanh, cho bạn biết rằng bạn có thể chỉnh sửa nội dung của nó bằng cách chỉnh sửa hình ảnh
1 Trong Animation Palette, nhấpvào nút Duplicate Current Frame
để tạo frame 2
2 Trong LCP, nhấp vào ô vuông để cho hiển thị thẻ tên AnimationPaletteply This Layer Comp cho Layer Comp DoLayer Palettehin 2 tahãy chú ý đến Layer Palette và sẽ thấy layer DoLayer Palettehin 1 bị ẩn đi
và layer DoLayer Palettehine 2 đang được hiển thị
Trang 123 Trong Animation Palette, chọn frame 1 Trong cửa sổ hình ảnh, Plashảnh quay lại tình trạng ban đầu khi chỉ có Layer 1 được hiển thị.
4 Chọn Frame 2 và sau đó frame 1 để tự bạn xem trước hiệu ứng độngtrên hình ảnh
Tìm đến frame và xem trước hiệu ứng động
Bạn có thể sử dụng rất nhiều cách để xem trước và kéo qua các frame của hiệu ứng động Hiểu được những chức năng điều khiển trên Animation và Layer Palette là điều rất quan trọng để nắm bắt được quá trình tạo ảnh động
Chúng ta đã thử xem hiệu ứng động bằng cách tự chọn lần lượt frame 1
và frame 2 Trong phần này, bạn sẽ thử vài cách khác để xem trước hiệuứng hình động trong ImageReady
Trang 131 Trong Animation Palette, ta hãy chọn tuỳ chọn Forever trong menu xổ
ra Looping ở phía bên trái của palette
2 Nhấn vào nút Select Previous Frame để di chuyển sang frame khác.(Bạn hãy thử lập lại nhiều lần thao tác này thật nhanh để xem hiệu ứngđộng xuất hiện trên cửa sổ hình ảnh)
3 Trong Layer Palette, nhấp vào nút Backward hoặc Forward ở góc phíadưới bên trái của palette, và bạn cũng có kết quả tương tự như ở bước trên
Trang 14A Nút quay lại trên Layer Palette.
B Nút tiến tới trên Layer Palette
4 Nhấn vào nút Play trong Animation Palette để xem trước hiệu ứngđộng Nút Play sẽ biến thành nút Stop mà bạn có thể nhấn vào để dừng lại
5 Chọn File > Preview In > và chọn trình duyệt web trong menu phụPreview In Khi bạn xem xong, thoát khỏi trình duyệt và quay lạiImageReady
Mẹo nhỏ: bạn cũng có thể dùng phím tắt Ctrl-Alt-P để mở nhanh trìnhduyệt hoặc nhấn vào nút trình duyệt trong hộp công cụ
6 Chọn file > Save Optimized As
7 Trong hộp thoại Save As, mở thư mục Lesson 18 và nhấn vào biểutượng Create New Folder Gõ My_gifs cho tên của thư mục, sau đó mở nó
ra Vẫn trong hộp thoại Save As, gõ chữ DoLayer Palettehin.jpg để đặt têncho file và nhấn Save
Thiết lập và xem trước thời gian của hình động
Ở phần trên, khi bạn xem trước hình động của bạn trong trình duyệt, có thểChúng ta nhận ra rằng đuôi con cá heo di chuyển lên xuống "như điên" chúng ta có thể làm chậm lại bằng cách đặt thời gian giữa mỗi frame trong hiệu ứng động Sau đó bạn sẽ xem lại hình động lần nữa để xem tốc độ củanó
Trong những dự án của bạn, bạn có thể đặt những khoảng dừng cho tất
cả các frame hoặc những khoảng dừng có thời gian dài ngắn khác nhau
Trang 15cho từng frame một Trong hình này, bạn có thể áp dụng thời gian giốngnhau cho từng frame cho cả tấm hình
1 Từ menu Animation Palette, chọn Select All Frames
2 Nhấn vào nút thời gian (0 seconds, là mặc định) nằm dưới mỗi frame để
mở menu hiện ra Frame Delay, sau đó chọn 0.2 Seconds.Giá trị mới xuất hiện dưới mỗi frame, chỉ cho bạn biết rằng thời gian đãđược áp dụng cho tất cả các frame trong Palette
3 Nhấn vào nút Play trong Animation Palette để xem hiệu ứng động
và sau đó nhấn vào nút Stop để dừng lại
Trang 164 Chọn File > Preview In và chọn trình duyệt để xem hiệu ứng động vớithời gian bạn vừa thiết lập.
5 Chọn File > Save Optimize As
Trong lệnh Save Optimized As có thể lưu file dưới các định dạng là Gif,JPEG hoặc PNG để sử dụng cho web Nhưng chỉ có định dạng Gif là hỗtrợ hình động, cho nên đó là định dạng bạn sẽ dùng trong chương này Bạn
đã hoàn thành hình động Ở phần tới, bạn sẽ tiếp tục làm việc với một loạihình động khác
Tweening-frames
Chúng ta sử dụng lệnh Tween để tự động thêm vào hoặc sửa đổi mộtloạt các frame nằm giữa hai frame có sẵn - thay đổi thuộc tính (vị trí, độtrong suốt hoặc hiệu ứng) - để tạo ra hiệu ứng di chuyển cho đối tượng Ví
dụ, nếu bạn muốn làm mờ một layer, đặt mức Opacity của layer đó tạiframe đầu là 100%, sau đó đặt mức Opacity cho cùng một layer nhưng ởframe thứ 2 - frame cuối - là 0% Khi bạn Tween giữa 2 frame, mứcOpacity của layer sẽ giảm đều qua các frame mới
Thuật ngữ Tweening được lấy từ chữ "In Betweening" (ở giữa), mộtthuật ngữ cổ điển dùng để miêu tả quá trình này Tweening giúp bạn tiếtkiệm rất rất nhiều thời gian khi phải tạo ra hiệu ứng động dạng như mờ đi,nhạt dần hoặc di chuyển một đối tượng nào đó Bạn có thể chỉnh sửanhững frame được tạo ra bởi lệnh Tween sau khi chúng được tạo
Nếu ta chọn một frame đơn, ta có thể chọn Tween nó với frame nằmtrước hay nằm sau nó Nếu bạn chọn hai frame kề nahu, những frame mới