Chuyên đề 3: Hệ mặt trời và các thiên thể trong hệ mặt trờiVấn đề 2: Sao chổi, sao băng, thiên thạch và các hành tinh tí hon Nhóm thực hiện: Nguyễn Bích Ngọc Nguyễn Thị Thủy Dương Thị
Trang 1Chuyên đề 3: Hệ mặt trời và các thiên thể trong hệ mặt trời
Vấn đề 2: Sao chổi, sao băng, thiên
thạch và các hành tinh tí hon
Nhóm thực hiện: Nguyễn Bích Ngọc
Nguyễn Thị Thủy
Dương Thị Hiền
Trang 2–Không một hành tinh nào trong hệ mặt trời có thể so
sánh được với sao chổi về mặt thể tích.Sao chổi lớn nhất có
đường kính vùng sợi chổi dài tới 18,5 triệu km và đuôi sao chổi đó dài tới mấy trăm triệu km.Đại đa số sao chổi đều có
kích thước nhỏ Sao chổi chỉ là những khối khí loãng nên
khối lượng rất nhỏ
– Khi lại gần Mặt Trời, nhiệt độ tăng làm vật chất của sao chổi bốc hơi và, dưới áp suất của gió Mặt Trời, tạo nên các đuôi bụi và đuôi khí, trông giống như tên gọi của chúng,
có hình cái chổi
Trang 3Sao chổi Halley năm 1986
Trang 4– Đôi khi cũng có những sao chổi có mang hai đuôi rõ
rệt, nhìn thấy bằng mắt thường:
+ Đuôi dài ở phía đối diện với Mặt Trời, và đuôi ngắn hướng thẳng về phía Mặt Trời Nguyên nhân là do: Khi ở cự ly đủ gần, sức công phá của tia Mặt Trời lên
bề mặt sao chổi mạnh mẽ đến độ làm cho vật chất trong sao chổi bùng nổ mãnh liệt và bắn ra xa
+ Gió mặt trời không đẩy hết đám mây bụi khí này về phía sau mà còn lại cái đuôi ngắn này
Sao chổi có quỹ đạo rất dẹt Khi đến gần Mặt Trời, sao chổi mới tỏa sáng, và thể hiện hai đuôi: đuôi bụi
và đuôi khí.
Trang 5Quỹ đạo của sao chổi năm1680, khớp với một hình parabol, được vẽ trong cuốn sách
Principia của Isaac Newton
2.Quĩ đạo của sao chổi
Trang 6Biểu đồ tần xuất viễn điểm quỹ đạo của các sao chổi năm 2005 cho
thấy nhiều sao chổi tập trung gần Sao Mộc
Trang 73.Vòng đời của sao chổi:
–Các sao chổi không tồn tại ổn định trên quỹ đạo, ngoài nguyên nhân từ nhiễu loạn hấp dẫn, còn có
nguyên nhân từ sự hao hụt khối lượng và thay đổi cấu trúc mỗi khi lại gần Mặt Trời
–Một lượng lớn các vật chất nhẹ của chúng bị thổi bay khi tạo thành các đuôi dưới sự đun nóng của bức
xạ Mặt Trời và áp suất của gió Mặt Trời, trong giai đoạn bay gần cận điểm quỹ đạo Thiếu liên kết của các vật
chất nhẹ, các vật chất nặng có thể dần bị tan rã
–Kết cục là sau nhiều vòng quay, trên một quỹ đạo không thực sự ổn định, khối lượng của sao chổi
giảm dần, ngày càng bị nhiễu loạn, rồi tan rã Một số
sao chổi cũng kết thúc cuộc đời bằng một va chạm với các thiên thể khác
Trang 8Sao chổi Shoemaker-Levy 9 kết thúc cuộc đời bằng
sự tan rã thành hàng trăm mảnh vỡ vào năm 1992
Trang 9II.Thiên thạch
–Thiên thạch là một vật thể tự nhiên từ
ngoài không gian và tác động đến bề mặt Trái đất
Còn trong khi ở trong không gian thì nó được gọi
là vân thạch.
–Thiên thạch là những tảng đá chuyển động quanh mặt trời Số thiên thạch nhiều không kể
xiết.Chúng chuyển động theo rất nhiều quỹ đạo khác nhau.
Định nghĩa:
Trang 11– Khi thiên thạch bay gần 1 hành tinh nào đó
nó sẽ bị hút và xảy ra sự va chạm của thiên thạch với hành tinh đó và để lại những mảnh vỡ hay dấu vết về va chạm.
Hố thiên thạch Wolfe Creek, Australia
Hố thiên thạch Sao băng
(Meteor), Arizona, Mỹ
Trang 12– Khi thiên thạch bay vào bầu khí quyển của Trái Đất thì sẽ bị ma sát mạnh, nóng sáng và bốc cháy, để lại vạch sáng dài mà ta gọi là sao băng.
– Ước tính mỗi năm chỉ có khoảng 150 vụ thiên thạch đụng vào bề mặt Trái Đất.
Trang 13– Nếu thiên thạch lớn rơi vào bầu khí quyển, nó không cháy hết, rơi xuống mặt đất, có thể gây ra động đất mạnh kèm theo sóng thần
hủy diệt mọi thứ trên Trái Đất.
Trang 14III.Sao băng
1.Sao băng, hay sao sa:
Là đường nhìn thấy của các thiên thạch và vẫn thạch khi chúng đi vào khí quyển Trái Đất (hoặc của các thiên thể khác có bầu khí quyển).
Mưa sao băng Alpha- mưa sao băng
Trang 152.Huyền thoại: Những niềm tin sau đây có thể tồn tại ở một số người:
– Nếu ước nguyện một điều gì vào đúng lúc có sao băng thì lời ước ấy sẽ thành sự thật
– Người ta cho rằng mỗi một người sống trên trần gian đều có một ngôi sao chiếu mệnh, khi ngôi sao đó rơi (sao băng) thì người đó sẽ chết Do vậy, khi nhìn thấy hiện tượng sao băng thì người ta cho rằng sẽ có một ai đó chết
⇒Những niềm tin này không có cơ sở khoa học.
– Trên Trái Đất, việc nhìn thấy đường chuyển động của các thiên thạch này là do nhiệt phát sinh
ra bởi áp suất nén khi chúng đi vào khí quyển
– Những sao băng sáng, thậm chí sáng hơn
cả độ sáng biểu kiến của Kim Tinh, đôi khi được
gọi là quả cầu lửa
Trang 17IV.Các hành tinh tí hon
1.Tiểu hành tinh:
–Tiểu hành tinh,hành tinh nhỏ là những từ
đồng nghĩa để chỉ một nhóm các thiên thể nhỏ trôi nổi trong hệ mặt trời trên quỹ đạo quanh Mặt trời.
– Các hành tinh nhỏ là các hành tinh có bán kính từ vài km đến vài chục km, chuyển động
quanh Mặt Trời trên các quỹ đạo có bán kính từ
2,2 đến 3,6 đơn vị thiên văn.
– Tiểu hành tinh lớn nhất phía bên trong hệ mặt trời là 1 Ceres, với đường kính 900-1000 km Hai vật thể lớn khác ở vành đai tiểu hành tinh
của hệ mặt trời là 2 Pallas và 4 Vesta; cả hai đều
có đường kính ~500 km.
Trang 18951 Gaspra, tiểu hành tinh đầu tiên được
chụp cận cảnh
Trang 192 Khối lượng tiểu hành tinh
Từ trái sang phải: 4 Vesta, 1
– Khối lượng của toàn bộ các tiểu hành tinh trong Vành đai chính được ước tính khoảng
3.0-3.6×10²¹ kg, hay khoảng 4% khối lượng Mặt trăng
Trang 20carbon, 75% số tiểu hành tinh
đã biết
silic, 17% số tiểu hành tinh đã
biết
Trang 21Đám mây Oort:
– Là một đám mây bụi khí, sao chổi và vẩn thạch khổng lồ,
có tên chính xác là Đám mây tinh vân Oort, bao quanh Hệ Mặt Trời với đường kính 1 năm ánh sáng
–Nó gồm có hai phần: đám mây phía trong và đám mây phía ngoài cách mặt trời khoảng 30.000 đến 50.000 đơn vị thiên văn
–Đám mây Oort được hình thành từ thời khi Hệ Mặt Trời còn
là những đám mây bụi khí